{"id":11866,"date":"2013-12-29T21:35:52","date_gmt":"2013-12-29T20:35:52","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=11866"},"modified":"2014-01-09T21:27:58","modified_gmt":"2014-01-09T20:27:58","slug":"a-i-malambugi-julius-nyerere-i-kosciol-katolicki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=11866","title":{"rendered":"A.I. Malambugi: Julius Nyerere i Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki"},"content":{"rendered":"

Julius Kambarage Burito Nyerere urodzi\u0142 si\u0119 w 1922 r. w wiosce Butiama w pobli\u017cu miasta Musoma. Pochodzi\u0142 z plemienia Zanaki. Jego ojciec Burito Nyerere zmar\u0142, kiedy Kambarage by\u0142 jeszcze dzieckiem. Wychowywa\u0142a go zmar\u0142a w 1997 r. matka Wanyang\u2019ombe. Imi\u0119 Kambarage oznacza w j\u0119zyku zanaki \u201educh, kt\u00f3ry daje deszcz\u201d, gdy\u017c w dniu jego narodzin na wiosk\u0119 spad\u0142a ulewa.<\/p>\n

W 1934 r. przyj\u0119to go do szko\u0142y Mwetenge w Musoma, po\u0142o\u017conej ponad czterdzie\u015bci kilometr\u00f3w od jego domu. Nyerere okaza\u0142 si\u0119 zdolnym i pracowitym uczniem. Regularnie zdobywa\u0142 celuj\u0105ce oceny i znakomite wyniki na egzaminach. Na egzamnie ko\u0144cowym uzyska\u0142 najlepsz\u0105 ocen\u0119 w kraju. W 1937 r. podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w pa\u0144stwowej szkole Tabora, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1942 r.<\/p>\n

W wieku dwudziestu lat podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o przyst\u0105pieniu do Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego. Na chrzcie wybra\u0142 imi\u0119 Julius. Chrzest udzielony przez o. Mathiasa Koenena mia\u0142 miejsce 23 grudnia 1943 r.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podj\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Makerere. W tym czasie zainteresowa\u0142 si\u0119 polityk\u0105, szczeg\u00f3lnie problemem wyzwolenia narodowego. W\u015br\u00f3d koleg\u00f3w znany by\u0142 z pot\u0119piania picia alkoholu i cenienia tradycyjnych ta\u0144c\u00f3w afryka\u0144skich bardziej od zachodnich. Niekt\u00f3rzy uznawali, \u017ce Julius zamierza zosta\u0107 ksi\u0119dzem.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w Nyerere obj\u0105\u0142 stanowiska nauczyciela w katolickiej szkole Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Tabora. Dzi\u0119ki otrzymanemu stypendium m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 dalsze studia na Uniwersytecie Edynburskim, gdzie studiowa\u0142 histori\u0119, ekonomi\u0119 i nauki polityczne. W wolnym czasie uczy\u0142 si\u0119 \u0142aciny i greki. W 1952 r. jako pierwszy Tanza\u0144czyk zdoby\u0142 tytu\u0142 magistra. Po powrocie do kraju pracowa\u0142 w szkole \u015bwi\u0119tego Franciszka w Pugu.<\/p>\n

24 stycznia 1953 r. po\u015blubi\u0142 Mari\u0119 Gabriel Majige, nauczycielk\u0119 pracuj\u0105c\u0105 w szkole podstawowej.<\/p>\n

Od 1954 r. zacz\u0105\u0142 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w polityk\u0119 i do\u0142\u0105czy\u0142 do Afryka\u0144skiego Stowarzyszenia Tanganiki. Kiedy 7 lipca 1954 r. przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 ono w Afryka\u0144ski Zwi\u0105zek Narodowy Tanganiki, Nyerere zosta\u0142 wybrany przewodnicz\u0105cym partii. Katolicka dyrekcja szko\u0142y postawi\u0142a go przed wyborem mi\u0119dzy prac\u0105 nauczyciela a dzia\u0142alno\u015bci\u0105 polityczn\u0105. Zdecydowa\u0142 si\u0119 na rezygnacj\u0119 z nauczania i po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 polityce.<\/p>\n

Przemierza\u0142 kraj, prowadz\u0105c kampani\u0119 na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci, mimo przeszk\u00f3d i gr\u00f3\u017ab ze strony w\u0142adz kolonialnych. W 1958 r. wyst\u0105pi\u0142 na forum ONZ, by przedstawi\u0107 spraw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci Tanganiki, w\u00f3wczas b\u0119d\u0105cej terytorium powierniczym ONZ pod zarz\u0105dem brytyjskim. 9 grudnia 1961 r. Tanganika uzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a Nyerere zosta\u0142 jej pierwszym premierem. Po kilku miesi\u0105cach odszed\u0142 ze stanowiska, aby m\u00f3c wzmocni\u0107 parti\u0119; na stanowisku premiera zast\u0105pi\u0142 go Rashid Mfaume Kawawa. 9 grudnia 1962 r. Nyerere zosta\u0142 wybrany na pierwszego prezydenta Tanganiki. Kiedy w kwietniu 1964\u00a0 Tanganika i Zanzibar zjednoczy\u0142y si\u0119, tworz\u0105c Zjednoczon\u0119 Republik\u0119 Tanzanii, Nyerere zosta\u0142 jej pierwszym prezydentem.<\/p>\n

G\u0142osi\u0142 ideologi\u0119 opart\u0105 na solidaryzmie i autarkii, aby \u201eludzie mogli \u017cy\u0107 razem i rozwija\u0107 si\u0119 w warunkach wolno\u015bci i godno\u015bci, czerpi\u0105c wszelkie mo\u017cliwe korzy\u015bci z przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 opartych na wsp\u00f3\u0142pracy\u201d.<\/p>\n

Jako polityk otwarcie praktykowa\u0142 katolicyzm. By\u0142 niezwykle oddanym wiernym Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego, codziennie uczestnicz\u0105cym w Mszy \u015awi\u0119tej w ko\u015bciele \u015bw. J\u00f3zefa w Dar es Salaam. Zamiast przyjmowa\u0107 fantazyjne tytu\u0142y, wola\u0142 by\u0107 nazywany Mwalimu, co w suahili oznacza nauczyciela. W duchu tolerancji religijnej sformu\u0142owa\u0142 artyku\u0142y konstytucji dotycz\u0105ce religii, obecne w niej do dnia dzisiejszego. Podejmowa\u0142 liczne wysi\u0142ki na rzecz utrzymywania kontakt\u00f3w z przyw\u00f3dcami religijnymi. Zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce ko\u015bcio\u0142y winne by\u0107 wierne swojemu powo\u0142aniu. Nyerere by\u0142 zaanga\u017cowanym chrze\u015bcijaninem i cz\u0142onkiem Ko\u015bcio\u0142a, dlatego jako polityk podkre\u015bla\u0142 znaczenie odpowiedzialno\u015bci ko\u015bcio\u0142\u00f3w wobec spo\u0142ecze\u0144stwa. W przem\u00f3wieniu wyg\u0142oszonym 16 pa\u017adziernika 1970 r. na nowojorskiej konferencji zorganizowanej przez Zgromadzenie Si\u00f3str \u015bw. Dominika z Maryknoll wyg\u0142osi\u0142 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa:<\/p>\n

\u201ePrawdziwym problemem wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata nie jest ub\u00f3stwo. Mamy bowiem wiedz\u0119 i \u015brodki pozwalaj\u0105ce na jego eliminacj\u0119. Prawdziwy problem, przyczyna nieszcz\u0119\u015b\u0107, wojen\u00a0 i nienawi\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami, to przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy bogatymi a biednymi. Dostrzegamy j\u0105 na dw\u00f3ch poziomach. W obr\u0119bie pa\u0144stw znajduj\u0105 si\u0119 garstki ludzi, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 wielkie bogactwo daj\u0105ce im ogromn\u0105 w\u0142adz\u0119, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 cierpi z powodu n\u0119dzy i braku \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Nawet w Stanach Zjednoczonych mo\u017cna dostrzec ten podzia\u0142. W krajach takich jak Portugalia, Indie czy Brazylia przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy biednymi a bogatymi osi\u0105ga skandaliczne rozmiary. (…) Istnieje kilka kraj\u00f3w, kt\u00f3re pod wzgl\u0119dem gospodarczym i politycznym zdominowa\u0142y ca\u0142y \u015bwiat \u2013 mas\u0119 biednych i mniejszych pa\u0144stw, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 skazane na obc\u0105 dominacj\u0119.\u201d<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c o niesprawiedliwym dost\u0119pie do zasob\u00f3w \u015bwiatowych, Nyerere stwierdzi\u0142: \u201eJest kilka bogatych pa\u0144stw, kt\u00f3re dominuj\u0105 ekonomicznie, a przez to tak\u017ce politycznie nad ca\u0142ym \u015bwiatem i masa mniejszych i ubo\u017cszych pa\u0144stw, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 skazane na podporz\u0105dkowanie. Znaczenie podzia\u0142u na biednych i bogatych nie le\u017cy w tym, \u017ce jeden cz\u0142owiek ma wi\u0119cej jedzenia, ubra\u0144 czy wi\u0119kszy dom a inny jest g\u0142odny, obszarpany i bezdomny. To, \u017ce jeden kraj posiada zasoby umo\u017cliwiaj\u0105ce godne \u017cycie dla wszystkich obywateli, a inny nie mo\u017ce im zapewni\u0107 podstawowej opieki, nie jest najwa\u017cniejsze. Problem le\u017cy w tym, \u017ce bogaci ludzie i pa\u0144stwa posiadaj\u0105 w\u0142adz\u0119 nad \u017cyciem biednych. Bogaci staj\u0105 si\u0119 wi\u0119c jeszcze bogatsi i pot\u0119\u017cniejsi, za\u015b ubodzy biedniej\u0105 i trac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywania na swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.\u201d<\/p>\n

Jaka w tej sytuacji winna by\u0107 rola Ko\u015bcio\u0142a? Nyerere wzywa Ko\u015bci\u00f3\u0142 do uznania potrzeby spo\u0142ecznej rewolucji i odegrania w niej kluczowej roli, m\u00f3wi\u0105c „Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien stan\u0105\u0107 razem z krajami d\u0105\u017c\u0105cymi do sprawiedliwo\u015bci i pom\u00f3c zwi\u0119kszy\u0107 ich liczb\u0119. Tylko w ten spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce zyska\u0107 na znaczeniu w dzisiejszym \u015bwiecie. Jego celem winien sta\u0107 si\u0119 cz\u0142owiek, jego godno\u015b\u0107 i prawo do rozwoju. Poprzez Ko\u015bci\u00f3\u0142 jego reprezentanci powinni prowadzi\u0107 atak wymierzony w ka\u017cd\u0105 struktur\u0119 ekonomiczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105, kt\u00f3ra wyzyskuje ludzi i odbiera im prawo i si\u0142\u0119 do \u017cycia, kt\u00f3re posiadaj\u0105 jako umi\u0142owane dzieci Boga.\u201d<\/p>\n

Konkluduj\u0105c swoj\u0105 przemow\u0119 do Zgromadzenia Si\u00f3str z Maryknoll, Nyerere zacytowa\u0142 s\u0142owa Ewangelii przywo\u0142ane w encyklice Populorum progressio<\/i> Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci papie\u017ca Paw\u0142a VI: \u201eKto by mia\u0142 maj\u0119tno\u015b\u0107 tego \u015bwiata, a widzia\u0142by brata swego w potrzebie i zamkn\u0105\u0142 przed nim serce swoje \u2013 jak\u017ce mo\u017ce w nim przebywa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca?\u201d oraz nast\u0119puj\u0105ce po nich w encyklice s\u0142owa \u015bw. Ambro\u017cego: \u201eNie z twojego dajesz ubogiemu, ale oddajesz mu to, co jest jego.\u201d Nyerere wspomnia\u0142 te\u017c inne s\u0142owa encykliki: \u201ePrzeciwstawiaj\u0105c si\u0119 zatem n\u0119dzy i walcz\u0105c z niesprawiedliwymi warunkami bytu, nie tylko przyczyniamy si\u0119 do materialnej pomy\u015blno\u015bci ludzi, ale wspieramy r\u00f3wnie\u017c ich rozw\u00f3j duchowy i moralny, i tak s\u0142u\u017cymy po\u017cytkowi ca\u0142ej ludzko\u015bci. Pok\u00f3j bowiem nie sprowadza si\u0119 tylko do zaniechania wszelkiej wojny, jak gdyby opiera\u0142 si\u0119 na niesta\u0142ej r\u00f3wnowadze si\u0142. Pok\u00f3j wypracowuje si\u0119 wytrwale, dzie\u0144 po dniu, zachowuj\u0105c ustanowiony przez Boga porz\u0105dek, kt\u00f3ry domaga si\u0119 doskonalszej sprawiedliwo\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami.\u201d<\/p>\n

Jako prezydent Tanzanii w latach 1961-85 i p\u00f3\u017aniej Nyerere przypomina\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi o tym zadaniu. Podczas licznych spotka\u0144 z duchownymi i \u015bwieckimi podkre\u015bla\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 winien s\u0142u\u017cy\u0107 cz\u0142owiekowi w ca\u0142ej jego istocie \u2013 mentalnej, duchowej i fizycznej. Co wi\u0119cej, uwa\u017ca\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce ogranicza\u0107 si\u0119 do s\u0142u\u017cenia swoim cz\u0142onkom \u2013 szpitale, szko\u0142y i inne instytucje winny przynosi\u0107 po\u017cytek nie tylko chrze\u015bcijanom, ale tak\u017ce ludziom innych wyzna\u0144, daj\u0105c niewierz\u0105cym \u015bwiadectwo S\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n

Dzia\u0142aj\u0105c na rzecz rozwoju pa\u0144stwa, Nyerere anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w inicjatywy na rzecz pokoju i tolerancji religijnej. Dzi\u0119ki jego roztropno\u015bci i budowie wi\u0119z\u00f3w wspo\u0142pracy mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami i muzu\u0142manami od uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci Tanzania cieszy si\u0119 tolerancj\u0105 religijn\u0105. Potwierdzi\u0142 to prezydent Jakaya Mrisho Kikwete, kt\u00f3ry przemawiaj\u0105c na Uniwersytecie Bosto\u0144skim w 2006 r., stwierdzi\u0142: \u201eJedno\u015b\u0107 polityczna i tolerancja religijna, z kt\u00f3rych jeste\u015bmy dumni, nie s\u0105 dzie\u0142em przypadku. Zawdzi\u0119czamy je wizji i dzia\u0142aniom naszych przyw\u00f3dc\u00f3w od czas\u00f3w pierwszego prezydenta Juliusa Nyerere. Dzi\u0119ki niemu podj\u0119to dzia\u0142ania na rzecz budowy tolerancji w kwestii wiary i zasypywania potencjalnych podzia\u0142\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie.\u201d<\/p>\n

Nyerere rozumia\u0142, \u017ce sp\u00f3jno\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 mog\u0105 zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119te poprzez r\u00f3wny dost\u0119p do edukacji dla chrze\u015bcijan i muzu\u0142man\u00f3w. Dobrze wiedzia\u0142 te\u017c, jak niebezpieczne mog\u0105 by\u0107 konsekwencje niezgody i nier\u00f3wno\u015bci na tle religii. Ju\u017c w 1962 r. wprowadzi\u0142 prawo nakazuj\u0105ce szko\u0142om misyjnym przyjmowanie uczni\u00f3w wszystkich religii i wyzna\u0144. W 1969 r. wszystkie szko\u0142y niepa\u0144stwowe (w wi\u0119kszo\u015bci prowadzone przez misjonarzy) z wyj\u0105tkiem seminari\u00f3w zosta\u0142y znacjonalizowane.<\/p>\n

Jak wspomnia\u0142 w cytowanym przem\u00f3wieniu prezydent Kikwete, \u201eChocia\u017c dzia\u0142ania te mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 drastyczne, by\u0142y pierwszymi krokami w d\u0142ugiej drodze na rzecz budowy narodowej jedno\u015bci i harmonii w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re do dzi\u015b s\u0105 znakiem rozpoznawczym Tanzanii.\u201d<\/p>\n

Nyerere znany by\u0142 tak\u017ce ze swej znajomo\u015bci Pisma \u015awi\u0119tego i \u015bwiadectw swojej wiary. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce afryka\u0144ski socjalizm budowany w Tanzanii nie mo\u017ce istnie\u0107 bez religii. System komunistyczny, pozbawiony fundamentu duchowego, by\u0142by wbrew interesom kraju i nie m\u00f3g\u0142by dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n

Nyerere zrezygnowa\u0142 ze stanowiska prezydenta w 1985 r. Dzi\u0119ki swojej reputacji zosta\u0142 wyznaczony na mediatora podczas konflikt\u00f3w w Burundi. P\u00f3\u017aniej mediowa\u0142 w Demokratycznej Republice Konga. By\u0142 tak\u017ce przewodnicz\u0105cym dzia\u0142aj\u0105cej przy ONZ Komisji Po\u0142udnia. W swoich dzia\u0142aniach na rzecz pojednania podkre\u015bla\u0142 zawsze, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em konflikt\u00f3w s\u0105 bieda, \u017c\u0105dza w\u0142adzy i podzia\u0142y plemienne.<\/p>\n

Korzystajac ze swoich wp\u0142yw\u00f3w, zainicjowa\u0142 kampani\u0119 na rzecz anulowania zad\u0142u\u017cenia kraj\u00f3w Trzeciego \u015awiata. Kampania, w kt\u00f3r\u0105 w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 liczne organizacje na ca\u0142ym \u015bwiecie, przekona\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 bogatych kraj\u00f3w do anulowania d\u0142ug\u00f3w kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119.<\/p>\n

Na kr\u00f3tko przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 Nyerere obieca\u0142, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 modli\u0142 za Tanza\u0144czyk\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c: \u201eWiem, \u017ce nie wyzdrowiej\u0119. Smutno mi zostawia\u0107 m\u00f3j nar\u00f3d. Wiem, \u017ce b\u0119d\u0105 op\u0142akiwa\u0107 moje odej\u015bcie. Ale nie przestani\u0119 prosi\u0107 Boga o \u0142aski dla nich.\u201d Istotnie, kiedy Julius Kambarage Nyerere, ojciec narodu, zmar\u0142 14 pa\u017adziernika 1999 r. w londy\u0144skim szpitalu, ca\u0142y kraj ogarn\u0105\u0142 wielki smutek. 18 pa\u017adziernika jego cia\u0142o przewieziono do Dar es Salaam, by umo\u017cliwi\u0107 ludowi po\u017cegnanie przyw\u00f3dcy. Potem jego cia\u0142o przewieziono do rodzinnego Butiama, gdzie 23 pa\u017adziernika pochowano go na lokalnym cmentarzu.<\/p>\n

Nyerere by\u0142 autorem licznych ksi\u0105\u017cek i tekst\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych warto wymieni\u0107: Deklaracj\u0119 z Aruszy<\/i>, Krucjat\u0119 wyzwolenia<\/em>, <\/i>Edukacj\u0119 na rzecz autarkii<\/em>, Wolno\u015b\u0107 i rozw\u00f3j<\/em>, Cz\u0142owieka i rozw\u00f3j<\/em>, Ud\u017cama \u2013 eseje o socjalizmie<\/em> i Nasze przyw\u00f3dztwo i przysz\u0142o\u015b\u0107 Tanzanii<\/em>. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a prze\u0142o\u017cona na j\u0119zyki obce, a niekt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 jako podr\u0119czniki na uniwersytetach w Tanzanii. Nyerere by\u0142 te\u017c autorem przek\u0142adu wybranych ksi\u0105g biblijnych na j\u0119zyk zanaki i tomu wierszy i pie\u015bni inspirowanych Ewangeli\u0105<\/em> i Dziejami Apostolskimi<\/em>.<\/p>\n

W roku 2005 otwarto jego proces beatyfikacyjny. Tanza\u0144scy katolicy wyczekuj\u0105 na decyzj\u0119 Watykanu w sprawie uznania mwalimu <\/i>Juliusa Nyerere, oddanego katolika i pierwszego prezydenta Tanzanii, b\u0142ogos\u0142awionym.<\/p>\n

Nyerere by\u0142 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 nie tylko dla Tanzanii i Afryki, ale dla ca\u0142ego \u015bwiata. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 ca\u0142e \u017cycie sprawie niepodleg\u0142o\u015bci kraju (i wspieraniu dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych innych pa\u0144stw) oraz ustanowieniu pokoju i stabilno\u015bci, budowie perspektyw dla gospodarki i edukacji przy jednoczesnym zachowaniu godno\u015bci i praw ludzi. By\u0142 wyj\u0105tkowym przyk\u0142adem chrze\u015bcija\u0144skiego przyw\u00f3dcy politycznego. Niech B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi wszystkim jego osi\u0105gni\u0119ciom na rzecz rozwoju ludzko\u015bci.<\/p>\n

Angolowisye Isakwisa Malambugi <\/b>\u2013 duchowny wsp\u00f3lnoty Braci morawskich w Tanzanii, wieloletni wyk\u0142adowca uniwersytecki<\/p>\n

\"julius-nyerere-wikimedia-national-archives-open-government-licence\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Julius Kambarage Burito Nyerere urodzi\u0142 si\u0119 w 1922 r. w wiosce Butiama w pobli\u017cu miasta Musoma. Pochodzi\u0142 z plemienia Zanaki. Jego ojciec Burito Nyerere zmar\u0142, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,13],"tags":[38,1346,798,1345],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/julius-nyerere-wikimedia-national-archives-open-government-licence.jpg?fit=640%2C386&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-35o","jetpack-related-posts":[{"id":4488,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=4488","url_meta":{"origin":11866,"position":0},"title":"Adam Danek: Od D\u017camahirijji do Azawadu","date":"20 kwietnia 2012","format":false,"excerpt":"W ostatnich dw\u00f3ch dekadach nad Afryk\u0105 nieprzyjemnie powia\u0142o \u201estabilizacj\u0105\u201d. W j\u0119zyku politycznym \u015bwiata zachodniego stwierdzenie, \u017ce dany kraj lub region si\u0119 \u201eustabilizowa\u0142\u201d oznacza mniej wi\u0119cej tyle, \u017ce w\u0142\u0105czono go do obszaru strategicznej kontroli Zachodu, kt\u00f3ry teraz rozpocznie jego wzmo\u017con\u0105 penetracj\u0119 polityczn\u0105, ekonomiczn\u0105 i ideologiczn\u0105. Po rozpadzie bloku sowieckiego i zwyci\u0119stwie\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":9821,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9821","url_meta":{"origin":11866,"position":1},"title":"Francja: Zmar\u0142 \u201eadwokat diab\u0142a\u201d","date":"17 sierpnia 2013","format":false,"excerpt":"Francuski prawnik Jacques Verg\u00e8s, nazywany przez media \u201eadwokatem diab\u0142a\u201d, zmar\u0142 15 sierpnia w Pary\u017cu w wieku 88 lat na zawa\u0142 serca \u2013 poinformowa\u0142 wydawca jego pami\u0119tnik\u00f3w. Verg\u00e8s urodzi\u0142 si\u0119 w 1925 r. w \u00f3wczesnym Syjamie (obecnej Tajlandii). Jego ojciec by\u0142 francuskim dyplomat\u0105, a matka Wietnamk\u0105. Mieszkali na francuskiej wyspie Reunion\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":18389,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18389","url_meta":{"origin":11866,"position":2},"title":"USA: Przyw\u00f3dca Al-Kaidy nie \u017cyje","date":"3 stycznia 2015","format":false,"excerpt":"Abu Anas al-Libi, jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w Al-Kaidy zmar\u0142 w wyniku komplikacji po operacji w\u0105troby. Informacj\u0119 t\u0105 przekaza\u0142a dzisiaj, jego \u017cona Um Abdullah, mieszkaj\u0105ca w Kairze. Oskar\u017cany on by\u0142 o organizacj\u0119 zamach\u00f3w na ambasady Stan\u00f3w Zjednoczonych w Tanzanii i Kenii w 1998 r. Na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 2013 r., zosta\u0142 pochwycony przez\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/5930486-8837001.jpg?fit=624%2C351&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25875,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25875","url_meta":{"origin":11866,"position":3},"title":"Watykan: Nowy polski \u015bwi\u0119ty","date":"15 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"5 czerwca papie\u017c Franciszek kanonizowa\u0142 b\u0142. Stanis\u0142awa Papczy\u0144skiego, za\u0142o\u017cyciela\u00a0Zgromadzenia Ksi\u0119\u017cy Marian\u00f3w Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny\u00a0\u2013 pierwszego zakonu, kt\u00f3ry narodzi\u0142 si\u0119 w Polsce. Stanis\u0142aw Papczy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 18 maja 1631 r. w Podegrodziu. By\u0142 synem Tomasza Papki, kowala, i Zofii z domu Tacikowskiej. Ochrzczony zosta\u0142 imieniem Jan, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Stanis\u0142aw_Papczy\u0144ski.jpg?fit=660%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":16691,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16691","url_meta":{"origin":11866,"position":4},"title":"Adam Danek: Rewolucja gwinejska na tle por\u00f3wnawczym","date":"26 wrze\u015bnia 2014","format":false,"excerpt":"Silne przyw\u00f3dztwo paradoksalnie pojawia si\u0119 cz\u0119sto w zbiorowo\u015bciach, kt\u00f3re ca\u0142kowicie utraci\u0142y byt polityczny, czyli z pozoru stoczy\u0142y si\u0119 na dno upadku. U pod\u0142o\u017ca tego paradoksu tkwi jednak pewna dziejowa logika. Zapa\u015b\u0107 w polityczny niebyt mo\u017ce doprowadzi\u0107 zbiorowo\u015b\u0107 do palingenezy \u2013 do tego, co polscy historycy na przyk\u0142adzie epoki stanis\u0142awowskiej opisywali\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/sekou-toure-vo-e1411724767391.jpg?fit=989%2C732&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25833,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25833","url_meta":{"origin":11866,"position":5},"title":"Palestyna: Zmar\u0142 weteran narodowej rewolucji","date":"9 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"29 maja zmar\u0142\u00a0jeden z najstarszych sta\u017cem palesty\u0144skich bojownik\u00f3w i dzia\u0142aczy Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny, Mohamed Jusef Auad Enajrat. Mia\u0142 siedemdziesi\u0105t jeden lat. Zosta\u0142 pochowany nast\u0119pnego dnia w Gazie. Jego cia\u0142o na miejsce poch\u00f3wku nie\u015bli na swoich ramionach \u017co\u0142nierze Brygad Abu Alego Mustafy, zbrojnych oddzia\u0142\u00f3w LFWP. Enajrat ju\u017c jako nastolatek dzia\u0142a\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Enajrat_pogrzeb.jpg?fit=640%2C427&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11866"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11868,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11866\/revisions\/11868"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}