Maritain<\/b>: Czy istnieje sojusz mi\u0119dzy Sowietami a \u015bwiatem azjatyckim?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Aby odpowiedzie\u0107 na to pytanie konieczne jest spojrzenie na histori\u0119. Ostatni potomek Czyngis-chana, Amursana b\u0119d\u0105cy tak\u017ce cesarzem Chin schroni\u0142 si\u0119 w Rosji kiedy dynastia Ming zatriumfowa\u0142a nad dynasti\u0105 Juan. W dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci przekaza\u0142 swoje prawa najwy\u017cszego chana carycy Katarzynie II. By\u0142o to jak wiemy w XVIII wieku. Przekaza\u0142 jej tak\u017ce \u015bwi\u0119ty kamie\u0144 proroctwa, czarny agat pokryty porostem. Dop\u00f3ki pozostawa\u0142 on w Urdze, Mongo\u0142\u00f3w i ich zwierz\u0105t mia\u0142a nigdy nie dotkn\u0105\u0107 zaraza ani inne nieszcz\u0119\u015bcie. Kiedy opu\u015bci\u0142 on Azj\u0119, Mongo\u0142owie zacz\u0119li powoli umiera\u0107.<\/p>\n
Lef\u00e8vre:\u00a0<\/b>Czy carowie\u00a0<\/b>u\u017cywali tytu\u0142u najwy\u017cszego chana i czy moc \u015bwi\u0119tego kamienia oddzia\u0142ywa\u0142a na Rosj\u0119?<\/p>\n
Ossendowski:\u00a0\u00a0<\/b>Katarzyna II nie pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 tym tytu\u0142em, ale Aleksander I, \u015bwiadomy swoich obowi\u0105zk\u00f3w, udziela\u0142 dyplomatycznej pomocy Mongo\u0142om walcz\u0105cym z Chi\u0144czykami. Od tego czasu, Mongo\u0142owie i Chi\u0144czycy tytu\u0142owali go bia\u0142ym chanem (Cagan-chan). Ponadto, kiedy Siemonow, genera\u0142 armii Ko\u0142czaka, sta\u0142 si\u0119 faktycznym w\u0142adc\u0105 Dalekiego Wschodu, za\u017c\u0105da\u0142 od wcielonego Buddy z Urgi nadania mu tytu\u0142u chana i otrzyma\u0142 go. Podobnie by\u0142o z baronem Ungernem.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Czy Siemionow dalej jest wielkim chanem Mongo\u0142\u00f3w?<\/p>\n
Ossendowski:<\/b>\u00a0Jest nim, ale nie sprawuje \u017cadnej w\u0142adzy. Mieszka teraz w Japonii, w Nagasaki. Walczy\u0142 z bolszewikami nad Ussuri i u wybrze\u017cy Pacyfiku kiedy rozdzielono go z oddzia\u0142ami Ungerna. W\u0142adza przesz\u0142a wi\u0119c w r\u0119ce barona, kt\u00f3ry od razu wym\u00f3g\u0142 na wcielonym Buddzie wydanie wezwania do lud\u00f3w Azji z rozkazem walki przeciwko \u201ebolszewikom, z\u0142ym diab\u0142om kt\u00f3re zabijaj\u0105\u00a0 moralno\u015b\u0107 i dusz\u0119 w ka\u017cdym cz\u0142owieku.\u201d Siemonow skontaktowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce z Dalajlam\u0105, kt\u00f3ry w li\u015bcie do wcielonego Buddy poleci\u0142 mu podj\u0119cie walki w obronie ludzko\u015bci.<\/p>\n
By\u0142o to w 1921 r. Wtedy wcielony Budda rozpocz\u0105\u0142 wojn\u0119 a baron Ungern by\u0142 jego generalissimusem. Nazywali Ungerna bogiem wojny, a w jego armii widzia\u0142em reprezentant\u00f3w wszystkich lud\u00f3w Azji. Najpierw walczyli z Chinami o niezale\u017cno\u015b\u0107 Mongolii. Zwyci\u0119\u017cyli. Uwolniona Mongolia zaproponowa\u0142a Chinom stani\u0119cie na czele ruchu panazjatyckiego, najpierw przeciw bolszewikom, a potem ca\u0142ej bia\u0142ej rasie. Ale Chiny znajduj\u0105ce si\u0119 w stanie anarchii nie mog\u0142y przyj\u0105\u0107 propozycji. By\u0142y podzielone na ma\u0142e kr\u00f3lestwa rz\u0105dzone przez genera\u0142\u00f3w-awanturnik\u00f3w. Na czele ruchu stan\u0119\u0142a wi\u0119c Mongolia i podj\u0119\u0142a nier\u00f3wn\u0105 walk\u0119, bez sukces\u00f3w. Ungern, zdradzony przez w\u0142asnych oficer\u00f3w, zosta\u0142 oddany w r\u0119ce bolszewik\u00f3w i zabity. Od tego czasu, Sowieci przypisali sobie prawo car\u00f3w do rz\u0105dzenia Azj\u0105. Od pi\u0119ciu lat odby\u0142o si\u0119 w Piotrogrodzie jedena\u015bcie kongres\u00f3w panazjatyckich, a na uniwersytecie \u00a0w Moskwie czterdzie\u015bci tysi\u0119cy spo\u015br\u00f3d dwustu tysi\u0119cy student\u00f3w to Azjaci (najwi\u0119cej jest Indus\u00f3w, Chi\u0144czyk\u00f3w, Pers\u00f3w i Turk\u00f3w). Bolszewicka propaganda dzia\u0142a bardzo sprawnie. Komunizm nie jest doktryn\u0105 na eksport, gdy\u017c Orient ca\u0142kowicie go odrzuca. Przedstawia si\u0119 wi\u0119c Rosj\u0119 jako awangard\u0119 \u015bwiata \u017c\u00f3\u0142tych gotow\u0105 uderzy\u0107 na bia\u0142\u0105 ras\u0119. Ale wcielony Budda i jego \u017cona stanowili przeszkod\u0119 dla ich propagandy. Bolszewicy si\u0119 nie wahali. Jakie\u015b dwa lata temu otruli \u017con\u0119 wcielonego Buddy. Nie mog\u0105c otwarcie walczy\u0107 z bolszewikami, wcielony Budda ograniczy\u0142 si\u0119 do utrzymywania kontakt\u00f3w z innymi ludami by w odpowiednim czasie m\u00f3c stworzy\u0107 wielkie \u015brodkowoazjatyckie kr\u00f3lestwo. Blisko wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z nim chi\u0144scy monarchi\u015bci, dlatego je\u015bli zatriumfuje, zmusi to Chiny do do\u0142\u0105czenia do ruchu przeciwko bolszewikom i bia\u0142ym.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Czy to znaczy, \u017ce nie wierzy Pan, \u017ce bolszewicy s\u0105 zdolni do utworzenia ruchu panazjatyckiego?<\/p>\n
Ossendowski:<\/b>\u00a0Nie wierz\u0119 w to. Nie opieraj\u0105 si\u0119 oni na pierwiastkach czysto azjatyckich.<\/p>\n
Maritian:<\/b>\u00a0Czy s\u0105 jakie\u015b relacje mi\u0119dzy wcielonym Budd\u0105 z Urgi i Gandhim?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Tak, pozostaj\u0105 w kontakcie, ale o ile \u0142\u0105czy ich wola walki z bia\u0142\u0105 ras\u0105, ich systemy s\u0105 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne. Wcielony Budda to wojownik, a Gandhi jest pacyfist\u0105. Jego ruch nie jest jeszcze ruchem wojowniczym.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Zna Pan Rabindranatha Tagore? Czy nie krytykuje on batalii z cywilizacj\u0105 zachodni\u0105 jako przesady? W trzech tekstach kt\u00f3re Cecile Geroge-Bazile niedawno prze\u0142o\u017cy\u0142 na francuski pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em\u00a0Nacjonalizm<\/i>\u00a0umieszcza on \u015bmia\u0142\u0105 deklaracj\u0119 : \u201dZach\u00f3d jest Wschodowi niezb\u0119dny. Uzupe\u0142niamy si\u0119 nawzajem dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym aspektom prawdy, dlatego w\u0142a\u015bnie, gdy duch Zachodu spad\u0142 jak burza na nasze kraje, mimo wszystko zasia\u0142 ziarna kt\u00f3re s\u0105 nie\u015bmiertelne. I kiedy Indie b\u0119d\u0105 zdolne do zasymilowania tego co wieczne w cywilizacji Zachodu, b\u0119dziemy mogli doprowadzi\u0107 do pogodzenia tych dw\u00f3ch wielkich \u015bwiat\u00f3w”.<\/p>\n
Inteligencja Tagore karmi si\u0119 owocami wszystkich kultur \u015bwiata. Poza tym stwierdzi\u0142 \u201e Wierz\u0119 w prawdziw\u0105 jedno\u015b\u0107 Wschodu i Zachodu. Wszystko co chwalebne u ludzko\u015bci, uznaj\u0119 za swoje. \u017baden lud nie ocali si\u0119 odcinaj\u0105c si\u0119 od innych.\u201d Co wi\u0119cej, mimo podziwu dla Gandhiego, obawia si\u0119 gandyst\u00f3w.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: \u00a0Widzia\u0142em Tagore w Londynie. To Azjata. W jego czarnych oczach nie mo\u017cna dojrze\u0107 niczego. Kiedy si\u0119 w nie patrzy, ma si\u0119 wra\u017cenia zas\u0142ony kt\u00f3r\u0105 koniecznie trzeba podnie\u015b\u0107.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Tagore jest bardzo zokcydentalizowanym Azjat\u0105.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Nie mo\u017cna jednak na tym zbytnio polega\u0107.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Czy napotka\u0142 Pan w Mongolii \u015blady ewangelizacji katolickiej?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Nie. Jest paru franciszkan\u00f3w, ale s\u0105 pozbawieni znaczenia.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Niemniej jednak, tylko katoliccy misjonarze mog\u0105 znale\u017a\u0107 pos\u0142uch w duszach buddyst\u00f3w. Niestety, wed\u0142ug mnie pope\u0142niaj\u0105 wielki b\u0142\u0105d przemawiaj\u0105c jedynie do parias\u00f3w, kast niewykszta\u0142conych i dlatego s\u0105 pogardzani. Ograniczaj\u0105 swoje pole wp\u0142yw\u00f3w gdy\u017c zaniedbuj\u0105 wszystko co stanowi o intelektualnej \u017cywotno\u015bci Orientu.<\/p>\n
Grousset<\/b>: \u017bywotno\u015b\u0107 intelektualna,\u00a0\u017bywotno\u015b\u0107\u00a0intelektualna! Ale\u017c w mongolskim buddyzmie nie ma \u017cadnej aktywno\u015bci filozoficznej!<\/p>\n
Guenon<\/b>: A c\u00f3\u017c Pan o tym wie? Nie wie Pan, \u017ce prawdziw\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 jest milczenie? Cnota Buddy to co\u015b ca\u0142kowicie wewn\u0119trznego.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Panie Ossendowski, czy mo\u017ce nam Pan opowiedzie\u0107 o wcielonym Buddzie?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Widzia\u0142em tego z Urgi. Jest jeszcze dw\u00f3ch innych.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Czyli tr\u00f3jca wcielonych Budd\u00f3w?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Dok\u0142adnie. Ka\u017cdy z nich ma w\u0142asne, specyficzne atrybuty. Dalajlama rezyduj\u0105cy w tybeta\u0144skiej Lhasie jest wcieleniem, czy mo\u017ce raczej realizacj\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci Buddy. Lama z Taszilunpo po\u0142o\u017conego 200 kilometr\u00f3w od Lhasy jest realizacj\u0105 nauki Buddy. Trzeci, kt\u00f3rego widzia\u0142em w Urdze reprezentuje materialn\u0105\u00a0 i wojownicz\u0105 si\u0142\u0119\u00a0 Buddy.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Jestem poruszony. Ponawiam pytanie o b\u0142ogos\u0142awionego kontempluj\u0105cego wcielonego Budd\u0119. Czy naprawd\u0119 jest kim\u015b wi\u0119cej ni\u017c cz\u0142owiek? Jakie wywar\u0142 na Panu wra\u017cenie? Z pewno\u015bci\u0105 niezwyk\u0142e.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: \u00a0Owszem. Jest niestety starym pijakiem.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: To okropne.<\/p>\n
Guenon i Ossendowski<\/b>: To nie ma \u017cadnego znaczenia.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: W\u0142adza spoczywa w r\u0119kach kupc\u00f3w rosyjskich kt\u00f3rzy rozpili go by mie\u0107 na niego wi\u0119kszy wp\u0142yw. Straci\u0142 wzrok. Osobowo\u015b\u0107 wcielonego Buddy przedstawia ten sam dualizm kt\u00f3ry znajdziemy w ca\u0142ym lamaizmie. Kiedy straci\u0142 wzrok, lamowie wpadli w rozpacz. Niekt\u00f3rzy byli pewni, \u017ce trzeba go otru\u0107 i na jego miejsce osadzi\u0107 kolejne wcielenie Buddy. Inni podkre\u015blali jego wielkie zas\u0142ugi dla Mongo\u0142\u00f3w i innych wyznawc\u00f3w. W ko\u0144cu zbudowali wielk\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 z olbrzymim pos\u0105giem Buddy by przeb\u0142aga\u0107 bog\u00f3w. Nie przywr\u00f3ci\u0142o to wzroku wcielonemu Buddzie, ale przyspieszy\u0142o jego odej\u015bcie do innego \u015bwiata za spraw\u0105 lam\u00f3w b\u0119d\u0105cych zwolennikami radykalnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: S\u0142owa Pana Ossendowskiego s\u0105 zaskakuj\u0105ce. Trudno nam wyt\u0142umaczy\u0107 dziwn\u0105 moralno\u015b\u0107 wcielonego Buddy.<\/p>\n
Guenon (przerywaj\u0105c)<\/b>: Prosz\u0119 nie os\u0105dza\u0107 wed\u0142ug zachodnich kategorii. To co Pan nazywa cnot\u0105, jest dla m\u0105dro\u015bci Wschodu czym\u015b zewn\u0119trznym i przygodnym.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Czy to dlatego wcielony Budda nie odrzuci\u0142 pomocy bractwa lam\u00f3w-trucicieli?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: To lekarze praktykuj\u0105cy medycyn\u0119 polityczn\u0105. Wracaj\u0105c do wcielonego Buddy, nie jest pijany codziennie i poza wspomnian\u0105 ju\u017c wad\u0105, wyda\u0142 mi si\u0119 wybitnym cz\u0142owiekiem. W pewnych chwilach dostrzega\u0142em bij\u0105c\u0105 z niego prawdziw\u0105 inspiracj\u0119. Mia\u0142 64 lata. Jest synem jednego z wasali Dalajlamy. On sam ma syna kt\u00f3rego do intryg pr\u00f3bowali wci\u0105gn\u0105\u0107 Japo\u0144czycy.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Co Pan my\u015bli o tajemniczym W\u0142adcy \u015awiata, rz\u0105dz\u0105cym podziemnym kr\u00f3lestwem pe\u0142nym pot\u0119gi\u00a0 i niezwyk\u0142ej wiedzy, kt\u00f3rego w pa\u0144skiej ksi\u0105\u017cce uznaje pan za g\u0142\u00f3wny czynnik o\u017cywiania nadziei Mongo\u0142\u00f3w?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Wydaje mi si\u0119, \u017ce legenda ta ma pochodzenie polityczne. Poniewa\u017c obecnie \u017caden z lud\u00f3w Azji nie jest w stanie zbudowa\u0107 buddyjskiego imperium, funkcje te przypisano podziemnej spo\u0142eczno\u015bci i jej przyw\u00f3dcy. Dzi\u0119ki temu nadzieje Azjat\u00f3w maj\u0105 sw\u00f3j punkt zaczepienia. I mog\u0105 oni oczekiwa\u0107 nowego Czyngis-chana.<\/p>\n
Guenon<\/b>: \u00a0Idea Kr\u00f3la \u015awiata jest w Azji obecna od czas\u00f3w staro\u017cytnych. Zawsze pe\u0142ni\u0142a wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w hinduizmie i tradycjach \u015biwaickich kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na kszta\u0142towanie si\u0119 buddyzmu tybeta\u0144skiego.<\/p>\n
Maritain<\/b>: U nas sam jego tytu\u0142 odsy\u0142a do innych skojarze\u0144. Ewangelie m\u00f3wi\u0105 \u201eKsi\u0105\u017c\u0119 tego \u015bwiata zosta\u0142 os\u0105dzony.”<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Czy w\u015br\u00f3d wszystkich dziwnych zjawisk kt\u00f3rych by\u0142 Pan \u015bwiadkiem i kt\u00f3re opisuje Pan w swojej ksi\u0105\u017cce, s\u0105 takie kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 niewyt\u0142umaczalne?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce kilka miesi\u0119cy sp\u0119dzi\u0142em w rozdzieraj\u0105cej samotno\u015bci, z ka\u017cdym nerwem napi\u0119tym do granic w nieustannej walce o \u017cycie. By\u0142em niezwykle podatny na wszelkie sugestie i autosugestie.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Jednak po\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych wizji znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce ta kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a Pa\u0144ska, oddalona od Pana rodzina, a niekt\u00f3re Pa\u0144skie przewidywania si\u0119 sprawdzi\u0142y. Przewidywania zjawisk wykracza poza domen\u0119 sugestii.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: \u00a0Jestem podr\u00f3\u017cnikiem i obserwatorem. Wkr\u00f3tce wyje\u017cd\u017cam do Afryki P\u00f3\u0142nocnej. Chc\u0119 odwiedzi\u0107 Maroko, Algieri\u0119, Tunezj\u0119 i Egipt. W przysz\u0142ym roku planuj\u0119 wypraw\u0119 do \u015arodkowej Afryki. Mam przeczucie, \u017ce tak\u017ce te wyprawy przynios\u0105 ciekawe doniesienia. Podchodz\u0119 zawsze z sympati\u0105 do lud\u00f3w kt\u00f3re spotykam i samej ziemi. Mam pewne poczucie romantyzmu ziemi<\/p>\n
Maritain<\/b>: Czy zanotowa\u0142 Pan jakie\u015b nauki lam\u00f3w?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Lamowie s\u0105 niezwykle inteligentni i kulturalni, ale utrzymuj\u0105 lud w wierze w przes\u0105dy I zabobony. Na ka\u017cdym zakr\u0119cie drogi trzeba sk\u0142ada\u0107 ofiar\u0119 na przeb\u0142aganie z\u0142ych duch\u00f3w. Sam sk\u0142ada\u0142em je wielokrotnie. Tamtejsi ludzie wyznaj\u0105 prymitywny rodzaj panteizmu. Wsz\u0119dzie gdzie by\u0142em, widzia\u0142em jak dr\u017c\u0105 ze strachu.<\/p>\n
Maritain<\/b>: S\u0105 jeszcze ci nauczyciele lamaizmu kt\u00f3rzy chc\u0105 zanie\u015b\u0107 kr\u00f3lestwo ducha do Europy\u2026 Uderzaj\u0105ce jest dla mnie to, \u017ce w miejsce r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy odmiennymi porz\u0105dkami kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za jedne z najwi\u0119kszych osi\u0105gni\u0119\u0107 cywilizacji zachodniej i warunek ludzkiej wolno\u015bci, u nich wida\u0107 powszechne pomieszanie duchowego i doczesnego, mistycyzmu i polityki, wewn\u0119trznej hierarchii \u015bwi\u0119to\u015bci i hierarchii w\u0142adzy duchowej.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Ale obecna jest tam r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119boka m\u0105dro\u015b\u0107 kt\u00f3rej Zach\u00f3d nie zna i nie potrafi do niej dotrze\u0107.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Jestem daleki od zaprzeczania temu stanowisku. Ale z czym jest ona zmieszana? I od jakiego ducha pochodzi? Zadaniem teolog\u00f3w katolickich jest odpowiedzie\u0107 na te pytania. Kiedy zdecyduj\u0105 si\u0119 oni na zbadanie tych kwestii w \u015bwietle w\u0142asnych zasad? To bardzo pilna sprawa. Wracaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki, Panie Ossendowski, zaskakuje mnie jedna rzecz. Czy nie ma Pan wra\u017cenia, po wszystkim co Pan zobaczy\u0142, \u017ce ich m\u0105dro\u015b\u0107 anga\u017cowana jest g\u0142\u00f3wnie do zarz\u0105dzania \u015bwiatem rzeczy doczesnych?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Niew\u0105tpliwie zgadza si\u0119 to z tym co widzia\u0142em w Urdze. Nie zapominajmy jednak, \u017ce opr\u00f3cz wcielonego Buddy z Urgi s\u0105 jeszcze Panczenlama i Dalajlama, kt\u00f3rzy odwracaj\u0105 si\u0119 od spraw tego \u015bwiata i po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 kontemplacji.<\/p>\n
Maritain<\/b>: W tym aspekcie lamaizm pozostaje wierny jednej z najg\u0142\u0119bszych prawd porz\u0105dku duchowego. Jego przedstawiciele maj\u0105 oczywi\u015bcie s\u0142uszno\u015b\u0107, kiedy krytykuj\u0105 nasz\u0105 cywilizacj\u0119 za jej materializm i rozpraszanie si\u0119 w nieistotnej aktywno\u015bci zewn\u0119trznej. Je\u015bli Europa jest obecnie udr\u0119czona, przyczyn\u0105 tego stanu rzeczy jest to, \u017ce jej misja sko\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105. Ale to nie od nich musimy otrzyma\u0107 inicjacj\u0119 w sprawy ducha. Wystarczy, \u017ce powr\u00f3cimy do najbardziej autentycznej tradycji Europy, kt\u00f3ra argumentuj\u0105c s\u0142uszniej ni\u017c tradycje Orientu podkre\u015bla fundamentalne znaczenie m\u0105dro\u015bci i kontemplacji.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Azjaci uwa\u017caj\u0105, \u017ce wojna Azji przeciw Europie jest nieunikniona i \u015bwi\u0119ta.<\/p>\n
Grousset<\/b>: Ale Japonia, tak g\u0142odna post\u0119pu materialnego i zwr\u00f3cona w stron\u0119 cywilizacji Zachodu nie p\u00f3jdzie z nimi.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Japo\u0144czycy s\u0105 dzi\u015b w Azji uznawani za renegat\u00f3w.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Trzeba nie tylko przeciwstawi\u0107 si\u0142\u0119 sile, ale tak\u017ce ducha ich duchowi.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Dlaczego m\u00f3wimy o przeciwstawianiu si\u0119? Konieczne jest raczej zawarcie sojuszu i porozumienia.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Nie mo\u017cna zawiera\u0107 sojuszy bez opierania si\u0119 na prawdzie.<\/p>\n
Guenon<\/b>: My\u015bl\u0119 tak samo. Ale Wsch\u00f3d przynosi nam prawdy kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 zgodne z prawdami najwy\u017cszych tradycji Zachodu \u2013 tradycji arystotelejskiej i katolickiej.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Metafizyka Arystotelesa nigdy nie da si\u0119 pogodzi\u0107 z my\u015bl\u0105 kt\u00f3ra, mimo b\u0142yskotliwej obrony z Pa\u0144skiej strony, pozostaje panteistyczna i kt\u00f3ra pragn\u0105c wykroczy\u0107 poza byt, mo\u017ce jedynie odrzuci\u0107 rozum.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Panteizm to zachodnie okre\u015blenie kt\u00f3rego nie mo\u017cna stosowa\u0107 wobec indyjskiej spekulacji filozoficznej. Nie ma nic wsp\u00f3lnego mi\u0119dzy ni\u0105 a tym co zwiemy panteizmem, ani tym co nazywamy idealizmem.<\/p>\n
Maritain<\/b>: Co do religii katolickiej, wspomniany sojusz oznacza\u0142by dla niej bezwarunkowe podporz\u0105dkowanie i upadek rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy porz\u0105dkiem przyrodzonym i nadprzyrodzonym, mi\u0119dzy natur\u0105 i \u0142ask\u0105. Teologia opieraj\u0105ca si\u0119 na objawionych zasadach wiary pozostaje najwy\u017csz\u0105 nauk\u0105.<\/p>\n
Guenon<\/b>: Nie. Jest tylko dzie\u0142em determinant dostarczanych przez metafizyk\u0119. M\u00f3wi\u0119 o prawdziwej i autentycznej metafizycznej m\u0105dro\u015bci. To co\u015b o wiele wi\u0119kszego.<\/p>\n
Maritain<\/b>: \u017badna nauka nie jest wi\u0119ksza od wiary objawionej. Co wi\u0119cej, czy m\u0105dro\u015b\u0107 Indii zna ca\u0142o\u015b\u0107 drogi, nie tylko w\u0142a\u015bciwie nazwany porz\u0105dek moralny, to co nazywamy cnot\u0105, grzechem itd., lecz tak\u017ce porz\u0105dek mi\u0142osierdzia?<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Mongo\u0142owie s\u0105 uczciwymi, spokojnymi i bardzo godnymi lud\u017ami. S\u0105 niezmiernie go\u015bcinni. Ale ich religia nie zna praktykowania mi\u0142osierdzia w znaczeniu jakie ma ono w chrze\u015bcija\u0144stwie.<\/p>\n
Maritain<\/b>: No w\u0142a\u015bnie! Jest ono w pe\u0142ni duchow\u0105 i ca\u0142kowicie nadprzyrodzon\u0105 cnot\u0105, \u201cB\u00f3g jest Mi\u0142o\u015bci\u0105.\u201d To dzi\u0119ki temu i tylko temu cz\u0142owiek osi\u0105ga doskona\u0142o\u015b\u0107. Tak\u017ce dzi\u0119ki temu otrzymuje dar m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ry jest nierozerwalny z mi\u0142osierdziem i umo\u017cliwia prawdziw\u0105 kontemplacj\u0119. Tylko tak Duch mo\u017ce rz\u0105dzi\u0107 w\u015br\u00f3d ludzi. I g\u0142\u00f3wnie dlatego nie jest mo\u017cliwe pogodzenie absolutnego intelektualizmu z indyjskim ezoteryzmem.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Czy wobec tego konieczne jest wed\u0142ug Pana odrzucenie ca\u0142ej my\u015bli Wschodu?<\/p>\n
Maritain<\/b>: W \u017cadnym wypadku. Mo\u017cemy dzi\u0119ki niej pozna\u0107 cenne prawdy, powstrzymuj\u0105c si\u0119 od niesprawiedliwych ocen i uprzedze\u0144 oraz unikaj\u0105c (w czym zgadzam si\u0119 z panem Guenonem) stosowania wobec nich nieu\u017cytecznych metod kt\u00f3re krytyczni racjonali\u015bci stosuj\u0105 wobec chrze\u015bcija\u0144stwa na Zachodzie. Musimy jednak pozosta\u0107 wierni \u015bwi\u0119tym prawdom stanowi\u0105cym nasze dziedzictwo! Trzeba zapyta\u0107, czy kultura grecko-rzymska dzi\u0119ki kt\u00f3rej ocalono rozum nie jest skazana na ust\u0105pienie z uprzywilejowanej pozycji, czy wr\u0119cz na utrat\u0119 statusu jedynej formy inteligencji, w obliczu formowania si\u0119 nowej, \u015bwiatowej kultury.<\/p>\n
Lef\u00e8vre<\/b>: Z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cemy uniemo\u017cliwi\u0107 na przyk\u0142ad t\u0142umaczenia ksi\u0105\u017cek Tagore na wszystkie j\u0119zyki i zapoznawania si\u0119 dzi\u0119ki nim z orientaln\u0105 koncepcj\u0105 \u017cycia przez czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym globie.<\/p>\n
Grousset<\/b>: Anglosasi dawno ju\u017c zrozumieli, \u017ce wzajemne przenikanie si\u0119 kultur jest nieuniknione i przeciwstawianie si\u0119 mu nie ma sensu.<\/p>\n
Maritain<\/b>: \u017badne bariery celne nie s\u0105 skuteczne wobec dzie\u0142 ludzkiego ducha. Ta \u201eekspansja kultury\u201d b\u0119dzie wielk\u0105 pr\u00f3b\u0105 ludzkiego rozumu. To kolejny pow\u00f3d dla kt\u00f3rego nale\u017cy bada\u0107 Orient z uwag\u0105 i sympati\u0105, przy jednoczesnym trwaniu przy dziedzictwie helle\u0144skim, \u0142aci\u0144skim i katolickim.<\/p>\n
Ossendowski<\/b>: Powtarzam, Panowie. Jestem tylko bezstronnym obserwatorem, ale nie b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142, \u017ce czasami z niepokojem my\u015bl\u0119 o tym co by si\u0119 sta\u0142o gdyby ca\u0142e ludy innej rasy, wyznaj\u0105ce inne religie, r\u00f3\u017cne plemiona ruszy\u0142y na Zach\u00f3d. Czy to by\u0142by ostatni marsz Mongo\u0142\u00f3w?<\/p>\n <\/p>\n [i]<\/a> Ferdynand Antoni Ossendowski (1876-1945) pisarz, dziennikarz, podr\u00f3\u017cnik. Autor licznych ksi\u0105\u017cek i reportarzy. W latach mi\u0119dzywojennych jeden z najpoczytniejszych pisarzy polskich, zar\u00f3wno w kraju jak i zagranic\u0105.<\/p>\n<\/div>\n [ii]<\/a> Ren\u00e9 Grousset (1885-1952) historyk. Autor licznych prac po\u015bwi\u0119conych histori pa\u0144stw\u00a0 i kultur azjatyckich. Od 1946 r. cz\u0142onek Akademii Francuskiej.<\/p>\n<\/div>\n [iii]<\/a> Jacques Maritain (1882-1973) filozof, teolog i my\u015bliciel polityczny. Przedstawiciel personalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego inspirujacy si\u0119 my\u015bl\u0105 Arystotelesa i \u015bw. Tomasza z Akwinu.<\/p>\n<\/div>\n
\n
![\"guenon-f-oddendowski-et-j-maritain\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/guenon-f-oddendowski-et-j-maritain-300x132.jpg?resize=300%2C132\")
<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"