Od Redakcji:<\/b> Artyku\u0142 pi\u00f3ra Johna Zerzana ukazuje, jak s\u0142abe podstawy ma powszechnie spotykany pogl\u0105d, kt\u00f3ry przedstawia Ku Klux Klan jako ruch konserwatywny czy w og\u00f3le prawicowy, a tak\u017ce programowo rasistowski. Tekst zas\u0142uguje na lektur\u0119 tym bardziej, \u017ce jego autor \u2013 ameryka\u0144ski teoretyk anarchizmu \u2013 pisze w optyce zdecydowanie lewicowej, tote\u017c nie spos\u00f3b podejrzewa\u0107 go o motywowan\u0105 ideowo ch\u0119\u0107 obrony Klanu. <\/i>(A.D.)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/i>\u00a0<\/b><\/p>\n
W poni\u017cszym artykule przedstawiono kilka niezwyk\u0142ych cech Ku Klux Klanu w latach dwudziestych XX wieku, jedynym okresie, w kt\u00f3rym KKK by\u0142 ruchem masowym. Esej ten nie powinien by\u0107 w jakikolwiek spos\u00f3b interpretowany jako poparcie wszystkich aspekt\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci Klanu. Niemniej jednak, dzisiejsza opinia o zwyrodnieniu KKK nie powinna przes\u0142oni\u0107 nam tego, co mia\u0142o miejsce w Klanie 70 lat temu, w r\u00f3\u017cnych miejscach, nierzadko przeciw jego zamierzeniom i ideologii.<\/p>\n
Przynajmniej w Stanach Zjednoczonych rasizm na pewno jest jednym z najbardziej surowo traktowanych zjawisk. Ku Klux Klan lat dwudziestych\u00a0 jest jednym z dwu albo trzech najwa\u017cniejszych \u2013 i nie branych pod uwag\u0119 \u2013 spo\u0142ecznych ruch\u00f3w\u00a0 Ameryki dwudziestego wieku. Te dwie dane s\u0105 istotn\u0105 przedmow\u0105 do tego eseju.<\/p>\n
\u00a0Pisz\u0105cy na pocz\u0105tku 1924 roku Stanley Frost dok\u0142adnie przyjrza\u0142 si\u0119 Klanowi u szczytu jego pot\u0119gi: \u201eKu Klux Klan sta\u0142 si\u0119 najbardziej krzepk\u0105, czynn\u0105 i efektywn\u0105 organizacj\u0105 w\u00a0 \u017cyciu Ameryki\u201d. Zale\u017cnie od tego, do jakich \u017ar\u00f3de\u0142 si\u0119gniemy, liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w KKK w 1924 roku mo\u017cemy oszacowa\u0107 pomi\u0119dzy dwoma a o\u015bmioma milionami.<\/p>\n
Na razie istota tej organizacji jest og\u00f3lnie niezg\u0142\u0119biona czy te\u017c niezrozumiana. W zadziwiaj\u0105co ubogiej literaturze na ten temat zjawisko Klanu jest zwykle prosto opisywane jako \u201enacjonalizm\u201d. Ulubiony w s\u0142owniku ortodoksyjnych historyk\u00f3w termin odnosi si\u0119 do irracjonalizmu, rasizmu i powszechnego zacofania biedniejszych i mniej wykszta\u0142conych klas oraz agresywnego wyra\u017cania swoich uprzedze\u0144. \u201eKu Klux Klan w Pensylwanii: Studium nacjonalizmu\u201d Emersona Louck\u2019a jest typowym przyk\u0142adem. Przedmowa rozpoczyna si\u0119 s\u0142owami \u201eOdrodzony Klan i jego burzliwa kariera jest tylko jednym rozdzia\u0142em w historii ameryka\u0144skiego nacjonalizmu\u201d, pierwszy rozdzia\u0142 jest zatytu\u0142owany \u201ePocz\u0105tki nacjonalizmu\u201d, a na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki dowiadujemy si\u0119, \u017ce \u201eNacjonalizm okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 trwa\u0142y\u201d.<\/p>\n
Kenneth Jackson w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eKu Klux Klan w mie\u015bcie\u201d jest jednym z nielicznych komentator\u00f3w wychodz\u0105cych poza bezkszta\u0142tn\u0105 tez\u0119 o nacjonalizmie, a tak\u017ce kwestionuje kilka stereotyp\u00f3w na temat Klanu. Dowodzi usilnie, \u017ce \u201eNiewidzialne Imperium lat dwudziestych nie by\u0142o ani w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci z\u0142o\u017cone z Po\u0142udniowc\u00f3w, ani mieszka\u0144c\u00f3w wsi, ani w wi\u0119kszo\u015bci bia\u0142e, ani agresywne\u201d. Zwi\u0119z\u0142y komentarz Carla Deglera podpar\u0142 znakomicie tez\u0119 o ma\u0142ej ilo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w z Po\u0142udnia: \u201eZnacz\u0105cym elementem niezaprzeczalnej legislacji Klanu by\u0142a szko\u0142a prawa w Oregonie; stanem najbardziej kontrolowanym przez Klan by\u0142a Indiana; nigdzie Klan nie by\u0142 liczniejszy ni\u017c w Ohio. Z drugiej strony, kilka po\u0142udniowych stan\u00f3w, jak Missisipi, Wirginia i Po\u0142udniowa Karolina ledwie czu\u0142o jego wp\u0142yw.\u201d Statystyki Jacksona wyra\u017anie pokazuj\u0105 p\u00f3\u0142nocny charakter Klanu, z jednym tylko po\u0142udniowym stanem, Teksasem, pomi\u0119dzy o\u015bmioma z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 cz\u0142onk\u00f3w. Trudno by\u0142oby przytoczy\u0107 dowody Jacksona\u00a0 \u015bwiadcz\u0105ce na korzy\u015b\u0107 zwi\u0119kszonej partycypacji miast w Klanie w takim stopniu, w jakim potwierdza to jego ksi\u0105\u017cka. Wymie\u0144my teraz dziesi\u0119\u0107 zurbanizowanych obszar\u00f3w z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 cz\u0142onk\u00f3w Klanu. Uprzemys\u0142owione i wszystkie z wyj\u0105tkiem jednego spoza Po\u0142udnia, od najwa\u017cniejszych poczynaj\u0105c: Chicago, Indianapolis, Filadelfia \u2013 Camden, Detroit, Denver, Portland, Atlanta, Los Angeles \u2013 Long Beach, Youngstown \u2013 Warren i Pittsburgh \u2013 Carnegie.<\/p>\n
Poj\u0119cie Ku Klux Klanu jako czysto rasistowskiej organizacji jest kwestionowane przez Jacksona. Jak m\u00f3wi Robart Moats Miller, \u201ew przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci kraju, gdzie Klan by\u0142 pot\u0119g\u0105, populacja Murzyn\u00f3w by\u0142a nieznaczna i jest prawdopodobne, \u017ce nawet gdyby ani jeden Murzyn nie mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych, organizacja podobna do Klanu i tak by si\u0119 pojawi\u0142a\u201d. A Robert Duffus, pisz\u0105c w czerwcu 1923 do World\u2019s Week<\/i>, przyzna\u0142: \u201esytuacja rasowa nie ma, co ciekawe, wp\u0142ywu na rozw\u00f3j kariery KKK\u201d. Klan w rzeczywisto\u015bci pr\u00f3bowa\u0142 zorganizowa\u0107 \u201ekolorowe oddzia\u0142y\u201d w Indianie i innych stanach, ku zaskoczeniu historyka Kathleen Blee Degler, kt\u00f3ra przyzna\u0142a, \u017ce taka agresja jak tam \u201eby\u0142a wymierzona przeciw bia\u0142ym, anglosaskim protestantom, a nie przeciw mniejszo\u015bciom\u201d.<\/p>\n
Prowadzi nas to teraz do czwartego i ostatniego punktu tezy Jacksona: \u017ce KKK nie by\u0142 w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci agresywny. I zn\u00f3w jego wnioski wydaj\u0105 si\u0119 uzasadnione, pomimo szeroko rozpowszechnionego wizerunku szalonej, terrorystycznej organizacji. Na przyk\u0142ad powojenne rozruchy w 1919 w Waszyngtonie, Chicago i Wschodnim St. Louis mia\u0142y \u00a0miejsce, zanim pojawili si\u0119 tam cz\u0142onkowie Klanu, a w latach dwudziestych, kiedy Klan doszed\u0142 do w\u0142adzy, liczba lincz\u00f3w w Stanach Zjednoczonych spad\u0142a do mniej ni\u017c po\u0142owy \u015bredniej rocznej w latach przedwojennych i by\u0142a daleko mniejsza w por\u00f3wnaniu z wczesnymi latami powojennymi. Preston Slosson skomentowa\u0142 to nast\u0119puj\u0105co: \u201eCiekawa anomalia; pomimo odrodzenia si\u0119 Ku Klux Klanu, stary ameryka\u0144ski zwyczaj prawa linczu prawie wyszed\u0142 z u\u017cycia\u201d.<\/p>\n
Sonda\u017c\u00a0 magazyn\u00f3w Literary Digest<\/i> (konserwatywny) i The Nation<\/i> (liberalny) z lat 1922-1923 przytacza kilka przyk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych Klan zosta\u0142 obwiniony o przemoc, kt\u00f3rej si\u0119 nie dopu\u015bci\u0142 i niesprawiedliwie pozbawiony swoich praw. Jego wrogowie cz\u0119sto zajmowali stanowiska w lokalnych w\u0142adzach i byli baleko by\u0142o im bycia potulnymi i bezbronnymi ofiarami.<\/p>\n
Je\u015bli zatem Ku Klux Klan nie by\u0142 w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci z\u0142o\u017cony z Po\u0142udniowc\u00f3w, wie\u015bniak\u00f3w, rasistowski czy agresywny, jakie by\u0142oby \u017ar\u00f3d\u0142o tej dziwnej pot\u0119gi, kt\u00f3ra dosz\u0142a gwa\u0142townie do takiej si\u0142y we wczesnych latach dwudziestych i r\u00f3wnie szybko zmniejszy\u0142a si\u0119 do 1925 roku? Ortodoksyjny \u201enacjonalizm\u201d utrzymuje, \u017ce by\u0142 to po prostu jeden z okresowych, nieprzemy\u015blanych wysi\u0142k\u00f3w, by cofn\u0105\u0107 czas, i dlatego daremny i kr\u00f3tkotrwa\u0142y. Mo\u017ce nawet zarzuty rasizmu i przemocy s\u0105 prawdziwe, \u201eneonacjonalizm\u201d wci\u0105\u017c podtrzymuje ten punkt widzenia oraz powtarzaj\u0105ce si\u0119, nieudane wysi\u0142ki przywr\u00f3cenia w\u0142a\u015bciwej wersji przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Ale wci\u0105\u017c istniej\u0105cy stereotyp postrzegania Klanu wprowadza w\u0105tpliwo\u015bci co do tej opinii, mianowicie zbrojne i radykalne dzia\u0142ania cz\u0119sto poprzedza\u0142y, towarzyszy\u0142y, czy nast\u0119powa\u0142y wskutek dzia\u0142a\u0144 Klanu i anga\u017cowa\u0142y samych jego cz\u0142onk\u00f3w. Oklahoma na przyk\u0142ad do\u015bwiadczy\u0142a obejmuj\u0105cego dziesi\u0119\u0107 lat procesu powstania i upadku najwi\u0119kszej stanowej ga\u0142\u0119zi Partii Socjalistycznej i powstaniu jednej z najwi\u0119kszych grup Klanu. W hrabstwie Williamson (Illinois) z\u0142o\u017cony z przedstawicieli r\u00f3\u017cnych ras t\u0142um g\u00f3rnik\u00f3w zwi\u0105zkowc\u00f3w szturmowa\u0142 kopalni\u0119, gdzie pracowa\u0142y \u0142amistrajki i zabi\u0142 dwudziestu z nich. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 popar\u0142a akcj\u0119 g\u00f3rnik\u00f3w i odm\u00f3wi\u0142a skazania jakiegokolwiek uczestnika tej tzw. masakry w Herrin 1922 roku, co przyci\u0105gn\u0119\u0142o uwag\u0119 narodu. W ci\u0105gu dw\u00f3ch lat Herrin i reszta hrabstwa Williamson stworzy\u0142y jedne z najsilniejszych lokalnych organizacji Klanu w kraju. Pe\u0142ne przemocy strajki pracownik\u00f3w tekstylnych z po\u0142udniowego Piedmontu w Appalachach w 1929, jedne z najci\u0119\u017cszych walk si\u0142y robotniczej dwudziestego wieku, nast\u0105pi\u0142y w tych samych miastach przemys\u0142owych, gdzie pojawi\u0142 si\u0119 Klan. Pracownicy firmy kauczukowej w Akron, kt\u00f3rzy jako pierwsi we wczesnych latach trzydziestych u\u017cyli do t\u0142umienia strajk\u00f3w broni, stworzyli du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Klanu w tym mie\u015bcie \u0142\u0105cznie z lud\u017ami przyby\u0142ymi z regionu Appalach\u00f3w, gdzie KKK by\u0142 tak\u017ce siln\u0105 organizacj\u0105. W 1934 roku zosta\u0142 utworzony z\u0142o\u017cony z przedstawicieli r\u00f3\u017cnych ras Zwi\u0105zek Farmer\u00f3w Dzier\u017cawc\u00f3w z Po\u0142udnia i razem ze swoimi przyw\u00f3dcami stawi\u0142 czo\u0142o oboj\u0119tno\u015bci si\u0142y robotniczej i karabinom maszynowym w\u0142a\u015bcicieli ziemskich. Wielu jego aktywnych cz\u0142onk\u00f3w by\u0142o wcze\u015bniej cz\u0142onkami Klanu.<\/p>\n
Nawet obserwuj\u0105c organizacj\u0119 Zjednoczonych Pracownik\u00f3w Samochodowych, mo\u017cna odkry\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy z najbardziej wojowniczych aktywist\u00f3w byli kiedy\u015b cz\u0142onkami Klanu.<\/p>\n
Rozwi\u0105zanie zagadki tych przyk\u0142ad\u00f3w ca\u0142kowicie odmiennych informacji jest proste. Jak dowiod\u0119, nie tylko wchodz\u0105cy w sk\u0142ad Klanu utrzymywali radykalne opinie jako cz\u0142onkowie Niewidzialnego Zakonu, ale w rzeczywisto\u015bci Klan by\u0142 okazyjnie u\u017cywany jako narz\u0119dzie radykalnej spo\u0142ecznej zmiany. Przesz\u0142o\u015b\u0107, chocia\u017c nie nieprzyst\u0119pna, nie jest wci\u0105\u017c do ko\u0144ca znana.<\/p>\n
Narodziny Klanu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wraz z ostrym kryzysem ekonomicznym, kt\u00f3ry uderzy\u0142 jesieni\u0105 1920 roku. Na po\u0142udniu zdesperowani farmerzy zorganizowali si\u0119 pod sztandarem Klanu przeciwko zani\u017caniu cen bawe\u0142ny przez ograniczenie jej sprzeda\u017cy. \u201eCa\u0142\u0105 jesie\u0144 i zim\u0119 w latach\u00a0 1920-1922 zamaskowane bandy w\u0142\u00f3czy\u0142y si\u0119 po okolicy, nakazuj\u0105c, by zamkn\u0105\u0107 magazyny, zanim ceny nie spadn\u0105. Czasami podk\u0142adali ogie\u0144 pod plac\u00f3wki, kt\u00f3re ignorowa\u0142y ich zarz\u0105dzenie\u201d. W\u0142a\u015bnie wtedy Klan zacz\u0105\u0142 si\u0119 rozrasta\u0107 i rozprzestrzenia\u0107 na p\u00f3\u0142noc, przekraczaj\u0105c lini\u0119 Masona-Dixona w zimie na prze\u0142omie 1920-1921.<\/p>\n
Przyw\u00f3dcy KKK z dezaprobat\u0105 odnosili si\u0119 do tego agresywnego ekonomicznego aktywizmu i trzeba tu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119sto ujawnia\u0142o si\u0119 tam napi\u0119cie czy konflikt mi\u0119dzy urz\u0119dnikami a cz\u0142onkami. Do tego punktu wr\u00f3c\u0119 p\u00f3\u017aniej. W sali zebra\u0144 unii po\u0142udniowej w 1933 Sherwoood Anderson pok\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 z miejscowym reporterem o rol\u0119 Klanu w walkach ekonomicznych: \u201eTa szczeg\u00f3lna sala by\u0142a wcze\u015bniej u\u017cywana przez organizacje KKK i zapyta\u0142em dziennikarza \u2018Ilu z tych ludzi (pracownik\u00f3w tekstylnych) p\u00f3jdzie na to?\u2019 \u2018Bardzo wielu\u2019 odpowiedzia\u0142. S\u0105dzi\u0142, \u017ce Ku Klux Klan by\u0142 dla pracownik\u00f3w raczej czym\u015b w rodzaju ucieczki od problem\u00f3w, kiedy Ameryka by\u0142a pozornie prosperuj\u0105ca. Przyw\u00f3dcy Klanu nigdy nie przemawiaj\u0105 na korzy\u015b\u0107 takiego zastosowania tej organizacji, ale to w\u0142a\u015bnie ekonomiczne i spo\u0142eczne potrzeby prowadzi\u0142y ludzi do Klanu, a nie sentymenty religijne, patriotyczne czy czysto braterskie.\u201d<\/p>\n
Nie znaczy to, \u017ce nie przyczynia\u0142y si\u0119 do tego inne czynniki, zwykle prezentowane, kiedy Klan osi\u0105ga\u0142 znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0119. Szeroko rozprzestrzeni\u0142o si\u0119 poczucie, \u017ce \u201epe\u0142na chwa\u0142y krucjata\u201d I wojny \u015bwiatowej by\u0142a szwindlem. Pojawi\u0142a si\u0119 nuda i monotonia pracy, kt\u00f3r\u0105\u00a0 poddawano surowej dyscyplinie. Do nowych sfrustrowanych cz\u0142onk\u00f3w apelowa\u0142a gazeta KKK przez slogan \u201epo prostu dodaj smaku temu wszystkiemu, to powolne \u017cycie mnie zabija\u201d. Wiedz\u0105c to, \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, z czego wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten spo\u0142eczny i polityczny aktywizm. Jak skomentowa\u0142 to Stanley Frost w 1924, \u201eKlan wydaje si\u0119 by\u0107 inn\u0105 form\u0105 wyrazu og\u00f3lnego niepokoju i niezadowolenia z lokalnych, jak i stworzonych przez pa\u0144stwo warunk\u00f3w \u2013 wysokich cen, spo\u0142ecznej niesprawiedliwo\u015bci, nier\u00f3wno\u015bci…\u201d Albo, jak Arthur Schlesinger dowi\u00f3d\u0142 w swoim komentarzu na temat Huey\u2019a Longa, \u201epomimo swojej sympatii do biednych bia\u0142ych, nie do\u0142\u0105czy\u0142 do Klanu tak jak Hugo Black w Alabamie\u201d.<\/p>\n
Powszechnie uwa\u017cano, ze zasadniczym celem Klanu by\u0142a odnowa moralna. Artyku\u0142y takie jak np. \u201eW\u015br\u00f3d bia\u0142ych kaptur\u00f3w\u201d z jesiennego numeru 1923 Outlooka<\/i> omawiaj\u0105 t\u0119 stron\u0119 motywacji Klanu. We\u017amy pod uwag\u0119, jak Klan wypowiedzia\u0142 wojn\u0119 zorganizowanym gangom i zwalczy\u0142 polityczna korupcj\u0119 w Oklahomie i Indianie, u\u017cywaj\u0105c minimum przemocy. Tak\u017ce szeroko podj\u0119te by\u0142y pr\u00f3by Klanu, by sko\u0144czy\u0107 z przemytnikami alkoholu, chocia\u017c jak mo\u017cemy sobie przypomnie\u0107, prohibicj\u0119 poparli zwolennicy z klasy robotniczej, kieruj\u0105c si\u0119 opini\u0105, \u017ce cz\u0119sto wysokie spo\u017cycie alkoholu przez robotnik\u00f3w os\u0142abi\u0142o ich wydajno\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci, Klan wyra\u017anie atakowa\u0142\u00a0 trunki i salonowe interesy jako si\u0142y uniemo\u017cliwiaj\u0105ce podniesienie poziomu \u017cycia ludzi pracy.<\/p>\n
Rozwa\u017cmy teraz stereotyp Klanu na p\u0142aszczy\u017anie moralnych zagadnie\u0144, jako organizacji nietolerancyjnej. Charles Bowles, odnosz\u0105cy sukcesy kandydat Klanu na burmistrza w 1924 w Detroit, by\u0142 rozwiedzionym prawnikiem. Nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, \u017ce anty-katolicyzm by\u0142 g\u0142\u00f3wnym punktem programowym, kt\u00f3ry pojawia\u0142 si\u0119 w wielu miejscach, m.in. w Oregonie. Ale przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 tej postawy ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o z \u201eprzekonania, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0105 w walce kobiet o prawa wyborcze i r\u00f3wno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n
Margaret Sanger, pionierka kontroli urodze\u0144, da\u0142a wyk\u0142ad kobietom nale\u017c\u0105cym do Klanu w Silver Lake (New Jersey). Ba\u0142a si\u0119, \u017ce gdy \u201e wypowie to s\u0142owo, aborcja, kt\u00f3re nie znajduje si\u0119 w s\u0142owniku tych kobiet, wpadn\u0105 one w histeri\u0119\u201d. W ko\u0144cu nast\u0105pi\u0142o porozumienie i wieczorek by\u0142 wielkim sukcesem. \u201ePojawi\u0142 si\u0119 tuzin innych zaprosze\u0144, by przem\u00f3wi\u0107. Pogaw\u0119dka trwa\u0142a i kiedy si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 do Nowego Jorku.\u201d<\/p>\n
W ka\u017cdym razie, mo\u017cna si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107 o zwi\u0105zek mi\u0119dzy moraln\u0105 reform\u0105 i pr\u00f3bami reform bardziej zasadniczych. \u201eZastanawiam si\u0119, czy kto\u015b m\u00f3g\u0142by kiedykolwiek znale\u017a\u0107 jaki\u015b zwi\u0105zek mi\u0119dzy ewidentnym brakiem moralno\u015bci w miastach a niezadowoleniem w fabrykach?\u201d \u2013 rozmy\u015bla\u0142 Whiting Williams w 1921. Zgodzi\u0142 si\u0119, \u017ce wada spo\u0142eczno\u015bci jest rezultatem niezadowolenia w fabryce. A cz\u0142onkowie Klanu cz\u0119sto okazywali zainteresowanie walk\u0105, a nie po prostu manifestacjami.<\/p>\n
Hiram Evans, g\u0142owa Klanu, przyzna\u0142 w wywiadzie w 1923, i\u017c \u201eSzeroko rozprzestrzenia si\u0119 mi\u0119dzy cz\u0142onkami Klanu poczucie, \u017ce w ostatnich kilku latach dzia\u0142alno\u015b\u0107 rz\u0105du federalnego ods\u0142oni\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107 wskazuj\u0105c\u0105 na potrzeb\u0119 gruntownej reformy.\u201d List do redaktora Nowej Republik<\/i>i z 1923 roku wyszczeg\u00f3lnia potrzeby g\u0142\u0119bokich zmian. Napisany przez przeciwnika Klanu paragraf m\u00f3wi o przyczynach powstania Klanu:<\/p>\n
Po pierwsze: we wszystkich klasach wzrasta sceptycyzm w stosunku do demokracji. Wielu Amerykan\u00f3w wierzy, \u017ce nie istnieje sprawiedliwo\u015b\u0107 w s\u0105dach; \u017ce biedak nie ma szans z bogatym; \u017ce wielu s\u0119dzi\u00f3w kupuje swoje sto\u0142ki albo otrzymuje stanowiska dzi\u0119ki wp\u0142ywom. Silny, m\u0142ody cz\u0142owiek wychodzi z college\u2019u zdolny obj\u0105\u0107 posad\u0119, ale ju\u017c wie, ze dop\u00f3ki nie po\u015bwi\u0119ci si\u0119 ca\u0142kowicie, nie ma sensu stawia\u0107 czo\u0142a systemowi. Co wi\u0119cej, wierzy, \u017ce system jest skorumpowany. G\u00f3rnik w Zachodniej Wirginii wie, \u017ce pot\u0119ga pa\u0144stwa stoi po stronie w\u0142a\u015bciciela kopalni.<\/i><\/p>\n
W literaturze pojawia si\u0119 tendencja do odnoszenia si\u0119 do cz\u0142onk\u00f3w Klanu jako do \u201eklasy \u015bredniej\u201d. To podej\u015bcie umo\u017cliwi\u0142o Johnowi Mecklinowi, kt\u00f3rego \u201eKu Klux Klan: Studium ameryka\u0144skiego umys\u0142u\u201d jest postrzegane jako klasyka, powiedzenie, \u017ce: \u201eprzeci\u0119tny cz\u0142onek Klanu daleko bardziej wsp\u00f3\u0142czuje kapitalistom ni\u017c sile robotniczej\u201d. W du\u017cej cz\u0119\u015bci ma to swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w obserwacjach przyw\u00f3dc\u00f3w Klanu, nie szeregowych cz\u0142onk\u00f3w. William Simmons, D.C. Stephenson i Hiram Evans, ludzie, kt\u00f3rzy przewodniczyli Klanowi w latach dwudziestych, byli kolejno: pastorem, handlarzem w\u0119gla i dentyst\u0105. Ale cz\u0142onkowie definitywnie nie podzielali ca\u0142kowicie przykrywki \u201eklasy \u015bredniej\u201d.<\/p>\n
Kenneth Jackson tylko cz\u0119\u015bciowo unika b\u0142\u0119du, nazywaj\u0105c Klan \u201eruchem ni\u017cszej klasy \u015bredniej\u201d: \u201eNajwi\u0119ksze \u017ar\u00f3d\u0142o poparcia pochodzi od cz\u0142onk\u00f3w szeregowych nie nale\u017c\u0105cych do zwi\u0105zk\u00f3w oraz pracownik\u00f3w du\u017cych firm i fabryk\u201d.<\/p>\n
Powracaj\u0105c do tematu spo\u0142eczno-politycznych postaw cz\u0142onk\u00f3w Klanu, dost\u0119pne dowody potwierdzaj\u0105 moje twierdzenie o radykalnej mentalno\u015bci. Wiosn\u0105 1924 magazyn Outlook<\/i> przeprowadzi\u0142 listown\u0105 ankiet\u0119. W formie tabeli podano wyniki cz\u0142onk\u00f3w Ku Klux Klanu z New Jersey i Pensylwanii, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli pro\u015bb\u0119 o 10 tysi\u0119cy kartek wyborczych. Cytuj\u0105c artyku\u0142, \u201eR\u00f3\u017cowe kartki wyborcze dla Ku Klux Klanu\u201d: \u201eWszystkie kartki wyborcze wr\u00f3ci\u0142y z miasteczek i ma\u0142ych miast w New Jersey i Pensylwanii. Z ca\u0142kowitej liczby 1,139 g\u0142osuj\u0105cych 490 zadeklarowa\u0142o si\u0119 jako Republikanie, tylko 97 jako demokraci i 552 jako osoby niezale\u017cne. Mi\u0119dzy nimi s\u0105 243 kobiety\u201d. Oko\u0142o dwie trzecie (ponad 700) odpowiedzia\u0142y, bior\u0105c pod uwag\u0119 swoje zawody. \u201eNajwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 (209) tworz\u0105 wykwalifikowani pracownicy, nast\u0119pna (115) to si\u0142a robotnicza\u201d. Reszta obejmuje pracuj\u0105cych np. na kolei i farmer\u00f3w, plus przedstawicieli wolnych zawod\u00f3w i kupc\u00f3w. Kobiety, kt\u00f3re wpisa\u0142y na li\u015bcie sw\u00f3j zaw\u00f3d, by\u0142y g\u0142\u00f3wnie gospodyniami domowymi.<\/p>\n
Pomimo wysokiej absencji ujawni\u0142y si\u0119 radykalne sympatie; opowiedziano si\u0119 m.in. za ograniczeniem imigracji i prohibicj\u0105. Outlook<\/i>, oczywi\u015bcie niezadowolony z odpowiedzi, skategoryzowa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w Klanu jako \u201emaj\u0105cych sk\u0142onno\u015bci do zaakceptowania zmian, chc\u0105cych i\u015b\u0107 dalej. Generalnie\u201d, podsumowali, \u201eto prowadzi do wi\u0119kszego radykalizmu czy te\u017c post\u0119powo\u015bci\u201d.<\/p>\n
Klan zmniejszy\u0142 si\u0119 gwa\u0142townie w ci\u0105gu roku od przeprowadzenia ankiety i badanie potwierdzaj\u0105ce wiarygodno\u015b\u0107 redaktor\u00f3w Outlooka<\/i> stwierdzi\u0142o, \u017ce \u201eobecnie tabela stanowi tylko analiz\u0119, kt\u00f3ra bra\u0142a pod uwag\u0119 polityczne pogl\u0105dy cz\u0142onk\u00f3w Ku Klux Klanu\u201d.<\/p>\n
Z tymi danymi nie wydaje si\u0119 wi\u0119c dziwne na przyk\u0142ad, \u017ce Partia Socjalistyczna i Klan zawarli w 1924 wyborczy sojusz w Milwaukee, by wybra\u0107 Johna Kleista, socjalist\u0119 i cz\u0142onka Klanu, do S\u0105du Najwy\u017cszego w Wisconsin. Robert O. Nesbitt dostrzeg\u0142, \u017ce\u00a0 Wisconsin \u201eby\u0142o pr\u00f3b\u0105 do\u0142\u0105czenia do Klanu niemieckich socjalist\u00f3w, kt\u00f3rych najbardziej rzucaj\u0105cym si\u0119 w oczy przeciwnikiem by\u0142 kler katolicki\u201d. Ekonomista Walter Pierce zosta\u0142 wybrany gubernatorem w Oregonie w 1922 roku przez rolnicze g\u0142osy opozycji, poparcie Klanu i Partii Socjalistycznej. Cz\u0142onkowie Klanu obiecali zmniejszy\u0107 podatki o po\u0142ow\u0119, zredukowa\u0107 podatek od telefon\u00f3w i pom\u00f3c farmerom. Ostatnie studium Klanu w LaGrande (Oregon) odkry\u0142o, \u017ce \u201epopiera\u0142 strajkuj\u0105cych\u201d podczas krajowych strajk\u00f3w pracownik\u00f3w kolejowych w 1922 roku.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci KKK\u00a0 podoba\u0142 si\u0119 cz\u0119sto wojowniczo nastawionym pracownikom, pomimo stereotypu o jego niech\u0119ci do robotnik\u00f3w. W sierpniu 1923 artyku\u0142 <\/i>w World\u2019s Work<\/i> napisa\u0142 o silnym poparciu pracuj\u0105cych dla Klanu w Kansas; podczas stanowych strajk\u00f3w na kolei, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w 1922 roku, strajkuj\u0105cy \u201estanowili gros w Klanie, dlatego wydawa\u0142 si\u0119 tak liczny\u201d.<\/p>\n
Charles Alexander, kt\u00f3ry napisa\u0142 s\u0142ynny Ku Klux Klan na po\u0142udniowym zachodzie<\/i>,\u00a0 mimo \u017ce by\u0142 zwolennikiem opinii o anty-robotniczym, charakterze Klanu przyzna\u0142, \u017ce nie jest w stanie jej potwierdzi\u0107. Sam o sobie powiedzia\u0142: \u201eAutor natkn\u0105\u0142 si\u0119 tylko na dwa przyk\u0142ady bezpo\u015bredniego konfliktu mi\u0119dzy po\u0142udniowo-zachodnimi cz\u0142onkami Klanu i organizuj\u0105cymi zwi\u0105zki zawodowe, jednym w Arkansas i jednym w Luizjanie.\u201d Pisz\u0105c o Oklahomie, Carter Blue Clark zawyrokowa\u0142, \u017ce \u201erzadko uciekano si\u0119 do przemocy wzgl\u0119dem robotnik\u00f3w\u201d. Odnalaz\u0142 68 przypadk\u00f3w agresji Klanu w latach 1921-1925, z kt\u00f3rych tylko dwa nale\u017ca\u0142y do kategorii \u201eatak na zwi\u0105zki zawodowe\/radykalizm\u201d.<\/p>\n
Badania nad KKK prowadzone przez Goldberga w Kolorado odkry\u0142y, \u017ce \u201epomimo strajk\u00f3w kopalnianych w 1921, 1922 i 1927, w kt\u00f3re anga\u017cowali si\u0119 tak\u017ce obcy g\u00f3rnicy, Klan nigdy nie ucieka\u0142 si\u0119 do j\u0119zyka przemocy\u201d. Podczas prowadzonego przez Wobblies [potoczne okre\u015blenie International Workers of The World, mi\u0119dzynarodowego zwi\u0105zku zawodowego \u2013 Red.] strajku w 1927 roku, w rzeczywisto\u015bci Klan zawar\u0142 sojusz ze zwi\u0105zkowcami przeciwko wsp\u00f3lnemu wrogowi, elicie rz\u0105dz\u0105cej.<\/p>\n
Virginia Durr, kt\u00f3ra by\u0142a wsp\u00f3lniczk\u0105 Henry\u2019ego Wallace\u2019a w 1948, da\u0142a nam obraz Klanu lat dwudziestych i si\u0142y robotniczej w okr\u0119gu Birmingham: \u201eZwi\u0105zki rozpad\u0142y si\u0119… Ku Klux Klan zosta\u0142 stworzony jako rodzaj podziemnego zwi\u0105zku i je\u015bli tam nie by\u0142e\u015b, nie uwierzy\u0142by\u015b. Powiedzieli: ale Klan by\u0142 przeciw zwi\u0105zkom. No wi\u0119c, nie by\u0142\u201d.<\/p>\n
Gerald Dunne odkry\u0142, \u017ce \u201e90% cz\u0142onk\u00f3w unii Birmingham udziela\u0142o si\u0119 tak\u017ce w Klanie\u201d. Klan, b\u0119d\u0105c pot\u0119g\u0105, zaatakowa\u0142 elektrowni\u0119 w Alabamie i zmniejszy\u0142 wp\u0142yw rz\u0105dz\u0105cego Banku podczas kampanii o kontrol\u0119 projektu zapory Muscle Shoals i rz\u0105dowych ubezpiecze\u0144 medycznych.<\/p>\n
W latach dwudziestych skorumpowana i oboj\u0119tna biurokracja Zjednoczonych Pracownik\u00f3w Kopalni (UMW) znajdowa\u0142a si\u0119 pod przewodnictwem autokraty Johna L. Lewisa. Cz\u0142onkowie Klanu w zwi\u0105zku, mimo \u017ce zostali oficjalnie odsuni\u0119ci od cz\u0142onkostwa w 1921 roku, stworzyli koalicj\u0119 z lewic\u0105 w 1924 na konwencji w sprawie zwi\u0105zku demokratycznego: \u201ePotem radyka\u0142owie po\u0142\u0105czyli si\u0119 z sympatykami zakapturzonego zakonu, \u017ceby pozbawi\u0107 pana Lewisa mocy mianowania organizator\u00f3w\u201d. Mimo to sojusz zosta\u0142 pokonany, \u201eLewis zosta\u0142 przeg\u0142osowany pytaniem, czy miejscowe egzekutywy i organizatorzy powinni by\u0107 mianowani przez pa\u0144stwowych urz\u0119dnik\u00f3w czy przez cz\u0142onk\u00f3w szeregowych. Rebelianci, kt\u00f3rym przewodzi\u0142 zdymisjonowany Alexander Howat, zach\u0119cani przez cz\u0142onk\u00f3w Klanu, po\u0142\u0105czyli si\u0119, \u017ceby przej\u015b\u0107 pierwszym g\u0142osem\u201d. Mimo \u017ce oficjalnie zaprzeczono cz\u0142onkostwu, sympatyzuj\u0105ce z UMW \u017ar\u00f3d\u0142a przyzna\u0142y, \u017ce w rzeczywisto\u015bci, wielka ilo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Unii wchodzi\u0142a zarazem w sk\u0142ad Klanu. McDonald i Lynch na przyk\u0142ad\u00a0 przyznali, \u017ce w 1924 roku 80% cz\u0142onk\u00f3w 11 dystryktu UMW (Indiana) by\u0142o zapisanych w KKK. Badanie Proceedings<\/i> konwencji unii z 1924 roku potwierdza ten punkt; obszary, gdzie Klan sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119, takie jak Indiana, Illinois i Pensylwania g\u0142osowa\u0142y przeciw Lewisowi, b\u0119d\u0105c zwolennikami wyboru organizator\u00f3w przez cz\u0142onk\u00f3w szeregowych.<\/p>\n
Artyku\u0142 w Nowej Republice<\/i> w marcu 1924 m\u00f3wi o pot\u0119dze Klanu w hrabstwie Williamson (Illinois) podczas Masakry w Herrin. Autor wymierzonego przeciw Klanowi artyku\u0142u smutno potrz\u0105sa\u0142 g\u0142ow\u0105 nad tym przebiegiem zdarze\u0144 na obszarze \u201estuprocentowo opanowanym przez zwi\u0105zki zawodowe\u201d.<\/p>\n
Nast\u0119puj\u0105ca relacja Aarona Barkhama, g\u00f3rnika z Zachodniej Wirginii, ukazuje Klan jako narz\u0119dzie walki klasowej \u2013 z powodu jej oficjalnego pot\u0119pienia przez UMW. Warto zacytowa\u0107 fragment:<\/p>\n
Oko\u0142o 1929 roku, do hrabstwa Logan (Zachodnia Wirginia) grupa \u0142amistrajk\u00f3w wkroczy\u0142a z pistoletami i siekierami. Pr\u00f3bowali nie dopu\u015bci\u0107 do spotka\u0144 zwi\u0105zku. UMW <\/b>prawie zako\u0144czy\u0142o egzystencj\u0119. Si\u0142y nie odzyska\u0142o do oko\u0142o 1949 roku. I a\u017c do dzisiaj w Zachodniej Wirginii. Wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi sprzysi\u0119g\u0142a si\u0119\u00a0 i stworzono Ku Klux Klan.<\/i><\/p>\n
Ku Klux Klan by\u0142 prawdziwym czynnikiem sprawowania kontroli nad spo\u0142ecze\u0144stwem. To by\u0142o prawo. Mia\u0142 w\u0142adz\u0119 do oko\u0142o 1932 roku. M\u00f3j tata, zanim umar\u0142, by\u0142 jednym z jego przyw\u00f3dc\u00f3w. Firma powo\u0142a\u0142a ludzi do armii, \u017ceby rozbi\u0107 KKK, ale nie wysz\u0142o. Zwi\u0105zki i KKK to by\u0142o to samo.<\/i><\/p>\n
Kierownik kopalni mia\u0142 pomys\u0142, jak uczyni\u0107 j\u0105 wydajniejsz\u0105 ni\u017c by\u0142a. Wywie\u017ali go na taczce razem z dziesi\u0119cioma innymi urz\u0119dnikami firmy. Kopalni\u0119 zamkni\u0119to. Nie zabito ich, ale ju\u017c nie wr\u00f3cili. Smagali batem jednego z brygadzist\u00f3w i wyp\u0119dzili go z kraju. Dali mu 12 godzin, \u017ceby si\u0119 wyni\u00f3s\u0142 razem ze swoj\u0105 rodzin\u0105.<\/i><\/p>\n
UMW mia\u0142o przedstawiciela, by\u0142 prawnikiem. Oszala\u0142, pr\u00f3buj\u0105c powiedzie\u0107 nam, \u017ce jeste\u015bmy w b\u0142\u0119dzie. Bra\u0142 stron\u0119 firmy. U\u017cywa\u0142em patyka, \u017ceby pom\u00f3c obtoczy\u0107 go w smole. I nie by\u0142 to pierwszy raz.<\/i><\/p>\n
Ku Klux Klan\u00a0 tworzyli ludzie, kt\u00f3rzy pragn\u0119li przyzwoitego \u017cycia, zar\u00f3wno biali, jak i czarni. Po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w osiedla przy kopalni by\u0142a kolorowa. Nie byli\u015bmy anty-kolorowi. Czarni \u00a0mieli te same obowi\u0105zki co biali. Ich trawnik by\u0142 tak samo zielony, jak bia\u0142ych. Tyle samo im p\u0142acono. Pami\u0119tam dw\u00f3ch Murzyn\u00f3w przychodz\u0105cych do mojego ojca. Do\u0142\u0105czyli do Klanu. Nasz pastor\u00a0 by\u0142 kolorowy. Nale\u017ca\u0142 do Klanu. By\u0142 jedyn\u0105 ochron\u0105, jak\u0105 mieli pracuj\u0105cy.<\/i><\/p>\n
Na pewno firmy pr\u00f3bowa\u0142y ze sob\u0105 rywalizowa\u0107. Ale nie wysz\u0142o. Kolorowi i biali \u017cyli rami\u0119 przy ramieniu. By\u0142y kolorowe i bia\u0142e rodziny. Nie by\u0142o problem\u00f3w rasowych. Wiedzieli, co my\u015ble\u0107. Ktokolwiek tu przyby\u0142 i mia\u0142 co\u015b przeciw czarnym, nie zostawa\u0142.<\/i><\/p>\n
Dlaczego te relacje o Klanie tak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie? Mo\u017ce dlatego, \u017ce nie powiod\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba spojrzenia na to zjawisko z perspektywy historii. Rezultatem tego mog\u0142o by\u0107 przeoczenie jakich\u015b materia\u0142\u00f3w. Klan by\u0142 ignorowany jako ruch maj\u0105cy zwi\u0105zek z histori\u0105 ludzi pracy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 historyk\u00f3w ruchu robotniczego skupia si\u0119 wi\u0119c na zwi\u0105zkach. \u201eChude lata. Historia ameryka\u0144skiego robotnika 1920-1933\u201d Irvinga Bernsteina jest powszechnie postrzegana jako najlepsze studium si\u0142y robotniczej w latach dwudziestych. Nie wspomina Ku Klux Klanu. Podobnie \u201eMiddletown\u201d Lyndsa, spo\u0142eczne studium Muncie (w Indianie) w latach dwudziestych, ledwie wspomina Klan i tylko w ramach marginesu religijnej preferencji.<\/p>\n
Na pewno nikt nie uwa\u017ca powa\u017cnie, \u017ce KKK lat dwudziestych by\u0142 wolny od bigoterii i niesprawiedliwo\u015bci. W charakterystyce Klanu jest faktem moment powojennego pozbawienia z\u0142udze\u0144. Ale jest tak\u017ce faktem, \u017ce du\u017ce grupy ludzi maj\u0105cych poczucie kl\u0119ski w coraz bardziej zurbanizowanych stanach na po\u0142udniu czy w ich p\u00f3\u0142nocnych odpowiednikach, \u201e\u015bwiadomi swej ni\u017cszo\u015bci\u201d, zwr\u00f3cili si\u0119 do Klanu nie ze wzgl\u0119du na jak\u0105\u015b chorob\u0119, rasistowsk\u0105 brutalno\u015b\u0107. Jak widzimy, zwr\u00f3cili si\u0119 nawet ku radykalnemu aktywizmowi \u2013 ku rozgoryczeniu skorumpowanego i konserwatywnego przyw\u00f3dztwa.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci to wewn\u0119trzna r\u00f3\u017cnica pogl\u0105d\u00f3w \u2013 plus powr\u00f3t wzgl\u0119dnego powodzenia w 1925 \u2013\u00a0 przynios\u0142a szybki upadek Klanu. Studium KKK wykonane przez Donalda Crownovera w Lancaster County (Pensylwania) podda\u0142o dyskusji kilka nieudanych wysi\u0142k\u00f3w uformowania stanu i pa\u0144stwowych organizacji alternatywnych do wad i autokracji panuj\u0105cych na szczycie Niewidzialnego Imperium. Ujmuj\u0105c to bardziej zasadniczo, po\u0142owa lat dwudziestych by\u0142a \u015bwiadkiem pojawienia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa konsumpcyjnego i zarazem upadku ducha walki, kt\u00f3rego reprezentowa\u0142a.<\/p>\n
Powy\u017csze badania, ograniczone i nieusystematyzowane, wydaj\u0105 si\u0119 przynosi\u0107 wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c odpowiedzi. Pomimo to, s\u0105 one pr\u00f3b\u0105 demaskacji rasizmu, spontaniczno\u015bci i ludowych warto\u015bci w kontek\u015bcie bardzo wa\u017cnego spo\u0142ecznego ruchu.<\/p>\n
John Zerzan<\/p>\n
(t\u0142umaczenie nades\u0142ane do Redakcji Xportal.pl)<\/em><\/p>\n
![](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/1922-Ku-Klux-Klan-entlarvt.jpg\"){kind=link}