{"id":12827,"date":"2014-03-04T11:05:59","date_gmt":"2014-03-04T10:05:59","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=12827"},"modified":"2014-03-14T15:24:18","modified_gmt":"2014-03-14T14:24:18","slug":"giovanni-gentile-zrodla-i-doktryna-faszyzmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=12827","title":{"rendered":"Giovanni Gentile: \u0179r\u00f3d\u0142a i doktryna faszyzmu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Od Redakcji: <\/strong><em>Przedstawiamy ca\u0142o\u015b\u0107 pracy &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142a i doktryna faszyzmu&#8221; autorstwa wybitnego filozofa w\u0142oskiego, Giovanniego Gentile, reprezentuj\u0105cego nurt neoidealizmu oraz idealizmu aktualnego. Prezentowany tekst pochodzi z pierwszego i jedynego wydania tej pracy w j\u0119zyku polskim z 1933 roku, w t\u0142umaczeniu Haliny Mireckiej. Opracowania redakcyjnego i cz\u0119\u015bciowego uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnienia pisowni dokona\u0142 jeden z redaktor\u00f3w inicjatywy <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/lewicaxportal\">Lewica za Xportalem<\/a>, niezwi\u0105zanej bezpo\u015brednio z Redakcj\u0105 Xportal.pl.<\/em><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><a name=\"_GoBack\"><\/a><span style=\"font-size: medium;\"><b>I<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>DWIE DUSZE W\u0141OSKIEGO NARODU PRZED WOJN\u0104<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Wojna by\u0142a dla Italii rozwi\u0105zaniem g\u0142\u0119bokiego kryzysu duchowego; i w takim w\u0142a\u015bnie charakterze powinien j\u0105 rozpatrywa\u0107 i zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, ten, kto chce zrozumie\u0107 pewne przejawy duchowe, z kt\u00f3rych w Italii, w pierwszych miesi\u0105cach 1915 roku; powoli i z trudem dojrza\u0142o postanowienie wyst\u0105pienia przeciw Mocarstwom Centralnym, by\u0142ym sprzymierze\u0144com naszym. Potem trzeba dojrze\u0107 w g\u0142\u0119bi, motywy nast\u0119pstw moralnych, a szczeg\u00f3lnie za\u015b politycznych, jakie mia\u0142a wojna w Italii. Nie ca\u0142a historia wojny jest tylko splotem ekonomicznych i politycznych interes\u00f3w i rozwini\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Wojna by\u0142a wywalczona; najpierw chciano jej, a p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a odczuta i oceniona przez nar\u00f3d w\u0142oski: przez nar\u00f3d jako mniejszo\u015b\u0107, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a, i jako wi\u0119kszo\u015b\u0107, kt\u00f3ra by\u0142a prowadzon\u0105. Wojn\u0119 chciano, odczuto i oceniono j\u0105, w takim duchu, jakiego m\u0119\u017cowie Stanu i genera\u0142owie nie mogli pomin\u0105\u0107, chocia\u017c na\u0144 wp\u0142ywali, ale kt\u00f3ry jeszcze wi\u0119cej wp\u0142yn\u0105\u0142 na nich samych, uzale\u017cniaj\u0105c ich akcj\u0119. Duch ten nie zupe\u0142nie wyra\u017any i sp\u00f3jny, nie daj\u0105cy si\u0119 \u0142atwo okre\u015bli\u0107 i rozpozna\u0107 na og\u00f3\u0142. Przede wszystkim, niezgodny w wigili\u0119 wojny i nazajutrz po jej wybuchu, kiedy rozbie\u017cne tendencje i si\u0142y nie by\u0142y pod t\u0105 dyscyplin\u0105, kt\u00f3ra wol\u0105 ludzi i sam\u0105 si\u0142\u0105 rzeczy, wojna nak\u0142ada woli i umys\u0142om. Ten duch niezgodny w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce pomin\u0105wszy r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mniejszo\u015bci, by\u0142y w duszy w\u0142oskiej dwa zgo\u0142a odmienne pr\u0105dy, i nieomal dwie sprzeczne dusze, prawie od dw\u00f3ch dziesi\u0105tk\u00f3w lat, walcz\u0105ce i spieraj\u0105ce si\u0119 zawzi\u0119cie o plac\u00f3wk\u0119, \u017ceby m\u00f3c doj\u015b\u0107 do tego pojednania, jakiego zawsze \u017c\u0105da wojna wojuj\u0105ca i ostateczne zwyci\u0119stwo, odniesione z triumfem przez jednego z przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3ry mo\u017ce zachowa\u0107 od zwyci\u0119\u017conego tylko to, co jest warte zachowania.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Wystarczy cofn\u0105\u0107 si\u0119 wstecz, do m\u0119cz\u0105cej historii w\u0142oskiej neutralno\u015bci, do gor\u0105cych polemik, jakie si\u0119 rozwija\u0142y mi\u0119dzy zwolennikami interwencji, a zwolennikami neutralno\u015bci, do r\u00f3\u017cnych ustosunkowa\u0144 si\u0119, w jak\u0105 przyobleka\u0142a si\u0119 teza zwolennik\u00f3w interwencji, \u0142atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 oni, akceptowali raz po raz, wszystkie najr\u00f3\u017cnorodniejsze idee, r\u00f3wnie\u017c przeciwne, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 przedstawia\u0107 jako sprzyjaj\u0105ce interwencji; i rozmaitego rodzaju \u015brodki, jakich znowu raz po raz, chwytali si\u0119 zwolennicy neutralno\u015bci, \u017ceby unikn\u0105\u0107 tego, co szczerze uwa\u017cali za najwi\u0119ksze nieszcz\u0119\u015bcie \u2014 wojny, trzeba rozpozna\u0107, \u017ce nie by\u0142o w\u0142a\u015bciwie dw\u00f3ch opinii politycznych lub dw\u00f3ch koncepcji historycznych, kt\u00f3re by si\u0119 zwalcza\u0142y, ale dwie dusze, ka\u017cda maj\u0105ca swoj\u0105 zasadni-2\u0105 orientacj\u0119, i swoje wymaganie g\u0142\u00f3wne i dominuj\u0105ce. Dla jednej z nich najistotniejszym by\u0142o, przyst\u0105pi\u0107 do wojny: 2y to z Niemcami, czy te\u017c przeciw Niemcom. Ale przyst\u0105pi\u0107 do wojny, rzuci\u0107 w p\u0142omienie ca\u0142y Nar\u00f3d, ch\u0119tnych i niech\u0119tnych, nie dla Trenta, Tryjestu i Dalmacji i, zapewne nie dla korzy\u015bci specyficznych, politycznych i wojennych; i nie ekonomicznych, jakie te aneksje mog\u0142y by\u0142y przynie\u015b\u0107,, ani dla nabytk\u00f3w kolonialnych, jakich inni sobie obiecywali, chocia\u017c tak\u017ce i te poszczeg\u00f3lne cele trzeba bra\u0107 w rachub\u0119, jako nast\u0119pniki lub warunki tego wybitnego i istotnego celu, jaki by\u0142 do osi\u0105gni\u0119cia.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Do wojny trzeba by\u0142o przyst\u0105pi\u0107, aby (scementowa\u0107. krwi\u0105), ten Nar\u00f3d, ukszta\u0142towany wi\u0119cej dzi\u0119ki szcz\u0119\u015bciu \u00bfli\u017c dzi\u0119ki waleczno\u015bci swoich syn\u00f3w; wi\u0119cej dzi\u0119ki zbiegowi sprzyjaj\u0105cych przypadkowo\u015bci ni\u017c dzi\u0119ki skutecznemu wysi\u0142kowi woli wewn\u0119trznej w\u0142oskiego narodu, \u015bwiadomego swojego zjednoczenia, swej korzy\u015bci ze zjednoczenia i swego prawa do zjednoczenia. Tak scementowa\u0107 Nar\u00f3d, jak to mo\u017ce tylko wojna uczyni\u0107, tworz\u0105c we wszystkich swoich obywatelach jedn\u0105 my\u015bl, jedno uczucie, t\u0119 sam\u0105 nami\u0119tno\u015b\u0107 i, jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 nadziej\u0119; i jedyny niepok\u00f3j, prze\u017cywany dzie\u0144 po dniu przez wszystkich, w tym samem westchnieniu wyczuwany i widziany, mglisto lub mocno o \u017cycie jednostki, jako \u0142\u0105czno\u015bci z \u017cyciem i losem, czego\u015b, co jest wsp\u00f3lne wszystkim, lecz przewy\u017csza osobisty interes ka\u017cdego. Zacementowa\u0107 ten Nar\u00f3d dla uczynienia go Narodem prawdziwym, realnym, \u017cywotnym; zdolnym poruszy\u0107 si\u0119 i chcie\u0107; i umiej\u0105cym zwaloryzowa\u0107 siebie; i zawa\u017cy\u0107 na \u015bwiecie, jednym s\u0142owem wej\u015b\u0107 do historii z w\u0142asn\u0105 osobowo\u015bci\u0105, z w\u0142asn\u0105 fizjonomi\u0105, z w\u0142asnym charakterem, z indywidualn\u0105 cech\u0105, nie \u017cyj\u0105c ju\u017c wi\u0119cej z ja\u0142mu\u017cny cywilizacji innych, i w cieniu wielkich narod\u00f3w, tw\u00f3rc\u00f3w historii. A wi\u0119c, stworzy\u0107 naprawd\u0119 ten Nar\u00f3d tak, jak mo\u017ce tylko powsta\u0107 ka\u017cda duchowa realno\u015b\u0107; z wysi\u0142kiem i poprzez po\u015bwi\u0119cenie.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">I w\u0142a\u015bnie to, przestraszy\u0142o innych, roztropnych i pozytywist\u00f3w, kt\u00f3rzy my\u015bleli o \u015bmiertelnym ryzyku, na jaki wojna wystawi\u0142aby ten m\u0142ody Nar\u00f3d, nigdy nie wy- pr\u00f3bowany w wojnie narodowej i, nie wystarczaj\u0105co przy- gotowany do takiej pr\u00f3by, ani moralnie, ani materialnie, a jeszcze do niedawna niedostatecznie silny w swoim uk\u0142adzie, \u017ceby by\u0142 w stanie rzuci\u0107 si\u0119 do walki bez nara\u017cenia si\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo, nie ulegaj\u0105c rozbiciu w pierwszym gwa\u0142townym starciu. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce wed\u0142ug zdania najrozs\u0105dniejszego z rozs\u0105dnych, po dobrem obrachowaniu si\u0119; neutralno\u015b\u0107 mog\u0142aby wyda\u0107 tez obfitsze owoce, ni\u017c zwyci\u0119ska wojna; owoce namacalne, okre\u015blone, materialne, kt\u00f3re dla politycznych m\u0119drc\u00f3w s\u0105 jedynymi, o kt\u00f3rych op\u0142aca si\u0119 m\u00f3wi\u0107<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">To w\u0142a\u015bnie by\u0142o punktem zatargu. Zwolennicy neutralno\u015bci wychodzili z za\u0142o\u017cenia mo\u017cno\u015bci osi\u0105gni\u0119cia tylko w ten spos\u00f3b korzy\u015bci, a zwolennicy interwencji, ze wzgl\u0119d\u00f3w natury moralnej, nienamacalnej, niejawnej uwa\u017cali \u017ce korzy\u015bci nie mo\u017cna wa\u017cy\u0107 na szalach, a przynajmniej nie na takich, jakich u\u017cywali inni. Te wzgl\u0119dy, mo\u017ce ekonomicznie tak zawa\u017cy\u0142y, \u017ce wysun\u0119\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej na pierwszy plan dla tych, kt\u00f3rzy je uznali, za wa\u017cniejsze od innych. Poniewa\u017c wiadomym jest, \u017ce ka\u017cda korzy\u015b\u0107 jakiegokolwiek-b\u0105d\u017a rodzaju, wynika zawsze z takiego stanu rzeczy, \u017ce korzystaj\u0105cy jest w mo\u017cno\u015bci wyzyska\u0107 i, zachowa\u0107 swoje korzy\u015bci i broni\u0107 je i w og\u00f3le ow\u0142adn\u0105\u0107 niemi w\u0142asn\u0105 osobowo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jest fundamentem i pierwiastkiem wszystkiego. Poniewa\u017c wszystko jest niczym, tak dla jednostki, jak i dla lud\u00f3w, bez woli, kt\u00f3ra wszystkim mo\u017ce i powinna pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 i wszystko waloryzowa\u0107. Bo\u0107 wola jest w\u0142asnym samopoczuciem, charakterem, indywidualizmem mocnym i energicznym, jest najwi\u0119kszym skarbem, jaki rodzice umieraj\u0105c mog\u0105 zostawi\u0107 swoim dzieciom, i jest najwi\u0119kszym dzie\u0142em, mog\u0105cym by\u0107 dum\u0105 m\u0119\u017c\u00f3w Stanu wobec narodu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W wigili\u0119 wojny by\u0142 ten dualizm dusz; i jedna z nich k\u0142ad\u0142a nacisk poprzez opini\u0119 publiczn\u0105, kt\u00f3rej manifestacje stale stawa\u0142y si\u0119 coraz \u017cywsze; a druga stawia\u0142a op\u00f3r nie za pomoc\u0105 Rz\u0105du, o\u015brodka w\u0142adz politycznych legalnie utworzonych, ale tego Parlamentu, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em ka\u017cdej mo\u017cliwej inicjatywy, a wi\u0119c by\u0142 zasadnicz\u0105 osnow\u0105 suwerenno\u015bci Pa\u0144stwa, kt\u00f3re ustosunkowa\u0142y si\u0119 do niego \u201econtra\u201c, nieprzejednanie, gro\u017anie, jakby w wigili\u0119 wojny domowej. Unikni\u0119to jej, tylko dzi\u0119ki najwy\u017cszej interwencji Kr\u00f3la, kt\u00f3ry da\u0142 Rz\u0105dowi si\u0142\u0119 do wypowiedzenia wojny. I to by\u0142 pierwszy decyduj\u0105cy krok dla rozwi\u0105zania niebezpiecznego kryzysu.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>II<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>NOWA ITALIA RISORGIMENTA<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Kryzys mia\u0142 odleg\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o i jego korzenie by\u0142y zapuszczone w g\u0142\u0105b w\u0142oskiego ducha, kt\u00f3ry mia\u0142 histori\u0119 niedawn\u0105 i daj\u0105c\u0105 si\u0119 \u0142atwo zindywidualizowa\u0107, ale wynikaj\u0105c\u0105 z rozwoju jego wielowiekowej cywilizacji. Najbli\u017csz\u0105 jego histori\u0105 jest historia Risorgimenta, kiedy ta nowa Italia z chwil\u0105 zapocz\u0105tkowania ruchu narodowego w XIX wieku, zbudzi\u0142a si\u0119 politycznie i chcia\u0142a si\u0119 pod\u017awign\u0105\u0107 i umocni\u0107. Jakie\u017c by\u0142y si\u0142y aktywne Risorgimenta w kompleksie warunkowo\u015bci wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych, w kt\u00f3rych te si\u0142y mog\u0142y dzia\u0142a\u0107? Masie ludu w\u0142oskiego, kt\u00f3rej, jaki\u015b historyk by\u0142by dzisiaj sk\u0142onny przypisa\u0107 znaczn\u0105, je\u015bli nie przewa\u017caj\u0105c\u0105 akcj\u0119 Risorgimenta; lecz te\u017c musia\u0142by przyzna\u0107, \u017ce sympatie angielskie i, pomoc francuska; wojna mi\u0119dzy Prusami a Austri\u0105, i mi\u0119dzy Prusami a Francj\u0105, etc., nie mog\u0142y by\u0107, niesprzyjaj\u0105cymi warunkami dla Risorgimenta. Bez Cavoura, Napoleon III nie walczy\u0142by nigdy w Lombardii. Przyczyna dzia\u0142aj\u0105ca jest zawsze we wcielonej idei, w jednej albo wi\u0119cej okre\u015blonej woli, kt\u00f3re zmierzaj\u0105 ku okre\u015blonym celom: w duchu \u015bwiadomym, kt\u00f3ry ma zrealizowa\u0107 sw\u00f3j program w dzia\u0142aniu; w konkretnej my\u015bli dzia\u0142aj\u0105cej historycznie. I nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w\u0142oskie Risorgimento by\u0142o dzie\u0142em niewielu, i nie mog\u0142o nie by\u0107 dzie\u0142em niewielu. Niewielu, lecz je\u015bli ci s\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i wol\u0105 tej epoki, trzymaj\u0105 w r\u0119ku histori\u0119; widz\u0105 si\u0142y, jakie s\u0105 do ich dyspozycji i tworz\u0105 z nich materi\u0119, kt\u00f3ra jest naprawd\u0119 jedyn\u0105 czynn\u0105 i produktywn\u0105 si\u0142\u0105 \u2014 swoj\u0105 wol\u0119.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ta wola jest my\u015bl\u0105 poet\u00f3w, my\u015blicieli, pisarzy politycznych, kt\u00f3rzy w danym czasie umiej\u0105 pr2emawia\u0107 j\u0119zykiem, odpowiadaj\u0105cym og\u00f3lnemu uczuciu; czyli \u017ce jest zdolnym sta\u0107 si\u0119 takim. Od Alfierego do Foscol\u2018a, od Leopardiego do Manzoniego, od Mazziniego da Giobertiego, snuj\u0105 si\u0119 nici z nowej osnowy, kt\u00f3ra jest now\u0105 my\u015bl\u0105, now\u0105 dusz\u0105, now\u0105 Itali\u0105. Kt\u00f3ra r\u00f3\u017cni si\u0119 od starej prost\u0105 rzecz\u0105, a jednak o olbrzymiem znaczeniu; gdy\u017c ona to w\u0142a\u015bnie bierze \u017cycie na serio, podczas, gdy dawna nie. Takiej w\u0142a\u015bnie Italii w istocie pragniono w ka\u017cdym czasie, o takiej zawsze m\u00f3wiono, tak\u0105 opiewano na wszystkie tony, o takiej rozprawiano w prozie i w rymach, przytaczaj\u0105c wszelkiego rodzaju argumenty. I taka w\u0142a\u015bnie Italia, tkwi\u0142a zawsze w umys\u0142ach mniej czy wi\u0119cej wykszta\u0142conych, o doktrynie wy\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 mniej lub wi\u0119cej z realno\u015bci \u017cyciowej, z kt\u00f3rej ka\u017cdy cz\u0142owiek bior\u0105cy rzeczy na serio, powinien wyci\u0105gn\u0105\u0107 odpowiednie konsekwencje z w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 i zamieni\u0107 idee w czyny. Trzeba by\u0142o, \u017ceby taka w\u0142a\u015bnie Italia, przenikn\u0119\u0142a do serc, ma si\u0119 rozumie\u0107 razem ze wszystkimi innymi ideami, przynale\u017cnymi do konkretno\u015bci \u017cycia; i \u017ceby sta\u0142a si\u0119 jak\u0105\u015b rzecz\u0105 pozytywn\u0105 i \u017cywotn\u0105. Takie w\u0142a\u015bnie znaczenie ma wielkie motto: My\u015bli i czyn J\u00f3zefa Mazziniego, kt\u00f3re by\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 rewolucj\u0105 przez niego g\u0142oszon\u0105 i przez niego r\u00f3wnie\u017c zrealizowan\u0105, gdy\u017c on to, wpoi\u0142 w dusz\u0119 wielu, \u2014 kt\u00f3rzy rozumie si\u0119, jednak byli ma\u0142\u0105 mniejszo\u015bci\u0105, ale wystarczaj\u0105c\u0105 dla narzucania problemu tam, gdzie powinien by\u0142 by\u0107 rozwi\u0105zany czyli w grze w\u0142oskiej opinii publicznej i w si\u0142ach politycznych mi\u0119dzynarodowych; \u2014 \u017ce \u017cycie nie jest igraszk\u0105, lecz misj\u0105, i \u017ce indywiduum ma przez to prawo, cel w kt\u00f3rego do\u015bcigni\u0119ciu otrzymuje swoj\u0105 warto\u015b\u0107 i, \u017ce dla tego celu wi\u0119c, godzi po\u015bwi\u0119ci\u0107 czy to wygody osobiste, czy to interesy, czy te\u017c nawet \u017cycie.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">St\u0105d zrodzi\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu i wros\u0142a w grunt w\u0142oski, ro\u015blina Judzka, jakiej pragn\u0105\u0142 Alfieri, ale jakiej si\u0119 nie widzia\u0142o od wiek\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017badna rewolucja, wi\u0119cej od naszego Risorgimenta, nie ods\u0142oni\u0142a jawniej tego charakteru idealno\u015bci, my\u015bli; jaka poprzedza czyn i, wskrzesza go, znajduje w nim swoje upodobanie. Niema w nim potrzeb materialnych \u017cycia i elementarnych sentyment\u00f3w, rozszerzaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3\u017cnolegle kt\u00f3re wybucha\u0142yby w ekscesach ludowych i w gwa\u0142townych powstaniach. Demonstracje w 47 i 48 roku by\u0142y r\u00f3wnie\u017c manifestacjami intelektualist\u00f3w, jakby je dzisiaj okre\u015blono i przewa\u017cnie \u015brodkami przeznaczonymi przez mniejszo\u015b\u0107 patriot\u00f3w, kt\u00f3rzy byli roznosicielami tej idealno\u015bci i popychali Rz\u0105d i ludy ku jej wykonaniu. W tym znaczeniu \u017cadna rewolucja nie by\u0142a wi\u0119cej idealistyczn\u0105 od tej, jaka si\u0119 dokona\u0142a w Risorgimencie w\u0142oskiem.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Idealizm, jako wiara w konieczno\u015b\u0107 nadej\u015bcia realno\u015bci idealnej, jako poj\u0119cie \u017cycia, kt\u00f3re nie powinno si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w granicach czynu, ale post\u0119powa\u0107 i zmienia\u0107 si\u0119 nieustannie i przystosowywa\u0107 do wy\u017cszego prawa, wp\u0142ywaj\u0105cego na dusz\u0119, sam\u0105 si\u0142\u0105 swej idealno\u015bci. Ten idealizm, jest istot\u0105 nauki Mazziniego, kt\u00f3ry dobrze lub \u017ale, wi\u0119cej lub mniej zrozumiany, by\u0142 dusz\u0105 naszego Risorgimenta; i przez sw\u00f3j wp\u0142yw moralny, jaki wywiera\u0142 i studiowanie go, jakie rozszerzy\u0142o si\u0119 i poza Itali\u0105, stworzy\u0142o historyczny charakter tego wielkiego wydarzenia w \u015bwiecie. Zwolennikami Mazziniego byli w tym znaczeniu: Gioberti, Cavour, Wiktor Emanuel, Garibaldi i wszyscy patrioci, kt\u00f3rzy pracowali nad powstaniem nowego Kr\u00f3lestwa. Ca\u0142e Risorgimento by\u0142e mazzinistyczne nie tylko w politycznie dzia\u0142aj\u0105cych si\u0142ach ale we wszystkich formach duchowego \u017cycia w\u0142oskiego czy to, kiedy odbija\u0142 si\u0119 w niem gor\u0105cy promie\u0144 ducha nauki Mazziniego, czy te\u017c kiedy dojrzewa\u0142o, niezale\u017cnie od pism i propagandy wielkiego Genue\u0144czyka. Pisarze pierwszorz\u0119dni, jak Manzoni i Rosmini, nie maj\u0105 historycznej \u0142\u0105czno\u015bci z Mazzinim, ale posiadaj\u0105 to samo pi\u0119tno, i d\u0105\u017c\u0105 rozbie\u017cnymi drogami do tego samego skutku: zaszczepi\u0107 I w duszach-przekonanie. Przekonanie, \u017ce w\u0142a\u015bciwie \u017cycie nie jest takim, jakiem jest, ale jakiem by\u0107 powinno; i \u017ce w\u0142a\u015bnie tylko takie, pe\u0142ne obowi\u0105zk\u00f3w i trudno\u015bci, \u017c\u0105daj\u0105ce! zawsze wysi\u0142k\u00f3w woli i wyrzeczenia si\u0119, i serc sk\u0142onnych&#8221; do cierpienia dla umo\u017cliwienia Staniu si\u0119 dobra; i w\u0142a\u015bnie takim \u017cyciem warto jest \u017cy\u0107. Przekonanie antymaterialistyczne, istotnie religijne. I skoro si\u0119 przejrzy, szereg pisarzy i my\u015blicieli z tego czasu; to si\u0119 widzi, \u017ce niema ani jednego materialisty, ani jednego, kt\u00f3ry by nie wyczuwa\u0142 \u017cycia religijnie, pomimo kontrast\u00f3w natury politycznej, jakie istniej\u0105 pomi\u0119dzy aspiracjami narodowymi, a doktrynami lub wymogami Ko\u015bcio\u0142a i, kt\u00f3ry by nie uznawa\u0142 w jakikolwiek spos\u00f3b, konieczno\u015bci wzmocnienia uczucia religijnego i przywr\u00f3cenia w duszach tej wiary, jaka dla &#8222;W\u0142och\u00f3w sta\u0142a si\u0119 formaln\u0105 i mechaniczn\u0105 zewn\u0119trzno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">J\u00f3zef Ferrari (o kt\u00f3rym trzeba wspomnie\u0107, jako o wyj\u0105tku) potwierdza prawdziwo\u015b\u0107 tego s\u0105du, gdy\u017c sko\u0144czy\u0142 \u017cywot w absolutnym osamotnieniu, zwalczony nie tylko przez Giobertiego i umiarkowanych, ale i przez tego\u017c samego Mazziniego. Ferrari by\u0142 to umys\u0142 niespokojny, m\u0119tny, niejasny dla siebie samego, opozycyjny, zupe\u0142nie nieprzekonywuj\u0105cy; o ile by\u0142 b\u0142yszcz\u0105cym dzi\u0119ki zaletom swojego geniusza i dzi\u0119ki rozleg\u0142ej kulturze, w burzeniu, o tyle nieudolny, a nawet niczym w budowaniu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Religia Gioberti\u2018ego, nie jest tak\u0105, jak Rosminiego, i nie tak\u0105, jak Manzoniego. Religia Mazziniego nie jest t\u0105, jaka jest Tommase\u2018a, je\u015bli chodzi o por\u00f3wnanie pokrewnych duch\u00f3w. Jest wszak\u017ce wielka r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy Cavourem i Ricasolim, kt\u00f3rzy wyczuwaj\u0105 \u017cywo, problem religijny, jako problem indywidualny i jako problem polityczny nowej Italji. Jednym z wybitniejszych my\u015blicieli w materii religijnej jest Lambruschini, kt\u00f3rego dzisiaj studiuj\u0105 z wielkim zainteresowaniem, dzi\u0119ki \u015bwie\u017co\u015bci i g\u0142\u0119bi jego idei religijnych: ale jest samotnikiem.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W og\u00f3le nic nie da si\u0119 powiedzie\u0107 o jakim\u015b ruchu religijnym w\u0142oskim w pierwszej po\u0142owie dziewi\u0119tnastego wieku: ruchu, kt\u00f3ry mia\u0142by charakter i program, i w kt\u00f3rym wielu by uczestniczy\u0142o. Ale w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnorodno\u015bci idei i tendencji jest wsp\u00f3lny grunt dla wszystkich: wiara w realno\u015b\u0107 i w pot\u0119g\u0119 zasad idealnych, jakie w\u0142adaj\u0105 \u015bwiatem, i st\u0105d wyp\u0142ywa sprzeciwienie si\u0119 materializmowi i duchowa koncepcja \u017cycia. Taki jest wyraz og\u00f3lny. Takim jest teren, na kt\u00f3rym schodz\u0105 si\u0119 wszyscy i mog\u0105 si\u0119 porozumie\u0107 lub walczy\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>III<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ZMIERZCH RISORGIMENTA I PANOWANIE HUMBERTA I<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ta religijno-idealistyczna koncepcja \u017cycia, kt\u00f3ra jest podstaw\u0105 sumienia patriotyczno-narodowego Risorgimenta, dominuje i w\u0142ada duchem w\u0142oskim do ko\u0144ca tego historycznego ruchu. I atmosfera jak\u0105 si\u0119 oddycha w tych czasach heroicznych, nie tylko trwa do chwili proklamowania nowego Kr\u00f3lestwa z Cavourem; ale r\u00f3wnie\u017c i p\u00f3\u017aniej w okresie diadoch\u00f3w, od Ricasolego do Lanzy, Selli, Minghetti\u2018ego; a\u017c do zaj\u0119cia Rzymu i uporz\u0105dkowanie finans\u00f3w Pa\u0144stwa; w\u00f3wczas, kiedy dzie\u0142o wydawa\u0142o si\u0119 dokonane i Risorgimento zako\u0144czone; i nadszed\u0142 moment, aby rzuci\u0107 ten lud w\u0142oski, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 Narodem po przez twarde do\u015bwiadczenia i surowe systemy dyscypliny, na drog\u0119 wolnego rozwoju demokratycznego, ekonomicznych i moralnych si\u0142, jakie posiada\u0142 w swym \u0142onie. Przewr\u00f3t parlamentarny w roku 1876 zaznaczy\u0142 je\u015bli nie kres, to wstrzymanie pochodu w kt\u00f3ry Italia wyruszy\u0142a na pocz\u0105tku stulecia w takim duchu, jaki starali\u015bmy si\u0119 okre\u015bli\u0107. Tam\u0119 zmieni\u0142o si\u0119. I nie by\u0142 to, kaprys lub zb\u0142\u0105dzenie lub s\u0142abo\u015b\u0107 ludzi, ale konieczno\u015b\u0107 historyczna, kt\u00f3rej g\u0142upio by\u0142oby dzi\u015b \u017ca\u0142owa\u0107, ale po\u017cytecznie jest, zda\u0107 sobie dzi\u015b z niej spraw\u0119. Zdawa\u0142o si\u0119 to prawdziwym zdobyciem wolno\u015bci, poniewa\u017c od roku 61 do 76, kierownictwo polityki w\u0142oskiej spoczywa\u0142o stale w r\u0119kach Prawicy, kt\u00f3ra nie by\u0142a zapewne za ma\u0142o sumienn\u0105 w zachowaniu i w szanowaniu wolno\u015b\u0107 statutowej, ale pojmowa\u0142a wolno\u015b\u0107 w spos\u00f3b przeciwny ni\u017c Lewica. Za\u015b ta. ostatnia wychodzi\u0142a zawsze z zasady pierwsze\u0144stwa indywiduum nad Pa\u0144stwem, pierwsza natomiast pierwsze\u0144stwa Pa\u0144stwa nad indywiduum. Poniewa\u017c ludzie z Lewicy, godzili si\u0119 z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, zale\u017cnie od ich r\u00f3\u017cnego pochodzenia i ich r\u00f3\u017cnego mentalnego ukszta\u0142towania w pojmowaniu narodu, jako og\u00f3\u0142u obywateli, kt\u00f3ry go tworz\u0105, i dlatego z jednostki czynili centr i \u017ar\u00f3d\u0142o praw i inicjatyw, kt\u00f3re re\u017cym wolno\u015bciowy winien szanowa\u0107 i da\u0107 gwarancj\u0119. Ludzie Prawicy natomiast, r\u00f3wnie\u017c poprzez r\u00f3\u017cne tendencje i sposoby my\u015blenia, byli zdecydowani i zgodni w poj\u0119ciu; \u017ce o wolno\u015bci nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 inaczej, je\u015bli nie w Pa\u0144stwie; i \u017ce prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107, i maj\u0105c\u0105 wa\u017cn\u0105 tre\u015b\u0107, nie da si\u0119 otrzyma\u0107, <\/span><span style=\"font-size: medium;\">gdzie indziej<\/span><span style=\"font-size: medium;\"> je\u015bli nie wewn\u0105trz powa\u017cnego organizmu Pa\u0144stwa, kt\u00f3rego zwierzchnictwo jest niezachwianym fundamentem r\u00f3\u017cnorodnej aktywno\u015bci i gry interes\u00f3w jednostek; \u017ce przez to o \u017cadnej wolno\u015bci indywidualnej nie mo\u017ce by\u0107 mowy, je\u015bli si\u0119 nie godzi z bezpiecze\u0144stwem i autorytetem Pa\u0144stwa; \u017ce wreszcie interesy og\u00f3\u0142u, musz\u0105 zawsze g\u00f3rowa\u0107 nad jakiemukolwiek poszczeg\u00f3lnemu interesami; i \u017ce dla takiego celu, prawo musi mie\u0107 warto\u015b\u0107 absolutn\u0105 i otoczy\u0107 niepokonalnie \u017cycie narodu. Poj\u0119cie wybitnie \u015bcis\u0142e,; ale nie bez niebezpiecze\u0144stwa, o ile jest zastosowane bez wzgl\u0119d\u00f3w na motywy z jakich wyp\u0142ywa, i zdaje si\u0119 usprawiedliwia\u0107 przeciwne poj\u0119cie, kt\u00f3re prowadzi do zastoju, a przez to do zrujnowania \u017cycia, kt\u00f3re Pa\u0144stwo w siebie wch\u0142ania i dyscyplinuje w organizmie swoich stosunk\u00f3w; ale nie powinno i nie mo\u017ce zgnie\u015b\u0107. Pa\u0144stwo staje si\u0119 form\u0105 oboj\u0119tn\u0105 w stosunku do tre\u015bci, obce wobec materii, kt\u00f3r\u0105 powinna regulowa\u0107; i mechanizuje si\u0119 i grozi zniszczeniem swojej materii w mechanizmie. Indywiduum nie opanowane wewn\u0119trznie przez prawo, nie wch\u0142oni\u0119te w samo \u017cycie Pa\u0144stwa, przeciwstawia si\u0119 Pa\u0144stwu i jego prawu, i wyczuwa to prawo, jako granic\u0119, jako \u0142a\u0144cuch, kt\u00f3rym zostanie uduszony, je\u015bli nie uda mu si\u0119 go zerwa\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Takie wra\u017cenie mieli ludzie w 1876 roku. Kraj wyczuwa\u0142 potrzeb\u0119 szerszego oddechu. Jego si\u0142y moralne, ekonomiczne, socjalne powinny by\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwija\u0107 bez ucisku tego prawa, kt\u00f3re nie by\u0142o uznane. St\u0105d wyp\u0142ywa historyczna przyczyna przewrotu. St\u0105d rozpoczyna si\u0119 okres rozrostu i rozwoju nowego narodu; rozw\u00f3j ekonomiczny (przemys\u0142owy, handlowy, kolejowy, bankowy, rolny) i rozw\u00f3j intelektualny (naukowy, szkolny).<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Taka by\u0142a aktywno\u015b\u0107 panowania Humberta I. Nar\u00f3d, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 ukszta\u0142towanie z g\u00f3ry, podnosi si\u0119 od podwalin i usi\u0142uje, jak mo\u017ce wznie\u015b\u0107 si\u0119 do nowego poziomu, daj\u0105c Pa\u0144stwu, kt\u00f3re ju\u017c mia\u0142o: swoje kodeksy, sw\u00f3j mechanizm administracyjny i polityczny, swoje wojsko, swoje finanse, ale zamiera\u0142o, \u017cyw\u0105 tre\u015b\u0107 si\u0142 realnych, wytryskuj\u0105cych z dzia\u0142alno\u015bci indywidualnej i narodowej, wprowadzonej w ruch interes\u00f3w, o kt\u00f3rej, Risorgimento ca\u0142e poch\u0142oni\u0119te wielko\u015bci\u0105 swego celu politycznego, jaki mia\u0142o do osi\u0105gni\u0119cia, nie troszczy\u0142o si\u0119.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Najwi\u0119kszy minister Kr\u00f3la Humberta, Crispi, chcia\u0142 gwa\u0142townie zatrzyma\u0107 ten ruch wzrastaj\u0105cy; i odnowi\u0107 z surowo\u015bci\u0105 autorytet i presti\u017c Pa\u0144stwa; i wznie\u015b\u0107 w g\u00f3r\u0119 r\u00f3wnie\u017c sztandar Idealno\u015bci religijnej, kt\u00f3ry mu wcisn\u0105\u0142 w d\u0142o\u0144 w m\u0142odo\u015bci, ten\u017ce sam Mazzini, a przez to Crispi wskaza\u0142, \u017ce nie zrozumia\u0142 swej epoki i, dlatego pad\u0142 w ha\u0144bie pod gwa\u0142town\u0105 presj\u0105, tak zwanej demokracji, opieraj\u0105cej si\u0119 zgie\u0142kliwie jego zakusom.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Trzeba by\u0142o czeka\u0107 na razie; trzyma\u0107 stary s\u0142awny sztandar zwini\u0119ty. I nie m\u00f3wi\u0107 o wojnie, ani o czym\u015b, co by wymaga\u0142o i oznacza\u0142o dum\u0119 narodow\u0105, i \u015bwiadomo\u015b\u0107 wykonania programu do wsp\u00f3\u0142zawodnictwa z wielkimi Mocarstwami. Nie wolno 'by\u0142o marzy\u0107 o jakimkolwiek ustosunkowaniu si\u0119 wobec nich, jako tych, kt\u00f3rzy mogliby stan\u0105\u0107 na r\u00f3wni i wypowiedzie\u0107 swoje zdanie. Mo\u017cna by\u0142o by\u0107 obecnym, lecz tylko przy dyskusjach innych i powraca\u0107 z zadowoleniem, \u017ce si\u0119 przysz\u0142o z czystymi r\u0119koma. Nie wolno by\u0142o my\u015ble\u0107 o ograniczeniu wolno\u015bci indywidualnej w interesie tej abstrakcyjnej i metafizycznej istoty, kt\u00f3ra nosi nazw\u0119 Pa\u0144stwa. Nie wolno by\u0142o wymieni\u0107 imienia Boga (jak Crispi pokusi\u0142 si\u0119 uczyni\u0107). Trzeba by\u0142o pozwoli\u0107, \u017ceby klasy ludowe zdobywa\u0142y stopniowo dobrobyt i samopoczucie i wst\u0119powa\u0142y w \u017cycie polityczne. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o\u015bwiata i walka przeciw analfabetyzmowi, \u0142\u0105cznie ze wszystkimi innymi zaopatrzeniami socjalnego prawodawstwa. Odebrano Ko\u015bcio\u0142owi wychowanie ludu, i powsta\u0142a powszechna szko\u0142a \u015bwiecka. We wszelkich formach i wszelkimi drogami by\u0142 zwalczany dawny zgubny wp\u0142yw eklezjastycznej klasy; rozszerzano i wzmacniano coraz wi\u0119cej, zwi\u0105zek powsta\u0142y i pozosta\u0142y w Italii w tym celu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Masoneria z ka\u017cdym dniem, coraz wi\u0119cej wyst\u0119powa\u0142a, rozga\u0142\u0119zia\u0142a si\u0119 i przenika\u0142a do organizmu administracyjnego i do wojska; do s\u0105downictwa i do szkolnictwa. W\u0142adza centralna Pa\u0144stwa os\u0142abiona, nagina\u0142a si\u0119 do ka\u017cdej postawy, jak\u0105 przybiera\u0142a wola ludowa, poprzez sw\u0105 wyborcz\u0105 gr\u0119 ludow\u0105 i g\u0142osy parlamentarne, oswobodzone i rozlu\u017anione ci\u0105gle coraz wi\u0119cej od ka\u017cdej przeszkody wy\u017cszych wi\u0119z\u00f3w \u017cyciowych, jakie nale\u017ca\u0142o podtrzyma\u0107 i popiera\u0107, a kt\u00f3re wyp\u0142ywa\u0142y z indywidualnych energii. Mniej autorytetu, wi\u0119cej zdolno\u015bci. \u017bycie na ni\u017cszym poziomie. I \u017ceby powi\u0119kszy\u0107 rozp\u0119d i si\u0142\u0119; okazywano przychylno\u015b\u0107 propagandzie socjalistycznej marki marksowskiej, a kt\u00f3rej powstanie lub rozw\u00f3j nowego przemys\u0142u otwiera\u0142o drzwi. By\u0142a to, nowa forma moralnego wychowania klas pracuj\u0105cych i kszta\u0142towanie w nich \u015bwiadomo\u015bci politycznej. \u015awiadomo\u015b\u0107 rewolucyjna, ale do\u0142\u0105czona do sentymentu ludzkiej solidarno\u015bci, nowego dla niekultywowanej i prymitywnej psychiki, ni\u017cszej klasy w\u0142oskiego narodu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Przenikn\u0119\u0142a nowa dyscyplina do zwi\u0105zk\u00f3w i federacji klas; ale dyscyplina cz\u0119\u015bciowa, ciasna, kt\u00f3ra zw\u0119\u017ca\u0142a horyzont moralny i zrywa\u0142a wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w\u0119z\u0142\u00f3w, jakimi cz\u0142owiek jest moralnie zwi\u0105zany z innymi lud\u017ami; a przede wszystkim wi\u0119cej nie dozwala\u0142a dostrzec tego, co spaja razem w jedno\u015b\u0107 interes\u00f3w, uczu\u0107 i my\u015bli, wszystkich obywateli tej samej Ojczyzny. I w\u0119z\u0142y, kt\u00f3re ta dyscyplina utrzymywa\u0142a i wskazywa\u0142a, jako na: jedyne godne szacunku i do szanowania, wszystkie by\u0142y ugruntowane na uczuciu, jakie ka\u017cdy instynktownie w sobie posiada dla zdobycia lub obrony swego dobrobytu. Materialistyczne poj\u0119cie \u017cycia, kt\u00f3re Mazzini zwalcza\u0142 w socjalizmie, ale kt\u00f3re przez niego samego, by\u0142o s\u0142usznie uwa\u017cane, jako nienale\u017c\u0105ce specyficznie tylko do socjalizmu, ale r\u00f3wnie\u017c do ka\u017cdej politycznej kultu, a ksi\u0105\u017cki ich rozrzucone po kramach i sklepach tankratycznie\u2014 indywidualistycznej, gdy\u017c skierowuje ono \u017cycie do zadowalania swych praw; zamiast do wype\u0142nienia swoich obowi\u0105zk\u00f3w. Poniewa\u017c liberalizm i socjalizm s\u0105 jednakowo indywidualistyczne w przeczeniu istnienia wy\u017cszej realno\u015bci od \u017cycia materialnego, posiadaj\u0105cego sw\u00f3j probierz w czystym indywiduum. Materialista jest zawsze indywidualist\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">I Lewicowa Italia, od 1876 roku do Wojny, by\u0142a materialistyczn\u0105 i antymazzynistyczn\u0105, pomimo, \u017ce ta Italia sta\u0142a o wiele wy\u017cej, co zbyteczne m\u00f3wi\u0107, od Italii przedmazzynistycznej. Lecz promienie Risorgimenta zgas\u0142y. <\/span><span style=\"font-size: medium;\">Z<\/span><span style=\"font-size: medium;\">a wyj\u0105tkiem niewielu pozosta\u0142ych, kt\u00f3rych g\u0142os gin\u0105\u0142, jak w pustyni; nad ca\u0142\u0105 kultur\u0105, tak w naukach moralnych, jaki w przyrodniczych, w wyk\u0142adach literatury, w sztuce, -w szko\u0142ach, dominowa\u0142 surowy pozytywizm, kt\u00f3ry nawet kiedy protestowa\u0142, i\u017c nie chce robi\u0107 metafizyki i zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w rezerwie agnostycznej, tq de facto pogr\u0105\u017ca\u0142 si\u0119 w materializmie, pojmuj\u0105c realno\u015b\u0107 wpo\u015br\u00f3d jakiej cz\u0142owiek si\u0119 obraca, jako realno\u015b\u0107 ju\u017c dokonan\u0105, a przez to ograniczaj\u0105c\u0105 i warunkuj\u0105c\u0105 jego ruchy i inicjatywy, i dlatego w gruncie rzeczy, dominuj\u0105c\u0105 nad ka\u017cdym wymogiem i roszczeniem moralnym, i z konieczno\u015bci arbitraln\u0105 i iluzoryczn\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Wszyscy m\u00f3wili o faktach i rzeczach pozytywnych; wszyscy \u015bmieli si\u0119 z marze\u0144 metafizycznych i z realno\u015bci nie-namacalnych. Tam by\u0142\u0105 prawda, i wystarcza\u0142o tylko otworzy\u0107 oczy, \u017ceby j\u0105 zobaczy\u0107, tak samo, jak pi\u0119kno nie mog\u0142o by\u0107 niczym innym, jak zwierciad\u0142em tej prawdy z natury. O Bogu powiedziano, \u017ce lepiej nie m\u00f3wi\u0107. O duszy mo\u017cna, ale pod warunkiem, \u017ceby j\u0105 widzie\u0107 w kategorii fizjologicznych fenomen\u00f3w, na kt\u00f3rych trzeba rzeczywi\u015bcie zatrzyma\u0107 wzrok. Patriotyzm, jak wszystkie inne cnoty oparte na podstawach religijnych o kt\u00f3rych nie wolno m\u00f3wi\u0107; chyba tylko wtedy, kiedy si\u0119 ma odwag\u0119 m\u00f3wi\u0107 na serio, \u2014 sta\u0142 si\u0119 argumentem retoryki, kt\u00f3ry porusza\u0107 nie nale\u017ca\u0142o do dobrego smaku.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Tkwi w pami\u0119ci nas wszystkich, wychowanych w ostatnim \u0107wier\u0107wieczu ubieg\u0142ego stulecia, ten duch tych czas\u00f3w antymazzynistycznych, kt\u00f3ry, jak wy\u017cej wspomnia\u0142em za wyj\u0105tkiem jakich\u015b niewielu s\u0142abych g\u0142os\u00f3w, zdawa\u0142 si\u0119 by\u0107 zebranym zgodnie w jednakowym sposobie wyczucia. Lata te, politycznie mo\u017cna okre\u015bli\u0107, jako faz\u0119 demosocjalistyczn<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0105<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> Pa<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0144<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">stwa w<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">oskiego, poniewa<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> kszta<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">towa<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">a si<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0119<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> w nich mentalno<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u015b\u0107<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> demokratyczna w sensie indywidualistycznym, a jak ju<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> wspomnia<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">em, <\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">e r<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00f3<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">wnie<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> i socjalizm rozwija! si<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0119<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> i tworzy<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> w Italii, jako olbrzymia i pierwszorz\u0119dna si\u0142a. I te lata, jak wskaza\u0142em, wype\u0142niaj\u0105 ca\u0142e panowanie Humberta I. Okres rozwoju i rozkwitu, z kt\u00f3rego ust\u0119puj\u0105 i za\u0107miewaj\u0105 si\u0119 si\u0142y moralne tw\u00f3rcze Risorgimenta.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>IV<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>IDEALIZM, NACJONALIZM, SYNDYKALIZM<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W ostatnich latach XIX w. i w ci\u0105gu trzech pierwszych pi\u0119cioleci nast\u0119pnego stulecia, m\u0142odzie\u017c czuje si\u0119 owian\u0105 i jakby uniesiona tym nowym duchem, kt\u00f3ry by\u0142 \u017cyw\u0105 reakcj\u0105 przeciw ideom dominuj\u0105cych w polityce, w literaturze, w nauce, w filozofii i w kulturze ostatniego \u0107wier\u0107wiecza. Italia zdawa\u0142a si\u0119 by\u0107 znu\u017cona, znudzona tym prozaicznym, bur\u017cuazyjnym, materialistycznym \u017cyciem, jakiem \u017cy\u0142a w ostatnich czasach; i by\u0142a spragniona wr\u00f3ci\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 idei, do wznio\u015blejszych natchnie\u0144 i pot\u0119\u017cnych si\u0142 moralnych, kt\u00f3re jej da\u0142y \u017cycie. Rosmini i Gioberti zostali zapomniani, i tylko dla niewielu adept\u00f3w byli przedmiotem koncepcji tak\u017ce ale demoliberalnej i antysocjalistycznej, deciarzy. Nazwiska ich zaledwie by\u0142y szeptane przez tych badaczy, kt\u00f3rzy ro\u015bcili pretensje, \u017ce s\u0105 au courant wszystkiego. I oto znowu powracaj\u0105 do czci i w ich doktrynach zacz\u0119to znowu widzie\u0107 i, wyczuwa\u0107 wielk\u0105 trwa\u0142\u0105 warto\u015b\u0107, i dzi\u0119ki nim wytryska ca\u0142a literatura. Sam Rz\u0105d Kr\u00f3lewski postanowi\u0142 zrobi\u0107 wydanie narodowe dzie\u0142 Mazziniego. Jego \u017cycie i jego pisma studiuj\u0105 na nowo, nie tylko, jako tematy z punktu widzenia wy\u017cszego interesu historycznego, ale te\u017c, jako \u017ar\u00f3d\u0142a nauczania, kt\u00f3re nie mog\u0105 by\u0107 ju\u017c d\u0142u\u017cej zaniedbane.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Vico, wielki Vico, filozof najwy\u017cszy tradycji spekulatywnej narodowej, pot\u0119\u017cny obro\u0144ca idealistycznej i spirytualistycznej antykartezja\u0144skiej filozofii, powr\u00f3ci\u0142 na piedesta\u0142 i zn\u00f3w staje si\u0119 badany nami\u0119tnie, razem z innymi i naszymi filozofami, w kt\u00f3rych W\u0142osi mog\u0105 wyczuwa\u0107; i odbudowywa\u0107 swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 autonomiczn\u0105, wywy\u017cszaj\u0105c\u0105 w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107 narodow\u0105. Pisarzom z najbli\u017cszych lat (Spaventa de Sanctis), kt\u00f3rzy podczas swego \u017cycia nie mogli prze\u0142ama\u0107 ciasnego oporu, umys\u0142\u00f3w st\u0119pia\u0142ych dla wymog\u00f3w idealistycznych i dla wewn\u0119trznego pojmowania \u017cycia i sztuki r\u00f3wnie\u017c przywr\u00f3cono honor i zacz\u0119to ich drukowa\u0107, czyta\u0107 i bada\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Pozytywizm zosta\u0142 trafiony w swych wi\u0119kszych i mniejszych przedstawicielach; jest prze\u015bladowany i, wygnany i wyszydzony we wszystkich formach. Materialistyczne metody studiowania literatury i sztuki, zosta\u0142y zwalczone, zdyskredytowane. Kultura w\u0142oska, otworzy\u0142a wrota wszystkim nowym ideom, r\u00f3wnie\u017c i tym, kt\u00f3re by\u0142y i za Alpami; i zajmuj\u0105 one miejsce pozytywizmu i naturalizmu. Ta sama dawna katolicka \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest wstrz\u0105\u015bni\u0119ta, przebudzona i przywr\u00f3cona do \u017cycia przez ten ruch modernistyczny, kt\u00f3ry zrodzony w krajach o \u017cywszej kulturze eklezjastycznej, znalaz\u0142 gor\u0105cych poplecznik\u00f3w w m\u0142odych kap\u0142anach, uczestnicz\u0105cych w studiach krytycznej historii chrystjanizmu i w studiach filozoficznych, sk\u0105d ruch ten w\u0142a\u015bnie wzi\u0105\u0142 pocz\u0105tek. I m\u0142odzi kap\u0142ani wytworzyli w klerze w\u0142oskim, to wyczucie potrzeby kultury wi\u0119cej modernistycznej i g\u0142\u0119bszej, i wywo\u0142ali spory i walki religijne bardzo skuteczne, bo wyci\u0105gn\u0119\u0142y na \u015bwiat\u0142o problemy, pozostawione przez d\u0142ugi czas przez W\u0142och\u00f3w w cieniu. I prawowierni katolicy, katolicy moderni\u015bci i akatolicy patrzyli teraz innymi oczyma i z siln\u0105 obudzona wra\u017cliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Dla odnowionego filozoficznego i krytycznego ducha, ten\u017ce sam socjalizm nie wydawa\u0142 si\u0119 wi\u0119cej ju\u017c, zrobion\u0105 doktryn\u0105 i do przyj\u0119cia w dogmatach, z kt\u00f3rymi si\u0119 kszta\u0142towa\u0142, ale tak\u017ce doktryn\u0105, jak ka\u017cda inna, kt\u00f3rej formowanie si\u0119 i struktur\u0119 trzeba studiowa\u0107. I uczeni w\u0142oscy dali w tym przyk\u0142ad i kierownictwo francuzom, b\u0119d\u0105cym ju\u017c dogmatycznie stronnikami marxizmu. I jedni i drudzy, przejrzeli s\u0142abizny i b\u0142\u0119dy. A kiedy od tej krytyki, Sorel przechodzi poza obr\u0119b teorii materialistycznej, w\u0142a\u015bciwej socjaldemokracji niemieckich epigon\u00f3w Marxa, i og\u0142asza syndykalizm; i w\u00f3wczas m\u0142odzi socjali\u015bci w\u0142oscy, skierowali si\u0119 ku syndykalizmowi i znajduj\u0105 w nim dwie rzeczy: 1) koniec g\u0142upiej i k\u0142amliwej wsp\u00f3\u0142pracy (do kt\u00f3rej socjali\u015bci w\u0142oscy przystosowali si\u0119, zdradzaj\u0105c jednocze\u015bnie Pa\u0144stwo i proletariat) pomi\u0119dzy socjalizmem a Pa\u0144stwem liberalnym, poprzez re\u017cym parlamentarno-demokratyczny; 2) wiar\u0119 w realno\u015b\u0107 moraln\u0105, czysto-idealn\u0105, (czy te\u017c mityczn\u0105, jak m\u00f3wiono) dla kt\u00f3rej godzi\u0142oby si\u0119 \u017cy\u0107 i umiera\u0107 i po\u015bwieci\u0107 si\u0119, a w razie potrzeby pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 nawet gwa\u0142tem, je\u015bliby ten by\u0142 konieczno\u015bci\u0105 dla z\u0142amania porz\u0105dku jurydycznego, a utworzenia nowego. Antyparlamentaryzm i wiara moralna, kt\u00f3re odbudowa\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 robotnik\u00f3w w syndykatach, i uczyni\u0142y z socjalistycznej teorii obowi\u0105zk\u00f3w, mazzynistyczn\u0105 koncepcj\u0119 \u017cycia czyli obowi\u0105zku i pos\u0142annictwa.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Inn\u0105 ide\u0105, wielkiej wagi, sugeruj\u0105c\u0105 po przez francusk\u0105 kultur\u0119, m\u0142odych W\u0142och\u00f3w i przenikaj\u0105c\u0105 szeroko Itali\u0119, a g\u0142\u00f3wnie klasy intelektualne, i reformuj\u0105c\u0105 bardzo skutecznie i g\u0142\u0119boko mentalno\u015b\u0107 polityczn\u0105: by\u0142 Racjonalizm. Mniej literacki w Italii, a wi\u0119cej polityczny, gdy\u017c by\u0142 bli\u017cszy bie\u017c\u0105cej polityce, kt\u00f3ra mia\u0142a w Italii ogromne znaczenie i tradycj\u0119 niewygas\u0142\u0105, w\u0142a\u015bnie w partii dawnej Prawicy, do kt\u00f3rej przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w\u0142oski nacjonalizm, k\u0142ad\u0105cy jednaki nacisk na ide\u0119 Narodu i Ojczyzny. Jak zobaczymy w nowym kszta\u0142cie, ale nie we wszystkim mo\u017cliwym do przyj\u0119cia z punktu widzenia dawnej partii, ale t\u0105 now\u0105 drog\u0105, powracaj\u0105cej do koncepcji, kt\u00f3rej si\u0119 trzyma\u0142a mocno Prawica; a wi\u0119c Pa\u0144stwo, jako presupozycja warto\u015bci i prawa obywateli.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W\u0142a\u015bnie ten nacjonalizm by\u0142 now\u0105 wiar\u0105 zapalon\u0105 w duszy w\u0142oskiej, dzi\u0119ki kt\u00f3remu nie uwa\u017ca\u0142a ju\u017c ona wi\u0119cej Ojczyzny, jako retorycznego s\u0142owa, wy\u015bmiewanego przez socjalist\u00f3w i znalaz\u0142a odwag\u0119 do reagowania i stawiania oporu ich zuchwa\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra dla libera\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cnej gradacji demokratycznej wydawa\u0142a si\u0119 ju\u017c nie do odparcia. Ale jeszcze inn\u0105 zas\u0142ug\u0119 mia\u0142 nacjonalizm, bo podni\u00f3s\u0142 otwarcie i hardo g\u0142os przeciw Masonerii, do kt\u00f3rej n\u00f3g pad\u0142a ca\u0142a boja\u017aliwa bur\u017cuazja w\u0142oska, opr\u00f3cz katolik\u00f3w zainteresowanych bezpo\u015brednio w opozycji. Batalie anty-maso\u0144skie s\u0105 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych zas\u0142ug w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Masoneria, i wi\u0119cej lub mniej zreformowany, i demokratyczny socjalizm parlamentarny pos\u0142u\u017cy\u0142y, jako cel dla syndykalist\u00f3w, nacjonalist\u00f3w, idealist\u00f3w, zwi\u0105zanych wsp\u00f3lnym idea\u0142em kultury i wsp\u00f3ln\u0105 koncepcj\u0105 \u017cycia. Powr\u00f3cili oni, wszyscy razem zgodnie, \u015bwiadomie lub nie, do mazzynistycznej, religijnej, idealistycznej koncepcji. R\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 w tylu swych poszczeg\u00f3lnych paragrafach wy\u0142\u0105cznych program\u00f3w, byli z\u0142\u0105czeni i zgodni w zasadniczym poj\u0119ciu i w zamiarze; pobudzenia w sumieniach m\u0142odzie\u017cy, odwa\u017cniejszego uczucia przeciw obecnej kulturze i polityce w\u0142oskiej i wzniecenia \u017carliwszego pragnienia odbudowy.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W przeci\u0105gu pierwszych trzech pi\u0119cioleci XX w., w gazetach, przegl\u0105dach, zbiorach nowych wydawnictw, formuj\u0105cych si\u0119 grupach m\u0142odzie\u017cy, w walkach, jakie si\u0119 tocz\u0105 wewn\u0105trz starych formacji, widnieje ferment, wrzenie, kie\u0142kowanie nowych zarodk\u00f3w, nowych si\u0142, kt\u00f3re zwracaj\u0105 si\u0119 do odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, \u017ceby j\u0105 wskrzesi\u0107 do \u017cycia i rozbudzi\u0107 do przysz\u0142o\u015bci. S\u0105 nowatorzy, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 do tradycji. S\u0105 polemi\u015bci cz\u0119sto gwa\u0142towni, broni\u0105cy systematu porz\u0105dku i odnowienia si\u0142 idealnych, kt\u00f3rym wszyscy powinni si\u0119 podda\u0107, jako dyscyplinie praw. Ci wszyscy wydaj\u0105 si\u0119 wsteczni; radyka\u0142om, libera\u0142om, demokracji maso\u0144skiej, reformistom socjalizmu, a w\u0142a\u015bnie s\u0105 heroldami przysz\u0142o\u015bci. Italia urz\u0119dowa, legalna parlamentarna jest przeciw nim. Ma swego wodza w cz\u0142owieku, kt\u00f3ry si\u0119 czuje pewnym swej intuicji psychologii og\u00f3\u0142u, znawc\u0105 wad i walor\u00f3w ca\u0142ego mechanizmu politycznego i administracyjnego, w jakim ta Italia antymazzynistyczna i antyidealistyczna znalaz\u0142a swoj\u0105 form\u0119 i sw\u00f3j \u0142ad; i jest sceptycznym lub oboj\u0119tnym na wznios\u0142e s\u0142owa; upraszczaj\u0105cym wszystkie wielkie kwestie; prostaczym w swych zagadnieniach; ironist\u0105 niezdolnym do entuzjazmu i do wznio\u015blejszych odruch\u00f3w w stosunku do swego kraju, ale jednak wierz\u0105cy na sw\u00f3j spos\u00f3b, \u017ce s\u0142u\u017cy wiernie; cz\u0142owiekiem pozytywnym, do\u015bwiadczonym, przezornym materialist\u0105 w mazzynistycznym znaczeniu tego s\u0142owa.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W tych nazwiskach: Mazzini i Gioberti mo\u017cna zobaczy\u0107 typowo streszczone i reprezentowane wewn\u0119trzne antytezy przedwojennej Italii. Kryzys ten, wojna mia\u0142a rozwi\u0105za\u0107, uwalniaj\u0105c Itali\u0119 od tego dualizmu dusz, jaki ni\u0105 szarpa\u0142 i parali\u017cowa\u0142, i mia\u0142a da\u0107 jej jedn\u0105 dusz\u0119, a odt\u0105d mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu i \u017cycia.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>WYCZERPANIE POWOJENNE I POWR\u00d3T GIOLITTIEGO<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Nikt nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107, \u017ce taki b\u0119dzie skutek wojny. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce zako\u0144czenie stanu wojennego, uwalniaj\u0105c nar\u00f3d w\u0142oski od w\u0119dzid\u0142a i wi\u0119z\u00f3w dyscypliny wojennej, i wracaj\u0105c mu wolno\u015b\u0107 zwyk\u0142ego re\u017cymu, a przez to, zdolno\u015b\u0107 do manifestowania ca\u0142kowicie i szczerze swojej,, duszy i do u\u017cytkowania mechanizmu wolno\u015bci parlamentarnej i ludowej w taki spos\u00f3b, i\u017cby wola narodu mog\u0142a zaci\u0105\u017cy\u0107 nad porz\u0105dkiem, politycznym i prawnym, zdawa\u0142o-si\u0119 powtarzam, \u017ce zaznaczy si\u0119 pocz\u0105tkiem rozpadu Pa\u0144stwa i si\u0142 moralnych, kt\u00f3re s\u0105 podstaw\u0105 ka\u017cdego Pa\u0144stwa. Masy ludowe, zdawa\u0142y si\u0119 przyznawa\u0107 s\u0142uszno\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy jeszcze w wigili\u0119 wojny nie chcieli jej i, robili wszystko, co by\u0142o mo\u017cliwe, aby szkodzi\u0107. Zdawa\u0142o si\u0119 rzeczywi\u015bcie, \u017ce wysi\u0142ek jaki od narodu \u017c\u0105dano, o wiele przewy\u017csza\u0142 granic\u0119 jego si\u0142, \u017ce nierozs\u0105dn\u0105, arbitraln\u0105 i g\u0142upi\u0105 by\u0142a pretensja tych, kt\u00f3rzy popchn\u0119li ten m\u0142ody nar\u00f3d, pozbawiony tradycji militarnych, biedny, niespojony razem, niejednolity jeszcze w mocnym uk\u0142adzie narodowym, do tej twardej pr\u00f3by.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Socjali\u015bci intonowali hymny zwyci\u0119stwa i tryumfu, jako ci, kt\u00f3rzy wreszcie dojrzeliby zrealizowane i swoje przewidywania i potwierdzon\u0105 przez fakty, prawdziwo\u015b\u0107 ich s\u0105d\u00f3w. Sprzymierze\u0144cy odwr\u00f3cili si\u0119 plecami i zapomnieli lub nie uznawali naszych po\u015bwi\u0119ce\u0144 i warto\u015bci, kt\u00f3rymi przy czynili\u015bmy si\u0119 do zwyci\u0119stwa. Nikt nie by\u0142 sk\u0142onny do od dania nam sprawiedliwo\u015bci, a nasi kierownicy i reprezentanci byli nieudolni, aby nakaza\u0107 uznania jej. I ci W\u0142osi kt\u00f3rzy si\u0119 bezecnie cieszyli z sukcesu sprzecznego, pok\u0142adanym przez nas nadziejom, dla kt\u00f3rych chciano wojny; i nie tylko nie cierpieli, \u2014 lecz jak to by\u0142o logiczne z ich wzgl\u0119d\u00f3w uczuciowych nad z\u0142\u0105 wol\u0105 obc\u0105, ale nawet j\u0105 usprawiedliwiali, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 najwi\u0119cej do tych demokratycznych ideologii, dla kt\u00f3rych i tak za du\u017co by\u0142o pob\u0142a\u017cania w czasie wojny, \u2014 a szczeg\u00f3lnie od chwili, kiedy zasz\u0142a konieczno\u015b\u0107 interwencji St. Zj. i zezwolenia tego ideologa gorszego gatunku \u2014 Wilsona.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Nasze zwyci\u0119stwo zmieni\u0142o si\u0119 w pora\u017ck\u0119, ii zmierza\u0142o do rozszerzenia w narodzie w\u0142oskim, stanu duchowego, w\u0142a\u015bciwego zwyci\u0119\u017conym, nienawi\u015bci ku wojnie i ku ludziom odpowiedzialnym za ni\u0105, dosi\u0119g\u0142a a\u017c wojsko, kt\u00f3re by\u0142o narz\u0119dziem wojny; nienawi\u015bci do systemu, kt\u00f3ry wojn\u0119 uczyni\u0142 mo\u017cliw\u0105, i przeszkodzi\u0142 Parlamentowi (takiemu Parlamentowi) sprzeciwi\u0107 si\u0119 jej. I znalaz\u0142 si\u0119 nawet Minister Jego Kr. Mo\u015bci, proponuj\u0105cy Izbie wniosek, usuni\u0119cia w statucie artyku\u0142u 5, kt\u00f3ry deklaracj\u0119 wojny pozostawia G\u0142owie Pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W rozwydrzeniu najwi\u0119cej materialistycznych nami\u0119tno\u015bci antynarodowych, jakie si\u0119 rozszerzy\u0142y po ca\u0142ym kraju w po\u0142\u0105czeniu z gorzkim niezadowoleniem, zgodnym z anarchistyczn\u0105 wol\u0105, zmierzaj\u0105c\u0105 do wywo\u0142ania rozpadu ka\u017cdej w\u0142adzy. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce o\u015brodki \u017cycia ekonomicznego otrzyma\u0142y \u015bmiertelne uderzenie. Strajki nast\u0119puj\u0105 po strajkach, a\u017c nawet sama biurokracja, skierowuje si\u0119 przeciwko Pa\u0144stwu. Ruch obs\u0142ugi publicznej wstrzymany lub w nie\u0142adzie. Z ka\u017cdym dniem wzrasta nieufno\u015b\u0107 do dzia\u0142alno\u015bci Rz\u0105du i si\u0142y prawa. By\u0142 w powietrzu nastr\u00f3j rewolucji, a s\u0142aba klasa kieruj\u0105ca, nie wierzy\u0142a w mo\u017cno\u015b\u0107 za\u017cegnania jej w inny spos\u00f3b, jak nie przez ust\u0119powanie powoli z terenu i, dzia\u0142ania w porozumieniu z g\u0142owami ruchu socjalistycznego.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ci\u0105\u017cy\u0142y gro\u017ane, straszne widmo bolszewizmu, Giolitti, Znienawidzony w wigili\u0119 wojny, Giolitti, \u201ecz\u0142owiek z Dronero&#8221;, kt\u00f3ry dopiero w czasie wojny, ma\u0142o poma\u0142u zdo\u0142a\u0142 W\u0142ochom da\u0107 zapomnie\u0107 o sobie, lub by\u0107 wspomnianym tylko, jako przedstawiciel Italii umar\u0142ej; zmartwychwsta\u0142 i zosta\u0142 wezwany, jako zbawca. Przy nim to, wybuchaj\u0105 ci\u0105g\u0142e bunty wszystkich urz\u0119dnik\u00f3w Pa\u0144stwowych, i przy nim jest okupowanie fabryk przez robotnik\u00f3w, a by\u0142 to cios zadany w serce organizmu ekonomicznego i administracyjnego Pa\u0144stwa. I ci kt\u00f3rzy uderzali byli traktowani z dyplomacj\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 najszczerszym wyznaniem s\u0142abo\u015bci Rz\u0105du. Giolitti wi\u0119c przez wynik wojny, zatryumfowa\u0142 na nowo nad Mazzinim?<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>VI<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>MUSSOLINI I FASCIA DI COMBA<\/b><\/span><span style=\"font-size: medium;\"><b>T<\/b><\/span><span style=\"font-size: medium;\"><b>TIMENTO<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ju\u017c przy tym samym Giolittim, sprawy zmieni\u0142y sw\u00f3j wygl\u0105d nagle i przeciw Pa\u0144stwu Giolittiego, powsta\u0142o inne Pa\u0144stwo. Prawdziwi kombatanci, kt\u00f3rzy chcieli Wojny i na niej walczyli ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, kt\u00f3rzy na polach bitwy wierzyli w \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 tej ofiary; i w kt\u00f3rej z\u0142o\u017cy\u0142o \u017cycie wi\u0119cej ni\u017c p\u00f3\u0142 miliona istnie\u0144 ludzkich dla idei, ci czuli, jak\u0105 by to by\u0142o olbrzymi\u0105 zbrodni\u0105, gdy pewnego dnia mog\u0142oby powiedzie\u0107 si\u0119 (jak to inni bezecnie przewidywali), \u017ce ta ca\u0142a krew przela\u0142a si\u0119 na pr\u00f3\u017cno; ci w\u0142a\u015bnie z rado\u015bci\u0105 powitali zwyci\u0119stwo, kt\u00f3re u\u015bwi\u0119ca\u0142o t\u0119 ofiar\u0119 w sercach W\u0142och\u00f3w i w historii. Pe\u0142ni chwa\u0142y inwalidzi, kt\u00f3rym \u015bmier\u0107 zajrza\u0142a w oczy bli\u017cej ni\u017c innym i kt\u00f3rzy wi\u0119cej od tych, co wyszli ca\u0142o, wyczuwali to dziedzictwo praw, jakie, tyle, tyle tysi\u0119cy poleg\u0142ych przekaza\u0142o \u017cywym i oczekiwa\u0142o, oczekiwa\u0142o przede wszystkim od nich, tej Italii, kt\u00f3ra za\u017c\u0105da\u0142a od nich \u017cycia, i kt\u00f3re Jej z\u0142o\u017cyli w ofierze. Jednym s\u0142owem mazzyni\u015bci, kt\u00f3rzy byli budowniczymi wojny, i wcze\u015bniej od innych poszli na ni\u0105, wiod\u0105c duchowo i o\u017cywiaj\u0105c w\u0142asn\u0105 wiar\u0105, w\u0142osk\u0105 m\u0142odzie\u017c, znale\u017ali oni pot\u0119\u017cny g\u0142os, wyra\u017caj\u0105cy jasno, wznio\u015ble, energicznie ich wiar\u0119 niezwyci\u0119\u017con\u0105 ani przez rozczarowanych, ani przez powszechne tch\u00f3rzostwo. I znale\u017ali cz\u0142owieka, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 za wszystkich, g\u00f3rowa\u0142 swoim s\u0142owem w zamierzaniu i wzbudza\u0142 pos\u0142uch u m\u0142odzie\u017cy, i nic chcia\u0142 utraci\u0107 cennego dziedzictwa wojennego, i znale\u017ali cz\u0142owieka, kt\u00f3rego glos zna\u0142 drog\u0119 do serc, budz\u0105c na nowo, wzywaj\u0105c do odwetu te \u017carliwe i prawe uczucia, kt\u00f3re \u017carzy\u0142y si\u0119 jeszcze z dawnych krwawych sza\u0144c\u00f3w i zwyci\u0119skich walk. I widzieli ja\u015bniej\u0105c\u0105 z daleka wznios\u0142\u0105, prost\u0105, p\u0142omienn\u0105 wol\u0119: Benita Mussoliniego.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Benito Mussolini odsun\u0105\u0142 si\u0119 od w\u0142oskiego socjalizmu w 1915 r., \u017ceby sta\u0107 si\u0119 wierniejszym interpretatorem Ludu Italii i, jako by\u0142y redaktor \u201eAvanti\u201c, zatytu\u0142owa\u0142 swoj\u0105 now\u0105 gazet\u0119, Popolo d&#8217;Italia, \u017ceby podtrzymywa\u0107 przekonanie o konieczno\u015bci wojny, o kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 naprawd\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnie odpowiedzialnych. I tak, jak w socjalizmie zwalcza\u0142 Masoneri\u0119, czerpi\u0105c inspiracj\u0119 z syndykalizmu Sorela, przeciwstawiaj\u0105c parlamentarnej koncepcji reformizmu, idealistyczne postulaty rewolucji i si\u0142y; tak na zewn\u0105trz kontynuowa\u0142 swoj\u0105 walk\u0119 przeciw dawnym towarzyszom, broni\u0105c s\u0142uszno\u015bci wojny, domagaj\u0105c si\u0119 trwa\u0142ej si\u0142y nie tylko moralnej ale te\u017c ekonomicznej narodowych organizm\u00f3w przeciw k\u0142amliwym mi\u0119dzynarodowym urojeniom; a wi\u0119c domagaj\u0105c si\u0119, \u017ceby Ojczyzna by\u0142a \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 tak\u017ce dla klasy robotniczej.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Mussolini jest mazzynist\u0105 z t\u0105 cech\u0105 szczero\u015bci, jak\u0105 mazzynizm znajdowa\u0142 zawsze w jego Romanii; przekroczy\u0142 on ju\u017c poza obr\u0119b ca\u0142ej socjalistycznej ideologii, najpierw instynktem, a potem rozwag\u0105 poprzez my\u015bl\u0105c\u0105, \u017cmudn\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, bogat\u0105 w do\u015bwiadczenie i medytacje, wykarmion\u0105 najnowsz\u0105 w\u0142oska kultury wielkiej Italii: nami\u0119tnie wymarzonej i ukochanej w czasie wojny razem z ca\u0142\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105, kt\u00f3ra wzrasta\u0142a pod wp\u0142ywem nowych idei tego stulecia i w nowej wierze dla idea\u0142u, wbrew demagogicznym i anarchizuj\u0105cym ch\u0119ciom socjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy kazali o rewolucji bez si\u0142y i bez ch\u0119ci zrobienia jej, nawet przy pomy\u015blniejszych okazjach. Mussolini wyczu\u0142 ju\u017c wi\u0119cej od wszystkich, \u017ce pierwszym warunkiem koniecznym dla zabezpieczenia istnienia Italii jest: forma Pa\u0144stwa; Pa\u0144stwa z prawem, kt\u00f3re musi by\u0107 szanowane; z autorytetem, kt\u00f3ry nakazuje je szanowa\u0107 i z takimi walorami, kt\u00f3re nadadz\u0105 mu autorytet, bez jakiego ten Nar\u00f3d, mog\u0105cy przetrzyma\u0107 ci\u0119\u017ck\u0105 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, d\u0142ug\u0105, krwaw\u0105 wojn\u0119, zwyci\u0119\u017caj\u0105cy samego siebie nieustannie, maj\u0105cy zawzi\u0119to\u015b\u0107 w swych wysi\u0142kach i po\u015bwi\u0119ceniach i wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w swej wierze, zawsze odradzaj\u0105cej si\u0119 pomimo niedostatk\u00f3w, rozczarowa\u0144 i okropnych kl\u0119sk, i zdobywaj\u0105cy dzi\u0119ki w\u0142asnej zas\u0142udze zwyci\u0119stwo; mo\u017ce by\u0107 rzuconym w bez\u0142ad i rozwydrzenie przez garstk\u0119 ludzi bez wiary, estetyzuj\u0105cych w polityce, przez g\u0142owy powerniksowane b\u0142yskotliw\u0105 kultur\u0105 dziennikarsk\u0105, przez serca suche i puste, jak Trevers i Turati i im podobni.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Gdy 23 marca 1919 roku w Mediolanie w siedzibie Popolo d\u2018Italia i centrze propagandy Benita Mussoliniego, utworzy\u0142o si\u0119 woko\u0142o niego i z jego wol\u0105 pierwsze Fascio di Comba<\/span><span style=\"font-size: medium;\">t<\/span><span style=\"font-size: medium;\">timento; rozk\u0142adowy i negatywny ruch powojenny zosta\u0142 w rzeczywisto\u015bci zahamowany. Fascia nawo\u0142ywa\u0142y &#8222;W\u0142och\u00f3w, kt\u00f3rzy pomimo rozczarowa\u0144 i cierpie\u0144, spowodowanych warunkami zawartego pokoju utrzymali wiar\u0119 w wojnie i dla zwaloryzowania zwyci\u0119stwa, kt\u00f3re by\u0142o problemem waloru wojny, zamierzali da\u0107 znowu Italii, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapanowania nad sytuacj\u0105, przez odbudow\u0119 dyscypliny i uporz\u0105dkowanie si\u0142 socjalnych i politycznych w Pa\u0144stwie. Fascia nie by\u0142y zwi\u0105zkiem wiernych, ale parti\u0105 czynu, kt\u00f3ra mia\u0142a potrzeb\u0119, nie program\u00f3w wdaj\u0105cych si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142y, ale idei, jaka okre\u015bla\u0142aby cel, a przez to, drog\u0119, kt\u00f3ra by nauczy\u0142a i\u015b\u0107, z t\u0105 sam\u0105 zdecydowan\u0105 wol\u0105, nieznaj\u0105c\u0105 przeszk\u00f3d, i gotow\u0105 w ka\u017cdej chwili do obalenia ich w razie napotkania.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Wola rewolucyjna? Tak, bo buduj\u0105ca nowe Pa<\/span><span style=\"font-size: medium;\">\u0144<\/span><span style=\"font-size: medium;\">stwo.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>VIII<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>FORMACJE KADROWE<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Czterolecie od 1919 \u2014 1922 <\/span><span style=\"font-size: medium;\">jest<\/span><span style=\"font-size: medium;\"> charakterystyczne przez rozw\u00f3j rewolucji faszystowskiej i rozwini\u0119cie si\u0119 kadr\u00f3wek. Czynne kadr\u00f3wki s\u0105 si\u0142\u0105 solidnego Pa\u0144stwa, kt\u00f3re zmierza do zrealizowania si\u0119 i dla zrealizowania lepszego re\u017cymu, przekracza prawo regulatora re\u017cymu, kt\u00f3ry chc\u0105 obali\u0107, poniewa\u017c nie dor\u00f3s\u0142 do istoty Pa\u0144stwa narodowego, do jakiego si\u0119 d\u0105\u017cy. Marsz na Rzym 28 pa\u017adziernika 1922 r. nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em, ale uj\u015bciem tego ruchu rewolucyjnego, kt\u00f3ry od tej daty, wraz z utworzeniem ministerium Mussoliniego przechodzi do legalno\u015bci. I w niej Faszyzm rozwija si\u0119 jako idea kierownicza Pa\u0144stwa, tworz\u0105c jedne po drugich, nowe potrzebne organy wykonawcze dla ca\u0142kowitego wnikni\u0119cia do porz\u0105dku ekonomicznego, prawnego i politycznego, jakie Pa\u0144stwo posiada w sobie i gwarantuje.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Po 28 pa\u017adziernika 1922 r. Faszyzm, nie ma ju\u017c wi\u0119cej przeciw sobie Pa\u0144stwa do zwalczenia, ju\u017c sam sta\u0142 si\u0119 Pa\u0144stwem, i tylko t\u0119pi te wewn\u0119trzne stronnictwa, kt\u00f3re sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 i opieraj\u0105, rozwojowi faszystowskiej zasady, jaka o\u017cywia nowe Pa\u0144stwo. Faszyzm nie jest ju\u017c wi\u0119cej rewolucj\u0105 przeciw Pa\u0144stwu, ale Pa\u0144stwem walcz\u0105cym przeciw pozosta\u0142o\u015bciom i rozpadom wewn\u0119trznym, kt\u00f3re przeszkadzaj\u0105 jego rozwojowi i jego organizacji. Okres gwa\u0142t\u00f3w i nielegalno\u015bci jest zamkni\u0119ty, chocia\u017c w dalszym ci\u0105gu przez pewien czas kadr\u00f3wki robi\u0105 tu i tam wypady, pomimo \u017celaznej dyscypliny, z jak\u0105 Duce Faszyzmu i ju\u017c w\u00f3wczas Naczelnik Rz\u0105du, usi\u0142uje zastosowa\u0107 realno\u015b\u0107 do logiki, kt\u00f3ra reguluje rozw\u00f3j jego idei i partii. Faszyzm posiada ju\u017c wszystkie \u015brodki do rekonstrukcji, i do zmiany nielegalnej armii kadr\u00f3wek w Milicj\u0119 ochotnicz\u0105, \u017ceby utrzyma\u0107 w mocy, wojowniczego ducha Rewolucji, dop\u00f3ki ta nie wykona swego programu, a parti\u0119 podporz\u0105dkowuje surowej hierarchii, zupe\u0142nie odpowiadaj\u0105cej planom wodza, a wi\u0119c jest ona odt\u0105d powolnym narz\u0119dziem tej samej rz\u0105dowej akcji, kt\u00f3ra zabiera si\u0119 z wielkim rozmachem do pr\u00f3by.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Italia Giolittiego jest wreszcie z\u0142amana, przynajmniej na terenie polityki militarnej. Mi\u0119dzy Giolittim i now\u0105 Itali\u0105 \u2014 t\u0105 Itali\u0105 kombatant\u00f3w, kombatant\u00f3w, faszyst\u00f3w, wierz\u0105c\u0105 na spos\u00f3b mazzynistyczny \u2014 p<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">ynie i kipi strumie<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0144<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> krwi, jak s<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">usznie powiedzia<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, jeden pe<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">en wyobra<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017a<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">ni m<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00f3<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">wca w Parlamencie. Ten strumie<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0144<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> zatarasowuje krok temu, kto chcia<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">by wr<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00f3<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">ci<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0107<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> wstecz.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Kryzys jest zwyci\u0119\u017cony: wojna zaczyna wydawa\u0107 plon.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>IX<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>CHARAKTER CA\u0141KOWITO\u015aCI DOKTRYNY FASZYSTOWSKIEJ<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Historia w\u0142oskiego kryzysu duchowego i politycznego i jego rozwi\u0105zanie, doprowadzi\u0142y ju\u017c nas do koncepcji Faszyzmu i rozprawa nad jego dzie\u0142em, jako akcj\u0105 prawodawcz\u0105 i administracyjn\u0105 Rz\u0105du, nie jest tu odpowiednim miejscem do rozpatrywania, chc\u0119 tu tylko raczej o\u015bwietli\u0107 ducha, jakiego Faszyzm wni\u00f3s\u0142 do tej akcji, i z jakim od pi\u0119ciu lat zmienia g\u0142\u0119boko, prawa, porz\u0105dki, instytucje; i wyja\u015bni\u0107 w ten spos\u00f3b istot\u0119 Faszyzmu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">I to, co ju\u017c powy\u017cej powiedziano, przedstawia nam &lt;z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tego ruchu, dla zrozumienia, kt\u00f3rego nic nie jest l bardziej pouczaj\u0105ce, jak por\u00f3wnanie z Mazzinim, od kt\u00f3rego zacz\u0119li\u015bmy na pocz\u0105tku. W\u0142a\u015bnie jego koncepcja, jest koncepcj\u0105 polityczn\u0105, tej integralnej polityki, kt\u00f3rej tak samo nie mo\u017cna oddzieli\u0107 od etyki, jak i od religii i jak od ka\u017cdej koncepcji \u017cycia, aby j\u0105 mo\u017cna by\u0142o okre\u015bli\u0107, jako istniej\u0105c\u0105 sam\u0105 przez si\u0119, oddzielon\u0105 i abstrakcyjn\u0105 od innych zasadniczych interes\u00f3w ducha ludzkiego. Wed\u0142ug Mazziniego, politykiem jest si\u0119 wtedy, o ile si\u0119 ma moraln\u0105, religijn\u0105, filozoficzn\u0105 doktryn\u0119. Trzeba tylko oddzieli\u0107 w jego wierze, w jego propagandzie, to, co ma czyste znaczenie polityczne, od tego, co jest raczej, jego wiar\u0105 religijn\u0105 lub jego intuicj\u0105 i wymogiem etycznym lub przekonaniem metafizycznym, a wtedy uda si\u0119 wam ju\u017c zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z wielkiej wagi historycznej tej wiary i tej propagandy i tych powod\u00f3w dla jakich Mazzini przyci\u0105gn\u0105\u0142 do siebie swym swym czasem tyle dusz i zm\u0105ci\u0142 sen tylu m\u0119\u017com stanu i policji. Analiza, jak\u0105 jednostka nie zawsze prosuponuje, nie doprowadza czasami do wyja\u015bnienia, lecz do zburzenia tych idei, kt\u00f3re historycznie okaza\u0142y wielk\u0105 skuteczno\u015b\u0107. I to jest znak, \u017ce ludzi nie mo\u017cna bra\u0107 jako oddzielne cz\u0119\u015bci, ale jako jedno\u015b\u0107 niepodzieln\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Pierwszym wi\u0119c punktem dla okre\u015blenia definicji Faszyzmu: jest charakter ca\u0142kowito\u015bci jego doktryny, kt\u00f3ra nie dotyczy tylko systemami i kierunku politycznego narodu, ale jego ca\u0142ej woli, jego my\u015bli i jego sentymentu.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>X<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>MY\u015aL I CZYN<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Punkt drugi. Doktryna faszystowska nie jest filozof j\u0105 w zwyk\u0142ym sensie tego s\u0142owa, i tym mniej wyznaniem wiary., Nie jest, nawet rozwini\u0119t\u0105 i definitywn\u0105 doktryn\u0105 polityczn\u0105, wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w serii formu\u0142. Prawd\u0119, znaczenie Faszyzmu nie mierzy si\u0119 jego specjalnymi tezami,; .kt\u00f3re Faszyzm przyjmuje teoretycznie lub praktycznie. Jak ju\u017c powiedziano; w swoich zacz\u0105tkach Faszyzm nie posiada\u0142 dok\u0142adnego i okre\u015blonego programu. I cz\u0119sto, kusz\u0105c si\u0119 zakre\u015bli\u0107 cel do osi\u0105gni\u0119cia, koncepcj\u0119 do zrealizowania, drog\u0119 do przebycia, nie waha\u0142 si\u0119; przed pr\u00f3b\u0105 w czasie swego dzia\u0142ania ,zmieni\u0107 tras\u0119, odrzuci\u0107 ten-lub \u00f3w cel, lub koncepcj\u0119, jako niestosown\u0105. albo wstr\u0119tn\u0105 w\u0142asnej zasadzie. Nie chcia\u0142 nigdy zaci\u0105gn\u0105\u0107 zobowi\u0105za\u0144, uprzedzaj\u0105c przysz\u0142o\u015b\u0107. Cz\u0119sto og\u0142asza\u0142 reformy, kt\u00f3rej og\u0142oszenie by\u0142o politycznie dogodne,, ale do wykonania, jej nie poczuwa\u0142 si\u0119 zobowi\u0105zany.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Prawdziwe postanowienia Wodza Faszyzmu s\u0105 zawsze te, kt\u00f3re s\u0105 jednocze\u015bnie sformu\u0142owane i wykonane. Dlatego, Mussolini szczyci si\u0119, \u017ce, jest \u201etempist\u0105\u201c, i\u017c decyduje si\u0119 i dzia\u0142a we w\u0142a\u015bciwym momencie, kiedy czyn znajduje wszystkie okoliczno\u015bci i motywy ju\u017c dojrza\u0142e czyni\u0105c mo\u017cliwym i stosownym jego wykonanie, i dlatego Faszyzm wyp\u0142ywa ze \u015bcis\u0142ego okre\u015blenia mazzynistycznej prawdy; my\u015bl i czyn, \u0142\u0105cz\u0105c tak te dwa terminy, \u017ce stykaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 dok\u0142adnie, nie przypisuj\u0105c wi\u0119cej, \u017cadnej warto\u015bci \u017cadnej my\u015bli, kt\u00f3ra by me by\u0142a wykonan\u0105 albo wyra\u017con\u0105 w czynie. A wi\u0119c wszystkie formy polemiki antyintelektualnej, kt\u00f3ra jest jednym z cz\u0119stych motyw\u00f3w wypowiadanych przez faszyst\u00f3w. Gdy\u017c jest to polemika, wybitnie mazzynistyczna, \u2014 musz\u0119 na to po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk, \u2014 poniewa\u017c intelektualizm jest rozbratem my\u015bli z dzia\u0142aniem, wiedzy z \u017cyciem, m\u00f3zgu z sercem, teorii z praktyk\u0105; jest postaw\u0105 retora i sceptyka, p\u00f3\u0142cz\u0142owieka, kt\u00f3ry si\u0119 osza\u0144cowuje maksym\u0105, g\u0142osz\u0105c\u0105, \u017ce co innego jest m\u00f3wi\u0107, a co innego robi\u0107; jest utopist\u0105 \u2014 konstruktorem system\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 zmuszone do przeciwstawiania si\u0119 pr\u00f3bom realno\u015bci; jest ustosunkowaniem poety, uczonego, filozofa, kt\u00f3rzy si\u0119 zasklepiaj\u0105 w ramach fantazji i umys\u0142owo\u015bci; i nie maj\u0105 oczu, \u017ceby rozejrze\u0107 si\u0119 woko\u0142o i widzie\u0107 ziemi\u0119 po kt\u00f3rej chodz\u0105 i na kt\u00f3rej maj\u0105 podstawowe interesy tej ich ludzko\u015bci, karmi\u0105cej ich fantazj\u0119 i ich umys\u0142owo\u015b\u0107; i jest podstaw\u0105 wszystkich przedstawicieli tej dawnej Italii, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a za cel dla p\u0142on\u0105cych kaza\u0144 mazzynistycznych.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Antyintelektualizm nie znaczy, jak wierzy najmniej o\u015bwiecony faszysta, tryumfuj\u0105cy z rado\u015bci, ile razy uwa\u017ca si\u0119 za upowa\u017cnionego przez Duce, gwizda\u0107 na nauk\u0119 i na filozofi\u0119; antyintelektualizm nie znaczy, \u017ce naprawd\u0119 neguje si\u0119 ka\u017cdy walor my\u015bli i te wy\u017csze formy kultury, z kt\u00f3rej my\u015bl wzmacnia si\u0142\u0119 potencjaln\u0105. Realno\u015b\u0107 duchowa jest syntez\u0105, z kt\u00f3rej jedno\u015b\u0107 si\u0119 objawia i ma warto\u015b\u0107, jako my\u015bl, kt\u00f3ra jest czynem. Ale w jedno\u015bci wnioskuj\u0105cej t\u0119 syntez\u0119, uczestnicz\u0105 i, powinny uczestniczy\u0107 i wiedzie\u0107, \u017ce uczestniczy wiele element\u00f3w, 'bez kt\u00f3rych synteza by\u0142aby pr\u00f3\u017cn\u0105 i pracowa\u0142aby w pr\u00f3\u017cni. I w\u015br\u00f3d tych element\u00f3w s\u0105 wszystkie formy aktywno\u015bci ducha, przez to maj\u0105ce wszystkie t\u0119 sam\u0105 warto\u015b\u0107, jaka jest w\u0142a\u015bciwa syntezie dla kt\u00f3rej s\u0105 istotne.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Trygonometri\u0105 nie rozprasza si\u0119 wojsk, gro\u017c\u0105cych granicom Ojczyzny, ale bez trygonometrii nie reguluje si\u0119 strza\u0142\u00f3w artyleryjskich. Polemika zwraca si\u0119 przeciw ludziom, wyczerpuj\u0105cym swoje \u017cycie duchowe w wykonywaniu aktywno\u015bci intelektualnej, abstrakcyjnej i oddalonej od tej realno\u015bci, w kt\u00f3rej ka\u017cdy cz\u0142owiek, powinien wyczu\u0107 wro\u015bni\u0119te w\u0142asne istnienie; i zwraca si\u0119 przeciw pewnym postawom, kt\u00f3re u tych ludzi nabiera ta aktywno\u015b\u0107 duchowa i przeciw pewnym konkluzjom, kt\u00f3re si\u0119 przyjmuje, jako definitywne, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci s\u0105 tylko drog\u0105 do konkluzji wy\u017cszych, wi\u0119cej konkretnych, wi\u0119cej ludzkich. Ale przeciwnik, do kt\u00f3rego si\u0119 przede wszystkim celuje jest t\u0105 form\u0105 mentaln\u0105, moraln\u0105, historycznie typow\u0105 kulturalnej klasy w\u0142oskiej, kt\u00f3rej dano miano \u201eliterat\u00f3w\u201d. Do kt\u00f3rych nale\u017celi nie tylko pisarze, znawcy literatury, ale ka\u017cdy autor r\u00f3wnie\u017c nauki \u015bcis\u0142ej lub filozofii, pod warunkiem, \u017ceby tylko zajmowa\u0142 si\u0119 naukami \u201eliberalnymi\u201c czyli bezinteresownymi i niezawodowymi; akademik, erudyta, uczony, kt\u00f3ry z doktryny czerpie rady, \u017ceby nie zajmowa\u0107 si\u0119 polityk\u0105, nie zajmowa\u0107 si\u0119 interesami, a wskutek tego nie maj\u0105cy \u017cadnego znaczenia w \u015bwiecie praktycznym. Literat, by\u0142 b\u0119karcim p\u0142odem naszego Risorgimenta, na kt\u00f3rego Faszyzm sprawiedliwie rzuci\u0142 z\u0142e \u015bwiat\u0142o, jako na z\u0142ego obywatela, chc\u0105c wyci\u0105\u0107 t\u0119 szkodliw\u0105 ro\u015blin\u0119 z gruntu w\u0142oskiego.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Taki antyintelektualizm nie jest niech\u0119ci\u0105 dla kultury, ale tylko dla pseudo-kultury. Dla kultury, kt\u00f3ra nie wychowuje i nie kszta\u0142tuje cz\u0142owieka, a nawet na odwr\u00f3t paczy go, czyni z niego pedanta i robi z niego typ \u201edon Ferranta\u201c, lub estet\u0119 intelektualist\u0119, kt\u00f3ry jest egoist\u0105 lub cz\u0142owiekiem moralnie oboj\u0119tnym, a przez to i. politycznie oboj\u0119tnym, i czuj\u0105cy si\u0119 wy\u017cszym ponad, walk\u0119, r\u00f3wnie\u017c,, gdy .w tej .walce jest jego Ojczyzna, r\u00f3wnie\u017c, gdy s\u0105 w niebezpiecze\u0144stwie interesy, kt\u00f3re powinny by triumfowa\u0107, chocia\u017cby ich triumf oznacza\u0142 zwyci\u0119stwo grupy lub jakiej\u015b wi\u0119kszej rzeszy, ,a kl\u0119sk\u0119 innej grupy lub innej wi\u0119kszej rzeszy. .Poniewa\u017c ludzie tylko rozcz\u0105stkowuj\u0105c si\u0119, post\u0119puj\u0105 naprz\u00f3d i post\u0119p zdobywa si\u0119 przez walk\u0119 i przez zwyci\u0119stwo jednych nad drugimi; i biada temu, kto nie przynale\u017cy nigdzie i nie uczestniczy w walce, trzymaj\u0105c si\u0119 na uboczu i pojmuj\u0105c sw\u00f3j obowi\u0105zek, tylko jako widz, oczekuj\u0105cy rozwi\u0105zania, i swoich korzy\u015bci i zysk\u00f3w po uko\u0144czonej wojny od zwyci\u0119zcy. Intelektualista za\u015b,, widzi szczyt m\u0105dro\u015bci, w\u0142a\u015bnie w stanie apatii, w kt\u00f3rej rozumie pro i contra, wszystkiego, a w\u0142a\u015bnie przez to umiera w duszy ka\u017cda nami\u0119tno\u015b\u0107, i z ulicy, gdzie si\u0119 walczy,, cierpi i umiera, dochodzi si\u0119 do okna, \u017ceby przez nie patrzy\u0107 pozostaj\u0105c w bezpiecze\u0144stwie. Suave mari m\u0105gno ecc. \u0104le to jest idea\u0142 epikurejczyka. I przeciw temu epikurejczykowi jest ca\u0142a strudzona,; przesycona udr\u0119kami historia ludzko\u015bci, kt\u00f3ra jest r\u00f3wnie\u017c histori\u0105 p\u0142odn\u0105 we wszystko to, co jest nam drogie, z czego \u017cyjemy i dla czego \u017cyjemy.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Przez t\u0119 swoj\u0105 odraz\u0119 do intelektualizmu, Faszyzm, nie lubi si\u0119 oci\u0105ga\u0107 w abstrakcyjnych, zarysach teorii, nie, dlatego, \u017ce nie uznaje teorii, ale poniewa\u017c nie do niego, jako si\u0142y reformatorskiej i wspieraj\u0105cej kultur\u0119 i \u017cycie w\u0142oskie nale\u017cy budowanie ich. Zreszt\u0105, gdy si\u0119 m\u00f3wi, \u017ce Faszyzm nie jest systemem lub doktryn\u0105, nie powinno si\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce jest abstrakcyjn\u0105 tendencj\u0105 albo \u015blep\u0105 praxis niezdefiniowan\u0105, instynktown\u0105 metod\u0105. Je\u015bli przez system lub filozofi\u0119 rozumie si\u0119, \u2014 jak si\u0119 chce za ka\u017cdym razem rozumie\u0107, gdy si\u0119 pragnie jakiej\u015b rzeczy \u017cywotnej \u2014 zasad\u0119 uniwersalnego charakteru w akcie jego rozwoju, zasad\u0119 zdoln\u0105, pokaza\u0107 stopie\u0144 po stopniu i nieomal, dzie\u0144 po dniu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">I w\u0142asn\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 i wa\u017cko\u015b\u0107 nast\u0119pstw i zastosowa\u0144 do ja-j kich jest zdatn\u0105. A wi\u0119c Faszyzm jest \u015bwietnym systemem ze : swoj\u0105 najmocniejsz\u0105 zasad\u0105 i ze swoj\u0105 surow\u0105 logik\u0105 rozwoju, pocz\u0105wszy od swojego wodza, a\u017c do swoich najni\u017cszych stronnik\u00f3w, kt\u00f3rzy czuj\u0105 w sobie prawd\u0119 i \u017cywotno\u015b\u0107 tej zasady; pracuj\u0105 nieprzerwanie dla jego rozwoju, czy krocz\u0105c pewnie naprz\u00f3d, drog\u0105 kieruj\u0105c\u0105 do celu, czy to robi\u0105c i \u201eodrabiaj\u0105c\u201c, post\u0119puj\u0105c naprz\u00f3d i wracaj\u0105c do pocz\u0105tku, poniewa\u017c uczyniona pr\u00f3ba nie godzi si\u0119 w zasadzie i wyra\u017ca odchylenie logiki rozwoju, zasad\u0119 zdoln\u0105, pokaza\u0107 stopie\u0144 po stopniu i nieomal, dzie\u0144 po dniu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">I w\u0142asn\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107 i wa\u017cko\u015b\u0107 nast\u0119pstw i zastosowa\u0144 do ja-j kich jest zdatn\u0105. A wi\u0119c Faszyzm jest \u015bwietnym systemem ze : swoj\u0105 najmocniejsz\u0105 zasad\u0105 i ze swoj\u0105 surow\u0105 logik\u0105 roz-1 woju, pocz\u0105wszy od swojego wodza, a\u017c do swoich najni\u017cszych stronnik\u00f3w, kt\u00f3rzy czuj\u0105 w sobie prawd\u0119 i \u017cywotno\u015b\u0107 [tej zasady; pracuj\u0105 nieprzerwanie dla jego rozwoju, czy krocz\u0105c pewnie naprz\u00f3d, drog\u0105 kieruj\u0105c\u0105 do celu, czy to-[robi\u0105c i \u201eodrabiaj\u0105c\u201c, post\u0119puj\u0105c naprz\u00f3d i wracaj\u0105c do [pocz\u0105tku, poniewa\u017c uczyniona pr\u00f3ba nie godzi si\u0119 w zasadzie i wyra\u017ca odchylenie logiki rozwoju.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W tym w\u0142a\u015bnie znaczeniu, czyli, jako systemat otwarty i dynamicznie zdatny do rozwoju; bowiem w ka\u017cdej wielkiej my\u015bli jest filozofia, czy b\u0119dzie istot\u0105 politycznej lub socjalnej rewolucji, czy reform\u0105 religijn\u0105, czy ,te\u017c moralnym lub krytyczno-literackim ruchem. W tym znaczeniu jest filozofem, tak Mazzini, jak M\u0105nzoni, tak Pascal, jak Goethe, tak Leop\u0105rdi, jak Byron lub Shelley; i \u017caden z nich w\u0142a\u015bciwie nie nale\u017cy do historii filozofii, ale ka\u017cdy jest z\u0142\u0105czony z filozofi\u0105 lub pr\u0105dem filozoficznym i ka\u017cdy z nich ma niech\u0119\u0107 do wszystkich tych filozofii, kt\u00f3re oddalaj\u0105 si\u0119 lub przecz\u0105 ich w\u0142asnym. Je\u015bliby tak nie by\u0142o, nie by\u0142oby sposobu, \u017ceby indywidualizowa\u0107 i oszacowa\u0107 Faszyzm. Mo\u017cna by wole\u0107 okre\u015bli\u0107 Faszyzm, raczej jako metod\u0119, ni\u017c jako system, poniewa\u017c przez system, zwykle si\u0119 rozumie rozwini\u0119t\u0105 i zamkni\u0119t\u0105 doktryn\u0119 w kr\u0119gu teorii oznaczonych w za\u0142o\u017ceniu lub twierdzeniu, w kt\u00f3rych nic nie mo\u017cna doda\u0107 \u0142ub odj\u0105\u0107. W takim w\u0142a\u015bnie znaczeniu, \u2014 jakie jest zawarte w ka\u017cdej filozoficznej lub religijnej doktrynie, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej powstaje szko\u0142a lub sekta; adepci lub odszczepie\u0144cy, \u2014 nic nie jest tak dalekie, od ka\u017cdego takiego systematycznego lub filozoficznego roszczenia, jak Faszyzm.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>XI<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>CENTR SYSTEMU<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Punkt trzeci. System faszystowski nie jest systemem, ale ma w polityce i w interesie politycznym sw\u00f3j centr, ci\u0119\u017cko\u015bci. Zrodzony, jako koncepcja Pa\u0144stwa, skierowany dla rozstrzygni\u0119cia politycznych problem\u00f3w w Italii, rozj\u0105trzonych przez rozwydrzenie si\u0119 nami\u0119tno\u015bci w nie\u015bwiadomych masach w okresie powojennym, Faszyzm zjawia si\u0119 na arenie, jako metoda polityczna. Ale w akcie wyst\u0119powania i rozwi\u0105zywania politycznych problem\u00f3w, Faszyzm zostaje wci\u0105gni\u0119ty przez sw\u0105 w\u0142asn\u0105 natur\u0119, czyli przez swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 metod\u0119 do postawienia sobie za zadanie, zaj\u0119cie si\u0119 problemami kultury: moralnymi, religijnymi, filozoficznymi; aby m\u00f3g\u0142 w og\u00f3le rozwin\u0105\u0107 i zademonstrowa\u0107 sw\u00f3j charakter ca\u0142kowito\u015bci, jaki mu jest w\u0142a\u015bciwy. I st\u0105d rodzi si\u0119 praktyczny oportunizm postawienia na pierwszym planie politycznej formy zasady, kt\u00f3ra z w\u0142asnym rozwojem stwarza tre\u015b\u0107 Faszyzmu; zastrzegaj\u0105c sobie mo\u017cno\u015b\u0107 wskazania jego idealnego pochodzenia, istniej\u0105cego w najg\u0142\u0119bszej intuicji \u017cycia, sk\u0105d wyp\u0142ywa ta zasada polityczna.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0141\u0105cznie z tymi uwagami mo\u017cna zarysowa\u0107 w kr\u00f3tkiej syntezie polityczn\u0105 doktryn\u0119 Faszyzmu, jako tak\u0105, kt\u00f3ra nie wyczerpuje tre\u015bci Faszyzmu, ale tworzy z niego cz\u0119\u015b\u0107 albo \u015bci\u015ble wybitn\u0105 form\u0119 i wi\u0119cej og\u00f3lnie interesuj\u0105c\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>XII<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>DOKTRYNA PA\u0143STWA<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ca\u0142a polityka faszystowska obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 koncepcji Pa\u0144stwa narodowego. Koncepcji, maj\u0105cej punkty styczno\u015bci z doktryn\u0105 nacjonalistyczn\u0105 tak liczne, \u017ce uczyni\u0142y praktycznie, mo\u017cliwo\u015b\u0107 fuzji partii nacjonalistycznej z faszystowsk\u0105 w jeden program; ale maj\u0105c\u0105 zarazem swoje w\u0142asne cechy, kt\u00f3rych! nie mo\u017cna by\u0142o zaniedba\u0107 bez utraty tego, co jest najwi\u0119cej warto\u015bciowe i najcharakterystyczniejsze dla jej fizjonomii. Por\u00f3wnania nie s\u0105 nigdy zbyt mi\u0142e, i tym mniej mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 mile dzisiaj to, co zaznaczy\u0142em i co pomimo wszystko pozwol\u0119 sobie powt\u00f3rzy\u0107 gdy\u017c to mo\u017ce rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na istot\u0119 Faszyzmu.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Te obie doktryny uwa\u017caj\u0105 Pa\u0144stwo za fundament dla ka\u017cdej warto\u015bci i prawa jednostek, tworz\u0105c jego cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adow\u0105. Pa\u0144stwo tak dla jednej, jak i dla drugiej doktryny nie jest wynikiem, ale za\u0142o\u017ceniem. Ale, gdy dla nacjonalizmu ten stosunek stworzony przez liberalizm indywidualistyczny i przez sam socjalizm mi\u0119dzy Pa\u0144stwem a indywiduum, przetransformowa\u0142 si\u0119; poj\u0105wszy Pa\u0144stwo, jako za\u0142o\u017cenie; a indywiduum sta\u0142o si\u0119 wynikiem, czym\u015b, co ma w Pa\u0144stwie swego poprzednika, ograniczaj\u0105cego, okre\u015blaj\u0105cego i anuluj\u0105cego jego wolno\u015b\u0107 lub skazuj\u0105cego go na przestrze\u0144, na kt\u00f3rej si\u0119 rodzi, musi \u017cy\u0107 i musi umrze\u0107; dla Faszyzmu, natomiast Pa\u0144stwo i indywiduum spajaj\u0105 si\u0119, a okre\u015blaj\u0105c \u015bci\u015blej tworz\u0105 nierozdzieln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niezb\u0119dnej syntezy.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Nacjonalizm w rzeczywisto\u015bci opiera Pa\u0144stwo na koncepcji Narodu, kt\u00f3rej istotno\u015b\u0107 przekracza wol\u0119 i osobowo\u015b\u0107 indywidua, poniewa\u017c jest poj\u0119ta, jako istniej\u0105ca obiektywnie, niezale\u017cnie od \u015bwiadomo\u015bci jednostek; istniej\u0105c\u0105 nawet w\u00f3wczas, gdy one same nie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do istnienia i stworzenia jej. Nar\u00f3d nacjonalist\u00f3w jest w og\u00f3le czym\u015b, co istnieje nie dzi\u0119ki duchowi, lecz prawem natury i elementy, tworz\u0105ce jego istotno\u015b\u0107 s\u0105 zawis\u0142e; jak terytorium i plemi\u0119 od samej natury, a wi\u0119c winne si\u0119 uwa\u017ca\u0107, jako produkt ludzki: jak j\u0119zyk, religia, historia. Poniewa\u017c tak\u017ce te elementy ludzkie o tyle uczestnicz\u0105 w uksztaltowaniach narodowych indywidualno\u015bci; o ile ju\u017c s\u0105 w istotno\u015bci; i indywiduum znajduje je ju\u017c istniej\u0105ce wpierw od niego, zanim, zainicjuje wykonanie i rozw\u00f3j swoich aktywno\u015bci moralnych na tym samym gruncie, co terytorium i plemi\u0119. Naturalizm, kt\u00f3ry jest b\u0142\u0119dem tendencyjnie spirytualistycznej koncepcji nacjonalizmu, i nadaje tej doktrynie pewn\u0105 twardo\u015b\u0107 nieliberalnego, wstecznego, surowego konserwatyzmu, b\u0119d\u0105cego elementem mniej sympatycznym, i kt\u00f3ry przed Faszyzmem, z kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej mia\u0142 si\u0119 zasymilowa\u0107 i spoi\u0107 \u2014 w\u0142a\u015bnie wzbudzi\u0142 nieufno\u015b\u0107 i niech\u0119\u0107 w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w, sympatyzuj\u0105cych przez swoje tendencje polityczne z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 postulat\u00f3w nacjonalist\u00f3w. I podczas, gdy faworyzowa\u0142 pewne postawy mistyczno-religijne, kt\u00f3re by\u0142y jednym z najskuteczniejszych motyw\u00f3w spojenia si\u0119, jakie wnios\u0142a do nacjonalistycznej idealno\u015bci m\u0142odzie\u017c i intelektuali\u015bci, nie wychowywani na politycznej refleksji.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Naturalizm, kt\u00f3rego refleks w specjalny i znaczny spos\u00f3b mog\u0142o si\u0119 widzie\u0107 w monarchicznym lojalizmie nacjonalist\u00f3w, dla kt\u00f3rych Monarchia by\u0142a presupozycj\u0105, gdy\u017c Pa\u0144stwo w\u0142oskie narodzi\u0142o si\u0119 ze swoj\u0105 Monarchi\u0105 i dzi\u0119ki jej zas\u0142udze, i poniewa\u017c historyczna postawa, tworz\u0105ca dzi\u015b platform\u0119 w\u0142oskiej narodowo\u015bci, zrealizowanej w akcie powstania Kr\u00f3lestwa Italii, obejmuje Monarchi\u0119, kt\u00f3rej historja splata si\u0119 \u015bci\u015ble i nieroz\u0142\u0105cznie z histori\u0105 narodu. S\u0105 w niej Alpy i Apeniny, i jest; Sycylia-i Dalmacja, jest czyn Tysi\u0105ca i jest dom Sabaudzki. Ujmijcie jeden z tych pierwiastk\u00f3w, i nie macie ju\u017c wi\u0119cej Narodu. Spoi\u0107 si\u0119 z tym Narodem, jak nale\u017cy, to znaczy spoi\u0107 si\u0119 z tymi pierwiastkami i wyczu\u0107 je, jako nierozdzielne, z w\u0142asn\u0105 osobowo\u015bci\u0105 W\u0142ocha. Nie jest to \u015bwiadomo\u015b\u0107,&#8217; kt\u00f3r\u0105 rozpoznawszy i wyczuwszy w\u0119ze\u0142 albo stosunek, tworzy go i nadaje warto\u015b\u0107 moraln\u0105 i obowi\u0105zuj\u0105c\u0105, nale\u017cn\u0105 mu, ale jest samym w\u0119z\u0142em, czy stosunkiem przedistniej\u0105cym i tworz\u0105cym t\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3ra winna spoi\u0107 si\u0119 i nieomal si\u0119 mu podporz\u0105dkowa\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Natomiast Faszyzm szuka\u0142 swojej drogi i wyczuwa\u0142 \u017cywo przykro\u015b\u0107 i silne niezadowolenie z obecnego politycznego stanu w\u0142oskiego narodu i nie potrafi\u0142 zrozumie\u0107, jak Monarchia mog\u0142a nie reagowa\u0107 energicznie, aby zn\u00f3w silnym odruchem wprowadzi\u0107 nar\u00f3d na drog\u0119 znaczon<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0105<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> wspania<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">omy<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u015b<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">lnymi po\u015bwi\u0119ceniami wojennymi i powodzeniem szczytnie osi<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0105<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">gni<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0119<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">tego zwyci<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0119<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">stwa; i r<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00f3<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">wnie<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017c<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> nie wiedzia<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, jakie korzenie mog<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0142<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">a posiada<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0107<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> i zachowa<\/span><span style=\"font-family: Calibri,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0107<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> ta sama Monarchia w \u015bwiadomo\u015bci, tak zwanej Italii Vittorio Veneto. I faszyzm nie waha\u0142 si\u0119 wyspowiada\u0107 szczerze ze swoich republika\u0144skich tendencji. Lecz ta spowied\u017a, zw\u0142aszcza p\u00f3\u017aniej, kiedy Wiktor Emanuel nie chcia\u0142 podpisa\u0107 stanu obl\u0119\u017cenia przeciw rewolucji faszystowskiej, kt\u00f3ry mu zaproponowa\u0142o ostatnie Ministerium starego re\u017cymu; i wola\u0142 rozwi\u0105za\u0107 kryzys mi\u0119dzy dawn\u0105, a now\u0105 Itali\u0105, jak w 1915 roku, oddaj\u0105c w\u0142adz\u0119 tej ostatniej, \u015bmia\u0142o przekraczaj\u0105c zwyk\u0142\u0105 norm\u0119 parlamentaryzmu, winn\u0105 tego strasznego kryzysu. Ale ta spowied\u017a nie przeszkodzi\u0142a Mussoliniemu, z\u0142o\u017cy\u0107 przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci Kr\u00f3lowi i zerwa\u0107 ostatecznie szczerze, logicznie z tendencjami republika\u0144skimi. To znaczy, \u017ce w odr\u00f3\u017cnieniu od nacjonalizmu, faszyzm w Monarchii widzi nie przesz\u0142o\u015b\u0107 do szanowania, jaka ka\u017cdy dokonany fakt, zw\u0142aszcza, je\u015bli si\u0119 powtarza korzystnie, ale \u017cywotn\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107, przysz\u0142o\u015b\u0107 do kt\u00f3rej dusza zwraca si\u0119, jako do w\u0142asnego idea\u0142u, kt\u00f3rego si\u0119 pragnie zgodnie z naszymi aspiracjami, naszymi potrzebami i z nasz\u0105 natur\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Monarchia, jak wszystkie okre\u015blenia Pa\u0144stwa, jako Pa\u0144stwa, nie jest poza nami, ani zewn\u0105trz nas. Pa\u0144stwo jest wewn\u0105trz nas samych; dojrzewa, \u017cyje, i powinno \u017cy\u0107, i wzrasta\u0107, i ogromnie\u0107, i podnosi\u0107 si\u0119, zawsze w godno\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci siebie i swoich wysokich obowi\u0105zk\u00f3w i wielkich cel\u00f3w, do kt\u00f3rych jest powo\u0142ane w naszej woli, w naszej my\u015bli, w naszych uczuciach. Rozwija si\u0119 indywiduum, rozwija si\u0119 i Pa\u0144stwo; gdy wzmacnia si\u0119 charakter jednostki, wzmacnia si\u0119 w jej g\u0142\u0119bi struktura i si\u0142a i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa. I jego morza i jego g\u00f3ry nabieraj\u0105 wi\u0119cej spoisto\u015bci i sp\u00f3jno\u015bci, jakby by\u0142y ideami, uczuciami; poniewa\u017c w naturze wszystko mo\u017ce si\u0119 dzieli\u0107 i roz\u0142\u0105cza\u0107, je\u015bli my chcemy; i wszystko jest z\u0142\u0105czone i nierozdzielne, gdy my wyczuwamy potrzeb\u0119 jednolito\u015bci. I historia miniona ze swoimi wspomnieniami i tradycjami, i ze swoj\u0105 s\u0142aw\u0105 i, ze swoj\u0105 chwa\u0142\u0105 odbudowuje si\u0119, i powstaje przez nasz\u0105 pragn\u0105c\u0105 i \u017carliw\u0105 ch\u0119\u0107 uciele\u015bnienia przesz\u0142o\u015bci w g\u0142\u0119bi naszej duszy, kt\u00f3ra czyni j\u0105 swoj\u0105 i w\u0142ada ni\u0105, i broni swoj\u0105 spoisto\u015bci\u0105 i, swoj\u0105 czujn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105. I w j\u0119zyku ojc\u00f3w, znajduje si\u0119 upodobanie, i przyswaja go i, wskrzesza; ucz\u0105c si\u0119 go; i smakuje si\u0119 na nowo w jego g\u0142\u0119bi potencjaln\u0105 si\u0142\u0105 wyrazisto\u015bci. I wszystko to, co wydaje si\u0119 ju\u017c legatem dziedzicznym, przemienia si\u0119 w nasz\u0105 osobist\u0105 zdobycz i w ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kreacji, kt\u00f3ra by jednak znikn\u0119\u0142a, gdyby\u015bmy, my jej autorzy, oderwali si\u0119 od niej.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>XIII<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>PA\u0143STWO FASZYSTOWSKIE, JAKO PA\u0143STWO DEMOKRATYCZNE<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">A wi\u0119c, Pa\u0144stwo faszystowskie, w odr\u00f3\u017cnieniu od nacjonalistycznego jest kreacj\u0105 ca\u0142kowicie duchow\u0105. I jest i Pa\u0144stwem narodowym, poniewa\u017c sama akcja, z punktu widzenia faszystowskiego, realizuje si\u0119 w duchu i nie jest presupozycj\u0105. Nar\u00f3d nie jest nigdy ukszta\u0142towany, tak samo, jak Pa\u0144stwo, kt\u00f3re jest tym samym Narodem w konkretno\u015bci swej politycznej fornay. Pa\u0144stwo jest zawsze in fieri. I ca\u0142e w naszych r\u0119kach. St\u0105d nasza wielka odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ale to Pa\u0144stwo, kt\u00f3re si\u0119 realizuje w \u015bwiadomo\u015bci i woli indywiduum, nie jest si\u0142\u0105, narzucaj\u0105c\u0105 si\u0119 z g\u00f3ry, nie mog\u0105c\u0105 mie\u0107 z mas\u0105 ludow\u0105 tego samego stosunku, jaki by\u0142 presuponowany przez nacjonalizm, kt\u00f3ry spajaj\u0105c Pa\u0144stwo z Narodem i uczyniwszy z tego ostatniego, ju\u017c egzystuj\u0105c\u0105 istotno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie trzeba by\u0142o tworzy\u0107, lecz tylko pozna\u0107; wyczu\u0142 potrzeb\u0119 posiadania klasy kieruj\u0105cej, przede wszystkim o charakterze intelektualnym, kt\u00f3ra wyczuwa\u0142aby t\u0119 istotno\u015b\u0107, jaka powinna by\u0142a by\u0107 poznana, zrozumiana, oszacowana, wywy\u017cszona. Zreszt\u0105, autorytet Pa\u0144stwa nie by\u0142 wytworem, ale presupozycj\u0105, nie m\u00f3g\u0142 zale\u017ce\u0107 od spo\u0142ecze\u0144stwa; a nawet na odwr\u00f3t, spo\u0142ecze\u0144stwo zale\u017ca\u0142o od Pa\u0144stwa i od autorytetu, kt\u00f3re winno by\u0142o uzna\u0107, jako warunkowo\u015b\u0107 istoty tego \u017cycia, poza kt\u00f3rym spostrzeg\u0142oby samo, wpierw czy p\u00f3\u017aniej, ze nie mo\u017ce \u017cy\u0107.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Pa\u0144stwo nacjonalistyczne, by\u0142o wskutek tego Pa\u0144stwem arystokratycznym, kt\u00f3re mia\u0142o potrzeb\u0119 budowania si\u0119 w sile, czerpanej z w\u0142asnego \u017ar\u00f3d\u0142a dla zwaloryzowania siebie w masie.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Pa\u0144stwo faszystowskie jest natomiast Pa\u0144stwem ludowym; i w tym znaczeniu Pa\u0144stwem par excellence demokratycznym.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Stosunek z Pa\u0144stwem, i nie z tym lub owym obywatelem, lecz z ka\u017cdym obywatelem, maj\u0105cym prawo uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za takiego, jest tak \u015bcis\u0142y, jak wskazali\u015bmy powy\u017cej; \u017ce Pa\u0144stwo, istnieje o tyle, o ile je uczyni istniej\u0105cym obywatel. St\u0105d wyp\u0142ywa, i\u017c ukszta\u0142towanie Pa\u0144stwa jest ukszta\u0142towaniem \u015bwiadomo\u015bci jednostek czyli masy, w kt\u00f3rej potencji spoczywa jego potencja. St\u0105d powstaje potrzeba Partii i wszystkich instytucji propagandowych i wychowawczych wed\u0142ug politycznych i moralnych idea\u0142\u00f3w Faszyzmu; kt\u00f3re Faszyzm urzeczywistnia dla osi\u0105gni\u0119cia; aby my\u015bl i wola jednego, a jest nim Duce, sta\u0142a si\u0119 my\u015bl\u0105 i wol\u0105 misy. St\u0105d wyp\u0142ywa ogromny problem, dla kt\u00f3rego Faszyzm czuje si\u0119 zobowi\u0105zanym skupi\u0107 w kadrach Partii i instytucjach ca\u0142y nar\u00f3d, pocz\u0105wszy od najm\u0142odszych. Problem ogromny, rozwi\u0105zanie, kt\u00f3rego stwarza niesko\u0144czone trudno\u015bci, tak niemal przez niemo\u017cliwo\u015b\u0107 przystosowania wielkich mas do wymog\u00f3w partii \u00e9lite, moralnej awangardzie wielkich mas, kt\u00f3re tylko powoli, po przez wieki wychowuj\u0105 si\u0119 i reformuj\u0105; jak r\u00f3wnie\u017c przez niemo\u017cliwe do unikni\u0119cia dualizmy, istniej\u0105ce mi\u0119dzy akcj\u0105 rz\u0105du i akcj\u0105 partii, mimo usi\u0142owania stworzenia jednolito\u015bci dyscypliny, trudnej w\u00f3wczas, gdy organizacja partii rozszerza si\u0119 do proporcji, r\u00f3wnaj\u0105cych si\u0119 prawie Pa\u0144stwu. Problem trudny te\u017c na skutek niebezpiecze\u0144stwa na jakie jest nara\u017cona, ka\u017cda w\u0142adza inicjatywy i post\u0119pu, gdy wszystkie indywidua s\u0105 zamkni\u0119te w sieciach mechanizmu, kt\u00f3ry pomimo, \u017ce jest o\u017cywiony przez jedynego ducha istniej\u0105cego w centrum, nie jest jednak w stanie nie da\u0107 os\u0142abn\u0105\u0107 i zamrze\u0107 ka\u017cdemu ruchowi wolno\u015bci i autonomii na skutek odleg\u0142o\u015bci jaka jest mi\u0119dzy centrem a peryferj\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>XIV<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>PA\u0143STWO KORPORACYJNE<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Z tego charakteru faszystowskiego Pa\u0144stwa, wyp\u0142ywa te\u017c wielka reforma socjalna i konstytucjonalna kt\u00f3r\u0105 Faszyzm realizuje, wprowadzaj\u0105c re\u017cym syndykalny I korporacyjny i bior\u0105c si\u0119 do zast\u0105pienia re\u017cymu Pa\u0144stwa liberalnego przez Pa\u0144stwo korporacyjne. Faszyzm, w rzeczywisto\u015bci, przej\u0105\u0142 od syndykalizmu ide\u0119 funkcji wychowawczej i moralizuj\u0105cej syndykat\u00f3w ale funkcja ta, b\u0119d\u0105c zmuszon\u0105 przekroczy\u0107 poza antytezy Pa\u0144stwa i syndykatu, winna by\u0142a usi\u0142owa\u0107 nada\u0107 syndykatom, \u0142\u0105cz\u0105cym si\u0119 zgodnie w korporacje system, aby mog\u0142y podda\u0107 si\u0119 dyscyplinie pa\u0144stwowej i wy\u0142oni\u0107 st\u0105d z siebie organizm Pa\u0144stwa, kt\u00f3re b\u0119d\u0105c zmuszone do\u015bcign\u0105\u0107 indywiduum, aby wyrazi\u0107 w nim swoj\u0105 wol\u0119, nie poszukuje go, jako to abstrakcyjne i polityczne indywiduum, kt\u00f3re stary liberalizm, uwa\u017ca\u0142 jako oboj\u0119tny atom; ale poszukuje go takim, jakiem go mo\u017ce znale\u017a\u0107, jakiem ono jest w rzeczywisto\u015bci, jako produktywn\u0105 wyspecjalizowan\u0105 si\u0142\u0119. Indywiduum, kt\u00f3re dzi\u0119ki swojej w\u0142asnej specjalno\u015bci jest skierowane do po\u0142\u0105czenia si\u0119 ze wszystkimi innymi indywiduami tej samej kategorii, nale\u017c\u0105cymi do tego samego organizmu ekonomicznego jednostkowego, kt\u00f3ry jest dany przez Nar\u00f3d. Syndykat, spajaj\u0105c si\u0119 jak naj\u015bci\u015blej z konkretn\u0105 realno\u015bci\u0105 indywidua, waloryzuje indywiduum tak, jakiem ono jest w rzeczywisto\u015bci, tak przez w\u0142asn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 powinno zdobywa\u0107 stopniowo, jak przez prawo, z jakiego w konsekwencji b\u0119dzie mu si\u0119 nale\u017ca\u0142o korzysta\u0107, na skutek administrowania g\u0142\u00f3wnymi interesami Narodu, a kt\u00f3re wynikaj\u0105 z uzgodnionego ca\u0142okszta\u0142tu syndykat\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ta wielka reforma jest w toku. \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 nacjonalizm, syndykalizm i ten\u017ce sam liberalizm, kt\u00f3ry w swojej doktrynie szeroko krytykowa\u0142 stare formy reprezentowane przez Pa\u0144stwo liberalne i, wymaga\u0142 systemu organicznej reprezentacji, odpowiadaj\u0105cej realnej strukturze, w kt\u00f3rej obywatele Pa\u0144stwa s\u0105 uszeregowani, i sk\u0105d czerpi\u0105 zasadnicze motywy dla swojej psychologii i karm dla swoich osobowo\u015bci.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Pa\u0144stwo korporacyjne zmierza do zbli\u017cenia si\u0119 tego tkwienia w indywiduum, co jest warunkiem si\u0142y, czyli samej istoty Pa\u0144stwa i wolno\u015bci indywidu\u00f3w; i tworzy ten etyczny i religijny walor, kt\u00f3ry Faszyzm g\u0142\u0119boko wyczu\u0142 i proklamowa\u0142 teoretycznie i praktycznie przez usta Duce, przy ka\u017cdej okazji, w najuroczystszy spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>XV<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>WOLNO\u015a\u0106, ETYKA I RELIGJA<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Kiedy\u015b, Duce Faszyzmu zadawa\u0142 sobie i przedyskutowa\u0142 temat: \u201eSi\u0142a lub zgodno\u015b\u0107?\u201d, dochodz\u0105c do konkluzji, \u017ce oba te terminy s\u0105 nierozdzielne i jeden poci\u0105ga drugi i nie wo\u017c\u0119 obej\u015b\u0107 si\u0119 bez drugiego. Ta konkluzja dowodzi, \u017ce autorytet Pastwa i wolno\u015b\u0107 obywateli jest kr\u0119giem nieskruszonym; w kt\u00f3rym autorytet presuponuje wolno\u015b\u0107 i vice-versa. Poniewa\u017c wolno\u015b\u0107 jest tylko w Pa\u0144stwie; i Pa\u0144stwo jest autorytetem, ale nie abstrakcj\u0105 lub istotno\u015bci\u0105 zesz\u0142\u0105 z nieba i zawieszon\u0105 w powietrzu nad g\u0142owami obywateli, natomiast tworzy jedno z osobowo\u015bci\u0105 jednostki, kt\u00f3ra dlatego winna wspiera\u0107, szuka\u0107, uznawa\u0107 Pa\u0144stwo, rozumiej\u0105c, i\u017c istnieje o tyle, o ile jemu da istnienie.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Faszyzm, doprawdy nie sprzeciwia si\u0119 liberalizmowi, jako system autorytetu, systemowi wolno\u015bci, ale jako system prawdziwej i konkretnej wolno\u015bci, systemowi abstrakcyjnej i fa\u0142szywej wolno\u015bci. Poniewa\u017c, liberalizm zaczyna od kruszenia kr\u0119gu, o jakim nadmieniono wy\u017cej, i przeciwstawia indywiduum Pa\u0144stwa, i wolno\u015b\u0107 autorytetowi;! i chce przez to oddzielnej wolno\u015bci dla siebie, przeciwstawiaj\u0105cej si\u0119 Pa\u0144stwu, czyli chce wolno\u015bci kt\u00f3ra Pa\u0144stwo ogranicza, godz\u0105c si\u0119 na Pa\u0144stwo; (z\u0142o nieuniknione) jako granic\u0119 wolno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Abstrakcje i niedorzeczno\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y przedmiotem krytyki, w \u0142onie tego\u017c samego liberalizmu, gdy\u017c w XIX wieku nic brakowa\u0142o libera\u0142\u00f3w o wielkiej warto\u015bci, kt\u00f3rzy przepowiadali potrzeb\u0119 mocnego Pa\u0144stwa, w interesie samej wolno\u015bci. Ale to jest zas\u0142ug\u0105 Faszyzmu, \u017ce powsta\u0142 odwa\u017cnie i mocno przeciwko bie\u017c\u0105cemu przes\u0105dowi liberalnemu i powiedzia\u0142 wyra\u017anie, i\u017c z tej wolno\u015bci nie odnie\u015bli korzy\u015bci, ani narody, ani indywidua* A poniewa\u017c Pa\u0144stwo korporacyjne zmierza do zrealizowania, wi\u0119cej spoistym i istotniejszym sposobem, jedno\u015bci lub kr\u0119gu autorytetu i wolno\u015bci za pomoc\u0105 systemu reprezentacji szczerszej i wi\u0119cej odpowiadaj\u0105cej realno\u015bci; a wi\u0119c nowe Pa\u0144stwo jest liberalniejszym od dawnego.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ale w tym kr\u0119gu, kt\u00f3ry inaczej jest nie do zrealizowania, je\u015bli nie w sferze indywidualnej \u015bwiadomo\u015bci, jaka si\u0119 historycznie rozwija w asocjacji produktywnych si\u0142 i historycznej tradycji intelektualnych i moralnych zdobyczy; Pa\u0144stwo nie mog\u0142oby czerpa\u0107 konkretno\u015bci, do kt\u00f3rej d\u0105\u017cy i kt\u00f3rej ma potrzeb\u0119, gdyby nie w\u0142o\u017cy\u0142o w t\u0119 sfer\u0119 ca\u0142ej \u015bwiadomo\u015bci, jako najwy\u017cszej si\u0142y, niezakre\u015blonej \u017cadn\u0105 granic\u0105 lub warunkowo\u015bci\u0105. Inaczej i tam wewn\u0105trz ducha, Pa\u0144stwo zosta\u0142oby zawieszone w powietrzu. A w duchu ma warto\u015b\u0107 i \u017cyje tylko to, co ca\u0142y duch wch\u0142ania i nie pozostawia marginesu. Autorytet Pa\u0144stwa, na skutek tego nie wdaje si\u0119 w uk\u0142ady, nie ust\u0119puje, nie dzieli swego miejsca z innymi zasadami moralnymi lub religijnymi, kt\u00f3re mog\u0142yby przenikn\u0105\u0107 do \u015bwiadomo\u015bci. Autorytet wtedy ma si\u0142\u0119 i jest prawdziwym autorytetem, kiedy jest w \u015bwiadomo\u015bci bezwarunkowym i niesko\u0144czonym. \u015awiadomo\u015b\u0107, wykonywuj\u0105ca realno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa, jest \u015bwiadomo\u015bci\u0105 swojej ca\u0142kowito\u015bci wraz ze wszystkimi pierwiastkami z nich wynikaj\u0105cymi. Moralno\u015b\u0107 i religia, istotne pierwiastki dla ka\u017cdego sumienia, nie mog\u0105 brakowa\u0107 w nim, ale nie mog\u0105 te\u017c nie by\u0107 podporz\u0105dkowane autorytetowi i prawu Pa\u0144stwa, zlane i wch\u0142oni\u0119te w niem. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w g\u0142\u0119bi swej woli, jest wol\u0105 Pa\u0144stwa w syntezach dw\u00f3ch termin\u00f3w; autorytetu i wolno\u015bci, z kt\u00f3rych jeden oddzia\u0142ywa na drugiego i okre\u015bla rozw\u00f3j, taki cz\u0142owiek jest tym, kt\u00f3ry rozwi\u0105zuje raz po raz r\u00f3wnie\u017c swoje problemy religijne i moralne. Pa\u0144stwo pozbawione tych okre\u015ble\u0144 i tych walor\u00f3w, sta\u0142oby si\u0119 znowu czerni mechanicznym, i jako takie ogo\u0142ocone z tego waloru, do jakiego politycznie pretenduje. Aut Causas, aut nihil.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">St\u0105d wyp\u0142ywa znakomity charakter polityczny stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Pa\u0144stwem faszystowskim a Ko\u015bcio\u0142em. W\u0142oskie Pa\u0144stwo faszystowskie, przylegaj\u0105ce tak jak chce nim by\u0107, z przyczyn ju\u017c wskazanych, do rzeszy W\u0142och\u00f3w, jest albo niereligijnym albo jest katolickim. Religijnym nie mo\u017ce nie by\u0107, poniewa\u017c absolutno\u015b\u0107, jak\u0105 Faszyzm nadaje w\u0142asnemu walorowi i w\u0142asnemu autorytetowi, nie da si\u0119 rozumie\u0107 bez zwi\u0105zku z boskim Absolutem. Religia, kt\u00f3ra mia\u0142aby podstaw\u0119, a nawet korzenie i sens dla masy ludu w\u0142oskiego, i kt\u00f3rej mog\u0142oby si\u0119 zaszczepi\u0107 to religijne uczucie absolutno\u015bci woli ojczyzny jest tylko jedno, wyj\u0105wszy, gdyby si\u0119 g\u0142upio chcia\u0142o nie rozwin\u0105\u0107 w tym wypadku, tego co jest w \u015bwiadomo\u015bci, ale wprowadzi\u0107 samowolnie to, czego niema. I nie s\u0105 katolikami ci, co nie \u017cyj\u0105 w Ko\u015bciele i pod jego dyscyplin\u0105. Wi\u0119c konieczno\u015bci\u0105 dla Pa\u0144stwa faszystowskiego jest uznanie religijne autorytetu Ko\u015bcio\u0142a; polityczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105 uznanie polityczne w celu zrealizowania samego Pa\u0144stwa. Polityka eklezjastyczna w\u0142oskiego Pa\u0144stwa, musi rozwi\u0105za\u0107 problem utrzymania nietkni\u0119tej i absolutnej swojej suwerenno\u015bci te\u017c wobec Ko\u015bcio\u0142a, bez podra\u017cnienia katolickiego sumienia W\u0142och\u00f3w, a wi\u0119c Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3remu jest podporz\u0105dkowane to sumienie.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ten problem jest r\u00f3wnie\u017c trudny, poniewa\u017c koncepcja <\/span><span style=\"font-size: medium;\">transcendentalna<\/span><span style=\"font-size: medium;\">, na kt\u00f3rej opiera si\u0119 system Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, sprzeciwia si\u0119 charakterowi trwa\u0142ej koncepcji politycznej Faszyzmu; kt\u00f3ry powtarzam, jest daleki od tego, \u017ceby by\u0107 t\u0105 negacj\u0105 liberalizmu i demokracji, o jakiej si\u0119 m\u00f3wi, i kt\u00f3r\u0105 dla motyw\u00f3w polemicznych; ci sami liderzy maj\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107, cz\u0119sto powtarza\u0107, \u017ce jest, albo d\u0105\u017cy do stania si\u0119 najdoskonalsz\u0105 form\u0105 liberalizmu i demokracji, stosownie do mazzynistycznej doktryny; do ducha, kt\u00f3rego powr\u00f3ci\u0142 Faszyzm.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Taka jest przynajmniej droga. Droga d\u0142uga, twarda, stroma. Lud w\u0142oski wyruszy\u0142 w ni\u0105 z wiar\u0105 i \u017carliwo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra ow\u0142adn\u0119\u0142a dusz\u0105 t\u0142umu, niemaj\u0105c\u0105 r\u00f3wnego przyk\u0142adu w historii. Kroczy spojony z dyscyplin\u0105, jakiej nigdy nie zazna\u0142, bez wahania si\u0119, bez dyskusji, z oczyma utkwionymi w Cz\u0142owieka o harcie heroicznym, o niezwyk\u0142ych i wspania\u0142ych cechach wielkich przewodnik\u00f3w lud\u00f3w. On idzie naprz\u00f3d, pewny, otoczony aureol\u0105 mitu. cz\u0142owiek naznaczony niemal przez Boga, niestrudzony i nieomylny, instrument u\u017cyty przez Opatrzno\u015b\u0107, dla stworzenia nowej cywilizacji.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W tej cywilizacji, ka\u017cdy widzi to, co ma warto\u015b\u0107 przypadkowej i w\u0142a\u015bciwej Italii, i to co ma warto\u015b\u0107 trwa\u0142\u0105 i uniwersaln\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>DODATEK<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>FILOZOFIA FASZYZMU<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Ka\u017cda koncepcja polityczna, godna naprawd\u0119 tego miana, jest filozofi\u0105, poniewa\u017c nie mo\u017ce izolowa\u0107 w\u0142asnego obiektu, kt\u00f3ry jest og\u00f3lnym \u017cyciem politycznym, a przez to \u017cyciem politycznym danego narodu w danym czasie, ani innych form realno\u015bci ludzkiej, zazwyczaj trzymaj\u0105cych si\u0119 z daleka od polityki; ani realno\u015bci uniwersalnej, historycznej, albo naturalnej. Nie mo\u017ce izolowa\u0107 si\u0119 od tej ostatniej realno\u015bci, gdy\u017c cz\u0142owiek ze wszystkimi swoimi aktywno\u015bciami, je\u015bli nie uwa\u017ca si\u0119 za abstrakcj\u0119, jest \u015bci\u015ble spojony z ca\u0142\u0105 realno\u015bci\u0105; i tylko w zwi\u0105zku z ni\u0105 mo\u017ce by\u0107 zrozumiany i kierowany. Nie mo\u017ce te\u017c izolowa\u0107 si\u0119 od tych ludzkich realno\u015bci, gdy\u017c polityka nie jest form\u0105 sam\u0105 w sobie \u017cycia ludzkiego, ale obejmuje je ca\u0142kowicie, tak, jak i etyka, z kt\u00f3r\u0105 pod pewnym wzgl\u0119dem identyfikuje si\u0119.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Faszyzm ma \u017cyw\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tej prawdy i przez to podkre\u015bla sw\u00f3j etyczny charakter koncepcji, kt\u00f3r\u0105 krzewi. I pomimo polemiki, skierowanej przeciw filozofii, w kt\u00f3rej lubuje si\u0119 wielu faszystowskich pisarzy, Faszyzm przypisuje filozoficzne znaczenie i, uniwersaln\u0105 donios\u0142o\u015b\u0107 w\u0142asnym twierdzeniom, jako twierdzeniom zasad, kt\u00f3rych nast\u0119pstwa interesuj\u0105 nie tylko polityk\u0119 stricto sensu, ale ekonomi\u0119, prawo, nauk\u0119, sztuk\u0119, religi\u0119 i w og\u00f3le ka\u017cd\u0105 teoretyczn\u0105 albo praktyczn\u0105 aktywno\u015b\u0107 ludzk\u0105.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Podejrzliwo\u015b\u0107 i nieprzychylno\u015b\u0107 wielu faszyst\u00f3w do filozofii, s\u0105 te\u017c oznakami i objawami w\u0142a\u015bciwego charakteru faszystowskiej my\u015bli. I jak w tylu podobnych przypadkach, s\u0105 polemik\u0105 filozofii przeciw innym filozofiom. Faszyzm w rzeczywisto\u015bci polemizuje przeciw abstrakcyjnej i intelektualistycznej filozofii (os\u0105d intelektualizmu stal si\u0119 jednym z pospolitych powiedze\u0144 faszystowskiej literatury) czyli filozofiom, mniemaj\u0105cym obja\u015bni\u0107 \u017cycie, tymczasem odsuwaj\u0105cych si\u0119 od niego. Natomiast dzi\u0119ki dziedzictwu niekt\u00f3rych inspiracji Marxa i Sorela (poniewa\u017c wielu faszyst\u00f3w, i ten\u017ce sam Duce, kszta\u0142towali swoje pierwsze wychowanie intelektualne w szkole Marxa i Sorela) i wp\u0142ywowi wsp\u00f3\u0142czesnych idealistycznych doktryn w\u0142oskich, w kt\u00f3rych dojrzewa\u0142a umys\u0142owo\u015b\u0107 faszystowska; Faszyzm rozumie filozofi\u0119, jako filozofi\u0119 praxis. Filozofia faszysty nie jest wi\u0119c filozofi\u0105, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 my\u015bli, ale kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wykonywa, i dlatego wyra\u017ca si\u0119 ona i stwierdza nie formu\u0142ami, ale czynem, i je\u015bli si\u0119 zwraca do formu\u0142, to nadaje im si\u0119 w\u0142a\u015bnie taki sam walor, jak czynom, gdy\u017c one daj\u0105 te\u017c praktyczne wyniki, je\u015bli nie s\u0105 czczymi s\u0142owami.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Z tego zasadniczego charakteru faszystowskiej filozofii, pochodz\u0105 zalety tego, co si\u0119 okre\u015bli\u0142o, mianem stylu faszystowskiego. Styl wyra\u017cania si\u0119 literackiego i styl post\u0119powania praktycznego, inspirowany z koncepcji ekonomiki i surowo\u015bci, chc\u0105cy znie\u015b\u0107 tak w mowie, jak i w czynach ka\u017cdy element zbyteczny, zmierza do wyci\u0105gni\u0119cia z aktywno\u015bci ludzkiej maksimum wydajno\u015bci dla wy\u017cszych cel\u00f3w, do kt\u00f3rych ta aktywno\u015b\u0107 winna by\u0107 skierowana.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">W taki spos\u00f3b, okre\u015bla si\u0119 form\u0105 koncepcji faszystowskiej, kt\u00f3ra ma swoj\u0105 oznaczon\u0105 tre\u015b\u0107, obracaj\u0105c\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 koncepcji Pa\u0144stwa, o\u015brodka ca\u0142ego systemu my\u015blenia. Pa\u0144stwo faszystowskie okre\u015bla si\u0119 zazwyczaj terminami negatywnymi, m\u00f3wi\u0105c raczej, to czego niema, zamiast to, co jest. Ale si\u0119 sta\u0142o to, ze znanych wzgl\u0119d\u00f3w polemicznych, poniewa\u017c, Pa\u0144stwo faszystowskie wyp\u0142yn\u0119\u0142o z antytezy koncepcji socjalistycznej i koncepcji liberalnej; i z tej antytezy, czerpa\u0142o motywy energii, \u017c kt\u00f3r\u0105 si\u0119 umocni\u0142o. Rozumie si\u0119, samo przez si\u0119, \u017ce u podstawy tej antysocjalistycznej i anty-liberalnej walki, istnia\u0142a jaka\u015b rzecz pozytywna, a by\u0142a ni\u0105 etyczna koncepcja Pa\u0144stwa, jako osobowo\u015bci autonomicznej, kt\u00f3ra ma sw\u00f3j walor, i swoje cele; i podporz\u0105dkowuje sobie ka\u017cde istnienie i interesy indywidualne, nie kasuj\u0105c ich, ale uznaj\u0105c je tylko, jako realizacj\u0119, samej osobowo\u015bci Pa\u0144stwa, jako \u015bwiadomo\u015bci i jako woli.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Poj\u0119cie antyindywidualne, poniewa\u017c umacnia realno\u015b\u0107 duchow\u0105, a przez to uniwersaln\u0105, kt\u00f3ra nie jest wynikiem, ale zasad\u0105 idealn\u0105 i \u017ar\u00f3d\u0142em pierwotnym konkretnego \u017cycia indywiduum, wyposa\u017conego w moralny walor. Z tego poj\u0119cia, pochodzi logicznie forma Pa\u0144stwa autorytatywnego; ale takiego autorytaryzmu, kt\u00f3ry jest negacj\u0105 politycznej wolno\u015bci, tylko dla tych, kt\u00f3rzy nie umiej\u0105 poj\u0105\u0107 idei inaczej, jak w abstrakcyjnym wyr\u00f3\u017cnieniu; za\u015b autorytaryzm faszyst\u00f3w neguje tak\u0105 bezprawn\u0105 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie jest wolno\u015bci\u0105, o ile to jest prawd\u0105, i\u017c tylko po przez Pa\u0144stwo mo\u017cna zrealizowa\u0107 wolno\u015b\u0107, i \u017ce dlatego w\u0142a\u015bnie nigdy nie istnia\u0142a. Lecz Faszyzm rewindykuje i u\u015bwi\u0119ca t\u0119 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 pisarze faszystowscy kilkakrotnie okre\u015blali jako wolno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa (nie indywiduum), to jest wolno\u015b\u0107 takiego Pa\u0144stwa, kt\u00f3re realizuje swoj\u0105 egzystencj\u0119 w najlepszej cz\u0119\u015bci \u015bwiadomo\u015bci i woli obywatela. Egzystencja istotna, kt\u00f3ra nie znaczy: \u201eby\u0107 i nie by\u0107\u201c, a wi\u0119c prawo bez mocy ani pewno\u015bci, poddane wahaniu i w\u0105tpieniu indywidualnej samowoli, ale niezachwiany Rz\u0105d wy\u017cszej i dominuj\u0105cej woli.<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-size: medium;\">Takie autorytatywne Pa\u0144stwo, nie akceptuje anarchistycznego liberalizmu indywidualisty, kt\u00f3ry nie widzi nie-rozdzielnej trwa\u0142o\u015bci Pa\u0144stwa, ale jest liberalniejszy od samego Pa\u0144stwa liberalnego. Faszyzm po zorganizowaniu i prawnym uznaniu syndykat\u00f3w pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w, chce zastosowa\u0107 w\u0142asn\u0105 struktur\u0119 dla tych syndykat\u00f3w zjednoczonych i z\u0142\u0105czonych w\u0119z\u0142ami korporacji narodowej, i zaczyna by\u0107 systemem politycznej reprezentacji, przylegaj\u0105cej do struktury syndykalnej czyli do bezpo\u015brednich, konkretnych warunk\u00f3w ludno\u015bci, gdzie tkwi\u0105 korzenie \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Widoczne jest udoskonalenie systemu reprezentacyjnego, kt\u00f3rego Pa\u0144stwo liberalne nigdy nie podejrzewa\u0142o. Ale narodowa wola Faszyzmu nie wyci\u0105ga swojej politycznej warto\u015bci z czynu; ale z idei, jaka o\u017cywia i t\u0142umaczy histori\u0119 narodu w przesz\u0142o\u015bci i w przysz\u0142o\u015bci. Nar\u00f3d idealny w \u015bwiadomo\u015bci swego jestestwa, kt\u00f3re si\u0119 wciela i objawia w niewielu indywiduach albo w jednej jednostce jest realniejszy od narodu de facto, kt\u00f3ry mo\u017ce istnie\u0107 w danym czasie i w zespole swojej rzeszy nieu\u015bwiadomionych i nie\u015bwiadomych. Dlatego Faszyzm jest idealist\u0105; bo odwo\u0142uje si\u0119 do wiary; wychwala warto\u015bci idealne, (rodzina, ojczyzna, spo\u0142ecze\u0144stwo, duch ludzki), jako wy\u017csze od ka\u017cdego waloru przypadkowego. I g\u0142osi idee po\u015bwi\u0119cenia i walki, do kt\u00f3rych indywiduum powinno by\u0107 zawsze gotowe, a nawet na \u015bmier\u0107 p\u00f3j\u015b\u0107 dla tej realno\u015bci, przewy\u017cszaj\u0105cej go. Faszyzm dzi\u0119ki tej swojej w\u0142asnej logice zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty; \u017ceby wesprze\u0107 przebudzenie religijnej \u015bwiadomo\u015bci W\u0142och\u00f3w; i rozwija swoj\u0105 naj\u017cywsz\u0105 opiek\u0119 w wychowaniu m\u0142odzie\u017cy w szkole i w instytucjach <\/span><span style=\"font-size: medium;\">przeszkolenia<\/span><span style=\"font-size: medium;\"> przedwojskowego, kt\u00f3re stworzy\u0142 i to wychowanie uj\u0105\u0142 w system zajmuj\u0105cy si\u0119 m\u0142odzie\u017c\u0105 od najm\u0142odszych lat, a\u017c do odbycia powinno\u015bci wojskowej.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile.jpg\"><img data-attachment-id=\"12831\" data-permalink=\"https:\/\/xportal.press\/?attachment_id=12831\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile-e1393931832266.jpg?fit=676%2C557&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"676,557\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Gentile\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile-e1393931832266.jpg?fit=300%2C247&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile-e1393931832266.jpg?fit=676%2C557&amp;ssl=1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12831\" alt=\"Gentile\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile.jpg?resize=682%2C805\" width=\"682\" height=\"805\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od Redakcji: Przedstawiamy ca\u0142o\u015b\u0107 pracy &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142a i doktryna faszyzmu&#8221; autorstwa wybitnego filozofa w\u0142oskiego, Giovanniego Gentile, reprezentuj\u0105cego nurt neoidealizmu oraz idealizmu aktualnego. Prezentowany tekst pochodzi z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12834,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[285,1431,599,1036],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Gentile1.jpg?fit=682%2C571&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-3kT","jetpack-related-posts":[{"id":13715,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13715","url_meta":{"origin":12827,"position":0},"title":"Maurice Bard\u00e8che: Faszystowskie marzenie (cz\u0119\u015b\u0107 I)","date":"24 kwietnia 2014","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: \"Faszystowskie marzenie\" jest trzeci\u0105 i ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cki Maurice Bard\u00e8che \"Qu\u2019est-ce que le fascisme?\" (\"Czym jest faszyzm?\"), wydanej przez Les Sept Couleurs, w Pary\u017cu w roku 1961. Dyktatura jest wieczna. Rzymianie zawieszali republika\u0144skie wolno\u015bci, gdy ojczyzna by\u0142a w niebezpiecze\u0144stwie. Konwent Narodowy zrobi\u0142 to samo. Rz\u0105d \"ojczyzny w niebezpiecze\u0144stwie\"\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/fascism-300x296.jpeg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":378,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=378","url_meta":{"origin":12827,"position":1},"title":"Adam Danek: Dlaczego faszyzm?","date":"9 wrze\u015bnia 2011","format":false,"excerpt":"Polimorficzne \u015brodowiska i ugrupowania, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 okre\u015bla siebie mianem \u201enarodowych\u201d, inna cz\u0119\u015b\u0107 mianem \u201epa\u0144stwowych\u201d, inna mianem \u201eprawicowych\u201d, a jeszcze inna po prostu mianem \u201epatriotycznych\u201d, od dawna bezskutecznie poszukuj\u0105 syntetycznej formu\u0142y, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby im znalezienie wsp\u00f3lnej podstawy dzia\u0142ania i przekszta\u0142cenie si\u0119 dzi\u0119ki niej w jeden, szeroki pr\u0105d polityczny. Ich poszukiwania \u2013\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":25354,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25354","url_meta":{"origin":12827,"position":2},"title":"Turcja: Prywatny po\u015bredniak wysadzony","date":"4 maja 2016","format":false,"excerpt":"Pod koniec kwietnia w Stambule wylecia\u0142 w powietrze prywatny urz\u0105d pracy.\u00a0Do zorganizowania zamachu przyzna\u0142a si\u0119\u00a0Bojowa Organizacja Si\u0142 Wolno\u015bci Aziza G\u00fclera. Organizacja wyda\u0142a w tej sprawie nast\u0119puj\u0105ce o\u015bwiadczenie: Przedsi\u0119biorstwo dzia\u0142aj\u0105ce jako centrum handlu pracownikami pod nazw\u0105 \u201ePrywatny Urz\u0105d Pracy\u201d w Cihangir, dzielnicy Avc\u0131lar, zosta\u0142a zniszczone przez nasze si\u0142y 29 kwietnia. Szefowie,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Aziz_Guler.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31756,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31756","url_meta":{"origin":12827,"position":3},"title":"Unia Europejska: J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 faszyst\u0105","date":"21 listopada 2017","format":false,"excerpt":"W maju bie\u017c\u0105cego roku w Brukseli otwarty zosta\u0142 Dom Historii Europejskiej. To sfinansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 muzeum ma ukazywa\u0107 g\u0142\u00f3wnie histori\u0119 Europy w XX wieku oraz histori\u0119 integracji europejskiej. Jak wszystko, czego dotyka si\u0119 Unia Europejska, ekspozycja zosta\u0142a sfastrygowana wed\u0142ug wytycznych groteskowej brukselskiej ideologii. W unijnej wizji historii Europy starannie\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/maj_1926.jpg?fit=1200%2C760&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11341,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11341","url_meta":{"origin":12827,"position":4},"title":"Romano Vulpitta: Yukio Mishima, Yojuro Yasuda i faszyzm","date":"25 listopada 2013","format":false,"excerpt":"Recepcja Mishimy w\u015br\u00f3d w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w W tym roku przypada dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105ta rocznica marszu Mussoliniego na Rzym. Wielkie marzenie narodu w\u0142oskiego \u2013 ca\u0142ego narodu \u2013 by\u0142o tak\u017ce marzeniem Mishimy, mimo r\u00f3\u017cnic formy i wyrazu. Chcia\u0142bym przedstawi\u0107 swoje my\u015bli na ten temat. Mishima cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w. Jak sta\u0142 si\u0119 ich\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/ymish.jpg?fit=468%2C324&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19062,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19062","url_meta":{"origin":12827,"position":5},"title":"Polska: Prawo dobre, wykonanie fatalne","date":"2 lutego 2015","format":false,"excerpt":"Po\u015br\u00f3d powszechnego narzekania