{"id":17003,"date":"2014-10-18T15:24:09","date_gmt":"2014-10-18T13:24:09","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=17003"},"modified":"2014-10-30T13:55:58","modified_gmt":"2014-10-30T12:55:58","slug":"vo-nguyen-giap-tradycja-pomogla-nam-zwyciezyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=17003","title":{"rendered":"V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p: Tradycja pomog\u0142a nam zwyci\u0119\u017cy\u0107"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/b>Kr\u00f3tko po 1. rocznicy jego \u015bmierci przedstawiamy wywiad z legendarnym wietnamskim genera\u0142em, powszechnie uwa\u017canym za jednego z najznakomitszych teoretyk\u00f3w i praktyk\u00f3w walki partyzanckiej w XX wieku.<\/em>
\n
\nCzy<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Dien<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Ben<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Phu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>by\u0142o konwencjonalnym zwyci\u0119stwem<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>militarnym, czy mo\u017ce zwyci\u0119stwem nowego typu wojny?<\/b><\/span><\/p>\n

Zwyci\u0119stwo w<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142o zwyci\u0119stwem ludu. Chocia\u017c koncepcje wojny ludowej i wojny partyzanckiej s\u0105 sobie bliskie, s\u0105 mimo wszystko odr\u0119bne. W tym wypadku to wojna ludowa zwyci\u0119\u017cy\u0142a. Wojna partyzancka by\u0142\u0105 tylko jednym z aspekt\u00f3w wojny ludowej. To do\u015b\u0107 skomplikowane… Czym jest wojna ludowa? Jest, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wojn\u0105 toczon\u0105 dla ludu i przez lud,<\/span>\u00a0<\/span>\u00a0wojna partyzancka jest tylko metod\u0105 prowadzenia walki. Wojna ludowa to znacznie szersze poj\u0119cie. To wojna jednocze\u015bnie militarna, gospodarcza i polityczna. Obejmuje zar\u00f3wno walk\u0119<\/span>\u00a0<\/span>partyzanck\u0105, jak i<\/span>\u00a0<\/span>operacje<\/span>\u00a0<\/span>taktyczne na wielk\u0105 skal\u0119 realizowane przez du\u017ce jednostki.
\n<\/span>
\n<\/span>Co by\u0142o nowatorskiego w idei<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>\u201ewojny ludowej\u201d?<\/b><\/span><\/p>\n

By\u0142a wojn\u0105 toczon\u0105 dla ludu przez lud. Dla<\/span>\u00a0<\/span>ludu, poniewa\u017c<\/span>\u00a0<\/span>celem wojny<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142y<\/span>\u00a0<\/span>cele ludu \u2013 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, zjednoczenie kraju i szcz\u0119\u015bcie ludu. Przez lud \u2013 zatem przez zwyk\u0142ych ludzi \u2013 nie tylko armi\u0119, lecz wszystkich.
\n<\/span>
\n<\/span>Wiemy, \u017ce czynnik ludzki, a nie zasoby materialne decyduj\u0105 o wyniku wojny. Dlatego nasza wojna ludowa prowadzona przez Ho Chi Minha<\/span>\u00a0<\/span>uzyska\u0142a<\/span>\u00a0<\/span>tak du\u017c\u0105 skal\u0119. Obj\u0119\u0142a wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Co s\u0105dzi Pan o znaczeniu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Dien<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Ben<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Phu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>dla \u015bwiata?<\/b><\/span><\/p>\n

Historia narodu wietnamskiego si\u0119ga tysi\u0105ce lat wstecz. W tym czasie odpierali\u015bmy setki najazd\u00f3w. Jednak\u017ce wtedy\u00a0kraje, kt\u00f3re<\/span>\u00a0<\/span>nas atakowa\u0142y sta\u0142y na tym samym poziomie ekonomicznym co my. Ich<\/span>\u00a0<\/span>spo\u0142ecze\u0144stwa<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142y feudalne<\/span>\u00a0<\/span>tak jak<\/span>\u00a0<\/span>nasze. Tak by\u0142o na<\/span>\u00a0<\/span>przyk\u0142ad, kiedy<\/span>\u00a0<\/span>w XIII w. walczyli\u015bmy z Chi\u0144czykami.<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142o zwyci\u0119stwem w innej epoce. Mam na my\u015bli to, \u017ce w drugiej po\u0142owie XIX w., kiedy zachodni imperializm podzieli\u0142 \u015bwiat na kolonie, pojawi\u0142 si\u0119 nowy problem. Jak s\u0142aby, zacofany gospodarczo nar\u00f3d mo\u017ce<\/span>\u00a0<\/span>mie\u0107 nadziej\u0119<\/span>\u00a0<\/span>na<\/span>\u00a0<\/span>odzyskanie wolno\u015bci? Jak m\u00f3g\u0142by mie\u0107 nadziej\u0119 na pokonanie nowoczesnej zachodniej<\/span>\u00a0<\/span>armii, za kt\u00f3r\u0105<\/span>\u00a0<\/span>stoi nowoczesne pa\u0144stwo kapitalistyczne? Dlatego pokonanie francuskiego imperializmu zaj\u0119\u0142o nam sto lat.<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142o pierwszym wielkim i decyduj\u0105cym zwyci\u0119stwem po stu latach walki z francuskim imperializmem i interwencjonizmem USA. To<\/span>\u00a0<\/span>zwyci\u0119stwo<\/span>\u00a0<\/span>po\u0142o\u017cy\u0142o kres wojnie i by\u0142o ko\u0144cem francuskiej agresji. Z mi\u0119dzynarodowego punktu widzenia, by\u0142o to pierwsze wielkie zwyci\u0119stwo s\u0142abego, kolonizowanego narodu walcz\u0105cego z ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 nowoczesnej zachodniej armii. Dlatego by\u0142a to pierwsza wielka pora\u017cka Zachodu.<\/span>\u00a0<\/span>Wstrz\u0105sn\u0119\u0142a<\/span>\u00a0<\/span>ona fundamentami kolonializmu i by\u0142a wezwaniem dla ludzi by walczyli o swoj\u0105 wolno\u015b\u0107 \u2013 to by\u0142 pocz\u0105tek przemian mi\u0119dzynarodowych.<\/span><\/p>\n

Czy<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Dien<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Ben<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Phu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>by\u0142o \u0142atwym zwyci\u0119stwem ze wzgl\u0119du na liczne b\u0142\u0119dy Francuz\u00f3w?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>To nie takie proste. Byli\u015bmy przekonani, \u017ce Francuzi, ich sztab i dow\u00f3dcy byli dobrze poinformowani. Rozwa\u017cyli \u201eza\u201d i \u201eprzeciw\u201d i uznali, \u017ce zgodnie z ich przewidywaniami<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>jest niemo\u017cliwe do zdobycia. Trzeba nadmieni\u0107, \u017ce wczesn\u0105 jesieni\u0105 1953 r., kiedy nasze dow\u00f3dztwo planowa\u0142o kampani\u0119 jesienn\u0105 i zimow\u0105, nie by\u0142o mowy o<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu. Dlaczego? Poniewa\u017c plany genera\u0142a<\/span>\u00a0<\/span>Navarre<\/span>\u00a0<\/span>r\u00f3wnie\u017c o nim nie wspomina\u0142y. Francuzi zaplanowali ju\u017c ca\u0142\u0105 seri\u0119 posuni\u0119\u0107.
\n<\/span>
\n<\/span>Dla nas problemem by\u0142o to, \u017ce<\/span>\u00a0<\/span>Navarre<\/span>\u00a0<\/span>chcia\u0142 odzyska\u0107 inicjatyw\u0119, a my chcieli\u015bmy j\u0105 przej\u0105\u0107. Agresywna wojna zawiera w sobie sprzeczno\u015b\u0107 \u2013 musisz rozproszy\u0107<\/span>\u00a0<\/span>si\u0142y, by<\/span>\u00a0<\/span>zaj\u0105\u0107 terytorium, ale jednocze\u015bnie zebra\u0107 mobilne si\u0142y zdolne do podj\u0119cia ofensywy. Wykorzystali\u015bmy t\u0119 sprzeczno\u015b\u0107 i zmusili\u015bmy<\/span>\u00a0<\/span>Navarre\u2019a do rozproszenia si\u0142. Tak si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Wydali\u015bmy naszym \u017co\u0142nierzom rozkaz ruszenia w kilku kierunkach, kluczowych dla wroga, chocia\u017c ilo\u015b\u0107 naszych \u017co\u0142nierzy nie by\u0142a znaczna. Wr\u00f3g nie mia\u0142 wyboru i musia\u0142 rozproszy\u0107 si\u0142y. Pos\u0142ali\u015bmy dywizje na p\u00f3\u0142noc, p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d, w<\/span>\u00a0<\/span>stron\u0119<\/span>\u00a0<\/span>centrum, ku Laosowi; inne dywizje ruszy\u0142y w innych kierunkach. By zabezpieczy\u0107 Laos i p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d,<\/span>\u00a0<\/span>Navarre<\/span>\u00a0<\/span>przerzuci\u0142<\/span>\u00a0<\/span>\u017co\u0142nierzy<\/span>\u00a0<\/span>do<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu. Przedtem nikt nie s\u0142ysza\u0142 o<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben Phu, ale<\/span>\u00a0<\/span>to, co<\/span>\u00a0<\/span>sta\u0142o si\u0119 potem przesz\u0142o do historii, prawda? Francuski sztab generalny planowa\u0142 przerzucenie ilo\u015bci \u017co\u0142nierzy<\/span>\u00a0<\/span>wystarczaj\u0105cej<\/span>\u00a0<\/span>do powstrzymania naszego marszu w stron\u0119 Laosu i na<\/span>\u00a0<\/span>p\u00f3\u0142nocny<\/span>\u00a0<\/span>zach\u00f3d.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>krok po kroku zmienili<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>w miejsce<\/span>\u00a0<\/span>ogromnej<\/span>\u00a0<\/span>koncentracji wojsk,<\/span>\u00a0<\/span>ufortyfikowany<\/span>\u00a0<\/span>ob\u00f3z najpot\u0119\u017cniejszy w ca\u0142ych Indochinach. Planowali wci\u0105gn\u0105\u0107 nasze si\u0142y w walk\u0119, z\u0142ama\u0107 nas, rozbi\u0107.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>sta\u0142o si\u0119 odwrotnie. Chcieli decyduj\u0105cej bitwy i<\/span>\u00a0<\/span>dok\u0142adnie<\/span>\u00a0<\/span>to otrzymali w<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Ben<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>\u2013 lecz bitwa ta by\u0142\u0105<\/span>\u00a0<\/span>decyduj\u0105c\u0105<\/span>\u00a0<\/span>dla Wietnamczyk\u00f3w, nie Francuz\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Czy<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>przed<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Dien<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Bin<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Phu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Francuzi mogli my\u015ble\u0107, \u017ce<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>zostan\u0105 pokonani?<\/b><\/span><\/p>\n

W<\/span>\u00a0<\/span>Dien<\/span>\u00a0<\/span>Bin<\/span>\u00a0<\/span>Phu<\/span>\u00a0<\/span>wszyscy \u2013 od francuskich genera\u0142\u00f3w i przedstawicieli w\u0142adz do genera\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich i dow\u00f3dcy<\/span>\u00a0<\/span>floty<\/span>\u00a0<\/span>Pacyfiku uwa\u017cali, \u017ce twierdza jest nie do zdobycia.<\/span>\u00a0<\/span>Wszyscy<\/span>\u00a0<\/span>byli zgodni, \u017ce nie da si\u0119 jej zaj\u0105\u0107. Francuzi i Amerykanie nie docenili naszej si\u0142y. Byli lepiej uzbrojeni, mieli wielki potencja\u0142<\/span>\u00a0<\/span>militarny<\/span>\u00a0<\/span>i gospodarczy. Nigdy nie w\u0105tpili w swoje zwyci\u0119stwo. A jednak, kiedy Francuzom wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zwyci\u0119stwo jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki, wszystko wok\u00f3\u0142 nich zacz\u0119\u0142o si\u0119 zapada\u0107. To samo sta\u0142o si\u0119 z Amerykanami wiosn\u0105 1965 r..<\/span> Waszyngton<\/span>\u00a0<\/span>ju\u017c mia\u0142 og\u0142osi\u0107 zwyci\u0119stwo na po\u0142udniu, ale oczekiwania<\/span>\u00a0<\/span>Amerykan\u00f3w<\/span>\u00a0<\/span>zosta\u0142y zniweczone. Dlaczego? Bo nie mieli przeciwko sobie tylko armii, ale ca\u0142y nar\u00f3d.
\n<\/span>
\n<\/span>Wniosek jest nast\u0119puj\u0105cy: niezale\u017cnie od<\/span>\u00a0<\/span>tego, jak<\/span>\u00a0<\/span>wielki jest potencja\u0142 militarny i gospodarczy twojego przeciwnika, nigdy nie b\u0119dzie on<\/span>\u00a0<\/span>wystarczaj\u0105co<\/span>\u00a0<\/span>wielki, by<\/span>\u00a0<\/span>pokona\u0107 nar\u00f3d zjednoczony w walce o swoje fundamentalne prawa. Tego wszyscy nauczyli\u015bmy si\u0119 z tej wojny.<\/span><\/p>\n

Dlaczego Front Wyzwolenia Narodowego by\u0142 tak skuteczny w rozszerzaniu<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>obszar\u00f3w<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>przez siebie kontrolowanych w latach 1960-65?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>W naszej d\u0142ugiej historii,<\/span>\u00a0<\/span>ilekro\u0107<\/span>\u00a0<\/span>czuli\u015bmy si\u0119 zagro\u017ceni przez wroga, nasz<\/span>\u00a0<\/span>nar\u00f3d<\/span>\u00a0<\/span>zwiera\u0142 swe szeregi. Miliony ludzi razem wzywa\u0142o \u201eZjednoczenie<\/span>\u00a0<\/span>ponad wszystko\u201d, o \u201eZwyci\u0119stwo ponad wszystko\u201d.<\/span>\u00a0<\/span>Front Wyzwolenia Narodowego zwyci\u0119\u017ca\u0142<\/span>\u00a0<\/span>poniewa\u017c<\/span>\u00a0<\/span>uda\u0142o mu si\u0119 zjednoczy\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 narodu, a jego polityka by\u0142a sprawiedliwa.<\/span><\/p>\n

Czy nap\u0142yw \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich po 1965 r.<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>wymusi\u0142 zmian\u0119<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>taktyki?<\/b><\/span><\/b><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, ale w dalszym ci\u0105gu prowadzili\u015bmy wojn\u0119 ludow\u0105. A ta<\/span>\u00a0<\/span>charakteryzuje<\/span>\u00a0<\/span>si\u0119 strategi\u0105 kt\u00f3ra<\/span>\u00a0<\/span>nie ogranicza si\u0119 do kwestii<\/span>\u00a0<\/span>militarnych. By\u0142a ona jednocze\u015bnie militarna, polityczna, ekonomiczna i<\/span>\u00a0<\/span>dyplomatyczn\u0105, chocia\u017c oczywi\u015bcie<\/span>\u00a0<\/span>komponent<\/span>\u00a0<\/span>militarny<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142 kluczowy.<\/span><\/p>\n

Podczas wojny musisz uczy\u0107 si\u0119 od przeciwnika. Musisz dobrze go pozna\u0107. Kiedy przeciwnik zmienia strategi\u0119 lub taktyk\u0119, musisz zrobi\u0107 to samo. W ka\u017cdej wojnie strategia<\/span>\u00a0<\/span>jest<\/span>\u00a0<\/span>pewn\u0105 sum\u0105<\/span>\u00a0<\/span>istotnych<\/span>\u00a0<\/span>taktyk, musisz wi\u0119c<\/span>\u00a0<\/span>uniemo\u017cliwi\u0107<\/span>\u00a0<\/span>ich<\/span>\u00a0<\/span>skuteczne stosowanie. Gdyby\u015bmy na<\/span>\u00a0<\/span>przyk\u0142ad<\/span>\u00a0<\/span>musieli walczy\u0107 z kawaleri\u0105, nale\u017ca\u0142oby robi\u0107 co w naszej mocy by<\/span>\u00a0<\/span>uniemo\u017cliwi\u0107<\/span>\u00a0<\/span>jej skutecznie u\u017cycie. Tak samo<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142o, kiedy<\/span>\u00a0<\/span>przeciwnik<\/span>\u00a0<\/span>zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 broni strategicznej… A kiedy<\/span>\u00a0<\/span>Amerykanie\u00a0pr\u00f3bowali<\/span>\u00a0<\/span>zastosowa\u0107 taktyk\u0119<\/span>\u00a0<\/span>\u201ewyszuka\u0107 i zniszczy\u0107\u201d odpowiedzieli\u015bmy swoj\u0105 w\u0142asn\u0105<\/span>\u00a0<\/span>taktyk\u0105, kt\u00f3ra<\/span>\u00a0<\/span>mia\u0142a<\/span>\u00a0<\/span>uniemo\u017cliwi\u0107 im<\/span>\u00a0<\/span>realizacj\u0119<\/span>\u00a0<\/span>cel\u00f3w i doprowadzi\u0107 do zniszczenia ich si\u0142. Musieli\u015bmy zmusi\u0107 przeciwnika by<\/span>\u00a0<\/span>walczy\u0142<\/span>\u00a0<\/span>tak, jak my tego<\/span>\u00a0<\/span>chcemy. Zmusi\u0107 go do walki w nieznanym terenie.<\/span><\/p>\n

Czy<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>ofensywa<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Tet<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>z 1968 r. by\u0142a pora\u017ck\u0105?<\/b><\/span><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce skoro nie ma<\/span>\u00a0<\/span>czego\u015b takiego<\/span>\u00a0<\/span>jak strategia czysto militarna, nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o<\/span>\u00a0<\/span>Tet<\/span>\u00a0<\/span>tylko na poziomie<\/span>\u00a0<\/span>militarnym.<\/span>\u00a0<\/span>Ofensywa<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142a jednocze\u015bnie militarna, polityczna i dyplomatyczna. Celem wojny by\u0142a deeskalacja. D\u0105\u017cyli\u015bmy do deeskalacji konfliktu. Nie mogli\u015bmy zatem<\/span>\u00a0<\/span>oddzieli\u0107<\/span>\u00a0<\/span>naszej strategii politycznej od strategii militarnej. Patrzyli\u015bmy na rzecz<\/span>\u00a0<\/span>ca\u0142o\u015bciowo<\/span>\u00a0<\/span>i wiedzieli\u015bmy<\/span>\u00a0<\/span>\u017ce<\/span>\u00a0<\/span>deeskalacja wojny musi by\u0107 naszym ostatecznym celem. Taki by\u0142 cel stawiany ofensywie.<\/span><\/p>\n

Czy uda\u0142o si\u0119 go osi\u0105gn\u0105\u0107?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>Na wojnie twoim celem mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kowita eliminacja przeciwnika<\/span>\u00a0<\/span>albo<\/span>\u00a0<\/span>zostawienie jego si\u0142 w stanie cz\u0119\u015bciowo<\/span>\u00a0<\/span>nietkni\u0119tym, ale<\/span>\u00a0<\/span>ze zniszczon\u0105 wol\u0105 walki. Polityka przyj\u0119ta przez Amerykan\u00f3w d\u0105\u017cy\u0142a do eskalacji wojny. Naszym celem podczas ofensywy 1968 r. by\u0142o zmuszenie ich do deeskalacji, z\u0142amanie ich woli dalszego prowadzenia wojny.<\/span><\/p>\n

Dokonali\u015bmy tego<\/span>\u00a0<\/span>konfrontuj\u0105c<\/span>\u00a0<\/span>ich z nast\u0119puj\u0105cymi po sobie zwyci\u0119stwami militarnymi,<\/span>\u00a0<\/span>politycznymi<\/span>\u00a0<\/span>i dyplomatycznymi.<\/span>\u00a0<\/span>Sprowadzaj\u0105c wojn\u0119 do praktycznie wszystkich okupowanych miast chcieli\u015bmy pokaza\u0107 Amerykanom i<\/span>\u00a0<\/span>ich armii, \u017ce<\/span>\u00a0<\/span>kontynuowanie<\/span>\u00a0<\/span>przez nich wojny jest<\/span>\u00a0<\/span>niemo\u017cliwe.<\/span><\/p>\n

Zna pan s\u0142ynne<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>zdj\u0119cia<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>z kwietnia 1975 r.<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>przedstawiaj\u0105ce<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>helikoptery odlatuj\u0105ce z ambasady ameryka\u0144skiej. Co znaczy dla Pana ten obraz?<\/b><\/span><\/p>\n

By\u0142o to zgodne z naszymi przewidywaniami. By\u0142 to koniec ameryka\u0144skiej<\/span>\u00a0<\/span>neokolonialnej<\/span>\u00a0<\/span>obecno\u015bci<\/span>\u00a0<\/span>w naszym kraju.<\/span>\u00a0<\/span>Dow\u00f3d<\/span>\u00a0<\/span>na to,<\/span>\u00a0<\/span>\u017ce, kiedy<\/span>\u00a0<\/span>nar\u00f3d zjednoczy si\u0119 w walce o wolno\u015b\u0107, zawsze b\u0119dzie zwyci\u0119ski.<\/span><\/p>\n

Kiedy<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142em m\u0142ody,<\/span>\u00a0<\/span>marzy\u0142em, \u017ce<\/span>\u00a0<\/span>pewnego<\/span>\u00a0<\/span>dnia zobacz\u0119 sw\u00f3j kraj wolny i zjednoczony. \u00a0Kiedy\u00a0skapitulowa\u0142 rz\u0105d w Sajgonie, spe\u0142ni\u0142o si\u0119 moje marzenie. To by\u0142o jak<\/span>\u00a0<\/span>zamkni\u0119cie<\/span>\u00a0<\/span>pewnego rozdzia\u0142u w historii. Ulice Hanoi by\u0142y pe\u0142ne ludzi.<\/span>
\n<\/span>Zdj\u0119cia helikopter\u00f3w by\u0142y konkretnym symbolem zwyci\u0119stwa wojny ludowej przeciwko ameryka\u0144skiej agresji.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>z<\/span>\u00a0<\/span>drugiej<\/span>\u00a0<\/span>strony, dowodzi\u0142y, \u017ce Pentagon nie m\u00f3g\u0142 w \u017caden spos\u00f3b przewidzie\u0107<\/span>\u00a0<\/span>tego, co<\/span>\u00a0<\/span>si\u0119 stanie. Pokaza\u0142y, \u017ce dla Amerykan\u00f3w niemo\u017cliwe by\u0142o oszacowanie wynik\u00f3w konfliktu. Inaczej lepiej zaplanowaliby swoje dzia\u0142ania, prawda?<\/span><\/p>\n

Historia uczy nas, \u017ce nawet najpot\u0119\u017cniejsza si\u0142a ekonomiczna i militarna nie mo\u017ce zatriumfowa\u0107 nad oporem zjednoczonego ludu,<\/span>\u00a0<\/span>narodu, kt\u00f3ry<\/span>\u00a0<\/span>jednoczy si\u0119 w walce o swoje mi\u0119dzynarodowe prawa. Pot\u0119ga ma swoje grancie. Uwa\u017cam, \u017ce Amerykanie powinni<\/span>\u00a0<\/span>pami\u0119ta\u0107, \u017ce chocia\u017c ich pot\u0119ga mo\u017ce by\u0107 wielka, jest w spos\u00f3b nieunikniony ograniczona… Od zarania dziej\u00f3w, niewa\u017cne czy w kraju socjalistycznym, czy<\/span>\u00a0<\/span>kapitalistycznym, to co<\/span>\u00a0<\/span>zrobisz w interesie ludu przyniesie ci korzy\u015b\u0107,<\/span>\u00a0<\/span>a<\/span>\u00a0<\/span>to, co<\/span>\u00a0<\/span>zrobisz przeciwko<\/span>\u00a0<\/span>interesom<\/span>\u00a0<\/span>ludu, pewnego dnia obr\u00f3ci si\u0119 przeciwko tobie. Historia pokazuje, \u017ce to prawda.<\/span><\/p>\n

My wygrali\u015bmy wojn\u0119, a Amerykanie zostali pokonani, ale<\/span>\u00a0<\/span>powinni\u015bmy<\/span>\u00a0<\/span>by\u0107 tu precyzyjni. Co stanowi o zwyci\u0119stwie? Wietnamczycy nigdy nie chcieli wojny,<\/span>\u00a0<\/span>pragn\u0119li<\/span>\u00a0<\/span>pokoju. Czy Amerykanie chcieli wojny? Nie,<\/span>\u00a0<\/span>oni<\/span>\u00a0<\/span>te\u017c pragn\u0119li pokoju. Kto zatem zosta\u0142 pokonany?<\/span>\u00a0<\/span>Ci, kt\u00f3rzy<\/span>\u00a0<\/span>d\u0105\u017cyli do agresji za<\/span>\u00a0<\/span>wszelk\u0105 cen\u0119. Dlatego jeste\u015bmy ci\u0105gle przyjaci\u00f3\u0142mi narodu<\/span>\u00a0<\/span>francuskiego<\/span>\u00a0<\/span>I nigdy nie uznawali\u015bmy<\/span>\u00a0<\/span>mieszka\u0144c\u00f3w<\/span>\u00a0<\/span>Ameryki za wrog\u00f3w\u2026<\/span><\/p>\n

Kto stworzy\u0142 ide\u0119 wojny ludowej?<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Czyj<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>to by\u0142 pomys\u0142?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>Ma ona swoje \u017ar\u00f3d\u0142a z tw\u00f3rczego ducha narodu. Jest taka<\/span>\u00a0<\/span>legenda, kt\u00f3r\u0105<\/span>\u00a0<\/span>dobrze zna ka\u017cdy Wietnamczyk. Opowiada ona o inwazji<\/span>\u00a0<\/span>wrog\u00f3w<\/span>\u00a0<\/span>i<\/span>\u00a0<\/span>trzyletnim<\/span>\u00a0<\/span>ch\u0142opcu<\/span>\u00a0<\/span>imieniem<\/span>\u00a0<\/span>Phu Dong. Phu Dong r\u00f3s\u0142 i stawa\u0142 si\u0119 wi\u0119kszy z minuty na minut\u0119. Dosiad\u0142 \u017celaznego konia, zebra\u0142 ludzi i kaza\u0142 si\u0119 im uzbroi\u0107 w naostrzone kije bambusowe. Ch\u0142opi, rybacy<\/span>\u00a0<\/span>i wszyscy inni odpowiedzieli na jego wezwanie i wygrali wojn\u0119. To oczywi\u015bcie tylko legenda, ale odbija si\u0119 w niej istota my\u015blenia ludu. Wojna ludowa istnia\u0142a zatem nawet w legendach i pozostawa\u0142a z nami przez wieki.<\/span><\/p>\n

Dlaczego pa\u0144skim zdaniem<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>Wietnam<\/b><\/span>\u00a0<\/b><\/span>jako niemal jedyny kraj pokona\u0142 Ameryk\u0119?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>Jako historyk powiem, \u017ce<\/span>\u00a0<\/span>Wietnam<\/span>\u00a0<\/span>jest<\/span>\u00a0<\/span>wyj\u0105tkowy. Jako pa\u0144stwo, Wietnam<\/span>\u00a0<\/span>powsta\u0142<\/span>\u00a0<\/span>bardzo wcze\u015bnie. Niekt\u00f3re teorie, jak na\u00a0przyk\u0142ad\u00a0teoria Stalina, m\u00f3wi\u0105, \u017ce pa\u0144stwo<\/span>\u00a0<\/span>mo\u017ce<\/span>\u00a0<\/span>powsta\u0107 dopiero po pojawieniu si\u0119 kapitalizmu.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>nasze pa\u0144stwo powsta\u0142o<\/span> jeszcze w czasach przed nasz\u0105 er\u0105. Czemu? Poniewa\u017c\u00a0ryzyko<\/span>\u00a0<\/span>agresji si\u0142<\/span>\u00a0<\/span>zewn\u0119trznych<\/span>\u00a0<\/span>sk\u0142oni\u0142o r\u00f3\u017cne plemiona do po\u0142\u0105czenia. Opr\u00f3cz tego by\u0142a<\/span>\u00a0<\/span>jeszcze<\/span>\u00a0<\/span>nieustanna walka z \u017cywio\u0142ami, z warunkami<\/span>\u00a0<\/span>zimowymi, kt\u00f3re<\/span>\u00a0<\/span>na tych terenach<\/span>\u00a0<\/span>s\u0105 niezwykle<\/span>\u00a0<\/span>surowe. W naszych legendach ta walka z<\/span>\u00a0<\/span>\u017cywio\u0142ami<\/span>\u00a0<\/span>jest uznawana za czynnik jednocz\u0105cy, si\u0142\u0119<\/span>\u00a0<\/span>przyczyniaj\u0105c\u0105<\/span>\u00a0<\/span>si\u0119 do sp\u00f3jno\u015bci. W po\u0142\u0105czeniu z nieustannym ryzykiem najazd\u00f3w wzmocni\u0142o to nasz\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 i wytworzy\u0142o tradycj\u0119. Ta<\/span>\u00a0<\/span>tradycja<\/span>\u00a0<\/span>da\u0142a nam si\u0142\u0119.<\/span><\/p>\n

Wietnamczycy s\u0105 raczej<\/span>\u00a0<\/span>optymistami. Dlaczego? Bo przez tysi\u0105ce lat pi\u0119trzy\u0142y si\u0119 przed nimi trudno\u015bci i przez tysi\u0105ce lat je pokonywali.<\/span><\/p>\n

Jakie znaczenie dla pa\u0144skiej teorii wojny ludowej maj\u0105 marksizm i leninizm?<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>
\n<\/span>Wojna ludowa w<\/span>\u00a0<\/span>Wietnamie<\/span>\u00a0<\/span>by\u0142a czym\u015b o wiele wcze\u015bniejszym od marksizmu i leninizmu,<\/span>\u00a0<\/span>oba te nurty oczywi\u015bcie doda\u0142y co\u015b od siebie.<\/span><\/p>\n

Kiedy upad\u0142 ZSRR, przewidywali\u015bmy,<\/span>\u00a0<\/span>\u017ce<\/span>\u00a0<\/span>60 do 80% naszego bud\u017cetu zostanie wyeliminowane,<\/span>\u00a0<\/span>poniewa\u017c<\/span>\u00a0<\/span>byli\u015bmy zale\u017cni d pomocy z ZSRR i innych<\/span>\u00a0<\/span>kraj\u00f3w<\/span>\u00a0<\/span>socjalistycznych Wiele os\u00f3b my\u015bla\u0142o, \u017ce w zwi\u0105zku z tym Wietnam upadnie.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>my wci\u0105\u017c si\u0119 trzymamy i powoli robimy<\/span>\u00a0<\/span>post\u0119py. Pytano mnie<\/span>\u00a0<\/span>co\u00a0my\u015bl\u0119<\/span>\u00a0<\/span>o<\/span>\u00a0<\/span>pierestrojce, odpowiada\u0142em, \u017ce zgadzam si\u0119 ze zmianami w relacjach politycznych, bo<\/span>\u00a0<\/span>s\u0105 one<\/span>\u00a0<\/span>konieczne.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>pierestrojka<\/span>\u00a0<\/span>jest czym\u015b rosyjskim, stworzonym dla Rosjan. To robimy rzeczy po wietnamsku.<\/span><\/p>\n

Jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, nar\u00f3d wietnamski posiada siln\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 ducha, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Wietnamczycy to uparci ludzie<\/span>\u00a0<\/span>kt\u00f3rzy<\/span>\u00a0<\/span>robi\u0105 wszystko<\/span>\u00a0<\/span>po swojemu. Planujemy teraz<\/span>\u00a0<\/span>zmobilizowa\u0107<\/span>\u00a0<\/span>wszystkich<\/span>\u00a0<\/span>mieszka\u0144c\u00f3w<\/span>\u00a0<\/span>do walki z zacofaniem i ub\u00f3stwem. Pewne problemy s\u0105<\/span>\u00a0<\/span>problemami<\/span>\u00a0<\/span>czasu wojny,<\/span>\u00a0<\/span>inne<\/span>\u00a0<\/span>czasu pokoju, ale s\u0105 te\u017c prawa \u2013 konkretne, dobre prawa<\/span>\u00a0<\/span>kt\u00f3re\u00a0zachowuj\u0105<\/span>\u00a0<\/span>swoj\u0105 warto\u015b\u0107 w<\/span>\u00a0<\/span>ka\u017cdym czasie. Trzeba by\u0107 realist\u0105. Postawi\u0107 sobie cel. By\u0107<\/span>\u00a0<\/span>realist\u0105<\/span>\u00a0<\/span>i u\u017cy\u0107 rzeczywisto\u015bci jako \u015brodka do analizy praw rz\u0105dz\u0105cych rzeczami. By zwyci\u0119\u017cy\u0107 musisz dzia\u0142a\u0107 zgodnie z tymi prawami. Je\u015bli post\u0105pisz przeciwnie, b\u0119dziesz subiektywny,<\/span>\u00a0<\/span>jeste\u015b skazany<\/span>\u00a0<\/span>na kl\u0119sk\u0119. Dlatego uczymy si\u0119 z naszych do\u015bwiadcze\u0144, dobrych i z\u0142ych, z kapitalizmem.<\/span>\u00a0<\/span>Ale<\/span>\u00a0<\/span>mamy sw\u00f3j w\u0142asny wietnamski<\/span>\u00a0<\/span>pogl\u0105d<\/span>\u00a0<\/span>na sprawy. Chcia\u0142bym doda\u0107, \u017ce dalej kroczymy \u015bcie\u017ck\u0105 wskazan\u0105 przez Ho<\/span>\u00a0<\/span>Chi<\/span>\u00a0<\/span>Minha, \u015bcie\u017ck\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci i socjalizmu.<\/span>\u00a0<\/span>Ca\u0142y\u00a0czas jestem socjalist\u0105, ale czym jest socjalizm? To<\/span>\u00a0<\/span>niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/span>\u00a0<\/span>i jedno\u015b\u0107 dla kraju. To wolno\u015b\u0107 i dobrobyt dla jego mieszka\u0144c\u00f3w. I wreszcie to pok\u00f3j i przyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy<\/span>\u00a0<\/span>wszystkimi<\/span> lud\u017ami.<\/span><\/p>\n

T\u0142umaczenie:<\/strong> Redakcja Xportal.pl<\/p>\n

\"media-thumb1380897512\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Kr\u00f3tko po 1. rocznicy jego \u015bmierci przedstawiamy wywiad z legendarnym wietnamskim genera\u0142em, powszechnie uwa\u017canym za jednego z najznakomitszych teoretyk\u00f3w i praktyk\u00f3w walki partyzanckiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":17005,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[1009],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/media-thumb1380897512.jpg?fit=438%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-4qf","jetpack-related-posts":[{"id":23987,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=23987","url_meta":{"origin":17003,"position":0},"title":"S\u0142owenia: Nie dla „ma\u0142\u017ce\u0144stw”","date":"21 grudnia 2015","format":false,"excerpt":"Obywatele S\u0142owenii odrzuclili w referendum zmiany forsowane przez rz\u0105d kraju. Uchwalona w marcu br. nowelizacja przepis\u00f3w definiowa\u0142a bowiem ma\u0142\u017ce\u0144stwo jako \"zwi\u0105zek dw\u00f3ch os\u00f3b niezale\u017cnie od ich p\u0142ci\". Przeciwko takiej interpretacji protestowa\u0142a inicjatywa obywatelska \"Chodzi o dzieci\", kt\u00f3ra zebra\u0142a 40 tys. podpis\u00f3w pod wnioskiem o referendum w tej sprawie. Ostatecznie ponad\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/s\u0142owenia.jpg?fit=660%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14577,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14577","url_meta":{"origin":17003,"position":1},"title":"Palestyna: Jerozolima gratuluje Asadowi","date":"8 czerwca 2014","format":false,"excerpt":"W okupowanej Jerozolimie Palesty\u0144skie Komitety Ludowe zorganizowa\u0142y wiec z okazji reelekcji Baszara Asada. Obecni byli r\u00f3wnie\u017c delegaci ze Wzg\u00f3rz Golan. Przemawiaj\u0105cy na wiecu prawos\u0142awny arcybiskup Sebastii Teodozjusz (Atallah) Hanna powiedzia\u0142, \u017ce wyb\u00f3r\u00a0Asada jest zwyci\u0119stwem dla Syrii i wszystkich uczciwych ludzi na \u015bwiecie, a wszyscy kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w wyborach zag\u0142osowali\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/20140608-121801.jpg?fit=400%2C269&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":16677,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16677","url_meta":{"origin":17003,"position":2},"title":"Alaksiej Dziermant: Nar\u00f3d jako rytua\u0142","date":"24 wrze\u015bnia 2014","format":false,"excerpt":"Spory o to, czym jest nar\u00f3d, trwaj\u0105 do dzi\u015b. Dla jednych to wsp\u00f3lnota oparta na wyobra\u017ceniu o wsp\u00f3lnym pochodzeniu, wsp\u00f3lnej kulturze i j\u0119zyku, dla innych \u2013 to wsp\u00f3lnota obywateli r\u00f3\u017cnego pochodzenia. W pewnym sensie zwolennicy obydwu tych podej\u015b\u0107 maj\u0105 racj\u0119, bo ka\u017cdy nar\u00f3d ma swoje korzenie, etniczne j\u0105dro. I kiedy\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/000099_101310.jpg?fit=800%2C541&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25358,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25358","url_meta":{"origin":17003,"position":3},"title":"Ukraina: Banderowiec chwali rze\u017a w Odessie","date":"4 maja 2016","format":false,"excerpt":"Neobanderowski dzia\u0142acz polityczny Ihor Mosijczuk og\u0142osi\u0142\u00a0laudacj\u0119 na cze\u015b\u0107 sprawc\u00f3w masakry \"prorosyjskiej opozycji\" w Odessie, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce\u00a02 maja 2014 r. Zwolennicy \"euromajdanu\" wymordowali w\u00f3wczas kilkudziesi\u0119ciu bezbronnych cywili, w tym kobiety i osoby nieletnie. Przyjaciele i koledzy, dzi\u015b wielkie \u015bwi\u0119to narodowe. (...).\u00a0Przyjdzie czas, \u017ce 2 maja stanie si\u0119 \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym. (...).\u00a0My\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"Ihor_Mosijczuk","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Ihor_Mosijczuk.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29828,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29828","url_meta":{"origin":17003,"position":4},"title":"Irak: Wyzwolenie Mosulu","date":"11 lipca 2017","format":false,"excerpt":"W niedziel\u0119 9 lipca premier Iraku Hajder al-Abadi og\u0142osi\u0142 ca\u0142kowite wyzwolenie Mosulu spod panowania Pa\u0144stwa Islamskiego. Walki o miasto trwa\u0142y od o\u015bmiu miesi\u0119cy. Przez ostatnie dni bojownicy ISIS zaciekle bronili ostatniego skrawka kontrolowanego przez nich Starego Miasta. Mosul by\u0142 pod kontrol\u0105 Pa\u0144stwa Islamskiego przez trzy lata. To w\u0142a\u015bnie tutaj w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Mosul.jpg?fit=960%2C720&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34361,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34361","url_meta":{"origin":17003,"position":5},"title":"Konrad R\u0119kas: Prawda o Sahryniu","date":"12 marca 2019","format":false,"excerpt":"Sprawa k\u0142amstw na temat akcji polskiej przeciw ukrai\u0144skim nazistom w Sahryniu \u2013 ma dla mnie wymiar osobisty. Jednym z dow\u00f3dc\u00f3w tej czysto wojskowej operacji by\u0142 bowiem brat mojego dziadka \u2013 major Stanis\u0142aw Basaj \u201eRy\u015b\u201d, dow\u00f3dca I Hrubieszowskiego Batalionu Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, najsilniejszej antyniemieckiej i antybanderowskiej formacji partyzanckiej w tej cz\u0119\u015bci Polski.\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Ry\u015b..jpg?fit=800%2C475&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17003"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17007,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17003\/revisions\/17007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}