{"id":13483,"date":"2014-04-08T15:22:25","date_gmt":"2014-04-08T13:22:25","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=13483"},"modified":"2014-04-20T23:12:04","modified_gmt":"2014-04-20T21:12:04","slug":"henryk-wronski-widmo-nad-europa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=13483","title":{"rendered":"Henryk Wro\u0144ski: Widmo nad Europ\u0105"},"content":{"rendered":"

Po reinterpretuj\u0105cej hymny r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w p\u0142ycie \u201eVolk\u201d, \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej z filmu \u201eIron Sky\u201d i zaskakuj\u0105cych odczytaniach tw\u00f3rczo\u015bci J.S.Bacha i R.Wagnera, s\u0142owe\u0144ski Laibach opublikowa\u0142 kolejny autorski album \u2013 \u201eSpectre\u201d. Ju\u017c od pierwszych d\u017awi\u0119k\u00f3w nie spos\u00f3b pomyli\u0107 Laibach z kimkolwiek innym, szczeg\u00f3lnie z rzesz\u0105 imitator\u00f3w jakiej grupa doczeka\u0142a si\u0119 w ci\u0105gu niemal 35 lat dzia\u0142alno\u015bci. Charakterystyczne melorecytacje, marszowe rytmy, \u017ce\u0144skie wokale od lat s\u0105 sta\u0142ymi elementami na p\u0142ytach Laibach. Uwa\u017cny s\u0142uchacz wychwyci pojawiaj\u0105ce si\u0119 gdzieniegdzie nawi\u0105zania do przesz\u0142o\u015bci grupy: pseudowagnerowsk\u0105 bombastyczno\u015b\u0107, dekonstrukcj\u0119 kiczu dyskoteki i koncertu rockowego, a nawet kakofoni\u0119 instrument\u00f3w d\u0119tych przywodz\u0105c\u0105 na my\u015bl najwcze\u015bniejsze nagrania z charakterystycznym brzmieniem tr\u0105bki Toma\u017ea Hostnika. Jednak nie mo\u017ce by\u0107 mowy o si\u0119ganiu po te elementy z braku pomys\u0142\u00f3w muzycznych (jak w wypadku ostatnich dokona\u0144 Death in June). Ca\u0142o\u015b\u0107 p\u0142yty, brzmi \u015bwie\u017co i nowocze\u015bnie. Laibach nie kopiuje swoich poprzednich muzycznych wciele\u0144.<\/p>\n

S\u0142owe\u0144cy zawsze s\u0142yn\u0119li z poruszania w swojej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 istotnych temat\u00f3w, przedmiotem ich muzycznych refleksji by\u0142y ju\u017c wojna, totalitaryzm, kultura masowa, religia, to\u017csamo\u015b\u0107. Jak zatem jest w tym przypadku?<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce przewodnim tematem \u201eSpectre\u201d jest bunt. Jego mo\u017cliwo\u015b\u0107, autentyczno\u015b\u0107 i perspektywy we wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie. Ju\u017c otwieraj\u0105cy p\u0142yt\u0119 marszowy \u201eWhistleblowers\u201d mo\u017cna odczyta\u0107 jako ho\u0142d dla ujawniaj\u0105cych niewygodne dla rz\u0105d\u00f3w \u015bwiata informacje Juliana Assange czy Edwarda Snowdena. Prometeusze wieku informacji wykradaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czesnym \u201ebogom\u201d to co najcenniejsze, s\u0105 w stanie zainspirowa\u0107 niezgod\u0119 i op\u00f3r \u2013 przedmiot utworu \u201eNo History\u201d .\u201dJe\u015bli chcecie zwyci\u0119\u017cy\u0107, pokonajcie \u015bwiat. (…) U\u017cyjcie m\u0105dro\u015bci dawnych m\u0119drc\u00f3w, wo\u0142ajcie o bohater\u00f3w kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 nowym credo naszej politycznej wiary. U\u017cyjcie j\u0119zyka nieporozumienia. Okupujcie Wall Street.\u201d Ale czy uczestnicy rewolucji maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w czym bior\u0105 udzia\u0142, czy mo\u017ce traktuj\u0105 j\u0105 jedynie jako spektakl, okazj\u0119 by \u201ezrobi\u0107 troch\u0119 ha\u0142asu, gdy padn\u0105 kr\u00f3lestwa\u201d? \u201eWszyscy ju\u017c tu s\u0105, pora straci\u0107 kontrol\u0119.\u201d (\u201eEat Liver!\u201d) Rewolucja, czy kolejna impreza? Jak dowiadujemy si\u0119 dalej (\u201eAmericana\u201d) Je\u015bli chcesz zmieni\u0107 \u015bwiat i system, musisz zrobi\u0107 to jak nale\u017cy, wychodz\u0105c na ulic\u0119. Ale nikt nie ma gotowej odpowiedzi na pytanie \u201eCo robi\u0107?\u201d. Rewolucjoni\u015bci mog\u0105 jednak \u017cywi\u0107 nadziej\u0119 \u201eS\u0105 nas miliony, a miliony s\u0105 jak jedno\u201d(We are Millions, and Millions are One\u201d). Mi\u0142o\u015b\u0107 i nadzieja wska\u017c\u0105 buntownikom drog\u0119. Wszystko si\u0119 uda, przecie\u017c jest ich tak wielu, a my\u015bl\u0105 tak samo. T\u0142umy wychodz\u0105 na ulice, krzycz\u0105 g\u0142o\u015bno ale \u201eoni\u201d s\u0105 g\u0142usi na ich wo\u0142ania. \u201eEuropa rozpada si\u0119 na kawa\u0142ki.\u201d (\u201eEurovison\u201d) Nie ma czasu do stracenia, \u201ePrzesta\u0144 si\u0119 wyg\u0142upia\u0107 i by\u0107 bezu\u017cyteczny. Chod\u017a ze mn\u0105. Zmienimy \u015bwiat.\u201d (\u201eWalk with Me\u201d). Wreszcie dochodzi do rozlewu krwi. \u201eChc\u0119 tortur, broni i korporacji. Nie kontroli, prezydenta czy parlamentu. Nakarm m\u00f3j g\u0142\u00f3d ub\u00f3stwem. Nakarm m\u00f3j gniew dzie\u0107mi. (…) Nakarm moje ego luksusem.\u201d Kto po\u017cera to wszystko \u201eze spokojnym umys\u0142em ludo\u017cercy\u201d? Buntownicy \u017c\u0105dni krwawej zmiany? A mo\u017ce to System zjada rewolucjonist\u00f3w i wypluwa ich jako goni\u0105cych za bogactwami konformist\u00f3w. Czy bunt m\u00f3g\u0142 si\u0119 uda\u0107? Mo\u017ce jedyne perspektywy dla jego uczestnik\u00f3w to wpisanie si\u0119 w logik\u0119 systemu lub \u015bmier\u0107. A mo\u017ce w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o rewolucjonistom. Przecie\u017c nie byli wykl\u0119tym ludem ziemi nie posiadaj\u0105cym niczego, lecz raczej stali na najni\u017cszym szczeblu mieszcza\u0144stwa, domagaj\u0105c si\u0119 wi\u0119cej. Czy walka o wolno\u015b\u0107 oznacza\u0142a walk\u0119 o swobod\u0119 konsumpcji? \u201eJeste\u015bmy tym, czym wy b\u0119dziecie. Paso\u017cytem poch\u0142aniaj\u0105cym dusze. Op\u00f3r jest daremny\u201d, s\u0142yszymy w \u201eResistance is Futile\u201d, kontynuuj\u0105cym temat podj\u0119ty w tytu\u0142owym utworze z p\u0142yty \u201eWAT\u201d. Jeste\u015bmy Laibach, a wy zostaniecie zasymilowani. Wch\u0142oni\u0119cie przez system ma jednak mie\u0107 dobre strony: \u201ePodniesiemy jako\u015b\u0107 \u017cycia was wszystkich.\u201d Wreszcie nadchodzi epilog p\u0142yty (\u201eKoran\u201d) . \u0141agodna spokojna pie\u015b\u0144 o wierze w lepszy \u015bwiat, w braterstwo, r\u00f3wno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. I w szcz\u0119\u015bcie dla wszystkich. Ale gdy zajdzie s\u0142o\u0144ce, zostajemy sami. Bez odpowiedzi na \u017cadne z pyta\u0144. Jak rozumie\u0107 tytu\u0142 utworu? Religia jako \u017ar\u00f3d\u0142o prawdziwej rewolucji? Kpina z islamofob\u00f3w? Szyderstwo z naiwnych, idealistycznych kontestator\u00f3w ka\u017cdej epoki?<\/p>\n

Zastanawiaj\u0105cy jest te\u017c tytu\u0142 albumu \u2013 Widmo. Czy to nawi\u0105zanie do \u201eManifestu\u201d Marksa i Engelsa? Czy widmem jest System? A mo\u017ce ka\u017cdy z nas \u2013 ludzi \u017cyj\u0105cych w epoce rozpadu wi\u0119zi spo\u0142ecznych i przenoszenia \u017cycia na p\u0142aszczyzn\u0119 \u015bwiat\u00f3w wirtualnych? A mo\u017ce Laibach kolejny raz bawi si\u0119 popkultur\u0105 nawi\u0105zuj\u0105c do organizacji demonicznego Blofelda znanej z filmowych przyg\u00f3d Jamesa Bonda?<\/p>\n

Laibach, jak zawsze nie daje nam odpowiedzi. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie. Wiadomo, \u017ce nic nie sprzedaje si\u0119 tak dobrze jak umiej\u0119tnie konfekcjonowany bunt przeciwko \u015bwiatu, oparty na prostych has\u0142ach. Laibach nie stawia nawet pyta\u0144 jako takich, musimy je sformu\u0142owa\u0107 my sami. W tym tkwi wielka si\u0142a tw\u00f3rczo\u015bci Laibach i powi\u0105zanych z nimi w ramach ruchu Neue Slowenische Kunst projekt\u00f3w graficznych, muzycznych i teatralnych. S\u0142owe\u0144cy nie s\u0105 liberalnymi artystami i intelektualistami uprawiaj\u0105cymi kontestacj\u0119 za stypendia i rz\u0105dowe dotacje. Zamiast pokazywa\u0107 sprawno\u015b\u0107 w cytowaniu Baumana, Deborda czy Chomsky\u2019ego, tak jak wspomniani autorzy, pokazuj\u0105 odbiorcy wycinek wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, \u015bwiata ponowoczesnego, spo\u0142ecze\u0144stwa spektaklu. Wszystkie wzbudzone w ten spos\u00f3b refleksje, pytania i wnioski musi wysnu\u0107 sam odbiorca. To odr\u00f3\u017cnia Laibach od ich muzycznych epigon\u00f3w kt\u00f3rzy maj\u0105 wiele gotowych odpowiedzi, ale ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jedynie do rozpalania infantylnych fantazji o totalitaryzmie, imperium czy duchowym odrodzeniu. \u201eSpectre\u201d mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno publicystycznym komentarzem do aktualnych wydarze\u0144 na \u015bwiecie, refleksj\u0105 nad problemem buntu z jego istot\u0105 i konsekwencjami, zabaw\u0105 motywami kultury masowej czy wreszcie pe\u0142nym czarnego humoru nihilistycznym \u017cartem. Wszystko jest zale\u017cne od odbiorcy. Warto si\u0119gn\u0105\u0107 po \u201eSpectre\u201d. Zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem muzyki jak i przekazywanych tre\u015bci, spotkanie z tym widmem mo\u017ce by\u0107 niezwykle satysfakcjonuj\u0105ce.<\/p>\n

Henryk Wro\u0144ski<\/p>\n

\"Spectre_Laibach5\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po reinterpretuj\u0105cej hymny r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w p\u0142ycie \u201eVolk\u201d, \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej z filmu \u201eIron Sky\u201d i zaskakuj\u0105cych odczytaniach tw\u00f3rczo\u015bci J.S.Bacha i R.Wagnera, s\u0142owe\u0144ski Laibach opublikowa\u0142 kolejny autorski […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13484,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,26,27],"tags":[1476,490,1475,600,747],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Spectre_Laibach5.jpg?fit=815%2C739&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-3vt","jetpack-related-posts":[{"id":22244,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22244","url_meta":{"origin":13483,"position":0},"title":"KRLD: Laibach podbija Pjongjang","date":"20 sierpnia 2015","format":false,"excerpt":"Zgodnie z wcze\u015bniejszymi zapowiedziami, muzyczny kolektyw Laibach rozpocz\u0105\u0142 koncerty w stolicy Korea\u0144skiej Republiki Ludowo-Demokratycznej - Pjongjangu. S\u0142owe\u0144scy prekursorzy industrialu\u00a0pierwszy koncert w KRLD zagrali 19 sierpnia w sali koncertowej mieszcz\u0105cej 1500 os\u00f3b. Nast\u0119pny odb\u0119dzie si\u0119 20 sierpnia. Daty wyst\u0119p\u00f3w zbiegaj\u0105 si\u0119 z 70. rocznic\u0105 wyzwolenia p\u00f3\u0142wyspu spod okupacji japo\u0144skiej. Zapowied\u017a koncert\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"11872038_10153083867636765_7958989299998060610_o","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/11872038_10153083867636765_7958989299998060610_o-1024x600.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21225,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21225","url_meta":{"origin":13483,"position":1},"title":"KRLD: Koncert Laibach w Pjongjangu","date":"13 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Kultowy zesp\u00f3\u0142 Laibach zapowiedzia\u0142 seri\u0119 koncert\u00f3w w stolicy Korea\u0144skiej Republiki Ludowo-Demokratycznej,\u00a0Pjongjangu. S\u0142owe\u0144scy prekursorzy industrialu zagraj\u0105 w Korei P\u00f3\u0142nocnej 19 i 20 sierpnia, w 70. rocznic\u0119 wyzwolenia p\u00f3\u0142wyspu spod okupacji japo\u0144skiej.\u00a0Liberation Day Tourrozpocznie si\u0119 bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu trasy koncertowej Laibach w USA i obchodach 35-lecia istnienia zespo\u0142u. (Na podst. mute.com oprac.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/laibach.jpg?fit=669%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26738,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26738","url_meta":{"origin":13483,"position":2},"title":"Szwecja: 40-letnie „dzieci” w\u015br\u00f3d „uchod\u017ac\u00f3w”","date":"6 wrze\u015bnia 2016","format":false,"excerpt":"Szwedzki pediatra Josef Milerad wywo\u0142a\u0142 burz\u0119 medialn\u0105, poniewa\u017c ujawni\u0142 tajemnic\u0119 poliszynela:\u00a0stwierdzi\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d tzw. \"nieletnich uchod\u017ac\u00f3w\", kt\u00f3rzy \"uciekaj\u0105\" do Szwecji, regularnie wykrywa si\u0119 mocno doros\u0142e osoby. \u2013 Oczywi\u015bcie takie przypadki nie zdarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto, ale bywa, \u017ce osoby podaj\u0105ce si\u0119 za nieletnich maj\u0105 w rzeczywisto\u015bci od 30 do 40 lat.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/17-letni_imigrant.jpg?fit=960%2C539&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28412,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28412","url_meta":{"origin":13483,"position":3},"title":"W\u0119gry: W\u0142adze dzi\u0119kuj\u0105 Iranowi za wsparcie Syrii w walce z d\u017cihadystami","date":"13 lutego 2017","format":false,"excerpt":"W ubieg\u0142\u0105 sobot\u0119 w\u0119gierski minister spraw zagranicznych\u00a0P\u00e9ter Szijj\u00e1rt\u00f3 spotka\u0142 si\u0119 z ambasadorem ira\u0144skim w Budapeszcie, w imieniu W\u0119gier sk\u0142adaj\u0105c na r\u0119ce strony ira\u0144skiej podzi\u0119kowanie za pomoc udzielon\u0105 przez Iran rz\u0105dowi syryjskiemu, walcz\u0105cemu od lat z d\u017cihadystami. Powiedzia\u0142 te\u017c, \u017ce \"syryjskie rozmowy pokojowe [w Astanie] przygotuj\u0105 pole pod polityczne rozwi\u0105zanie syryjskiego\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Hungary-Iran.jpg?fit=449%2C353&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29583,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29583","url_meta":{"origin":13483,"position":4},"title":"Polska: Dzia\u0142acz KOD skazany za str\u0119czycielstwo","date":"14 czerwca 2017","format":false,"excerpt":"13 czerwca Konrad Materna zosta\u0142 skazany za handel lud\u017ami. Zwerbowa\u0142 co najmniej 93 kobiety. Lider tzw. \"KOD-Kapeli\" na og\u0142oszeniu wyroku si\u0119 nie pojawi\u0142. Przed rozpraw\u0105 twierdzi\u0142, \u017ce zarzuty wobec niego s\u0105 efektem nagonki prokuratury wobec dzia\u0142aczy KOD. Prokuratura zarzuca\u0142a mu handel lud\u017ami, sutenerstwo i dzia\u0142ania w zorganizowanej grupie przest\u0119pczej, kt\u00f3ra\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Konrad_Materna.jpg?fit=754%2C503&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17919,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17919","url_meta":{"origin":13483,"position":5},"title":"USA: \u015amier\u0107 z d\u0142ugami","date":"11 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"Prawie 20% Amerykan\u00f3w jest przekonanych, \u017ce do czasu \u015bmierci nie uda im si\u0119 sp\u0142aci\u0107 swoich d\u0142ug\u00f3w. Prawie po\u0142owa za\u015b (43%) s\u0105dzi, \u017ce po sko\u0144czeniu 61 lat wci\u0105\u017c b\u0119dzie mia\u0142a d\u0142ugi zwi\u0105zane z zobowi\u0105zaniami powsta\u0142ymi w przesz\u0142o\u015bci. Takie wyniki przynosi sonda\u017c przeprowadzony przez serwis CreditCards.com. Najwi\u0119kszym pesymizmem wykaza\u0142y si\u0119 osoby maj\u0105ce\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Debit_Credit.jpg?fit=660%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13483"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13483"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13664,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13483\/revisions\/13664"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}