Tymczasem do 15 stycznia wszystkim deputowanym do Narodowego Zgromadzenia Gagauzji (NZG) dostarczono wezwania do stawienia si\u0119 w generalnym inspektoracie policji Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych Republiki Mo\u0142dowa pod zarzutem naruszenia artyku\u0142u 352. Kodeksu Karnego Republiki Mo\u0142dowa m\u00f3wi\u0105cego o uzurpacji w\u0142adzy. Parlamentarzy\u015bci maj\u0105 stawi\u0107 si\u0119 w inspektoracie 16 stycznia wraz z dokumentami potwierdzaj\u0105cymi ich to\u017csamo\u015b\u0107. W przypadku niestawienia si\u0119 bez podania usprawiedliwiaj\u0105cych przyczyn, deputowanym grozi grzywna lub przymusowe doprowadzenie na policj\u0119.<\/p>\n
Przewodnicz\u0105cy frakcji partii komunistycznej w NZG, Roman Tiutin zapowiada \u017ce nie stawi si\u0119 na wezwanie policji. Jego zdaniem, \u201edzia\u0142ania policji s\u0105 bezprawne<\/i>\u201d. Wedle s\u0142\u00f3w R. Tiutina, \u201eKa\u017cdemu z deputowanych Zgromadzenia Narodowego przys\u0142uguje immunitet, obowi\u0105zuj\u0105cy na czas trwania jego mandatu. Odwo\u0142a\u0107 go, pozbawi\u0107 immunitetu mog\u0105 tylko deputowani. Dlatego MSW nie ma prawa wzywa\u0107 nas na przes\u0142uchania, rozmowy itd.<\/i>\u201d Dop\u00f3ki pos\u0142owie do NZG nie pozbawi\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w immunitetu jednego z nich lub wszystkich, dop\u00f3ty wszelkie wezwania do stawiennictwa w inspektoracie policji s\u0105 bezprawne.<\/p>\n
R. Tiutin odes\u0142a\u0142 funkcjonariuszy policji do zapoznania si\u0119 z artyku\u0142ami 33-37 prawa Terytorium Autonomicznego Gagauzji o statusie deputowanego oraz ze Zbiorem Praw Gagauzji. Zgodnie z tymi przepisami, deputowanym do NZG przys\u0142uguje immunitet na terytorium Gagauzji, za\u015b post\u0119powanie przeciw nim mo\u017ce zosta\u0107 wszcz\u0119te przez prokuratora Autonomii lub przez Prokuratora Generalnego Mo\u0142dowy, ale jedynie z uwzgl\u0119dnieniem art. 33. zakazuj\u0105cego zatrzymywania deputowanych, aresztowania ich, poddawania przeszukaniu i poci\u0105gania do odpowiedzialno\u015bci s\u0105dowej bez wyra\u017conej wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w deputowanych, po uprzednim przes\u0142uchaniu deputowanego maj\u0105cego by\u0107 pozbawionym immunitetu, zgody NZG.\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n Za dzia\u0142ania skierowane \u201eprzeciw ca\u0142emu gagauskiemu narodowi<\/i>\u201duzna\u0142 wezwanie do stawienia si\u0119 na policji deputowany do NZG Wiktor Periog\u0142u. \u201eNie zrobili\u015bmy niczego z\u0142ego ani sprzecznego z prawem. Chcemy jedynie naradzi\u0107 si\u0119 z narodem, w jak\u0105 stron\u0119 powinna zmierza\u0107 Republika Mo\u0142dowy<\/i>\u201d, powiedzia\u0142 W. Periog\u0142u.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n Jak poinformowa\u0142 mer miasta Czadyr-\u0141unga, Konstantin Kielesz, na zebraniu mieszka\u0144c\u00f3w i deputowanych rady miejskiej postanowiono o powo\u0142aniu ochotniczych jednostek obywatelskich maj\u0105cych za zadanie ochron\u0119 bezpiecze\u0144stwa w czasie zaplanowanych na 2 lutego referend\u00f3w. \u201eNarodowe jednostki ochotnicze nie b\u0119d\u0105 w \u017caden spos\u00f3b ingerowa\u0107 w prac\u0119 policji, lecz j\u0105 uzupe\u0142nia\u0107. Ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142a na celu wy\u0142\u0105cznie zapobie\u017cenie mo\u017cliwym prowokacjom<\/i>\u201d powiedzia\u0142 K. Kielesz. Jednocze\u015bnie policja zobowi\u0105zana jest, jako op\u0142acana przez gagauskich podatnik\u00f3w, zabezpieczy\u0107 prawid\u0142owy przebieg referendum.<\/p>\n Jednostki ochotnicze pilnowa\u0107 maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c prac komisji w dniach 31 stycznia-2 lutego we wsi Baurczi w regionie czadyr-\u0142ungskim, o czym postanowiono na posiedzeniu lokalnej rady przedstawicielskiej ju\u017c 3 stycznia. W\u0142adze Baurczi zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 tak\u017ce do policji w Czadyr-\u0141undze o pomoc w zabezpieczeniu prac komisji i przebiegu referendum.<\/p>\n W minionych dniach swoje poparcie dla idei przeprowadzenia referend\u00f3w wyrazi\u0142y tak\u017ce cia\u0142a przedstawicielskie i mieszka\u0144cy miejscowo\u015bci takich jak Fierapontiewka i Tomaja.<\/p>\n Wed\u0142ug deputowanej do parlamentu Mo\u0142dowy z ramienia partii komunistycznej, Iriny W\u0142ach, 2 lutego, w dzie\u0144 referendum w Gagauzji, w pobliskim i w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci rosyjskoj\u0119zycznym regionie Taraklii maj\u0105 odby\u0107 si\u0119 wiece solidarno\u015bciowe obywateli, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 si\u0119 oni domaga\u0107 przeorientowania polityki zagranicznej Mo\u0142dowy z integracji z Uni\u0105 Europejsk\u0105 na integracj\u0119 z Uni\u0105 Celn\u0105. Podobne plany rodz\u0105 si\u0119, zdaniem I. W\u0142ach, w po\u0142o\u017conym w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci kraju regionie miasta Bie\u0142cy.\u00a0 <\/span><\/p>\n W wywiadzie udzielonym tytu\u0142owi \u201e\u0412 \u0444\u043e\u043a\u0443\u0441\u0435 \u043d\u0435\u0434\u0435\u043b\u0438\u201d I. W\u0142ach argumentuj\u0105c przeciwko integracji Mo\u0142dowy z UE, w zamian za\u015b na rzecz integracji z Uni\u0105 Celn\u0105, pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 \u2013 co nieco zaskakuj\u0105ce \u2013 opr\u00f3cz argument\u00f3w ekonomicznych i historycznych oraz kulturowych, tak\u017ce argumentami konserwatywnymi: \u201eniezupe\u0142nie rozumiemy, w jakim kierunku zmierza dzisiejsza Europa. U podstaw mentalno\u015bci narod\u00f3w europejskich dotychczas le\u017ca\u0142a religia chrze\u015bcija\u0144ska z jej znanymi wszystkim dziesi\u0119cioma przykazaniami. Co jednak dzieje si\u0119 dzi\u015b? W dzisiejszej Europie Ko\u015bci\u00f3\u0142 z coraz wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 usuwany jest ze wszystkich sfer \u017cycia spo\u0142ecznego. Kap\u0142an\u00f3w za\u015b r\u00f3\u017cnych religii zmusza si\u0119 do udzielania \u015blub\u00f3w gejom. W krajach Europy Zachodniej ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie jest ju\u017c zwi\u0105zkiem m\u0119\u017cczyzny i kobiety, lecz mog\u0105 je zawrze\u0107 tak\u017ce osoby tej samej p\u0142ci. Albo we\u017amy drugi przyk\u0142ad, Bruksela przymusza pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE do wprowadzenia tak zwanych praw dziecka. U ich podstaw le\u017cy zasada wy\u017cszo\u015bci prawa dziecka nad prawem rodziny. W praktyce prowadzi to do tego, \u017ce za najmniejsze wykroczenie rodzic\u00f3w pozbawia si\u0119 praw do wychowywania swojego dziecka, nast\u0119pnie za\u015b zabiera si\u0119 je do domu dziecka lub oddaje na wychowanie innym rodzicom<\/i>\u201d. Z tego powodu I W\u0142ach opowiada si\u0119, by Mo\u0142dowa by\u0142a \u201epartnerem UE, nie za\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 tego integracyjnego, w wielu aspektach obcego nam projektu<\/i>\u201d.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n W wywiadzie udzielonym rosyjskiemu tytu\u0142owi \u201e\u041d\u0435\u0437\u0430\u0432\u0438\u0441\u0438\u043c\u0430\u044f \u0433\u0430\u0437\u0435\u0442\u0430\u201d przewodnicz\u0105cy mo\u0142dowskiej lewicowej Partii Odrodzenia (Partidul Rena\u0219tere-\u0412\u043e\u0437\u0440\u043e\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435<\/i>, PR), Wadim Miszin stwierdzi\u0142 z kolei \u017ce \u201eReferendum w Gagauzji jest niezgodne z prawem \u2013 mo\u0142dowskie prawo nie pozwala w\u0142adzom autonomii na stawienie takich pyta\u0144<\/i>\u201d, zaraz p\u00f3\u017aniej jednak dodaj\u0105c \u017ce referendum jest rodzajem sonda\u017cu opinii publicznej i w\u0142adze Mo\u0142dowy mog\u0142yby pozwoli\u0107 mieszka\u0144com wyrazi\u0107 swoje zdanie.<\/span><\/p>\n Wed\u0142ug premiera Mo\u0142dowy, Iuriego Leanc\u0103 planowane na 2 lutego referendum w autonomii gagauskiej nie ma nic wsp\u00f3lnego z rzeczywistymi problemami obywateli i nie powinno do niego doj\u015b\u0107. Mieszka\u0144cy Taraklii, Czimiszlii, Komratu i innych miejscowo\u015bci zmagaj\u0105 si\u0119, wed\u0142ug niego, z nierozwi\u0105zanymi problemami spo\u0142ecznymi, gospodarczymi i infrastrukturalnymi, z kt\u00f3rymi referendum konsultacyjne nie ma nic wsp\u00f3lnego, staj\u0105c si\u0119 jedynie \u017ar\u00f3d\u0142em napi\u0119cia na po\u0142udniu kraju. Zdaniem premiera nale\u017cy w to miejsce \u201ekoniecznie skoncentrowa\u0107 si\u0119 na rzeczywistych problemach obywateli<\/i>\u201d.Plan przeprowadzenia referendum, wed\u0142ug niego, \u201enie mie\u015bci si\u0119 w kompetencjach miejscowych w\u0142adz i narusza prawo<\/i>\u201d. <\/p>\n Krytycznie o planowanym referendum w Gagauzji wypowiedzia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c prezydent Rumunii, Traian B\u0103sescu. \u201e<\/span><\/em>Rumunia nie mo\u017ce pozosta\u0107 politycznie oboj\u0119tna, w przypadku gdy z Naddniestrza lub z Gagauzji zaczn\u0105 si\u0119 prowokacje, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 ryzyko przerwania drogi integracji europejskiej Mo\u0142dowy<\/span><\/em>\u201d zadeklarowa\u0142 prezydent Rumunii. Wed\u0142ug niego \u201e<\/span><\/em>Rumunia powinna zjednoczy\u0107 si\u0119 z Republik\u0105 Mo\u0142dowy, \u017ceby ta ostatnia mog\u0142a kontynuowa\u0107 pod\u0105\u017canie po swojej europejskiej \u015bcie\u017cce rozwoju<\/span><\/em>\u201d. Za g\u0142\u00f3wn\u0105 przeszkod\u0119 w zjednoczeniu dw\u00f3ch pa\u0144stw T. B\u0103sescu uzna\u0142 Naddniestrze i Gagauzj\u0119. \u0179r\u00f3d\u0142em tendencji od\u015brodkowych jest w nich, jego zdaniem, Moskwa. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym na Ukrain\u0119 i Armeni\u0119 jako na przyk\u0142ady udanej rosyjskiej presji. Jego zdaniem, \u201e<\/span><\/em>Rumunia powinna zapewni\u0107 Mo\u0142dowie drog\u0119 do UE<\/span><\/em>\u201d. <\/span><\/em><\/span><\/p>\n Ronald Lasecki<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n (na podst. gagauzinfo.md; vfokuse.md)<\/em><\/p>\n \u201eNaszym celem jest przeprowadzenie referendum na terenie ca\u0142ej Mo\u0142dowy<\/i>\u201d. Rozmowa z Romanem Tiutinem, przewodnicz\u0105cym frakcji parlamentarnej Komunistycznej Partii Mo\u0142dowy w Zgromadzeniu Narodowym Gagauzji <\/b><\/p>\n 1. Jaki jest status konstytucyjny Autonomii Gagauskiej w Republice Mo\u0142dowy?<\/b><\/p>\n Gagauzja to terytorium autonomiczne o szczeg\u00f3lnym statusie prawnym.<\/p>\n 2. Jaka jest obecnie sytuacja polityczna w Gagauzji i stosunek poszczeg\u00f3lnych ugrupowa\u0144 politycznych i baszkana do referendum?<\/b><\/p>\n Wszyscy deputowani jednog\u0142o\u015bnie popieraj\u0105 ide\u0119 przeprowadzenia referendum.<\/p>\n 3. Jak ocenia Pan legalno\u015b\u0107 referendum w \u015bwietle prawa konstytucyjnego Mo\u0142dowy i prawa mi\u0119dzynarodowego?<\/b><\/p>\n Z Konstytucji Gagauzji:<\/p>\n rozdzia\u0142 51<\/p>\n \u201eDo kompetencji Zgromadzenia Narodowego Gagauzji nale\u017cy:<\/p>\n 5) udzia\u0142 w okre\u015blaniu wewn\u0119trznej i zagranicznej polityki Republiki Mo\u0142dowa w kwestiach dotycz\u0105cych interes\u00f3w Gagauzji\u201d<\/p>\n 6. Jakie mog\u0142yby by\u0107 skutki przeprowadzenia referendum dla Mo\u0142dowy i dla Gagauzji?<\/b><\/p>\n Celem przeprowadzenia referendum jest przeprowadzenie podobnego referendum na terenie ca\u0142ej Mo\u0142dowy.<\/p>\n 7. Czy na organizator\u00f3w referendum s\u0105 wywierane naciski? Jakie dzia\u0142ania mo\u017ce zastosowa\u0107 rz\u0105dz\u0105ca w Kiszyniowie koalicja by nie dopu\u015bci\u0107 do referendum?<\/b><\/p>\n Tak, wywierane s\u0105 naciski. Wszcz\u0119te zosta\u0142o post\u0119powanie karne przeciwko wszystkim deputowanym kt\u00f3rych oskar\u017cono o nadu\u017cycie w\u0142adzy. Dzi\u015b otrzyma\u0142em wezwanie do stawienia si\u0119 na policji.<\/p>\n 8. Jakie dzia\u0142ania mo\u017ce podj\u0105\u0107 wobec tych nacisk\u00f3w Gagauzja? Czy prawd\u0105 jest, \u017ce policja w Gagauzji mo\u017ce nie podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 rozkazom z Kiszyniowa?<\/b><\/p>\n Gagauscy policjanci b\u0119d\u0105 wykonywa\u0107 rozkazy Kiszyniowa.<\/p>\n 9. Czy zwolennicy referendum licz\u0105 na wsparcie z zagranicy? Czy poszukujecie mi\u0119dzynarodowych obserwator\u00f3w z organizacji pozarz\u0105dowych?<\/b><\/p>\n Oczywi\u015bcie, liczymy na pomoc organizacji mi\u0119dzynarodowych i zwr\u00f3cimy si\u0119 z pro\u015bb\u0105 do przedstawicieli dyplomatycznych i do organizacji spo\u0142ecznych z pro\u015bb\u0105 o monitoring procesu referendalnego, w konsekwencji za\u015b \u2013 o jego uznanie.<\/p>\n 10. Czy chcecie wst\u0105pienia Gagauzji i Mo\u0142dowy do Unii Celnej? Jakie argumenty przemawiaj\u0105 za takim rozwi\u0105zaniem?<\/b><\/p>\n Wst\u0105pienie Gagauzji do Unii Celnej jest niemo\u017cliwe bez Mo\u0142dowy i dlatego naszym celem jest przeprowadzenie takiego referendum na terenie ca\u0142ej Mo\u0142dowy.<\/p>\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/b><\/p>\n (rozmow\u0119 przeprowadzi\u0142 Ronald Lasecki)<\/p>\n
![\"205px-Coat_of_arms_of_Gagauzia.svg\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/205px-Coat_of_arms_of_Gagauzia.svg_1.png\")
<\/a>