Pod koniec lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych\u00a0Lucho\u00a0Otero, jeden z cz\u0142onk\u00f3w Rewolucyjnych Si\u0142 Zbrojnych Kolumbii (FARC) pracowa\u0142 nad organizacj\u0105 grup miejskiej partyzantki co zlecili mu osobi\u015bcie przyw\u00f3dcy\u00a0ruchu\u00a0\u2013\u00a0Jacobo\u00a0Arenas\u00a0i Manuel\u00a0Marulanda. W tym czasie,\u00a0Otero\u00a0i jego\u00a0towarzysze, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych\u00a0by\u0142 Jaime\u00a0Bateman\u00a0zapoznali si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Tupamaros \u2013 urugwajskich miejskich\u00a0partyzant\u00f3w, kt\u00f3rzy\u00a0na pocz\u0105tku swej zbrojnej drogi wykradli z muzeum sztandar Jose\u00a0Gervasio\u00a0Artigasa, bohatera narodowego uznawanego za wyzwoliciela Urugwaju. Po przeczytaniu o tej akcji w g\u0142owie\u00a0Otero\u00a0zrodzi\u0142\u00a0si\u0119 plan wykradzenia szabli Simona Bolivara. Po przedyskutowaniu pomys\u0142u z\u00a0Batemanem\u00a0postanowili przedstawi\u0107 sw\u00f3j \u015bmia\u0142y projekt kierownictwu Partii Komunistycznej. \u201eTo by\u0142o w 1970 r. Chudy (Bateman\u00a0\u2013 Red.)\u00a0przedstawi\u0142\u00a0pomys\u0142 komitetowi centralnemu partii. Us\u0142ysza\u0142, \u017ce nie powinien tego robi\u0107, bo szabla jest jedynie eksponatem muzealnym<\/em>\u201d.\u00a0(wypowied\u017a Luisa\u00a0Otero\u00a0w ksi\u0105\u017cce Olgi\u00a0Behar\u00a0Las\u00a0guerras\u00a0de la paz<\/em>).\u00a0Bateman,\u00a0Otero\u00a0i kilku innych po pewnym czasie zdystansowali\u00a0si\u0119 od\u00a0partii i zdecydowali si\u0119 na utworzenie w\u0142asnej grupy partyzantki miejskiej.<\/p>\n W 1973 r. ju\u017c\u00a0po zerwaniu z\u00a0FARC\u00a0zorganizowali spor\u0105 grup\u0119 o nazwie Los Comuneros, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a od lutego do pa\u017adziernika 1973 r. Ruch ten tworzony przez ludzi wykszta\u0142conych i d\u0105\u017c\u0105cy do wywierania wp\u0142ywu na inteligencj\u0119 sta\u0142 si\u0119 zal\u0105\u017ckiem\u00a0grupy, kt\u00f3ra\u00a0w nast\u0119pnym roku dokona\u0142a kradzie\u017cy szabli Bolivara.<\/p>\n Boliwaria\u0144ski\u00a0symbol<\/strong><\/p>\n Szabla Bolivara sta\u0142a si\u0119 nie tylko symbolem Ruchu 19 Kwietnia, lecz r\u00f3wnie\u017c symbolem nowego my\u015blenia kolumbijskiej lewicy. Do tego czasu lewicowi bojownicy w Kolumbii\u00a0koncentrowali\u00a0si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rewolucji\u00a0rosyjskiej\u00a0i chi\u0144skiej. \u201eWcze\u015bniej kolumbijska guerrilla manewrowa\u0142a mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Pekinem, mi\u0119dzy leninizmem i maoizmem.\u00a0Zmienili\u015bmy\u00a0sytuacj\u0119, gdy\u017c\u00a0byli\u015bmy nacjonalistami<\/em>\u201d.\u00a0(Antonio Navarro Wolf) M-19 opiera\u0142 si\u0119 na postaciach bli\u017cszych historii i tradycji Kolumbii, ruch\u00a0stawia\u0142 za\u00a0wz\u00f3r tych, kt\u00f3rzy walczyli za ten kraj, a nie przyw\u00f3dc\u00f3w rewolucji oddalonych o tysi\u0105ce mil od Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Dla bojownik\u00f3w powo\u0142anej pod koniec 1973\u00a0r.\u00a0grupy Simon Bolivar sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym symbolem i platform\u0105 ideologiczn\u0105 walki Ameryki Po\u0142udniowej.<\/p>\n W zwi\u0105zku z tym podj\u0119te\u00a0zosta\u0142y pr\u00f3by odnalezienia \u015bcie\u017cki narodowo-rewolucyjnej, z kt\u00f3r\u0105\u00a0mogliby si\u0119 identyfikowa\u0107 wszyscy Kolumbijczycy. \u201eChcieli\u015bmy\u00a0stworzy\u0107 ruch dla kraju i dla ludu, dla wszystkich\u00a0ludzi, kt\u00f3rzy\u00a0chcieli zmieni\u0107 ten kraj. Nacjonalizm, praktycznie nieobecny w\u00a0FARC, by\u0142 dla nas niezwykle wa\u017cnym czynnikiem. Zacz\u0119li\u015bmy planowa\u0107\u00a0specjaln\u0105\u00a0operacj\u0119 militarno-polityczn\u0105, kt\u00f3ra\u00a0po\u0142\u0105czy\u0142aby nas z postaci\u0105 Bolivara<\/em>\u201d.\u00a0(Alvaro\u00a0Fayad\u00a0w ksi\u0105\u017cce Olgi\u00a0Behar\u00a0Las\u00a0guerras\u00a0de la paz<\/em>)<\/p>\n Bolivara przedstawiono jako bojownika w walce z wyzyskiem, kt\u00f3ry chwyci\u0142 za bro\u0144 w obronie swojego narodu \u2013 dok\u0142adnie tego potrzebowa\u0142 Ruch 19 kwietnia. Stary pomys\u0142\u00a0Otero\u00a0doskonale nadawa\u0142 si\u0119 na pierwsz\u0105 zbrojn\u0105 akcj\u0119 grupy.<\/p>\n Porwanie<\/strong><\/p>\n Po sformowaniu M-19 i nakre\u015bleniu plan\u00f3w,\u00a0Lucho\u00a0Otero\u00a0rozpocz\u0105\u0142 przygotowania do\u00a0\u201ekolejnego boju szabli Bolivara\u201d. Jednocze\u015bnie\u00a0rozpocz\u0119to\u00a0szeroko zakrojon\u0105 kampani\u0119 propagandow\u0105 przygotowuj\u0105c\u0105 teren dla pojawienia si\u0119 nowego kolumbijskiego ruchu zbrojnego. W g\u0142\u00f3wnych dziennikach kraju w dniach 15, 16 i 17 stycznia 1974 r. pojawi\u0142y si\u0119 tajemnicze og\u0142oszenia o nietypowej tre\u015bci: \u201ePaso\u017cyty? Robaki? Zaniki pami\u0119ci? Apatia? M-19 pomo\u017ce<\/em>\u201d.\u00a0Ludzie na ulicach\u00a0zachodzili w g\u0142ow\u0119 czym jest M-19.\u00a0Niemal ka\u017cdy my\u015bla\u0142, \u017ce to nowe lekarstwo. W tym czasie aktywi\u015bci byli gotowi do pierwszej operacji \u2013 kradzie\u017cy szabli z muzeum\u00a0Quinta\u00a0de Bolivar.<\/p>\n W \u015brod\u0119 17 lutego pojawi\u0142o si\u0119 ostatnie og\u0142oszenie: \u201eM-19 idzie do was<\/em>\u201d.\u00a0Tego samego dnia przeprowadzono dwie operacje: kradzie\u017c broni Bolivara i zbrojne zaj\u0119cie budynku\u00a0rady\u00a0miejskiej w Bogocie.<\/p>\n Rajdem na\u00a0muzeum\u00a0kierowa\u0142 Alvaro\u00a0Fayad\u00a0pseudonim \u201eTurek\u201d. O pi\u0105tej po\u00a0po\u0142udniu, kiedy\u00a0wszyscy zwiedzaj\u0105cy opu\u015bcili\u00a0ju\u017c muzeum\u00a0zacz\u0119\u0142a si\u0119 akcja. Po zastraszeniu obs\u0142ugi bojownicy\u00a0wkroczyli do pomieszczenia gdzie przechowywano szabl\u0119.\u00a0Fayad\u00a0rozbi\u0142 gablot\u0119 i zabra\u0142 bro\u0144. \u201eChwyci\u0142em szabl\u0119. Uderzy\u0142o mnie, \u017ce by\u0142a do\u015b\u0107 kr\u00f3tka. Naprawd\u0119, by\u0142a male\u0144ka.\u00a0Ale\u00a0co to by\u0142a za rado\u015b\u0107!<\/em>\u201d \u2013 opowiada\u00a0Fayad\u00a0w cytowanej\u00a0ksi\u0105\u017cce\u00a0Behar.<\/p>\n Bojownicy odjechali z\u00a0muzeum\u00a0w skradzionym aucie, rozrzuciwszy w\u00a0budynku\u00a0ulotki, w kt\u00f3rych\u00a0odpowiedzialno\u015b\u0107 za incydent bra\u0142 na siebie Ruch 19 Kwietnia, og\u0142aszaj\u0105cy\u00a0pocz\u0105tek\u00a0swojej walki i wskazuj\u0105cy swoich wrog\u00f3w.<\/p>\n W\u0119dr\u00f3wka szabli<\/strong><\/p>\n Zaginiona szabla szybko sta\u0142a si\u0119 symbolem narodowym, kt\u00f3rego znikni\u0119cie poruszy\u0142o ca\u0142y kraj. Wszystkie gazety w Kolumbii po\u015bwi\u0119ci\u0142y pierwsze strony temu incydentowi. Kolumbijczycy zareagowali mieszank\u0105 oburzenia i zadziwienia. \u0141amy prasy by\u0142y pe\u0142ne\u00a0patetycznych\u00a0tytu\u0142\u00f3w\u00a0w rodzaju \u201eSzabla to nasz symbol<\/em>\u201d jak pisa\u0142 dziennik \u201eEl\u00a0Tiempo\u201d. Co ciekawe, ten \u201enarodowy symbol\u201d nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142 wspominany przez gazety i gdyby nie kradzie\u017c, wiele os\u00f3b nigdy by o nim nie us\u0142ysza\u0142o. Przez 50 lat istnienia\u00a0Quinta\u00a0de Bolivar niewiele os\u00f3b mia\u0142o\u00a0ochot\u0119 ogl\u0105da\u0107\u00a0osobist\u0105 bro\u0144 Wyzwoliciela. Symbole wojny o wyzwolenie, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142a i szabla, by\u0142y niemal zupe\u0142nie zapomniane.<\/p>\n Kilka dni po akcji pojawi\u0142y si\u0119 o\u015bwiadczenia anonimowych grupek twierdz\u0105cych, \u017ce\u00a0maj\u0105\u00a0szabl\u0119 i s\u0105 gotowe j\u0105 zwr\u00f3ci\u0107.\u00a0Ale\u00a0do zwrotu nie dosz\u0142o, gdy\u017c bojownicy M-19 ukryli bro\u0144 w bezpiecznym miejscu i nie zamierzali jej oddawa\u0107. Kilka dni po incydencie szabl\u0119\u00a0ukryto w jednym z dom\u00f3w publicznych w Bogocie gdzie pozostawa\u0142a przez dwa miesi\u0105ce.\u00a0P\u00f3\u017aniej przeniesiono\u00a0j\u0105 do\u00a0domu poety Leona de\u00a0Greiffa, sympatyka ruchu.<\/p>\n Tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 odyseja\u00a0szabli, kt\u00f3r\u0105\u00a0przechowywano w domu poety Luisa\u00a0Vidalesa\u00a0i w mieszkaniach innych kolumbijskich pisarzy i intelektualist\u00f3w. Ostatecznie szabla w 1980 r. opu\u015bci\u0142a kraj i znalaz\u0142a si\u0119 na Kubie. W 1981 r. powsta\u0142a grupa powiernik\u00f3w szabli, z\u0142o\u017cona z zaufanych sympatyk\u00f3w sprawy M-19. Byli w\u015br\u00f3d nich Fidel Castro, lewicowy dyktator Panamy Omar\u00a0Torrijos\u00a0i cz\u0142onkinie argenty\u0144skiej organizacji \u201eMatek z Placu Majowego\u201d.<\/p>\n Przez wszystkie lata szabla Bolivara pozosta\u0142a dla Kolumbijczyk\u00f3w symbolem kraju i narodu. Jej utrata\u00a0uczyni\u0142a\u00a0j\u0105\u00a0popularn\u0105 w\u00a0ca\u0142ej Kolumbii. Bro\u0144\u00a0kt\u00f3r\u0105 dwie\u015bcie\u00a0lat wcze\u015bniej dzier\u017cy\u0142 Bolivar, ostateczni wkroczy\u0142a do sfery mitu.<\/p>\n Szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t<\/strong><\/p>\n W latach\u00a0dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych\u00a0w Kolumbii rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przemiany. Nowy prezydent zezwoli\u0142 nowemu pokoleniu polityk\u00f3w, wychowanych przez ruch zbrojny, na do\u0142\u0105czenia do legalnego \u017cycia politycznego. Powsta\u0142o nowe Zgromadzenie Konstytucyjne. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Kolumbia jest gotowa sprosta\u0107 stoj\u0105cymi przed ni\u0105 wyzwaniom. Ta zmiana\u00a0klimatu\u00a0politycznego by\u0142a jedn\u0105 z przyczyn dobrowolnego zwrotu szabli Bolivara. \u201eDecyzj\u0119 o zwrocie szabli podj\u0119li\u015bmy w drugiej po\u0142owie 1990 r., kiedy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce powstanie nowe Zgromadzenie Konstytucyjne. Chcieli\u015bmy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce zmiany s\u0105\u00a0nieodwracalne, zanim\u00a0oddamy bro\u0144<\/em>\u201d.,\u00a0wspomina\u0142\u00a0Antonio Navarro Wolf. \u201eM-19 zawsze dotrzymywa\u0142o s\u0142owa. Nie\u00a0chcieli\u015bmy\u00a0ju\u017c walczy\u0107, zwrot szabli by\u0142 zatem po\u017cegnaniem z etapem dzia\u0142alno\u015bci podziemnej<\/em>\u201d.\u00a0m\u00f3wi\u0142\u00a0Arjaid\u00a0Artunduaga, g\u0142\u00f3wny historyk Ruchu 19 Kwietna, odpowiedzialny za sprowadzenie szabli z Kuby.<\/p>\n Decyzja spowodowa\u0142a gor\u0105c\u0105 dyskusj\u0119 w\u015br\u00f3d by\u0142ych bojownik\u00f3w, kt\u00f3rzy czuli, \u017ce\u00a0kierownictwo\u00a0organizacji zadzia\u0142a\u0142o jednostronnie, nie konsultuj\u0105c posuni\u0119cia z nikim. Maria Eugenia\u00a0Vasquez, kt\u00f3ra bra\u0142a udzia\u0142 w kradzie\u017cy szabli by\u0142a niezwykle\u00a0rozgoryczona: \u201eJest mi przykro, bo dla mnie i wielu\u00a0innych\u00a0szabla\u00a0Bolivara by\u0142a jak Excalibur w\u00a0wojnie, kt\u00f3r\u0105\u00a0toczyli\u015bmy przeciwko niesprawiedliwo\u015bci<\/em>\u201d.\u00a0Zdaniem innych,\u00a0szabl\u0119\u00a0mo\u017cna by\u0142o zwr\u00f3ci\u0107 dopiero wtedy, gdy Kolumbia stanie si\u0119 pa\u0144stwem w pe\u0142ni niezale\u017cnym i sprawiedliwym.\u00a0Niemniej jednak,\u00a0mimo krytyki Antonio Navarro odpowiada\u0142 \u201eKiedy zako\u0144czyli\u015bmy walk\u0119 zbrojn\u0105, dalsze przetrzymywanie szabli sta\u0142o si\u0119\u00a0niemo\u017cliwe. By\u0142oby\u00a0nies\u0142uszne, gdyby\u015bmy\u00a0trzymali j\u0105 w r\u0119kach przechodz\u0105c do legalnej dzia\u0142alno\u015bci politycznej<\/em>\u201d\u00a0Arjaid\u00a0Artunduaga\u00a0dodawa\u0142, \u017ce \u201eSzabla to bro\u0144. Mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 pos\u0142ugiwa\u0107 w czasie wojny, ale nie podczas\u00a0pokoju, na kt\u00f3ry\u00a0przystali\u015bmy<\/em>\u201d.<\/p>\n 31 stycznia 1991 r. szabla wr\u00f3ci\u0142a do muzeum\u00a0Quinta\u00a0de Bolivar. Inaczej ni\u017c po kradzie\u017cy szeroko opisywanej przez pras\u0119, powrotowi broni po\u015bwi\u0119cono zalewie\u00a0pojedyncze\u00a0linijki.\u00a0Po symbolicznym przekazaniu szabl\u0119\u00a0przeniesiono do sejfu w Banku Republiki gdzie spoczywa od tego czasu.\u00a0W ten spos\u00f3b, symbol walki o wolno\u015b\u0107, paradoksalnie znalaz\u0142 si\u0119 w wi\u0119zieniu. Powodem by\u0142 strach przed kolejn\u0105 kradzie\u017c\u0105. By\u0142o\u00a0bowiem\u00a0jasne, \u017ce szabla nie lubi czasu pokoju.<\/p>\n
![\"Las-huellas-del-M-dibujo-featured-iamgen\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Las-huellas-del-M-dibujo-featured-iamgen.jpg\")
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"