Niedawne wydarzenia na Bliskim Wschodzie, kiedy to bezpilotowy samolot RQ-170 „Sentinel” USAF [1] w dobrym stanie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce ira\u0144skiej Gwardii Rewolucyjnej, odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w militarnym \u015bwiatku. Rozpali\u0142y one umys\u0142y zar\u00f3wno szeregu analityk\u00f3w jak i zwyczajnych fascynat\u00f3w wojskowo\u015bci, rozpoczynaj\u0105c interesuj\u0105c\u0105 dyskusj\u0119 na temat zar\u00f3wno samego przechwycenia pojazdu bezza\u0142ogowego jak i teoretycznych s\u0142abych stron lataj\u0105cych dron\u00f3w (odgrywaj\u0105cych przecie\u017c coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w nowoczesnych armiach) czy te\u017c system\u00f3w nawigacji i \u0142\u0105czno\u015bci satelitarnej w og\u00f3le. Tekst niniejszy stanowi pewn\u0105 pr\u00f3b\u0119 kr\u00f3tkiego zebrania i podsumowania co ciekawszych g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re pad\u0142y w tej dyskusji.<\/p>\n
Jedna z hipotez dotycz\u0105ca przechwycenia tej\u017ce maszyny g\u0142osi, i\u017c do incydentu dosz\u0142o w wyniku ataku elektronicznego, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do przej\u0119cia kontroli nad jej systemami steruj\u0105cymi. R. Peters w swoim artykule \u201eZmierzch dron\u00f3w…\u201d<\/em> [2] formu\u0142uj\u0105c t\u0119 koncepcj\u0119, podejrzewa, \u017ce swoj\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a tu si\u0142a trzecia (spoza Iranu i USA) w postaci Chin lub Rosji. Emerytowany podpu\u0142kownik armii USA twierdzi, \u017ce wykorzystano czu\u0142e punkty si\u0142 zbrojnych atlantyckiego supermocarstwa, takie jak nadmierne oparcie system\u00f3w dowodzenia na nawigacji oraz komunikacji satelitarnej. W po\u0142\u0105czeniu z brakiem \u017cywego o\u015brodka decyzyjnego na pok\u0142adzie w postaci pilota zaowocowa\u0142o to pe\u0142nym sukcesem – pozyskaniem samolotu w dobrym stanie, wraz z pow\u0142ok\u0105 poch\u0142aniaj\u0105c\u0105 fale radarowe oraz zestawem czujnik\u00f3w rozpoznania elektronicznego. Autor, mo\u017ce nazbyt \u015bmia\u0142o, nazywa to wydarzenie najwi\u0119ksz\u0105 kl\u0119sk\u0105 ameryka\u0144skiego rozpoznania powietrznego jaka mia\u0142a miejsce od roku 1960, kiedy to szpiegowski U-2 zosta\u0142 zestrzelony nad Zwi\u0105zkiem Sowieckim, a jego pilot -Gary Powell- dosta\u0142 si\u0119 do niewoli. Zarazem rozwa\u017ca on ewentualny wp\u0142yw wypadk\u00f3w z pogranicza afga\u0144sko-ira\u0144skiego na zmiany we wsp\u00f3\u0142czesnej sztuce wojennej. Je\u015bli bowiem przeciwnik mo\u017ce stosunkowo \u0142atwo uzyska\u0107 kontrol\u0119 nad bezza\u0142ogowymi pojazdami lataj\u0105cymi wykorzystuj\u0105c ich \u0142\u0105cza komunikacyjne, to jedynym w zasadzie rozwi\u0105zaniem by\u0142oby wcze\u015bniejsze programowanie dron\u00f3w w celu wykonania ataku lub rozpoznania nad danym obszarem. Cen\u0105 by\u0142oby jednak ograniczenie w\u0142asnej kontroli nad nimi i pozbawienie si\u0119 elastyczno\u015bci, wraz z kluczow\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 odwo\u0142ania nakazanego ataku ju\u017c po starcie pojazd\u00f3w. Ponadto, nie da si\u0119 wykluczy\u0107, i\u017c za pomoc\u0105 podobnych \u015brodk\u00f3w strona przeciwna mog\u0142aby w powa\u017cnym stopniu sparali\u017cowa\u0107 ameryka\u0144skie systemy komunikacji zar\u00f3wno na szczeblu taktycznym jak i strategicznym, z wszelkimi tego konsekwencjami dla prowadzenia dzia\u0142a\u0144 wojennych. Koncepcja ta, jakkolwiek zgrabnie przedstawiona, ma jednak zasadnicz\u0105 wad\u0119: z\u0142amanie kod\u00f3w wojskowych, wraz ze wszelkimi systemami zabezpiecze\u0144 jest rzecz\u0105 bardzo trudn\u0105, a w czasie rzeczywistym (tj. obejmuj\u0105cym trwanie misji pojazdu) praktycznie niewykonaln\u0105.<\/p>\n Inn\u0105, mniej kontrowersyjn\u0105, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce RQ 170 zdobyty zosta\u0142 w wyniku zak\u0142\u00f3cenia sygna\u0142u GPS przez co system nawigacyjny straci\u0142 orientacj\u0119 co do po\u0142o\u017cenia maszyny, kt\u00f3ra zwyczajnie nie wr\u00f3ci\u0142a do bazy i samodzielnie wyl\u0105dowa\u0142a na terenie Iranu. Istotna jest tu wypowied\u017a ira\u0144skiego specjalisty w dziedzinie elektroniki, twierdz\u0105cego, i\u017c maszyn\u0119 przechwycono w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b, wraz z jednoczesnym podaniem fa\u0142szywych koordynat\u00f3w, kt\u00f3re maszyna przyj\u0119\u0142a za prawdziwe [3]. I to nie pozostaje jednak bez w\u0105tpliwo\u015bci. G\u0142\u00f3wnym powodem krytyki jest fakt, i\u017c w systemie nawigacyjnym znajduje si\u0119 jeszcze uk\u0142ad inercjalny naprowadzania bezw\u0142adno\u015bciowego, kt\u00f3ry teoretycznie powinien wystarczy\u0107 by doprowadzi\u0107 samolot nad miejsce startu. Pewnych poszlak dostarcza\u0107 mog\u0105 materia\u0142y opublikowane przez Iran, przedstawiaj\u0105ce zdobyczn\u0105 maszyn\u0119. Ot\u00f3\u017c mia\u0142 on wyl\u0105dowa\u0107 nietkni\u0119ty, tymczasem ca\u0142y d\u00f3\u0142 maszyny z podwoziem na oficjalnym materiale filmowym zosta\u0142 zakryty. Ponadto, dopatrzono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c innych, niewielkich uszkodze\u0144 \u2013 zatem zdobycie maszyna mia\u0142o raczej bardziej \u201ez\u0142o\u017cony\u201d przebieg. W \u015bwietle tego wiarygodna wydaje si\u0119 koncepcja, wedle kt\u00f3rej maszyna po utracie sygna\u0142u GPS kr\u0105\u017cy\u0142aby zdezorientowana nad terytorium Iranu a\u017c do momentu wyczerpania zapas\u00f3w paliwa. W\u00f3wczas posiadany spadochron zagwarantowa\u0142by jej w miar\u0119 bezpieczne l\u0105dowanie, nie wykluczaj\u0105c jednak mo\u017cliwych uszkodze\u0144. Teoria o zak\u0142\u00f3ceniu sygna\u0142u satelity geostacjonarnego, gdyby okaza\u0142a si\u0119 prawdziwa, mia\u0142aby implikacje bardziej znacz\u0105ce od opisywanej uprzednio. Je\u015bli bowiem da si\u0119 stosunkowo \u0142atwo omami\u0107 te systemy, to wra\u017cliwe na takie dzia\u0142anie s\u0105 tak\u017ce uk\u0142ady nawigacyjne samolot\u00f3w za\u0142ogowych oraz pojazd\u00f3w l\u0105dowych. Co wi\u0119cej, w tej sytuacji naprowadzanie znacznego procentu pocisk\u00f3w rakietowych, bomb lotniczych czy amunicji artyleryjskiej (opartych w\u0142a\u015bnie na tandemie GPS + uk\u0142ad inercjalny) traci na warto\u015bci lub staje si\u0119 w og\u00f3le bezu\u017cyteczne (bior\u0105c pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przekazania fa\u0142szywych koordynat\u00f3w). Potencja\u0142 militarny Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz innych nowoczesnych armii dozna\u0142by wtedy wyra\u017anego uszczerbku. Natomiast zarysowane w pierwszym scenariuszu, przej\u0119cie bezpo\u015bredniej kontroli nad samolotem zawsze pozostaje rzecz\u0105 trudn\u0105, niemo\u017cliw\u0105 do zastosowania masowego podczas ataku na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 a jedynie podczas starannie zaplanowanej i przeprowadzonej, d\u0142ugotrwa\u0142ej operacji.<\/p>\n Pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce do ira\u0144skiego sukcesu w powa\u017cnym stopniu przyczyni\u0142y si\u0119 zaniedbania samych Amerykan\u00f3w. W 2009 roku okaza\u0142o si\u0119, \u017ce iraccy partyzanci byli zdolni przechwytywa\u0107 strumienie wideo przesy\u0142ane (niezabezpieczonymi kana\u0142ami i bez szyfrowania) przez samoloty bezza\u0142ogowe Predator. Lekcewa\u017cenie przeciwnika wraz ze zbytnim zawierzeniem swojej przewadze technologicznej doprowadzi\u0142o tak\u017ce do s\u0142ynnej ju\u017c utraty F-117 nad Serbi\u0105 27 marca 1999 roku. Istnieje relacja wed\u0142ug kt\u00f3rej RQ 170 mia\u0142 przez kilka dni le\u017ce\u0107 na pustyni niezauwa\u017cony, a znaleziony zosta\u0142 dopiero przez pasterzy [4]. Teren zosta\u0142 w\u00f3wczas szybko zabezpieczony przez ira\u0144sk\u0105 Gwardi\u0119 Rewolucyjn\u0105, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a maszyn\u0119 i skutecznie uniemo\u017cliwi\u0142a dost\u0119p do\u0144 cywilom, zapobiegaj\u0105c rozprzestrzenieniu si\u0119 informacji. Za strat\u0119 bezza\u0142ogowca mo\u017ce wi\u0119c odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosi\u0107 r\u00f3wnie\u017c ewentualna usterka, b\u0142\u0105d system\u00f3w elektronicznych itp. Samolot dosta\u0142by si\u0119 wi\u0119c w ira\u0144skie r\u0119ce niejako dzi\u0119ki \u017cyczliwemu u\u015bmiechowi losu, bez specjalnego wysi\u0142ku ze strony zdobywc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie byli nawet \u015bwiadomi jego obecno\u015bci na w\u0142asnym terenie.<\/p>\n Na chwil\u0119 obecn\u0105 ci\u0119\u017cko jest stwierdzi\u0107, co faktycznie przyczyni\u0142o si\u0119 do przechwycenia ameryka\u0144skiego drona: celowe dzia\u0142anie Ira\u0144czyk\u00f3w, przypadek czy te\u017c b\u0142\u0119dy i ignorancja samego u\u017cytkownika. Niewykluczone, \u017ce dosz\u0142o do na\u0142o\u017cenia si\u0119 na siebie wszystkich tych element\u00f3w. Maszyna sta\u0142a si\u0119 ju\u017c jednak obiektem rozgrywki politycznej wraz z wyra\u017anymi dzia\u0142aniami propagandowymi z obu stron, z kt\u00f3rych jedna bagatelizuj\u0105cej spraw\u0119, a druga podkre\u015bla w\u0142asne zdolno\u015bci obronne. Wobec sk\u0105po\u015bci dost\u0119pnych wiadomo\u015bci a tak\u017ce akcji dezinformacyjnej, na prawdziwie g\u0142\u0119bok\u0105 analiz\u0119 tych wydarze\u0144, zgodn\u0105 z rzeczywisto\u015bci\u0105, przyjdzie jeszcze poczeka\u0107, by\u0107 mo\u017ce bardzo d\u0142ugo. Konsekwencje mog\u0105 by\u0107 rozmaite i by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki skutkom tego wydarzenia dowiemy si\u0119 cz\u0119\u015bci prawdy.<\/p>\n [1]USAF skr\u00f3t od United States Air Force \u2013 Si\u0142y Powietrzne Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n [2] http:\/\/www.armchairgeneral.com\/ralph-peters-twilight-of-the-drones-recent-loss-of-rq-170-in-iran-a-possible-game-changer.htm<\/p>\n [3] http:\/\/news.yahoo.com\/exclusive-iran-hijacked-us-drone-says-iranian-engineer-164100415.html<\/p>\n [4] http:\/\/theaviationist.com\/category\/captured-stealth-drone\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niedawne wydarzenia na Bliskim Wschodzie, kiedy to bezpilotowy samolot RQ-170 „Sentinel” USAF [1] w dobrym stanie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce ira\u0144skiej Gwardii Rewolucyjnej, odbi\u0142y si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1482,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,11],"tags":[241,393,620,725,821,981],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-nS","jetpack-related-posts":[{"id":36917,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=36917","url_meta":{"origin":1480,"position":0},"title":"P\u00f3\u0142wysep Arabski: Atak jeme\u0144skich dron\u00f3w na saudyjsk\u0105 baz\u0119","date":"16 czerwca 2020","format":false,"excerpt":"Rzecznik Si\u0142 Zbrojnych Jemenu genera\u0142 brygady \u00a0Jahja Sare og\u0142osi\u0142, \u017ce jeme\u0144skie si\u0142y powietrzne przeprowadzi\u0142y ataki z u\u017cyciem dron\u00f3w na saudyjsk\u0105 baz\u0119 wojskow\u0105 w prowincji Asir, na po\u0142udniu Arabii Saudyjskiej. Atak zosta\u0142 przeprowadzony w poniedzia\u0142ek w nocy przez pi\u0119\u0107 bezza\u0142ogowych samolot\u00f3w Qasef-2K, kt\u00f3re celnie wycelowa\u0142y w magazyny broni, hangary lotnicze i\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/photo_2020-06-16_15-55-42-750x434.jpg?fit=750%2C434&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1333,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1333","url_meta":{"origin":1480,"position":1},"title":"Iran: Poznawanie technologii przechwyconego RQ-170 w toku","date":"14 grudnia 2011","format":false,"excerpt":"Ira\u0144scy eksperci ko\u0144cz\u0105 badanie technologii RQ-170 i wszystko wskazuje na to, \u017ce b\u0119d\u0105 oni w stanie produkowa\u0107 w\u0142asne samoloty bezza\u0142ogowe wzorowane na ameryka\u0144skim samolocie szpiegowskim przechwyconym przez si\u0142y zbrojne tego kraju. Jak donosz\u0105 ira\u0144skie media, cz\u0142onek komisji ds. obrony i polityki zagranicznej ira\u0144skiego parlamentu, Parviz Sorouri stwierdzi\u0142, \u017ce jego kraj\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1188,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1188","url_meta":{"origin":1480,"position":2},"title":"Iran: RQ-170 przechwycony!","date":"4 grudnia 2011","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug doniesie\u0144 wysokiego rang\u0105 ira\u0144skiego wojskowego, armia Iranu przej\u0119\u0142a bezza\u0142ogowy samolot szpiegowski Lockheed Martin RQ-170 Sentinel. Samolot zosta\u0142 przej\u0119ty po przekroczeniu granicy ira\u0144sko-afga\u0144skiej i jest jedynie lekko uszkodzony. Wojskowy informator PressTV stwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201ez powodu jasnego zagro\u017cenia terytorium pa\u0144stwa, operacyjne i elektroniczne \u015brodki podj\u0119te przez Ira\u0144skie Si\u0142y Zbrojne przeciwko\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":16031,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16031","url_meta":{"origin":1480,"position":3},"title":"Iran: Zestrzelono izraelskiego drona","date":"24 sierpnia 2014","format":false,"excerpt":"Ira\u0144ska Gwardia Rewolucyjna poinformowa\u0142a w niedziel\u0119 o zestrzeleniu pociskami rakietowymi izraelskiego szpiegowskiego samolotu bezza\u0142ogowego w pobli\u017cu obiektu atomowego Natanz w \u015brodkowym Iranie. Wed\u0142ug o\u015bwiadczenia wydanego przez Gwardi\u0119 Rewolucyjn\u0105, dron zbudowany w technologii stealth zosta\u0142 przechwycony i zniszczony zanim znalaz\u0142 si\u0119 nad terenem zak\u0142ad\u00f3w wzbogacania uranu w Natanz. W 2011 roku\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"376428_Israel-Heron-Drone","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/376428_Israel-Heron-Drone.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1976,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1976","url_meta":{"origin":1480,"position":4},"title":"Iran: Obama odzyska sw\u00f3j samolot","date":"18 stycznia 2012","format":false,"excerpt":"Jedna z ira\u0144skich firm postanowi\u0142a odpowiedzie\u0107 na zesz\u0142omiesi\u0119czn\u0105, formaln\u0105 pro\u015bb\u0119 Waszyngtonu o zwr\u00f3cenie samolotu bezza\u0142ogowego, kt\u00f3ry zosta\u0142 przej\u0119ty przez si\u0142y zbrojne Iranu. Firma ta uzna\u0142a najwyra\u017aniej, \u017ce kolejne gro\u017aby Obamy mog\u0105 zosta\u0107 zrealizowane i postanowi\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 USA przechwyconego drona. Jak donosz\u0105 ira\u0144skie media do Waszyngtonu zostanie wys\u0142any... model RQ-170 Sentinel\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":39409,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=39409","url_meta":{"origin":1480,"position":5},"title":"Szojgu w KRLD. Drony i mi\u0119dzykontynentalne pociski balistyczne w tle","date":"27 lipca 2023","format":false,"excerpt":"Gazeta \u201eRodong Sinmun\u201d (kor. Gazeta Pracy) udost\u0119pni\u0142a zdj\u0119cia z wizyty ministra obrony Federacji Rosyjskiej Siergieja Szojgu na wystawie p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skiego sprz\u0119tu wojskowego. Uwag\u0119 \u015bwiatowych medi\u00f3w zwr\u00f3ci\u0142y zaprezentowane na nich mi\u0119dzykontynentalne pociski balistyczne Hwasong-17 i Hwasong-18 (zasi\u0119g ok. 15\u00a0000 km), kt\u00f3rych posiadanie zosta\u0142o Korei zabronione rezolucj\u0105 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, kt\u00f3rej cz\u0142onkiem jest\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/123.jpg?fit=836%2C469&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nDla Xportalu opracowa\u0142 W.D.<\/em><\/p>\n