Mer miasta Czadyr-\u0141unga, Konstantin Kielesz wezwa\u0142 uczestnik\u00f3w komitetu koordynacyjnego ds. organizacji referendum w swoim mie\u015bcie do intensyfikacji prac nad jego przygotowaniem. Ewentualn\u0105 pomoc finansow\u0105 zadeklarowa\u0142 w imieniu swojego miasta mer Czok-Maidanu, Gieorgij Kyrboba. Zapowiedzia\u0142 on r\u00f3wnie\u017c zwo\u0142anie na 16 stycznia rady miasta w celu przedyskutowania kwestii technicznych zwi\u0105zanych z organizacj\u0105 referendum.<\/p>\n
11 i 12 stycznia odby\u0142y si\u0119 zebrania mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015bci Kazaklia i Kopczak w sprawie organizacji referendum. Na zebraniach mieszka\u0144c\u00f3w obydwu miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142 tak\u017ce zast\u0119pca Baszkana, Walerij Janog\u0142o, przyj\u0119to deklaracje wyra\u017caj\u0105ce poparcie dla organizator\u00f3w.<\/p>\n
W jednog\u0142o\u015bnie przyj\u0119tej deklaracji mieszka\u0144c\u00f3w wsi Kopczak mowa jest mi\u0119dzy innymi o poparciu uchwa\u0142y z 27 listopada 2013 r. o organizacji referendum; wezwanie mieszka\u0144c\u00f3w Gagauzji do zag\u0142osowania 2 lutego za odr\u0119bnym statusem Gagauzji i za wej\u015bciem Republiki Mo\u0142dowa do Unii Celnej; wezwanie do zwo\u0142ania zjazdu deputowanych cia\u0142 przedstawicielskich Gagauzji wszystkich szczebli; wezwanie w\u0142adz republika\u0144skich Mo\u0142dowy do zaprzestania represji przeciw organizatorom referendum i \u0142amania praw narodowych Gagauz\u00f3w: \u201eNar\u00f3d gagauski \u2013 to nar\u00f3d ludzi pracy, nar\u00f3d mi\u0142uj\u0105cy pok\u00f3j, nikomu jednak i nigdy nie uda\u0142o si\u0119 i nie uda \u201erzuci\u0107 nas na kolana\u201d – o swoje prawa, wolno\u015b\u0107 i pa\u0144stwowo\u015b\u0107 walczy\u0107 b\u0119dziemy do ko\u0144ca, stoj\u0105c rami\u0119 przy ramieniu<\/i>\u201d.<\/p>\n
Zjazd deputowanych cia\u0142 przedstawicielskich wszystkich szczebli Gagauzji wyznaczono na 17 stycznia. Z inicjatyw\u0105 jego zwo\u0142ania wyst\u0105pi\u0142a frakcja komunist\u00f3w w Zgromadzeniu Narodowym Gagauzji, przychyli\u0142 si\u0119 za\u015b do niej entuzjastycznie przewodnicz\u0105cy frakcji Demokratycznej Partii Mo\u0142dowy, Demian Karasenii. Wed\u0142ug wypowiadaj\u0105cego si\u0119 anonimowo dla \u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201d deputowanego do Zgromadzenia Narodowego na zjazd zaproszeni maj\u0105 by\u0107 wszyscy kiedykolwiek wybrani do kt\u00f3regokolwiek organu autonomii gagauskiej, za\u015b jego celem b\u0119dzie wyra\u017cenie poparcia dla organizator\u00f3w referendum. Zjazd ma da\u0107 do zrozumienia w\u0142adzom w Kiszyniowie, \u017ce wszelkie naciski na Komrat sko\u0144cz\u0105 si\u0119 niepowodzeniem. Ma to by\u0107 nawi\u0105zanie do podobnego zgromadzenia z 12 listopada 1989 roku, na kt\u00f3rym Gagauzja og\u0142oszona zosta\u0142a autonomi\u0105 w ramach Mo\u0142dawskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.<\/p>\n
W zwi\u0105zku z planowanym referendum doj\u015b\u0107 mo\u017ce do konfliktu pomi\u0119dzy organami policji w Autonomii, a ich zwierzchnikami w Kiszyniowie. Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych Mo\u0142dowy, kt\u00f3remu podlegaj\u0105 jednostki policji, \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuje z Prokuratur\u0105 Generaln\u0105, stoj\u0105c\u0105 na gruncie niekonstytucyjno\u015bci plebiscytu. Z kolei jego organizatorzy w Gagauzji zwr\u00f3cili si\u0119 do organ\u00f3w miejscowej policji z pro\u015bb\u0105 o zabezpieczenie prawid\u0142owego przebiegu glosowania. Do wniosku organizator\u00f3w negatywnie ustosunkowa\u0142 si\u0119 przewodnicz\u0105cy Generalnego Inspektoratu Policji w Kiszyniowie, Ion Bodrug. Ju\u017c wcze\u015bniej jednak przedstawiciele policji w Gagauzji zapowiedzieli dziennikarzom \u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201d, \u017ce nie podporz\u0105dkuj\u0105 si\u0119 rozkazom z Kiszyniowa.<\/p>\n
Wed\u0142ug Igora Bocana, analityka wypowiadaj\u0105cego si\u0119 dla \u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201d, w\u0142adze w Kiszyniowie nie zdecyduj\u0105 si\u0119 jednak na konfrontacj\u0119 na dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy przed wyborami parlamentarnymi. Komrat m\u00f3g\u0142by, zdaniem Bocana, unikn\u0105\u0107 konfliktu konstytucyjnego, nazywaj\u0105c planowane referendum \u201epowszechnym badaniem ankietowym mieszka\u0144c\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Przewodnicz\u0105cy organizacji \u201eOjczyzna \u2013 Sojusz Eurazjatycki\u201d, Igor Tuliancew ostrzeg\u0142 \u017ce ingerowanie przez w\u0142adze w Kiszyniowie w wewn\u0119trzne sprawy autonomii gagauskiej i \u0142amanie praw mniejszo\u015bci narodowych mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wybuchu konfliktu zbrojnego na podobie\u0144stwo tego w Naddniestrzu w 1992 r.\u00a0 Z kolei radny rady miejskiej w Komracie, Aleksander Bie\u017cenar stwierdzi\u0142, \u017ce je\u015bli w\u0142adze Mo\u0142dowy b\u0119d\u0105 narusza\u0107 prawa obywatelskie, mieszka\u0144cy Gagauzji zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 do organizacji mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n
Od wypowiedzi przewodnicz\u0105cego struktur Demokratycznej Partii Mo\u0142dowy w Gagauzji, Niko\u0142aja Dudog\u0142o, kt\u00f3ry 11 stycznia popar\u0142 ide\u0119 referendum i zach\u0119ci\u0142 do udzia\u0142u w nim mieszka\u0144c\u00f3w Komratu, kt\u00f3rego pozostaje merem, odci\u0105\u0142 si\u0119 w udzielonym 13 stycznia radiostacji \u201eEuropa Libera\u201d wywiadzie honorowy przewodnicz\u0105cy partii, Dymitr Diakow. \u201eMiejscowi przyw\u00f3dcy staraj\u0105 si\u0119 przedstawi\u0107 elektoratowi popularne w\u015br\u00f3d niego idee, w szczeg\u00f3lno\u015bci, przed wyborami baszkana. Partia Demokratyczna w Kiszyniowie nie zamierza popiera\u0107 tych idei, gdy\u017c znalaz\u0142aby si\u0119 w\u00f3wczas w niejednoznacznym po\u0142o\u017ceniu \u2013 w centrum m\u00f3wi\u0142aby jedno, w terenie \u2013 co\u015b zupe\u0142nie innego. Nie by\u0142oby to zbyt dobre.<\/i>\u201dpowiedzia\u0142 dziennikarzom Diakow.<\/p>\n
Wed\u0142ug Diakowa referendum w Gagauzji stwarza zamieszanie, dlatego nie zostanie uznane. Kierownictwo Demokratycznej Partii Mo\u0142dowy w Kiszyniowie ma nadziej\u0119, \u017ce do referendum zapowiedzianego na 2 lutego nie dojdzie. \u201eMam nadziej\u0119, \u017ce do referendum nie dojdzie. Mam nadziej\u0119, \u017ce organy odpowiedzialne za ochron\u0119 porz\u0105dku prawnego wypowiedz\u0105 si\u0119 w tej sprawie, i je\u015bli zabra\u0142y ju\u017c w tej sprawie g\u0142os, \u017ce referendum by\u0142oby niezgodne z prawem \u2013 to organizowa\u0107 referendum nie nale\u017cy<\/i>\u201d wyja\u015bni\u0142 honorowy przewodnicz\u0105cy partii.<\/p>\n
Wzrost napi\u0119cia w Gagauzji sta\u0142 si\u0119 przedmiotem zainteresowania parlamentu Rosji. Organ prasowy Dumy Pa\u0144stwowej i Rady Federacji opublikowa\u0142 tekst autorstwa cz\u0142onka rady eksperckiej Eurazjatyckiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej, Swiatos\u0142awa Terentiewa.<\/p>\n
W artykule przedstawiono rys historyczny Gagauzji od ko\u0144ca lat 80-tych XX wieku, stwierdzaj\u0105c mi\u0119dzy innymi, \u017ce korzenie pa\u0144stwowo\u015bci gagauskiej si\u0119gaj\u0105 sesji parlamentu Republiki Gagauzji z 31 pa\u017adziernika 1990 roku, zwo\u0142anej po zaniechaniu marszu 20 tysi\u0119cy mo\u0142dawskich ochotnik\u00f3w-nacjonalist\u00f3w na Komrat, do kt\u00f3rego pod\u017cega\u0142 \u00f3wczesny premier Mo\u0142dawii, Mircea Druc.<\/p>\n
Obecne postulaty zwo\u0142ania deputowanych parlament\u00f3w wszystkich szczebli w celu wsparcia idei referendum s\u0105 pierwszym tego rodzaju dzia\u0142aniem do czasu podobnego zgromadzenia 12 listopada 1989 roku, kt\u00f3rego rezultatem by\u0142o ustanowienie autonomii gagauskiej w sk\u0142adzie Mo\u0142dawskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.<\/p>\n
W obecnej sytuacji budzi niepok\u00f3j radykalizm i brak sk\u0142onno\u015bci do ust\u0119pstw obydwu skonfliktowanych stron \u2013 Kiszyniowa i Komratu. Opr\u00f3cz wyroku s\u0105du rejonowego stwierdzaj\u0105cego niekonstytucyjno\u015b\u0107 zapowiedzianego na 2 lutego referendum i zapowiedzi niezastosowania si\u0119 do tego orzeczenia przez polityk\u00f3w gagauskich, Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych Mo\u0142dowy zapowiedzia\u0142o konkretne dzia\u0142ania policyjne na obszarze Autonomii. Jak jednak zauwa\u017ca Terentiew, istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, czy w takiej sytuacji jednostki policyjne w Gagauzji podporz\u0105dkowa\u0142yby si\u0119 rozkazom z Kiszyniowa.<\/p>\n
W kontek\u015bcie nadchodz\u0105cych wybor\u00f3w parlamentarnych w 2015 r. koalicyjny rz\u0105d Mo\u0142dowy nie zdecyduje si\u0119 wi\u0119c raczej na si\u0142owy wariant rozwi\u0105zania sytuacji \u2013 tym bardziej, \u017ce spowodowa\u0107 by to mog\u0142o wyst\u0105pienia w rosyjskoj\u0119zycznych regionach Mo\u0142dowy poza granicami Autonomii, jak na przyk\u0142ad w miastach Bie\u0142cy i Taraklia, to za\u015b mog\u0142oby postawi\u0107 pod znakiem zapytania ju\u017c samo istnienie pa\u0144stwowo\u015bci mo\u0142dowskiej. Eskalacj\u0105 konfliktu nie s\u0105 te\u017c zainteresowane Unia Europejska ani Rosja, tym bardziej \u017ce niekorzystny obr\u00f3t wypadk\u00f3w m\u00f3g\u0142by przekre\u015bli\u0107 aspiracje Kiszyniowa do integracji z Bruksel\u0105.<\/p>\n
![\"zgromadzenie](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/zgromadzenie-mieszka\u0144c\u00f3w-w-Kazaklii.jpg\")
<\/a>