Ko\u015bcio\u0142y ormia\u0144skie<\/strong><\/p>\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 ormia\u0144ska ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w g\u00f3rach Armenii ok. 2 tysi\u0105clecia przed Chrystusem. Armenia znana jest jako pierwszy kraj\u00a0 kt\u00f3ry oficjalnie przyj\u0105\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo w 301 r. n.e. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 ormia\u0144ska w Iranie rozproszona jest po ca\u0142ym kraju. Jej migracje rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 od XVI w., w czasie wojen mi\u0119dzy Persj\u0105 a imperium osma\u0144skim. Ormianie migrowali do Culfy a stamt\u0105d do \u015brodkowego Iranu. Ormianie podzielali w\u00f3wczas koncepcje monofizyt\u00f3w. Oczywi\u015bcie w czasach aktywno\u015bci misjonarzy w Persji wielu Ormian konwertowa\u0142o na katolicyzm i protestantyzm, tworz\u0105ce we wsp\u00f3\u0142czesnym Iranie odr\u0119bne struktury ko\u015bcielne. Do ko\u015bcio\u0142\u00f3w ormia\u0144skich nale\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedstawicieli mniejszo\u015bci religijnych w Iranie. Podporz\u0105dkowani s\u0105 patriarchatom w Eczmiadzynie i liba\u0144skim Bzommar. Historyczne centra ira\u0144skich Ormian to Teheran, Isfahan i Tabriz. W ca\u0142ym kraju funkcjonuj\u0105 ich plac\u00f3wki spo\u0142eczne sportowe i kulturalne.<\/p>\n Warto w tym miejscu wspomnie\u0107, \u017ce wed\u0142ug najnowszych danych Iran zamieszkuje ok 61 miliona ludzi z kt\u00f3rych 99,56 % stanowi\u0105 muzu\u0142manie. Innymi s\u0142owy, mniejszo\u015bci religijne stanowi\u0105 mniej ni\u017c p\u00f3\u0142 procent populacji Iranu \u2013 ok. 300 tysi\u0119cy os\u00f3b. Spo\u015br\u00f3d nich Ormianie to ok 150 tysi\u0119cy os\u00f3b. Zgodnie z 19 artyku\u0142em konstytucji Iranu, \u201eMieszka\u0144cy Iranu, niezale\u017cnie od przynale\u017cno\u015bci etnicznej i plemiennej posiadaj\u0105 r\u00f3wne prawa. Rasa, kolor sk\u00f3ry, j\u0119zyk ani \u017caden inny czynnik nie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 uprzywilejowania.\u201d Zgodnie za tym artyku\u0142em, mniejszo\u015bci religijne w Iranie opr\u00f3cz miejsc kultu, tak jak inni obywatele mog\u0105 korzysta\u0107 z maj\u0105tku pa\u0144stwa.<\/p>\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 Ormian ira\u0144skich cieszy si\u0119 obecnie nast\u0119puj\u0105cymi prawami:<\/p>\n – prawo do reprezentacji parlamentarnej \u2013 Ormianie posiadaj\u0105 dw\u00f3ch reprezentant\u00f3w w parlamencie (Islamskim Zgromadzeniu Doradczym)<\/p>\n \u2013 prawo do kultu religijnego: \u00a0ok. 200 ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Iranie nale\u017cy do Ormian, w tym 50 w samym Teheranie gdzie mieszka ich ok. 120 tysi\u0119cy.<\/p>\n \u2013 media :Od wielu lat ira\u0144scy Ormianie wydaj\u0105 czasopisma i\u00a0gazety o zasi\u0119gu og\u00f3lnokrajowym. Jak dot\u0105d zarejestrowali 102 tytu\u0142y wydawane przez stowarzyszenia ormia\u0144skie.<\/p>\n Nale\u017cy te\u017c wspomnie\u0107 o ponad 50 stowarzyszeniach sportowych i\u00a0dobroczynnych. Na przyk\u0142ad klub sportowy Ararat w Teheranie mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 jednym z najlepszych kompleks\u00f3w sportowych w kraju. Istnieje 50 szk\u00f3\u0142 ormia\u0144skich s\u0142u\u017c\u0105cych tylko tej spo\u0142eczno\u015bci (nie przyjmuj\u0105 muzu\u0142man\u00f3w). Dla Ormian, tak jak dla wszystkich obywateli otwarte s\u0105 wszystkie szko\u0142y pa\u0144stwowe. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 ormia\u0144ska utrzymuje te\u017c szpitale, cmentarze i pomniki kultury takie jak klasztor \u015bw. Tadeusza, katedra Vank i muzea ormia\u0144skie. Uko\u0144czona w 1606 r. katedra Vank zbudowana jest w tradycyjnym ira\u0144skim stylu i\u00a0od swego powstania nieprzerwanie znajduje si\u0119 w r\u0119kach Ormian.<\/p>\n Ko\u015bcio\u0142y asyryjskie<\/strong><\/p>\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 asyryjska, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 tak\u017ce ko\u015bcio\u0142y katolicki\u00a0i\u00a0protestanckie liczy ok. 1,2 miliona wiernych w Iraku, Iranie I Stanach Zjednoczonych. W Iranie posiadaj\u0105:<\/p>\n \u2013 Jednego reprezentanta w parlamencie<\/p>\n –\u00a058 ko\u015bcio\u0142\u00f3w w samym Wschodnim Azerbejd\u017canie i\u00a0pi\u0119\u0107 w Teheranie. Licz\u0105ca 30 tys. wiernych spo\u0142eczno\u015b\u0107 asyryjska posiada zatem ponad 60 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, niekt\u00f3re pochodz\u0105ce jeszcze z czas\u00f3w Sasanid\u00f3w.<\/p>\n \u2013 Opr\u00f3cz dost\u0119pu do szk\u00f3\u0142 pa\u0144stwowych Asyryjczycy prowadz\u0105 w\u0142asne szko\u0142y. Wydaj\u0105 27 czasopism, posiadaj\u0105 20 centr\u00f3w spo\u0142eczno-kulturalnych I kilkana\u015bcie stowarzysze\u0144.<\/p>\n Cerkiew grecka i\u00a0rosyjska<\/strong><\/p>\n Obecno\u015b\u0107 cerkwi rosyjskiej i greckiej w Iranie wi\u0105\u017ce si\u0119 z obecno\u015bci\u0105 Grek\u00f3w i\u00a0Rosjan na jego terenach. Rosyjska cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja w Teheranie jest siedzib\u0105 biskupa pochodz\u0105cego z Rosji. Jest on duszpasterzem kilku tysi\u0119cy Rosjan \u017cyj\u0105cych i\u00a0pracuj\u0105cych w Iranie i\u00a0krajach Zatoki Perskiej.<\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki<\/strong><\/p>\n Obecno\u015b\u0107 katolik\u00f3w w Iranie si\u0119ga XVI w. Ira\u0144ski episkopat liczy 13 os\u00f3b. W jego\u00a0sk\u0142ad wchodz\u0105 przedstawiciele trzech wsp\u00f3lnot:<\/p>\n – Ormia\u0144skiej do kt\u00f3rej nale\u017cy ok. 12 tys. wiernych. Posiada ona 8 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, cztery kompleksy sportowe, sze\u015b\u0107 isntytucji edukacyjnych i cmentarz.<\/p>\n – \u00a0Asyryjskiej licz\u0105cej ok. 13 tys. wiernych, posiadaj\u0105cej 8 ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\n – \u00a0Rzymskokatolickiej dzia\u0142aj\u0105cej od 1630 r. Obecnie skupia ona g\u0142\u00f3wnie wiernych pochodz\u0105cych z Polski, W\u0142och\u00a0i\u00a0Francji. Wed\u0142ug danych episkopatu do ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy ok. 2500 os\u00f3b. Wsp\u00f3lnota posiada 9 ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\n Protestantyzm<\/strong><\/p>\n Protestantyzm w Iranie pojawi\u0142 si\u0119 w XIX w. wraz z misjonarzami z Wielkiej Brytanii i\u00a0USA. W Iranie obecne s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce denominacje:<\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 prezbiteria\u0144ski<\/strong><\/p>\n Zorganizowany wed\u0142ug j\u0119zyk\u00f3w w trzy ko\u015bcio\u0142y: asyryjski, ormia\u0144ski i\u00a0perski. Sze\u015bciu przedstawicieli ka\u017cdego z nich tworzy osiemnastoosobow\u0105 rad\u0119 najwy\u017csz\u0105 ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada 14 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i ok. 5 tys. wiernych.<\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 anglika\u0144ski<\/strong><\/p>\n Anglikanie s\u0105 obecni w Iranie od XIX w. Ko\u015bcio\u0142y anglika\u0144skie znajduj\u0105 si\u0119 w Isfahanie, Teheranie i Tabriz. Ko\u015bci\u00f3\u0142 liczy ok. 80 wiernych.<\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 zielono\u015bwi\u0105tkowy<\/strong><\/p>\n Jest on obecny w Iranie od 1895 r.\u00a0i\u00a0od samego pocz\u0105tku by\u0142 afiliowany przy Radzie Powszechnej Ko\u015bcio\u0142a Zielono\u015bwi\u0105tkowego Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jego wierni posiadaj\u0105 trzy ko\u015bcio\u0142y w Teheranie,\u00a0 spotykaj\u0105 si\u0119 na modlitwy tak\u017ce w swoich domach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 liczy ok. 2000 wiernych, 10 biskup\u00f3w i 20 rektor\u00f3w.<\/p>\n Adwenty\u015bci Dnia Si\u00f3dmego<\/strong><\/p>\n Adwenty\u015bci dzia\u0142aj\u0105 w Iranie od 1911 r.\u00a0Blisko wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z ira\u0144skimi prezbiterianami. Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada 6 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i ok. 7 tys wiernych.<\/p>\n Prawa i\u00a0wolno\u015bci<\/strong><\/p>\n Zgodnie z zasadami praw islamu, rz\u0105d islamski gwarantuje wolno\u015b\u0107 wyznania i kultu religijnego, bezpiecze\u0144stwo \u015bwi\u0105ty\u0144 i miejsc modlitwy oraz miejsc \u015bwi\u0119tych, godno\u015b\u0107 kap\u0142an\u00f3w, niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0105downicz\u0105, wolno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i spo\u0142ecznej. Konstytucja Islamskiej Republiki Iranu jest praktycznym zastosowaniem teoretycznych i kanonicznych zasad islamu dotycz\u0105cych praw mniejszo\u015bci religijnych. Nie s\u0105 one uznawane za obcych, lecz za spo\u0142eczno\u015bci krajowe korzystaj\u0105ce ze wszelkich praw i wolno\u015bci. Jak wspomniano wy\u017cej, mniejszo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie to g\u0142\u00f3wnie Ormianie, Asyryjczycy i spo\u0142eczno\u015bci nie pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 j\u0119zykiem perskim b\u0119d\u0105ce obywatelami Iranu i korzystaj\u0105ce z r\u00f3wnych praw. Opr\u00f3cz przywo\u0142anego ju\u017c artyku\u0142u 19, do mniejszo\u015bci religijnych odnosi si\u0119 pi\u0119\u0107 innych artyku\u0142\u00f3w konstytucji.<\/p>\n Artyku\u0142 13 stanowi, \u017ce zaratusztrianie, \u017cydzi i chrze\u015bcijanie ira\u0144scy s\u0105 uznawani za jedyne mniejszo\u015bci religijne kt\u00f3re mog\u0105 korzysta\u0107 z wolno\u015bci religijnych wyznaczanych przez prawo. Wolno im praktykowa\u0107 ich religie i tradycje.<\/p>\n Wynika z tego, \u017ce:\u00a0zaratusztrianie, \u017cydzi i chrze\u015bcijanie nie s\u0105 uznawani za obcych lecz za obywateli ira\u0144skich, stosuj\u0105 si\u0119 do nich te same prawa co do innych Ira\u0144czyk\u00f3w, wolno im praktykowa\u0107 ceremonie zgodne z ich kultur\u0105 i zwyczajami oraz przestrzega\u0107 swoich norm i warto\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 prawa zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 religijn\u0105 i kulturaln\u0105. Woln\u0105 im tak\u017ce prowadzi\u0107 nauczanie religii w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w i ich dzieci i tworzy\u0107 instytucje edukacyjne,<\/p>\n Artyku\u0142 14 wywiedziony jest z wersetu\u00a0Koranu \u201cB\u00f3g nie zabrania wam, aby\u015bcie byli dobrzy i sprawiedliwi wzgl\u0119dem tych, kt\u00f3rzy was nie zwalczali z powodu religii ani nie wyp\u0119dzali was z waszych domostw. Zaprawd\u0119, B\u00f3g mi\u0142uje ludzi sprawiedliwych!\u201c Rz\u0105d Islamskiej Republiki Iranu i\u00a0muzu\u0142manie s\u0105 zobowi\u0105zani traktowa\u0107 niemuzu\u0142man\u00f3w zgodnie z zasadami sprawiedliwo\u015bci, r\u00f3wno\u015bci I pokoju I szanowa\u0107 ich prawa. Prawo to stosuje si\u0119 do tych, kt\u00f3rzy nie uczestnicz\u0105 w dzia\u0142alno\u015bci wymierzonej w islam i Islamsk\u0105\u00a0Republik\u0119 Iranu.<\/p>\n Zgodne z artyku\u0142em 15, j\u0119zyki mniejszo\u015bci etnicznych mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w prasie\u00a0i\u00a0mediach a ich nauczanie jest dopuszczone w szko\u0142ach.<\/p>\n Artyku\u0142 26 stanowi o wolno\u015bci zrzeszania si\u0119 w partie polityczne, stowarzyszenia, wsp\u00f3lnoty, stowarzyszenia religijne, pod warunkiem, \u017ce nie naruszaj\u0105 one zasad niepodleg\u0142o\u015bci, wolno\u015bci i jedno\u015bci narodowej a ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie jest wymierzona w republik\u0119 islamsk\u0105. Nikomu nie mo\u017cna zabroni\u0107 udzia\u0142u w takich stowarzyszeniach ani zmusi\u0107 do uczestnictwa w nich.<\/p>\n
![\"OB-XJ935_iran_c_E_20130508035514\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/OB-XJ935_iran_c_E_20130508035514.jpg\")
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"