{"id":14297,"date":"2014-05-28T21:06:16","date_gmt":"2014-05-28T19:06:16","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=14297"},"modified":"2014-06-09T15:45:25","modified_gmt":"2014-06-09T13:45:25","slug":"eugenio-fontanini-wietnamski-socjalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=14297","title":{"rendered":"Eugenio Fontanini: Wietnamski socjalizm"},"content":{"rendered":"

Napotka\u0107 mo\u017cna r\u00f3\u017cne sprzeczne opinie na temat Wietnamu i jego obecnej polityki. Ze strony libera\u0142\u00f3w wobec kraju p\u0142yn\u0105 oskar\u017cenia o bycie dyktatur\u0105 gdzie nieznane s\u0105 wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i opinii. Przedstawiciele lewicy cz\u0119sto oskar\u017caj\u0105 Wietnam o zdrad\u0119 rewolucyjnych idea\u0142\u00f3w dzi\u0119ki kt\u00f3rym pokonano ameryka\u0144skich imperialist\u00f3w i zbudowano niezale\u017cne, socjalistyczne pa\u0144stwo. Ich zdaniem Wietnam jest dzi\u015b jedynie kolejnym krajem kapitalistycznym, rz\u0105dzonym przez skorumpowanych \u201erewizjonist\u00f3w\u201d dzia\u0142aj\u0105cych w interesie bur\u017cuazji. Jak jest prawda? Przedmiotem poni\u017cszego tekstu b\u0119dzie analiza ewolucji politycznej i gospodarczej sytuacji Wietnamu po wojnie kt\u00f3ra zrujnowa\u0142a kraj.<\/p>\n

Po zniszczeniach spowodowanych przez imperialistyczn\u0105 agresj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych na Wietnam, gospodarka wiejska by\u0142a w ruinie, p\u00f3\u0142noc kraju zosta\u0142a cofni\u0119ta do epoki preintustrialnej a wojna spowodowa\u0142a milionowe straty w ludziach, zabitych i rannych. Opr\u00f3cz problem\u00f3w gospodarczych, Wietnam zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty w wojn\u0119 z s\u0105siedni\u0105 Demokratyczn\u0105 Republik\u0105 Kampuczy po tym jak Czerwoni Khmerzy zaatakowali obywateli wietnamskich na pograniczu obu kraj\u00f3w. W tym kontek\u015bcie nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce wprowadzone reformy otwieraj\u0105ce rynek mia\u0142y na celu wzmocnienie, a nie demonta\u017c socjalizmu. Reformy te przypomina\u0142y Now\u0105 polityk\u0119 Ekonomiczn\u0105 (NEP) wprowadzony przez Lenina i bolszewik\u00f3w w Zwi\u0105zku Radzieckim w 1921 r. W pierwszej fazie reform, pa\u0144stwo wci\u0105\u017c pe\u0142ni\u0142o centraln\u0105 rol\u0119 w gospodarce. Ale w sektorze rolnym zezwolono rolnikom na sprzeda\u017c wytworzonych produkt\u00f3w. Wtedy Komunistyczna Partia Wietnamu zadecydowa\u0142a o wprowadzeniu polityki Doi Moi co oznacza \u201einnowacj\u0119\u201d b\u0105d\u017a \u201eodnow\u0119\u201d. Reformy Doi Moi wzmocni\u0142y sektor rolny i zredukowa\u0142y inflacj\u0119 kt\u00f3rej poziom w 1987 r. wynosi\u0142 niemal 500%. Podobnie jak Lenin i Stalin kt\u00f3rzy w NEP widzieli tymczasowy \u015brodek pomagaj\u0105cy przetrwa\u0107 czas budowy socjalizmu, Komunistyczna Partia Wietnamu u\u017cywa\u0142a (i wci\u0105\u017c u\u017cywa) reform rynkowych dla wzmacniania socjalizmu, za\u015b nieustaj\u0105cy nadz\u00f3r pa\u0144stwa nad gospodark\u0105 uniemo\u017cliwi\u0142 nabranie charakteru odr\u0119bnej klasy przez przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n

\u00d3wczesne reformy mia\u0142y jednak ograniczony charakter, gdy\u017c Wietnam by\u0142 w pe\u0142ni zale\u017cny od swego wypr\u00f3bowanego sojusznika. W 1981 r. radziecka pomoc gospodarcza stanowi\u0142a niemal 40% bud\u017cetu pa\u0144stwa. Po roku 1991, ta ogromna pomoc znikn\u0119\u0142a ca\u0142kowicie. Wtedy Partia zadecydowa\u0142a, \u017ce nadszed\u0142 czas na otwarcie kraju na inwestycje zagraniczne. By\u0142o to doskona\u0142e posuni\u0119cie polityczne, a kombinacja niskich p\u0142ac i dobrego po\u0142o\u017cenia geograficznego by\u0142y niezwykle kusz\u0105ce dla zagranicznych inwestor\u00f3w. Jednak mimo otwarcia rynku, pozosta\u0142 on pod kontrol\u0105 Partii Komunistycznej, a zagraniczne inwestycje przyjmowa\u0142y form\u0119 joint venture <\/em>zarz\u0105dzanych przez pa\u0144stwo. We wszystkich innych krajach komunistycznych, kt\u00f3re przesz\u0142y transformacj\u0119 gospodarcz\u0105 (pomy\u015blmy o Rosji Jelcyna) zmniejsza\u0142 si\u0119 udzia\u0142 pa\u0144stwa w kontroli nad gospodark\u0105. W Wietnamie wzr\u00f3s\u0142 on z 39 % w 1992 r. do 41% w 2003 r., a dane te nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 przedsi\u0119biorstw z udzia\u0142em kapita\u0142u zagranicznego nadzorowanych przez pa\u0144stwo. W odr\u00f3\u017cnieniu od wielu innych pa\u0144stw, pa\u0144stwowa kontrola nie zatrzyma\u0142a w Wietnamie rozwoju gospodarki \u2013 PKB kraju zacz\u0119\u0142o szybko rosn\u0105\u0107, nawet o 8% rocznie. Boom gospodarczy by\u0142 szczeg\u00f3lnie odczuwalny na po\u0142udniu kraju. Do ko\u0144ca obecnej dekady pa\u0144stwowe przedsi\u0119biorstwa z Miasta Ho Chi Minha b\u0119d\u0105 wytwarza\u0107 oko\u0142o po\u0142owy bud\u017cetu pa\u0144stwa. Istniej\u0105 tak\u017ce firmy prywatne, ale niewiele z nich jest du\u017cych. 99 % prywatnych przedsi\u0119biorstw w kraju to dalej firmy ma\u0142e lub \u015bredniej wielko\u015bci. W roku 2005 jedynie 22 firmy prywatne znalaz\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d 200 najwi\u0119kszych w kraju, a 122 przedsi\u0119biorstwa z listy by\u0142y w pe\u0142ni pa\u0144stwowe. Od tego czasu dane niewiele si\u0119 zmieni\u0142y.<\/p>\n

Pa\u0144stwo w dalszym ci\u0105gu wspiera lud i klasy pracuj\u0105ce, a nie kapitalist\u00f3w (inaczej ni\u017c w Indiach i innych krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119). Wed\u0142ug danych Banku \u015awiatowego PKB na osob\u0119 zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 z 239 dolar\u00f3w w 1985 r. do 1155 dolar\u00f3w w 2010 r. Jednocze\u015bnie Wietnam zanotowa\u0142 znacz\u0105cy spadek ludno\u015bci \u017cyj\u0105cej w ub\u00f3stwie \u2013 od 70% w 1990 r. do 22% w 2005 r. W kwestii opieki zdrowotnej i edukacji, wska\u017aniki Wietnamu stoj\u0105 na takim samym poziomie jak kraj\u00f3w o znacznie wy\u017cszym PKB na osob\u0119 jak Tajlandia, Chiny czy Filipiny. Mi\u0119dzy 1990 r. a 2001 r. procent ucz\u0119szczaj\u0105cych do szk\u00f3\u0142 podstawowych wzr\u00f3s\u0142 z 88% do 95%. Op\u0142aty za szkolnictwo utrzymywane s\u0105 na bardzo niskim poziomie a najubo\u017csze rodziny s\u0105 z nich zwalniane. Poziom \u015bmiertelno\u015bci noworodk\u00f3w wynosi 23 na 10 tysi\u0119cy urodze\u0144, zatem mniej ni\u017c w Tajlandii, Chinach i na Filipinach i znacznie mniej ni\u017c w Indiach i Indonezji. Nawet w czasie globalnego kryzysu dotykaj\u0105cego pa\u0144stwa kapitalistyczne takie jak Stany Zjednoczone, Wietnam utrzyma\u0142 stop\u0119 bezrobocia na poziomie 2.29%. Dzieje si\u0119 tak poniewa\u017c pa\u0144stwo ca\u0142y czas d\u0105\u017cy do zagwarantowania pracy wszystkim mieszka\u0144com.<\/p>\n

Jak w ka\u017cdym kraju nie pod\u0105\u017caj\u0105cym za rozkazami z Waszyngtonu, tak\u017ce w Wietnamie s\u0105 \u201edysydenci\u201d i wybuchy niezadowolenia. Jak pisze Bill Hayton, ameryka\u0144ski libera\u0142, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 nie jest prowietnamski, w swej ksi\u0105\u017cce \u201eWietnam: Powstaj\u0105cy smok\u201d: \u201ePodejrzliwo\u015b\u0107 w\u0142adz nie jest pozbawiona podstaw. Agenci ameryka\u0144scy regularnie pr\u00f3bowali prowokowa\u0107 w Wietnamie rozruchy. Ale w swoich planach nie docenili skali pa\u0144stwowej kontroli i wierno\u015bci znakomitej wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Wietnamu wobec pa\u0144stwa i jego w\u0142adz. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi naprawd\u0119 jest zadowolona z rz\u0105du i cieszy si\u0119 z bycia uczciwymi obywatelami Socjalistycznej Republiki Wietnamu.\u201d<\/p>\n

Wietnam jest wreszcie krajem o rozwijaj\u0105cej si\u0119 gospodarce, kt\u00f3ry utrzymuje kurs komunistyczny w warstwie ideowo-politycznej. Jak dot\u0105d otwarcie rynku nie wymkn\u0119\u0142o si\u0119 z r\u0105k i przyczyni\u0142o si\u0119 do poprawy bytu ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

T\u0142umaczenie: Redakcja Xportal.pl<\/em>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Stato e Potenza<\/a><\/em><\/i><\/p>\n

\"Alias_Il_trionfo_finale\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Napotka\u0107 mo\u017cna r\u00f3\u017cne sprzeczne opinie na temat Wietnamu i jego obecnej polityki. Ze strony libera\u0142\u00f3w wobec kraju p\u0142yn\u0105 oskar\u017cenia o bycie dyktatur\u0105 gdzie nieznane s\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14298,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,6],"tags":[255,428,871,1539,1009],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/Alias_Il_trionfo_finale.jpg?fit=510%2C367&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-3IB","jetpack-related-posts":[{"id":20571,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20571","url_meta":{"origin":14297,"position":0},"title":"Wietnam: 40 lat od zwyci\u0119stwa","date":"30 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Wietnam \u015bwi\u0119tuje dzi\u015b czterdziest\u0105 rocznic\u0119 zaj\u0119cia Sajgonu przez armi\u0119 Wietnamu P\u00f3\u0142nocnego, co doprowadzi\u0142o do zako\u0144czenia wojny i zjednoczenia kraju. Przemawiaj\u0105c na uroczysto\u015bciach rocznicowych premier\u00a0Nguyen Tan Dung przypomnia\u0142 o zbrodniach jakich dopu\u015bcili si\u0119 Amerykanie i ich sojusznicy i okre\u015bli\u0142 zako\u0144czenie wojny mianem zwyci\u0119stwa \u017carliwego patriotyzmu. Zaj\u0119cie Sajgonu (obecnie Ho Chi Minh)\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/457665d429210b13750f6a706700e626.jpg?fit=669%2C377&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":16844,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16844","url_meta":{"origin":14297,"position":1},"title":"Rosja: Wietnam w Unii Celnej?","date":"6 pa\u017adziernika 2014","format":false,"excerpt":"Rosja i Wietnam prowadz\u0105 negocjacje na temat zawarcia dwustronnego uk\u0142adu o wolnym handlu. Dyplomaci rosyjscy licz\u0105 na do\u0142\u0105czenie Wietnamu do Unii Celnej obejmuj\u0105cej Rosj\u0119, Bia\u0142oru\u015b i Kazachstan. Obie strony chc\u0105 tak\u017ce zwi\u0119kszenia obrot\u00f3w w dwustronnym handlu do warto\u015bci 10 mld dolar\u00f3w w 2020 r. Dobre stosunki z Wietnamem chc\u0105 budowa\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/41d4a077ddc5916d92cf.jpg?fit=650%2C434&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27456,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27456","url_meta":{"origin":14297,"position":2},"title":"Wietnam: TPP jak domek z kart","date":"17 listopada 2016","format":false,"excerpt":"W\u0142adze Wietnamu poinformowa\u0142y dzisiaj o zaprzestaniu stara\u0144 zmierzaj\u0105cych do ratyfikowania przez wietnamski parlament regionalnej umowy o wolnym handlu, nazywanej Partnerstwem Transpacyficznym (Trans-Pacific Partnership, TPP) zawartej 5 pa\u017adziernika 2015 roku przez USA i 11 kraj\u00f3w Azji i Pacyfiku. Jak powiedzia\u0142 premier Wietnamu Nguyen Xuan Phuc - \"Stany Zjednoczone og\u0142osi\u0142y, \u017ce zawieszaj\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/tpp4.jpg?fit=1024%2C683&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31914,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31914","url_meta":{"origin":14297,"position":3},"title":"Polska: Prezydent RP z wizyt\u0105 w Wietnamie","date":"30 listopada 2017","format":false,"excerpt":"Prezydent Andrzej Duda z\u0142o\u017cy\u0142 oficjaln\u0105 wizyt\u0119 pa\u0144stwow\u0105 w Socjalistycznej Republice Wietnamu, gdzie spotka\u0142 si\u0119 z najwa\u017cniejszymi politykami tego kraju. G\u0142\u00f3wnym celem wizyty prezydenta w Hanoi i Ho Chi Minh by\u0142o rozszerzenie gospodarczej wsp\u00f3\u0142pracy z tym dynamicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 krajem. Jedn\u0105 z decyzji prezydenta Dudy by\u0142o podpisanie dokument\u00f3w pozwalaj\u0105cych udzielenie Wietnamowi\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/Polska-Wietnam-1.jpg?fit=545%2C280&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24870,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24870","url_meta":{"origin":14297,"position":4},"title":"Wietnam: Indie buduj\u0105 stacj\u0119 satelitarn\u0105","date":"29 marca 2016","format":false,"excerpt":"Indie planuj\u0105 zainstalowanie na terytorium Wietnamu stacji monitoringu satelitarnego, kt\u00f3ra ma odbiera\u0107 dane zebrane przez indyjskie satelity kr\u0105\u017c\u0105ce po orbicie oko\u0142oziemskiej. Stacja ma by\u0107 zlokalizowana w pobli\u017cu miasta Ho Chi Minh i docelowo maj\u0105 z niej korzysta\u0107, opr\u00f3cz Indii, tak\u017ce kraje Stowarzyszenia Narod\u00f3w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej (ASEAN). Budowa instalacji ma rozpocz\u0105\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Flag-Pins-India-Vietnam.jpg?fit=400%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26383,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26383","url_meta":{"origin":14297,"position":5},"title":"Wietnam: Obronimy nasze morze","date":"28 lipca 2016","format":false,"excerpt":"Wietnamski premier Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Ph\u00fac zapowiedzia\u0142, \u017ce b\u0119dzie broni\u0142 suwerennych praw Wietnamu na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim. Premier Wietnamu wezwa\u0142 wszystkie strony spor\u00f3w terytorialnych na tym akwenie do przestrzegania prawa mi\u0119dzynarodowego i powstrzymania si\u0119 przed dalszym komplikowaniem sytuacji. \u2013 Musimy zdecydowanie broni\u0107 naszej niezale\u017cno\u015bci, suwerenno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej, musimy\u00a0z determinacj\u0105\u00a0broni\u0107 suwerenno\u015bci Wietnamu\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/wietnamscy_marynarze.jpg?fit=584%2C335&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14297"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14297"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14301,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14297\/revisions\/14301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}