{"id":12010,"date":"2014-01-08T12:10:00","date_gmt":"2014-01-08T11:10:00","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=12010"},"modified":"2014-01-08T12:11:07","modified_gmt":"2014-01-08T11:11:07","slug":"moldowa-wzrost-napiecia-w-gagauzji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=12010","title":{"rendered":"Mo\u0142dowa: Wzrost napi\u0119cia w Gagauzji"},"content":{"rendered":"

Wyst\u0105pienie telewizyjne prezydenta Rumunii, Traiana B\u0103sescu<\/em>, w kt\u00f3rym zapowiedzia\u0142 on przy\u0142\u0105czenie w 2014 r. do swego pa\u0144stwa Mo\u0142dowy, wywo\u0142a\u0142o w niewielkiej republice nad Dniestrem i Prutem szereg dramatycznych konsekwencji.<\/p>\n

\u201eTen kraj nie narodzi\u0142 si\u0119 wraz z paktem Ribbentrop-Mo\u0142otow, ma on swoj\u0105 histori\u0119, kultur\u0119, j\u0119zyk, zwi\u0105zki z Rumuni\u0105 i z narodem rumu\u0144skim<\/i>\u201d powiedzia\u0142 o Mo\u0142dowie B\u0103sescu<\/em>, dodaj\u0105c \u017ce w 2014 r. stwierdzi\u0107 trzeba b\u0119dzie, \u017ce Mo\u0142dowa to ziemia rumu\u0144ska.<\/p>\n

Wypowied\u017a prezydenta Rumunii wywo\u0142a\u0142a krytyczne komentarze zar\u00f3wno w Bukareszcie, jak i w Kiszyniowie, gdzie premier Mo\u0142dowy, Iurie Leanc\u0103, stwierdzi\u0142 \u017ce podobne wypowiedzi destabilizuj\u0105 sytuacj\u0119 w jego kraju.<\/p>\n

Potwierdzeniem tych s\u0142\u00f3w sta\u0142 si\u0119 ci\u0105g wydarze\u0144 w po\u0142o\u017conej na po\u0142udniu kraju autonomicznej Gagauzji.<\/p>\n

Zgromadzenie Narodowe Gagauzji przeg\u0142osowa\u0142o decyzj\u0119 o przeprowadzeniu referendum w sprawie wyst\u0105pienia autonomii z Mo\u0142dowy, w przypadku zjednoczenia tej ostatniej z Rumuni\u0105. W\u00a0 uchwale Zgromadzenia wskazuje si\u0119 pow\u00f3d jej uchwalenia w postaci \u201eOtwartej polityki pa\u0144stwa rumu\u0144skiego, nakierowanej na wch\u0142oni\u0119cie republiki <\/i>(Mo\u0142dowy), przy jawnym tolerowaniu i wspieraniu jej przez wy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w i w\u0142adze Mo\u0142dowy<\/i>\u201d.<\/p>\n

Decyzj\u0119 Zgromadzenia zaskar\u017cy\u0142a Pa\u0144stwowa Kancelaria Mo\u0142dowy, 7 za\u015b stycznia, mo\u0142dowski s\u0105d rejonowy w stolicy autonomii, Komracie, uzna\u0142 j\u0105 za niezgodn\u0105 z prawem, gdy\u017c wykraczaj\u0105c\u0105 poza kompetencje Zgromadzenia.<\/p>\n

Pos\u0142owie do Zgromadzenia odpowiedzieli na orzeczenie s\u0105du zapowiedzi\u0105 niepodporz\u0105dkowania si\u0119 mu. \u201eWiemy, \u017ce nasze s\u0105dy s\u0105 upolitycznione, \u017ce wywierana jest na nie presja. Uwa\u017cam \u017ce ten wyrok ma charakter polityczny, dlatego nadal b\u0119dziemy obstawa\u0107 przy decyzji o przeprowadzeniu referendum<\/i>\u201d zapowiedzia\u0142 deputowany Roman Tiutin.<\/p>\n

W wykazuj\u0105cej od pocz\u0105tku lat 90-tych tendencje od\u015brodkowe Gagauzji wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci jest pochodzenia tura\u0144skiego, politycznie i j\u0119zykowo jest jednak silnie zrusyfikowana. W uchwale o planowanym referendum dopatrywa\u0107 si\u0119 zatem mo\u017cna uruchomienia aktyw\u00f3w politycznych przez Rosj\u0119 i elementu rosyjskiej presji na przyjmuj\u0105cy postaw\u0119 prozachodni\u0105 Kiszyni\u00f3w.<\/p>\n

(na podstawie: ITAR-TASS oprac. Ronald Lasecki)<\/p>\n

\u00a0\"205px-Coat_of_arms_of_Gagauzia.svg\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyst\u0105pienie telewizyjne prezydenta Rumunii, Traiana B\u0103sescu, w kt\u00f3rym zapowiedzia\u0142 on przy\u0142\u0105czenie w 2014 r. do swego pa\u0144stwa Mo\u0142dowy, wywo\u0142a\u0142o w niewielkiej republice nad Dniestrem i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12011,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[2],"tags":[1362,593,822],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/205px-Coat_of_arms_of_Gagauzia.svg_.png?fit=205%2C220&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-37I","jetpack-related-posts":[{"id":12040,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12040","url_meta":{"origin":12010,"position":0},"title":"Mo\u0142dowa: Rozw\u00f3j sporu o przysz\u0142o\u015b\u0107 Gagauzji","date":"10 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"9 stycznia Prokuratura Generalna Mo\u0142dowy wszcz\u0119\u0142a post\u0119powanie karne przeciwko organizatorom zaplanowanego na 2 lutego referendum w sprawie ewentualnego wyst\u0105pienia Gagauzji z Mo\u0142dowy. W uzasadnieniu poinformowano, \u017ce pomimo orzeczenia s\u0105du rejonowego w Komracie uznaj\u0105cego zaplanowane referendum za niezgodne z konstytucj\u0105 i ustawodawstwem Mo\u0142dowy, przygotowania do jego przeprowadzenia s\u0105 nadal prowadzone. Zgromadzenie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Gagauz_Yeri.jpg?fit=320%2C256&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12116,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12116","url_meta":{"origin":12010,"position":1},"title":"Raport z Gagauzji (15.01) + wywiad z R. Tiutinem","date":"16 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Raport z Gagauzji (15 stycznia) Znane jest ju\u017c dok\u0142adne brzmienie pyta\u0144, na jakie odpowiedzie\u0107 maj\u0105 2 lutego mieszka\u0144cy Gagauzji w dw\u00f3ch zaplanowanych na ten dzie\u0144 referendach \u2013 konsultacyjnym i prawodawczym. W referendum konsultacyjnym pytania znajd\u0105 si\u0119 na dw\u00f3ch arkuszach. Na arkuszu r\u00f3\u017cowym znajdzie si\u0119 pytanie \u201eCzy zgadza si\u0119 Pani\/Pan z\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/205px-Coat_of_arms_of_Gagauzia.svg_1.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12225,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12225","url_meta":{"origin":12010,"position":2},"title":"Raport z Gagauzji (21 stycznia)","date":"22 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Zamro\u017cenie przez w\u0142adze Mo\u0142dowy \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych Gagauzji przeznaczonych na organizacj\u0119 referendum nie stanie si\u0119 przeszkod\u0105 dla przeprowadzenia plebiscytu. Potrzebn\u0105 sum\u0119 w\u0142adzom Autonomii przeka\u017ce rosyjski przedsi\u0119biorca gagauskiego pochodzenia, Jurij Jakubow. Wys\u0142a\u0142 on ju\u017c odpowiednie pisma do baszkana, Michai\u0142a Formuza\u0142a i do przewodnicz\u0105cego Zgromadzenia Narodowego, Dmitrija Konstantinowa. \u201ePrzeczyta\u0142em w internecie, \u017ce potrzebne\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Gagauzja-Mo\u0142dowa.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12253,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12253","url_meta":{"origin":12010,"position":3},"title":"Raport z Gagauzji (22-23 stycznia)","date":"24 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"\u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201dopublikowa\u0142 nowe informacje na temat donatora gagauskiego referendum 2 lutego, Jurija Jakubowa; przedsi\u0119biorca ju\u017c wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142 jako mecenas przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 podejmowanych przez w\u0142adze Autonomii: z jego fundusz\u00f3w dokonano rekonstrukcji kompleksu klasztornego w Czadyr-\u0141undze i szeregu prawos\u0142awnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w innych miejscowo\u015bciach, J. Jakubow sfinansowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c wydanie albumu fotograficznego \u201eGagauzja\u201d z okazji rocznicy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Burgud\u017ci.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12134,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12134","url_meta":{"origin":12010,"position":4},"title":"Raport z Gagauzji (16 stycznia)","date":"17 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"W zwi\u0105zku z zapowiedziami Generalnego Inspektoratu Policji Republiki Mo\u0142dowa, \u017ce si\u0142y porz\u0105dkowe nie b\u0119d\u0105 ochrania\u0107 porz\u0105dku w czasie trwania referendum zaplanowanego na 2 lutego, przewodnicz\u0105ca Centralnej Komisji Wyborczej Terytorium Autonomicznego Gagauzji, Walentyna Listnik wyrazi\u0142a dezaprobat\u0119 dla post\u0119powania organ\u00f3w porz\u0105dkowych i zaniepokojenie o mo\u017cliw\u0105 destabilizacj\u0119 sytuacji. \u201eW ustawie o policji mowa\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Flaga.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12393,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12393","url_meta":{"origin":12010,"position":5},"title":"Michai\u0142 Formuza\u0142: Gagauzja b\u0119dzie co\u015b warta dop\u00f3ty, dop\u00f3ki b\u0119dzie mog\u0142a si\u0119 obroni\u0107","date":"4 lutego 2014","format":false,"excerpt":"Szanowny Panie Pierwszy Prezydencie Republiki Gagauzja! Szanowny Panie Przewodnicz\u0105cy Parlamentu Gagauzji! Szanowni mieszka\u0144cy Gagauzji! Drodzy uczestnicy procesu tworzenia Gagauzji! Szanowni Go\u015bcie dzisiejszej uroczysto\u015bci! 19 lat temu parlament Republiki Mo\u0142dowa przyj\u0105\u0142 Ustaw\u0119 \u201eO szczeg\u00f3lnym prawnym statusie Gagauzji\u201d, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 fundamentem prawnym dla autonomii gagauskiej. Oficjalne uznanie autonomii by\u0142o efektem ponad\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12010"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12010"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12013,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12010\/revisions\/12013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}