{"id":12253,"date":"2014-01-24T20:53:34","date_gmt":"2014-01-24T19:53:34","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=12253"},"modified":"2014-01-24T20:53:34","modified_gmt":"2014-01-24T19:53:34","slug":"raport-z-gagauzji-22-23-stycznia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=12253","title":{"rendered":"Raport z Gagauzji (22-23 stycznia)"},"content":{"rendered":"

\u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201dopublikowa\u0142 nowe informacje na temat donatora gagauskiego referendum 2 lutego, Jurija Jakubowa; przedsi\u0119biorca ju\u017c wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142 jako mecenas przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 podejmowanych przez w\u0142adze Autonomii: z jego fundusz\u00f3w dokonano rekonstrukcji kompleksu klasztornego w Czadyr-\u0141undze i szeregu prawos\u0142awnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w innych miejscowo\u015bciach, J. Jakubow sfinansowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c wydanie albumu fotograficznego \u201eGagauzja\u201d z okazji rocznicy powstania Autonomii, oraz stworzenie Alei S\u0142aw w Komracie, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej wzniesiono popiersia zas\u0142u\u017conych dla Gagauzji dzia\u0142aczy miejscowych, mo\u0142dawskich, tureckich i rosyjskich.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z decyzj\u0105 J. Jakubowa by wspom\u00f3c finansowo gagauskie referenda, mo\u017ce zosta\u0107 jednak przeciwko niemu wszcz\u0119te post\u0119powanie karne z tytu\u0142u udzielenia pomocy w pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa. Tak w wywiadzie dla \u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201d przestrzega adwokat, R. Zadoinow. Jest on te\u017c jednak zdania, \u017ce ewentualne oskar\u017cenie pozostanie martw\u0105 liter\u0105 i J. Jakubowa nie spotkaj\u0105 \u017cadne negatywne konsekwencje.<\/p>\n

Krytycznie o finansowym wsparciu referendum w Gagauzji przez J. Jakubowa wypowiedzia\u0142 si\u0119 politolog Biorel Czibotaru, dyrektor Europejskiego Instytutu Bada\u0144 Politycznych. Wed\u0142ug B. Czibotaru, mecenat J. Jakubowa to \u201emieszanie si\u0119 w wewn\u0119trzne sprawy Republiki Mo\u0142dowa.<\/i> (\u2026) To nies\u0142ychane wydarzenie. Nie wpisuje si\u0119 ani w ramy prawne, ani w polityczne<\/i>\u201d o\u015bwiadczy\u0142 B. Czibotaru. Politolog wyrazi\u0142 nast\u0119pnie nadziej\u0119, \u017ce w\u0142adze Gagauzji znajd\u0105 \u201egodne wyj\u015bcie z zaistnia\u0142ej sytuacji<\/i>\u201d.<\/p>\n

22 stycznia odby\u0142o si\u0119 w Komracie posiedzenie Zgromadzenia Narodowego Gagauzji w sk\u0142adzie poszerzonym o cz\u0142onk\u00f3w Komitetu Wykonawczego, w kt\u00f3rym wzi\u0119li udzia\u0142 tak\u017ce premier Mo\u0142dowy, Iurie Leanc\u0103 i przewodnicz\u0105cy parlamentu w Kiszyniowie, Igor Korman.<\/p>\n

W swoim wyst\u0105pieniu premier I. Leanc\u0103 stara\u0142 si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 polityk\u00f3w gagauskich od zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z referendum 2 lutego i ze statusem konstytucyjnym Gagauzji, podkre\u015blaj\u0105c zaanga\u017cowanie w\u0142adz w Kiszyniowie w rozwi\u0105zywanie spo\u0142ecznych, gospodarczych i infrastrukturalnych problem\u00f3w kraju; \u201eChodzi o drogi, infrastruktur\u0119, miejsca pracy \u2013 o wszystko, co potrzebne jest zwyk\u0142ym mieszka\u0144com. Co si\u0119 tyczy dr\u00f3g \u2013 widzimy, w jak dobrym stanie znajduje si\u0119 droga z Czimszili do Komratu. Musimy pracowa\u0107 nad tym, \u017ceby tak wygl\u0105da\u0142y drogi w ca\u0142ym kraju<\/i>\u201d.<\/p>\n

I. Leanc\u0103 skrytykowa\u0142 tak\u017ce przedstawicieli w\u0142adz Autonomii Gagauskiej za brak my\u015blenia o perspektywicznych skutkach referendum 2 lutego. Jego zdaniem, obywatele Republiki Mo\u0142dowa, w tym tak\u017ce mieszka\u0144cy Autonomii, powinni zadecydowa\u0107 o polityce zagranicznej pa\u0144stwa i o kierunku jego rozwoju w zaplanowanych na koniec bie\u017c\u0105cego roku wyborach parlamentarnych. Referendum 2 lutego nie jest do tego, zdaniem premiera Mo\u0142dowy, odpowiedni\u0105 okazj\u0105.<\/p>\n

Z kolei I. Korman zach\u0119ca\u0142 by wszelkie kwestie sporne dotycz\u0105ce Gagauzji rozpatrywa\u0107 na posiedzeniach parlamentu w Kiszyniowie, nie na drodze referendum. \u201eNa forum parlamentu jeste\u015bmy gotowi dyskutowa\u0107 nad wszystkimi kwestiami, w tym tak\u017ce tymi dotycz\u0105cymi statusu Gagauzji. Tak wygl\u0105da zdanie kierownictwa pa\u0144stwa. Zaprosimy przedstawicieli ministerstwa sprawiedliwo\u015bci, \u017ceby mogli na powa\u017cnie o tym porozmawia\u0107<\/i>\u201dzadeklarowa\u0142 przewodnicz\u0105cy parlamentu Mo\u0142dowy. Zarazem I. Korman stara\u0142 si\u0119 zbagatelizowa\u0107 znaczenie referendum 2 lutego, sugeruj\u0105c, \u017ce jego organizacja wynika z interes\u00f3w politycznych i wyborczych gagauskiej klasy politycznej i \u017ce jego wynik jest mu ju\u017c z g\u00f3ry znany.<\/p>\n

Deputowani gagauscy skierowali jednak tory dyskusji ponownie na zagadnienia referendum, decyzji zaskar\u017caj\u0105cej je Kancelarii Pa\u0144stwowej w Komracie, decyzji instancji s\u0105dowych uniewa\u017cniaj\u0105cych uchwa\u0142\u0119 ZNG. Deputowani zaproponowali r\u00f3wnie\u017c opracowanie kompleksowego programu rozwoju Gagauzji.<\/p>\n

Przedstawiciele w\u0142adz w Kiszyniowie o\u015bwiadczyli, \u017ce spotkanie nie by\u0142o dialogiem, lecz nast\u0119puj\u0105cymi po sobie monologami stron, co jednak nie pomniejsza sensowno\u015bci kolejnych rund rozm\u00f3w.<\/p>\n

Data nadzwyczajnego posiedzenia ZNG z udzia\u0142em deputowanych wszystkich szczebli wyznaczona ma zosta\u0107 na kolejnym posiedzeniu ZNG w przysz\u0142ym tygodniu.<\/p>\n

Wizyta I. Leanc\u0103 i I. Kormana w stolicy Gagauzji przywitana zosta\u0142a przez kilkudziesi\u0119cioosobowy protest, kt\u00f3rego inicjatorami byli dzia\u0142acze spo\u0142eczni Michai\u0142 W\u0142ach i Leonid Dobrow. Zgromadzeni domagali si\u0119 zaprzestania nacisk\u00f3w w\u0142adz w Kiszyniowie na deputowanych do ZNG i wycofania wobec nich spraw karnych o przekroczenie uprawnie\u0144. Ani premier, ani przewodnicz\u0105cy parlamentu Republiki Mo\u0142dowa nie spotkali si\u0119 z protestuj\u0105cymi. Przem\u00f3wi\u0142 do nich za to baszkan Gagauzji, Michai\u0142 Formuza\u0142. Wyrazi\u0142 on zadowolenie z wynik\u00f3w rozm\u00f3w z przedstawicielami w\u0142adz republika\u0144skich i odnotowa\u0142 z satysfakcj\u0105 wol\u0119 z ich strony, by stopniowo rozwi\u0105zywa\u0107 problemy przedstawione im przez stron\u0119 gagausk\u0105. M. Formuza\u0142 podzi\u0119kowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zgromadzonym za przeprowadzenie demonstracji w pokojowej i zgodnej z przepisami formule.<\/p>\n

Przewodnicz\u0105cy ZNG, Dmitrij Konstantinow o\u015bwiadczy\u0142 22 stycznia \u017ce referenda zaplanowane na 2 lutego s\u0105 zgodne z prawem, gdy\u017c pozwala na nie Ustawa o szczeg\u00f3lnym statusie prawnym Gagauzji. Dzia\u0142ania Zgromadzenia Narodowego mieszcz\u0105 si\u0119 zatem, zdaniem polityka, w ramach obowi\u0105zuj\u0105cego prawa. \u201eKierowali\u015bmy si\u0119 Ustaw\u0105 o szczeg\u00f3lnym statusie prawnym Gagauzji, gdzie czarno na bia\u0142ym jest napisane, \u017ce Zgromadzenie Narodowe ma prawo og\u0142aszania i przeprowadzania na terytorium Gagauzji referend\u00f3w<\/i>\u201d powiedzia\u0142 D. Konstantinow. Referenda te maj\u0105 by\u0107 sposobem naradzenia si\u0119 z narodem, zatem ich przeprowadzenie jest zastosowaniem mechanizmu demokratycznego. \u201eMy jednak, z jakiego\u015b powodu, przypominamy sobie o narodzie tylko na okoliczno\u015b\u0107 wybor\u00f3w, kiedy jeste\u015bmy wybierani pos\u0142ami, burmistrzami i radnymi. Przez reszt\u0119 czasu, my\u015blimy, \u017ce nar\u00f3d podejmuje decyzje b\u0142\u0119dne<\/i>\u201d ironizowa\u0142 przewodnicz\u0105cy gagauskiego parlamentu.<\/p>\n

Wed\u0142ug politologa Kornela Czurii z IDIS Viitorul, w\u0142adze Mo\u0142dowy pogodzi\u0142y si\u0119 ju\u017c z przeprowadzeniem referendum w Gagauzji i staraj\u0105 si\u0119 obecnie jedynie zminimalizowa\u0107 jego polityczne znaczenie. Premier i przewodnicz\u0105cy parlamentu Mo\u0142dowy nie wi\u0105zali, wed\u0142ug K. Czurii, ze swoj\u0105 wizyt\u0105 w Komracie rzeczywistych nadziei na zmian\u0119 decyzji w\u0142adz Autonomii w sprawie zaplanowanego na 2 lutego referendum. \u201eNie licz\u0105 oni na to, \u017ce dzi\u0119ki ich przyjazdowi referendum si\u0119 nie odb\u0119dzie. W tej chwili, staraj\u0105 si\u0119 raczej zmi\u0119kczy\u0107 jego polityczne nast\u0119pstwa<\/i>\u201d. Wed\u0142ug eksperta, w\u0142adze w Kiszyniowie rozumiej\u0105, \u017ce zapobie\u017cenie referendum le\u017cy poza zasi\u0119giem ich si\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

Jeszcze bardziej krytycznie post\u0119powanie w\u0142adz w Kiszyniowie ocenia politolog z Socjaldemokratycznego Instytutu Mo\u0142dowy, Bogdan Cyrdia. Wed\u0142ug niego, zaistnia\u0142emu w Gagauzji kryzysowi winne s\u0105 w\u0142adze Republiki Mo\u0142dowa, kt\u00f3re na przeci\u0105gu lat obcina\u0142y finansowanie Autonomii, stara\u0142y si\u0119 zmniejszy\u0107 jej kompetencje do rozmiar\u00f3w kompetencji zwyczajnego rejonu, a tak\u017ce dopuszcza\u0142y si\u0119 innego rodzaju prowokacji i niezr\u0119czno\u015bci, rozbudzaj\u0105c tym samym to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105 Gagauz\u00f3w. Wizyta I. Leanc\u0103 i I. Kormana w Komracie 22 stycznia zako\u0144czy\u0107 si\u0119 musia\u0142a w takich okoliczno\u015bciach polityczn\u0105 kl\u0119sk\u0105.<\/p>\n

\u201eJest \u015bwietnie widoczne, \u017ce Gagauzi nie zrezygnowali z przeprowadzenia referendum, kt\u00f3rego nie \u017cycz\u0105 sobie w\u0142adze w Kiszyniowie, a spotkanie w Komracie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 pora\u017ck\u0105. Za gagauskimi elitami stoi 5% wyborc\u00f3w w kraju, to za\u015b jest istotna wyborcza si\u0142a. Teraz Gagauzi rozumiej\u0105, \u017ce wzmocnienie statusu Gagauzji i wzmocnienie jej pe\u0142nomocnictw, czego si\u0119 oni domagaj\u0105, mo\u017cliwe jest jedynie w ramach federalnego pa\u0144stwa z Mo\u0142dow\u0105 i Naddniestrzem. Referendum jest dla nich instrumentem osi\u0105gni\u0119cia tego celu. <\/i>(\u2026) Teraz cele Gagauz\u00f3w poparli te\u017c ich s\u0105siedzi \u2013 Bu\u0142garzy z rejonu taraklijskiego, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nie podnosili kwestii autonomii kulturalno-gospodarczej<\/i>\u201d powiedzia\u0142 B. Cyrda.<\/p>\n

Zdominowane przez Demokratyczn\u0105 Parti\u0119 Mo\u0142dowy w\u0142adze miejskie Komratu nie zamierzaj\u0105 podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 decyzjom Komitetu Wykonawczego Gagauzji i skorygowa\u0107 spisu wyborc\u00f3w. Poinformowa\u0142 o tym 23 stycznia burmistrz stolicy, Niko\u0142aj Dudog\u0142o. \u201eKomrat to du\u017ce miasto i nie da si\u0119 obej\u015b\u0107 wszystkich dom\u00f3w i przeliczy\u0107, ilu \u017cyje w nich ludzi<\/i>\u201d. Ewidencja wyborc\u00f3w odbywa si\u0119 na podstawie katastru i paszport\u00f3w. \u201eBurmistrz nie ma kompetencji, \u017ceby kogokolwiek dopisywa\u0107 lub wykre\u015bla\u0107. Informacja pochodzi w\u0142a\u015bnie st\u0105d<\/i> (tzn. z ewidencji katastru i paszport\u00f3w \u2013 R.L.). Tak\u017ce dzi\u015b. Liczba g\u0142osuj\u0105cych jest taka, jak by\u0142a w poprzednich i w jeszcze wcze\u015bniejszych wyborach. <\/i>(\u2026) Dla unikni\u0119cia skandalu wyborczego, nie polemizujemy ze spisami powsta\u0142ymi na podstawie ewidencji paszport\u00f3w. To spisy rzeczywistych ludzi<\/i>.\u201dpowiedzia\u0142 N. Dudog\u0142o.<\/p>\n

N. Dudog\u0142o zaprzecza te\u017c, jakoby stosowa\u0142 obstrukcj\u0119 wobec plan\u00f3w przeprowadzenia referendum. Na konferencji prasowej 22 stycznia zapewni\u0142, \u017ce jest jego zwolennikiem. \u201eNieugruntowane i nieprzemy\u015blane wyst\u0105pienia prezydenta Rumunii, Traiana B\u0103sescu powoduj\u0105 strach i brak pewno\u015bci co do naszej przysz\u0142o\u015bci, i stawiaj\u0105 przed nami pytanie o dalsze losy Gagauzji. Przeprowadzenie referend\u00f3w pozwoli nam zapozna\u0107 si\u0119 ze zdaniem narodu w odniesieniu do statusu Gagauzji, co da mo\u017cliwo\u015b\u0107 zgromadzeniu prawodawczemu Autonomii, by domaga\u0107 si\u0119 w parlamencie Republiki Mo\u0142dowa zatwierdzenia prawa Gagauzji do samostanowienia<\/i> w konstytucji<\/i> kraju<\/i>\u201d powiedzia\u0142 burmistrz Komratu.<\/p>\n

Obstrukcja w\u0142adz municypalnych stolicy nie grozi ju\u017c jednak zerwaniem referendum. 22 stycznia Zgromadzenie Narodowe mia\u0142o przyj\u0105\u0107 poprawki do ustawy o referendum, obni\u017caj\u0105ce pr\u00f3g minimalnej frekwencji, kt\u00f3rej przekroczenie konieczne jest do uznania jego wa\u017cno\u015bci z 50% do 33% uprawnionych do g\u0142osowania. Ponadto, o wa\u017cno\u015bci referendum decydowa\u0107 ma nie S\u0105d Konstytucyjny (kt\u00f3rego w Autonomii dotychczas nie powo\u0142ano), lecz samo Zgromadzenie Narodowe. Nowelizacje przyj\u0119to na zamkni\u0119tym dla prasy posiedzeniu ZNG i mog\u0105 one by\u0107 kontrposuni\u0119ciem wobec dotychczasowej obstrukcji referendum przez w\u0142adze Mo\u0142dowy i burmistrza Komratu, N. Dudog\u0142o.<\/p>\n

\u201eTo<\/i> (tzn. nowelizacje przyj\u0119te przez ZNG \u2013 przyp. R.L.) odpowiada i standardom mi\u0119dzynarodowym, i prawodawstwu krajowemu. W tym przypadku prawodawstwo miejscowe zmodyfikowane zosta\u0142o tak, by by\u0107 zgodnym z prawodawstwem republika\u0144skim. <\/i>(\u2026) Obowi\u0105zuj\u0105ce prawodawstwo przewidywa\u0142o konieczno\u015b\u0107 stwierdzenia wa\u017cno\u015bci referendum przez Trybuna\u0142 Gagauzji. Nie zosta\u0142 on jednak jeszcze powo\u0142any. Zlikwidowali\u015bmy zatem luk\u0119 prawn\u0105 i na obecnym etapie uznawa\u0107 prawowito\u015b\u0107 g\u0142osowania b\u0119dzie samo Zgromadzenia Narodowe, wi\u0119kszo\u015bci\u0105 dw\u00f3ch trzecich g\u0142os\u00f3w<\/i>.\u201d wyja\u015bni\u0142 deputowany do ZNG, Gieorgij Lejczu.<\/p>\n

Z drugiej jednak strony, sam fakt podj\u0119cia takiej uchwa\u0142y przez ZNG zakwestionowa\u0142 w Kiszyniowie baszkan Gagauzji, Michai\u0142 Formuza\u0142, twierdz\u0105c \u017ce jest to jedynie manipulacja nieprzychylnych idei referendum mo\u0142dawskich \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. Wypowied\u017a M. Formuza\u0142a wprowadza do\u015b\u0107 du\u017ce interpretacyjne zamieszanie, mo\u017cemy bowiem mie\u0107 do czynienia albo z niedoinformowaniem przyw\u00f3dcy Autonomii Gagauskiej, albo z konfliktem politycznym pomi\u0119dzy nim a ZNG, albo z rzeczywi\u015bcie imponuj\u0105c\u0105 rozmiarami manipulacj\u0105 i dezinformacj\u0105 \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. Tej ostatniej ewentualno\u015bci mo\u017ce jednak przeczy\u0107 kr\u00f3tka wzmianka na stronie samego Zgromadzenia Narodowego, gdzie znale\u017a\u0107 mo\u017cna zdanie \u201eDeputowani wprowadzili zmiany i uzupe\u0142nienia do Ustawy Autonomii Gagauskiej \u201eO referendum\u201d (\u2026)<\/i>\u201d, jak r\u00f3wnie\u017c same s\u0142owa M. Formuza\u0142a, kt\u00f3ry przyzna\u0142, \u017ce opu\u015bci\u0142 sal\u0119 obrad przed ko\u0144cem posiedzenia i uda\u0142 si\u0119 do Kiszyniowa, zatem nie wie, <\/i>\u201ejakie oni <\/i>(tzn. deputowani \u2013 R.L.) przyj\u0119li tam rozwi\u0105zanie<\/i>\u201d.<\/p>\n

Zapytany w wywiadzie o domniemane zmiany w ustawie o referendum, M. Formuza\u0142 powiedzia\u0142 mi\u0119dzy innymi: \u201eW Gagauzji nadal obowi\u0105zuje norma o uznaniu wa\u017cno\u015bci referendum przy frekwencji wysoko\u015bci 50% i jednego g\u0142osu.<\/i> (\u2026) Podlegaj\u0105ce kontroli okre\u015blonych si\u0142 politycznych \u015brodki masowego przekazu zajmuj\u0105 si\u0119 og\u0142upianiem spo\u0142ecze\u0144stwa, manipulowaniem jego \u015bwiadomo\u015bci\u0105. Na dzie\u0144 dzisiejszy, Mo\u0142dowa nie jest krajem gdzie istnia\u0142yby wolne \u015brodki masowego przekazu. Wczorajsza \u201e\u015bliwka\u201d to przyk\u0142ad tego, jak to, czego si\u0119 pragnie, bierze si\u0119 za realnie istniej\u0105ce<\/i>\u201d powiedzia\u0142 M. Formuza\u0142. Gdyby jednak tego rodzaju decyzja zosta\u0142a nawet podj\u0119ta przez ZNG, wymaga\u0142aby zatwierdzenia przez Baszkana, kt\u00f3ry mia\u0142by na jej rozpatrzenie 10 dni, jego veto ZNG mog\u0142oby za\u015b odrzuci\u0107 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w. Informacja, wed\u0142ug Formuza\u0142a, jest wi\u0119c ma\u0142o prawdopodobna i najpewniej jest manipulacj\u0105 \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. \u201eGagauzi to obywatele pos\u0142uszni przepisom prawa, jeste\u015bmy ma\u0142ym narodem i \u017cadni z nas separaty\u015bci… Chcemy jednak zna\u0107 opini\u0119 ludzi i pragniemy donie\u015b\u0107 j\u0105 do w\u0142adz centralnych<\/i>\u201d zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 wypowied\u017a M. Formuza\u0142.<\/p>\n

Wed\u0142ug radiostacji \u201eG\u0142os Rosji\u201d, na fali zamieszek w Ukrainie r\u00f3wnie\u017c policja Mo\u0142dowy zacz\u0119\u0142a domaga\u0107 si\u0119 zwi\u0119kszenia zakresu jej uprawnie\u0144. Opr\u00f3cz mo\u017cliwo\u015bci u\u017cycia pa\u0142ek, granat\u00f3w dymnych i armatek wodnych, mia\u0142aby ona zyska\u0107 r\u00f3wnie\u017c prawo u\u017cycia broni palnej w przypadku nadmiernego zbli\u017cenia si\u0119 przez demonstrant\u00f3w do siedzib instytucji pa\u0144stwowych, misji dyplomatycznych lub wi\u0119zie\u0144. Po przekroczeniu \u201eczerwonej linii\u201d organy porz\u0105dkowe mia\u0142yby w\u00f3wczas prawo u\u017cycia broni palnej.<\/p>\n

Redakcja \u201eG\u0142osu Rosji\u201d odnios\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sytuacji w Gagauzji w s\u0142owach \u201eZnaczy to, \u017ce nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce Autonomia gotowa jest do przeprowadzenia referendum, tak\u017ce w\u00f3wczas je\u015bli wyborcom przyjdzie przedziera\u0107 si\u0119 przez kordony policyjne. Kordony te mog\u0105 jednak by\u0107 nie tylko pochodzenia mo\u0142dawskiego. Kiszyni\u00f3w i Bukareszt podpisa\u0142y porozumienie, zgodnie z kt\u00f3rym porz\u0105dek zaprowadza\u0107 mo\u017ce tak\u017ce \u017candarmeria rumu\u0144ska. Im wolno ju\u017c o wiele wi\u0119cej. Co prawda w swoim kraju. Ale za jego cz\u0119\u015b\u0107 uwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Mo\u0142dawi\u0119\u201d <\/i>przestrzega \u201eG\u0142os Rosji\u201d.<\/p>\n

Domniemania te wydaj\u0105 si\u0119 jednak ma\u0142o prawdopodobne i obliczone na zwi\u0119kszenie napi\u0119cia w Gagauzji i wzmo\u017cenie podejrze\u0144 wobec Rumunii i w\u0142adz w Kiszyniowie.<\/p>\n

Deputowani Zgromadzenia Narodowego Gagauzji skierowali do prokuratury wniosek o wszcz\u0119cie post\u0119powania karnego przeciwko tym urz\u0119dnikom, kt\u00f3rzy wszcz\u0119li sprawy karne przeciwko nim. P\u00f3ki co jednak, prokuratura nie odpowiedzia\u0142a jeszcze na wniosek deputowanych.<\/p>\n

Na forum Zgromadzenia Narodowego wypowiedzia\u0142 si\u0119 za to deputowany i przewodnicz\u0105cy komisji prawnej ZNG, Iwan Burgud\u017ci. \u201eNie znajdziecie u nas wyst\u0119puj\u0105cych na mitingach za zjednoczeniem z Rumuni\u0105 i nie ma u nas ani jednej organizacji spo\u0142ecznej opowiadaj\u0105cej si\u0119 za zjednoczeniem z innym pa\u0144stwem. U nas odwrotnie \u2013 wszyscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce chc\u0105 \u017cy\u0107 w niepodleg\u0142ej Mo\u0142dowie. Pomimo tego jednak, nazywa si\u0119 nas separatystami. Z pewno\u015bci\u0105, w ani jednym kraju \u015bwiata prokuratura nie wszczyna post\u0119powania karnego w przypadku braku dowod\u00f3w na pope\u0142nienie przest\u0119pstwa, nast\u0119pnie za\u015b nie zleca policji by nadal narusza\u0142a przepisy.<\/i> (\u2026) Wszcz\u0119li post\u0119powanie karne w odniesieniu do artyku\u0142u o \u201eprzekroczeniu kompetencji\u201d, tak wi\u0119c w odniesieniu do przest\u0119pstwa powoduj\u0105cego zaistnienie du\u017cych szk\u00f3d. Artyku\u0142 m\u00f3wi jednak o rzeczywistym zaistnieniu szkody, a nie o hipotetycznym. Nie stracono ani jednej lei, a wszczyna si\u0119 post\u0119powanie karne, istnieje jednak odpowiedzialno\u015b\u0107 karna za bezprawne wszcz\u0119cie takiego post\u0119powania<\/i>\u201d zako\u0144czy\u0142 sarkastycznie I. Burgund\u017ci.<\/p>\n

Jego zdaniem, wszystkie rozmowy z w\u0142adzami centralnymi odbywaj\u0105 si\u0119 jedynie na poziomie deklaracji. W ci\u0105gu 20 lat istnienia deklaratywnej autonomii, nie uda\u0142o si\u0119 na przyk\u0142ad w pe\u0142ni wprowadzi\u0107 w \u017cycie zapis\u00f3w Ustawy o szczeg\u00f3lnym statusie prawnym Gagauzji. \u201eTak\u017ce komisja wenecka uzna\u0142a, \u017ce Gagauzja posiada autonomi\u0119 polityczn\u0105 i szczeg\u00f3lne prawa, dzia\u0142aj\u0105cymi na jej terytorium, powiem jednak jeszcze raz, \u017ce niestety, wszystko to jedynie na poziomie deklaracji.<\/i> (\u2026) U nas w kraju, poczynaj\u0105c od najwy\u017cszego poziomu a ko\u0144cz\u0105c na miejscowych organach w\u0142adzy pa\u0144stwowej, psychologicznie nie uznaje si\u0119, \u017ce w Mo\u0142dowie istnieje autonomia gagauska, polityczna, ze swoimi prawami i \u017ce nie nale\u017cy jej zr\u00f3wnywa\u0107 z innymi tworami administracyjnymi<\/i>\u201d powiedzia\u0142 I. Burgud\u017ci.<\/p>\n

Kluczow\u0105 wed\u0142ug niego kwesti\u0105 jest okre\u015blenie miejsca Ustawy o szczeg\u00f3lnym statusie prawnym Gagauzji w hierarchii systemu prawnego Mo\u0142dowy. Radzi on nada\u0107 tej ustawie znaczenie konstytucyjne, by unikn\u0105\u0107 ewentualnych sprzeczno\u015bci wewn\u0105trz systemu prawa pa\u0144stwowego. Korekty wymaga tak\u017ce, wed\u0142ug I. Burgud\u017ci, praktyka s\u0105du konstytucyjnego polegaj\u0105ca na zmienianiu ustaw dotycz\u0105cych Gagauzji.<\/p>\n

\n

Ronald Lasecki<\/p>\n

\"Burgud\u017ci\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201e\u041a\u043e\u043c\u043c\u0435\u0440\u0441\u0430\u043d\u0442-\u041c\u043e\u043b\u0434\u043e\u0432\u0430\u201dopublikowa\u0142 nowe informacje na temat donatora gagauskiego referendum 2 lutego, Jurija Jakubowa; przedsi\u0119biorca ju\u017c wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142 jako mecenas przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 podejmowanych przez w\u0142adze Autonomii: z jego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[2],"tags":[1362,593],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Burgud\u017ci.jpg?fit=600%2C400&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-3bD","jetpack-related-posts":[{"id":12087,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12087","url_meta":{"origin":12253,"position":0},"title":"Raport z Gagauzji (11-13 stycznia)","date":"14 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Mer miasta Czadyr-\u0141unga, Konstantin Kielesz wezwa\u0142 uczestnik\u00f3w komitetu koordynacyjnego ds. organizacji referendum w swoim mie\u015bcie do intensyfikacji prac nad jego przygotowaniem. Ewentualn\u0105 pomoc finansow\u0105 zadeklarowa\u0142 w imieniu swojego miasta mer Czok-Maidanu, Gieorgij Kyrboba. Zapowiedzia\u0142 on r\u00f3wnie\u017c zwo\u0142anie na 16 stycznia rady miasta w celu przedyskutowania kwestii technicznych zwi\u0105zanych z organizacj\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/zgromadzenie-mieszka\u00c5\u0084c\u00c3\u00b3w-w-Kazaklii-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12197,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12197","url_meta":{"origin":12253,"position":1},"title":"Raport z Gagauzji (20 stycznia)","date":"21 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"W zwi\u0105zku z orzeczeniem s\u0105du rejonowego w Komracie o niekonstytucyjno\u015bci zaplanowanych na 2 lutego referend\u00f3w konsultacyjnego i prawodawczego w Gagauzji, Kiszyni\u00f3w zablokowa\u0142 operacje bud\u017cetowe Gagauzji na rok 2014 przeznaczone na sfinansowanie przeprowadzenia plebiscytu. Celem tej decyzji jest zerwanie planowanego w Gagauzji referendum Pierwotnie na sfinansowanie referendum Zgromadzenie Narodowe Gagauzji (ZNG)\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Czadyr-\u0141unga.jpg?fit=600%2C398&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12165,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12165","url_meta":{"origin":12253,"position":2},"title":"Raport z Gagauzji (18 stycznia)","date":"19 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Komitet Wykonawczy (rz\u0105d) Gagauzji przyj\u0105\u0142 17 stycznia decyzj\u0119 o przeprowadzeniu referend\u00f3w konsultacyjnego i prawodawczego. W\u0142adze terenowe i samorz\u0105dowe zobowi\u0105zano do zapewnienia \u015brodk\u00f3w dla przygotowania i przeprowadzenia referend\u00f3w, do aktywizacji na polu informowania obywateli o zaplanowanych referendach oraz do zapewnienia bezpiecze\u0144stwa i porz\u0105dku w dniach 1-2 lutego. Tego samego dnia odby\u0142o\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Rz\u0105d.jpg?fit=700%2C409&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12393,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12393","url_meta":{"origin":12253,"position":3},"title":"Michai\u0142 Formuza\u0142: Gagauzja b\u0119dzie co\u015b warta dop\u00f3ty, dop\u00f3ki b\u0119dzie mog\u0142a si\u0119 obroni\u0107","date":"4 lutego 2014","format":false,"excerpt":"Szanowny Panie Pierwszy Prezydencie Republiki Gagauzja! Szanowny Panie Przewodnicz\u0105cy Parlamentu Gagauzji! Szanowni mieszka\u0144cy Gagauzji! Drodzy uczestnicy procesu tworzenia Gagauzji! Szanowni Go\u015bcie dzisiejszej uroczysto\u015bci! 19 lat temu parlament Republiki Mo\u0142dowa przyj\u0105\u0142 Ustaw\u0119 \u201eO szczeg\u00f3lnym prawnym statusie Gagauzji\u201d, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 fundamentem prawnym dla autonomii gagauskiej. Oficjalne uznanie autonomii by\u0142o efektem ponad\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":12312,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12312","url_meta":{"origin":12253,"position":4},"title":"Raport z Gagauzji (27 stycznia)","date":"29 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"27 stycznia, na wsp\u00f3lnym posiedzeniu Komitetu Wykonawczego i burmistrz\u00f3w miejscowo\u015bci Gagauzji, baszkan Michai\u0142 Formuza\u0142 ostrzeg\u0142 przed mo\u017cliwymi prowokacjami w okresie poprzedzaj\u0105cym referendum i w dniu g\u0142osowania, a tak\u017ce zaapelowa\u0142 o tworzenie obywatelskich jednostek ochotniczych, kt\u00f3re zajmowa\u0142y by si\u0119 patrolowaniem okolic biur wyborczych i ochron\u0105 punkt\u00f3w g\u0142osowania. Tak\u017ce Komitet Wykonawczy zaapelowa\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Flaga-republika\u0144ska.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12134,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12134","url_meta":{"origin":12253,"position":5},"title":"Raport z Gagauzji (16 stycznia)","date":"17 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"W zwi\u0105zku z zapowiedziami Generalnego Inspektoratu Policji Republiki Mo\u0142dowa, \u017ce si\u0142y porz\u0105dkowe nie b\u0119d\u0105 ochrania\u0107 porz\u0105dku w czasie trwania referendum zaplanowanego na 2 lutego, przewodnicz\u0105ca Centralnej Komisji Wyborczej Terytorium Autonomicznego Gagauzji, Walentyna Listnik wyrazi\u0142a dezaprobat\u0119 dla post\u0119powania organ\u00f3w porz\u0105dkowych i zaniepokojenie o mo\u017cliw\u0105 destabilizacj\u0119 sytuacji. \u201eW ustawie o policji mowa\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Flaga.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12253"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12256,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12253\/revisions\/12256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}