W chwili obecnej wielu m\u0119\u017c\u00f3w stanu wypowiada pogl\u0105d, i\u017c nale\u017cy przyst\u0105pi\u0107 do wa\u017cnej reformy, polegaj\u0105cej na tym, aby do organizmu pa\u0144stwowego wcieli\u0107 si\u0142y zawodowe, a wi\u0119c i zwi\u0105zki zawodowe robotnicze, czyli instytucje, ugrupowania broni\u0105ce interes\u00f3w swego zawodu. Konieczno\u015b\u0107 t\u0119 uzasadniaj\u0105 oni licznymi dowodami, kt\u00f3re w pi\u015bmiennictwie wsp\u00f3\u0142czesnym wyda\u0142y ju\u017c ca\u0142e tomy rozpraw naukowych.<\/p>\n
I \u017cycie coraz mocniej pcha ku tej reformie. Ewolucja prawa zwi\u0105zkowego jest uderzaj\u0105cym faktem; przedstawia ona szerok\u0105 panoram\u0119 rozmaitych ustawodawstw w dziedzinie prawa zwi\u0105zkowego, poczynaj\u0105c od wstecznych ustroj\u00f3w prawnych co do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, jak Japonia i Bu\u0142garia, a ko\u0144cz\u0105c na ustroju prawnym zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych o jedno\u015bci klasowej, jak w Sowietach, przechodz\u0105c poprzez ustroje prawne zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych jako ugrupowa\u0144 prawa prywatnego we Francji, Wielkiej Brytanii, w Polsce, w Indiach Angielskich, w Belgii, Szwajcarii, Holandii, Czechos\u0142owacji, w pa\u0144stwach ba\u0142ka\u0144skich, w Stanach Zjednoczonych, na W\u0119grzech, poprzez ustroje prawne zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych o jurydycji obowi\u0105zkowej pracy, jak Kanada, Dania, Chiny, Afryka Po\u0142udniowa, Australia, Nowa Zelandia, poprzez ustroje prawne Izb zawodowych, jak Luksemburg, Jugos\u0142awia, poprzez ustroje prawne zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych jako wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w klasowych, jak Italia faszystowska, Hiszpania, Niemcy hitlerowskie, Austria, Rumunia.<\/p>\n
Ju\u017c z tego og\u00f3lnego rzutu oka wida\u0107, jak r\u00f3\u017cne panuj\u0105 w chwili obecnej doktryny syndykalistyczne, kt\u00f3rych wyrazem sta\u0142y si\u0119 ustroje prawne zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w wymienionych tu krajach.
\n(\u2026).<\/p>\n
Artyku\u0142 niniejszy ma na celu rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na ten zajmuj\u0105cy temat. W pierwszej cz\u0119\u015bci wy\u0142o\u017cy pogl\u0105d syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego o wolno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie (\u2026); w drugiej cz\u0119\u015bci przedstawi pogl\u0105d socjalistyczny na to zagadnienie; a w zako\u0144czeniu poda wnioski, jakie wyprowadzi\u0107 by mo\u017cna z zestawienia tych dw\u00f3ch sprzecznych na dan\u0105 spraw\u0119 pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n
I. Teza syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego<\/p>\n
Syndykali\u015bci chrze\u015bcija\u0144scy kategorycznie odrzucaj\u0105 syndykalizm pa\u0144stwowy taki, jaki wytworzy\u0142 si\u0119 obecnie w krajach o ustroju totalnym; nie dopuszczaj\u0105 wcielenia zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych do konstytucji korporacyjnej pa\u0144stwa totalnego; nie wierz\u0105 bowiem w wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, nawet ograniczon\u0105, w pa\u0144stwach typu totalnego \u2013 czy b\u0119d\u0105 one kra\u0144cowo prawicowe czy kra\u0144cowo lewicowe, czy b\u0119d\u0105 one hitlerowskie, faszystowskie czy komunistyczne.<\/p>\n
Bo jakimkolwiek b\u0119dzie ich poj\u0119cie ekonomii, wszystkie pa\u0144stwa totalne maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 filozoficzn\u0105 koncepcj\u0119 pa\u0144stwa: wszystko musi by\u0107 wcielone w ramy pa\u0144stwa, wszystko musi mu by\u0107 podporz\u0105dkowane, ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza i spo\u0142eczna ma by\u0107 kierowana ku wy\u0142\u0105cznej s\u0142u\u017cbie pa\u0144stwa. Trzeba nabra\u0107 przekonania, \u017ce wolno\u015b\u0107 i totalitaryzm pochodz\u0105 z poj\u0119\u0107 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych, sprzecznych, nie mog\u0105cych z sob\u0105 wsp\u00f3\u0142istnie\u0107. Wzajem si\u0119 one wykluczaj\u0105.<\/p>\n
A przeto zbytecznym, bo niemo\u017cliwym by\u0142oby rozwa\u017ca\u0107 jak\u0105\u015b wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w ustroju, w kt\u00f3rym konstytucja jest nastawiona na totalitaryzm. Zwi\u0105zkowcy chrze\u015bcija\u0144scy s\u0105 bezwzgl\u0119dnymi przeciwnikami tego systemu.<\/p>\n
Ale jest i inna forma organizacji korporacyjnej, wed\u0142ug innego planu zbudowanej, inn\u0105 koncepcj\u0105 przepojonej, godz\u0105cej niezb\u0119dny \u0142ad z koniecznymi wolno\u015bciami, w\u0142\u0105cznie z wolno\u015bci\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. O tym to systemie i o stanowisku, jakie w nim ma zaj\u0105\u0107 ruch zawodowy, wyra\u017anie wypowiada si\u0119 syndykalizm chrze\u015bcija\u0144ski. Uzasadnia on sw\u00f3j pogl\u0105d argumentacj\u0105, w kt\u00f3rej wychodzi najpierw z faktu \u2013 ewolucji ekonomii. Wed\u0142ug zwi\u0105zkowc\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich ewolucja ekonomii jest niezaprzeczonym faktem, bij\u0105cym w oczy. Ca\u0142y nasz system gospodarczy ulega szybkiej a g\u0142\u0119bokiej przemianie, pod mniejszym b\u0119d\u0105cej wp\u0142ywem post\u0119p\u00f3w maszynizmu, ni\u017c konieczno\u015bci lepszej organizacji gospodarstwa. Bez przesady powiedzie\u0107 mo\u017cna, \u017ce sko\u0144czy\u0142 si\u0119 ustr\u00f3j nieograniczonej wolno\u015bci, wolnej konkurencji, zysku uwa\u017canego za jedyny motor dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n
Nawet najwybitniejsi zwolennicy liberalizmu gospodarczego od dawna przyj\u0119li formy organizacji przemys\u0142owej \u2013 kartele, trusty, porozumienia, integracje itp., kt\u00f3rych celem by\u0142o ustanowienie pewnych reglamentacji i dyscypliny, a kt\u00f3re podobnie jak wo\u0142anie o interwencj\u0119 pa\u0144stwa np. do dziedziny celnej stanowi\u0105 jawne porzucenie doktryny liberalnej. Tworzy si\u0119 ustr\u00f3j nowy, przepojony nowymi ideami \u2013 ideami solidaryzmu i dobra og\u00f3lnego, d\u0105\u017c\u0105cymi do urzeczywistnienia r\u00f3wnowagi, lepiej powiedzie\u0107 \u2013 zgody, harmonii gospodarczej i spo\u0142ecznej, a w tym celu poddaj\u0105cymi gospodarstwo zasadzie kierowniczej, w\u0142adzy, na kt\u00f3r\u0105 ma spa\u015b\u0107 zadanie wydawania regulamin\u00f3w, porz\u0105dkuj\u0105cych i reguluj\u0105cych \u017cycie gospodarcze i zawodowe. Reglamentacja ta nie mo\u017ce wyj\u015b\u0107 od pa\u0144stwa, kt\u00f3remu brak gi\u0119tko\u015bci i zdolno\u015bci przystosowywania si\u0119, a wi\u0119c i niezb\u0119dnej szybko\u015bci zastosowywania si\u0119 do wymaga\u0144 niesko\u0144czenie rozmaitych, do odcink\u00f3w gospodarstwa, kt\u00f3rego z\u0142o\u017cono\u015bci i ruchliwo\u015bci nie potrzeba tu przypomina\u0107.<\/p>\n
Dlatego to rol\u0105 pa\u0144stwa nie jest kierowanie gospodarstwem i zawodem; rola jego jest uzupe\u0142niaj\u0105ca, polega ona na zach\u0119caniu wysi\u0142k\u00f3w ku organizacji, na skierowywaniu inicjatywy na drog\u0119 tworzenia autonomicznych cia\u0142 zawodowych, stanowi\u0105cych w zawodzie w\u0142adz\u0119 i samodzielnie ustanawiaj\u0105cych potrzebne regulaminy pod kontrol\u0105 pa\u0144stwa bezsprzecznie, ale nie wed\u0142ug jego nakazu ani kierownictwa.<\/p>\n
Rol\u0105 pa\u0144stwa jest r\u00f3wnie\u017c nadanie tej organizacji statutu czyli ustroju prawnego, jakiego jej potrzeba po to, aby przyjmowane przez ni\u0105 reglamentacje mia\u0142y w pewnych warunkach warto\u015b\u0107 prawn\u0105 i obowi\u0105zywa\u0142y wszystkich zainteresowanych. W ten spos\u00f3b ustanowiona organizacja naprawd\u0119 mia\u0142aby cech\u0119 instytucji prawa publicznego. Nie by\u0142aby ona pa\u0144stwem, ale podporz\u0105dkowan\u0105 pa\u0144stwu jako w\u0142adzy politycznej. Przy tym pa\u0144stwo, nadaj\u0105c tej instytucji w\u0142adz\u0119 reglamentacji gospodarczej i zawodowej, zrzuci\u0142oby z siebie obowi\u0105zki, kt\u00f3re \u2013 w\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi\u0105c \u2013 do niego nie nale\u017c\u0105, a kt\u00f3re u\u0142atwi\u0142yby mu staranniejsze oddanie si\u0119 misji, jaka mu przypada.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci system ten obejmuje reform\u0119 pa\u0144stwa. Trzeba sobie zdawa\u0107 spraw\u0119 z tego, \u017ce w ten spos\u00f3b nie powstaje korporacjonizm pa\u0144stwowy, ale \u2013 je\u015bli mo\u017cna tak nazwa\u0107 \u2013 korporacjonizm zrzeszeniowy, powo\u0142uj\u0105c r\u00f3\u017cne organizmy zawodowe, powsta\u0142e samodzielnie, do wsp\u00f3\u0142pracy przy wsp\u00f3lnym dziele, kt\u00f3re polega na zorganizowaniu zawodu, na zaspokajaniu jego potrzeb, na czuwaniu nad jego wsp\u00f3lnymi sprawami, kt\u00f3re ze swej natury obejmuj\u0105 dobro og\u00f3\u0142u i dobro ka\u017cdego zawodowca.
\nW tym systemie jest miejsce dla wolno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n
Po rozpatrzeniu samej ewolucji gospodarstwa, syndykali\u015bci chrze\u015bcija\u0144scy przy uzasadnianiu swej tezy przechodz\u0105 do rozwa\u017cenia syndykalizmu w ewolucji gospodarczej. Dlatego zadaj\u0105 sobie pytanie: jakie b\u0119dzie stanowisko syndykalizmu wobec tego ruchu ku reglamentacji gospodarczej?<\/p>\n
Warto najpierw dobrze sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce reglamentacja zawodu stanowi jeden z ostatecznych cel\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej, poniewa\u017c reglamentacja ta d\u0105\u017cy do wprowadzenia na pole wsp\u00f3lnej dyskusji kwestii, kt\u00f3re dot\u0105d by\u0142y zastrze\u017cone decyzji jednej tylko strony. Pod tym wzgl\u0119dem organizacja zawodu jest tylko udoskonalon\u0105 form\u0105 reglamentacji zawodowej, do jakiej zmierzaj\u0105 zwi\u0105zki zawodowe, w\u0142o\u017con\u0105 w ramy prawne.<\/p>\n
P\u00f3\u017aniej zobaczymy, w jaki spos\u00f3b nale\u017cy rozumie\u0107 i w jaki spos\u00f3b ma dzia\u0142a\u0107 wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa w podobnym ustroju. Ale pewn\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce wobec ewolucji gospodarstwa i metody zwi\u0105zkowe powinny ewoluowa\u0107. Idziemy ku nowym metodom akcji syndykalnej. W rzeczywisto\u015bci znajdziemy si\u0119 wobec nowego syndykalizmu, kt\u00f3ry ju\u017c si\u0119 pojawia, kt\u00f3ry zamienia metody, w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142aniu w liberalnym ustroju, metodami syndykalizmu, uczestnicz\u0105cego w ekonomii zorganizowanej, kt\u00f3rej musi by\u0107 jedn\u0105 z cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych, je\u015bli chce odpowiedzie\u0107 swemu zadaniu. Zreszt\u0105 dzi\u0119ki temu udzia\u0142owi pracownicy za po\u015brednictwem swych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w ustroju wytw\u00f3rczo\u015bci zajm\u0105 inne miejsce, inny plan. Z planu subordynacji, na jakim stali, przejd\u0105 na plan stowarzyszonych, na plan wsp\u00f3\u0142pracy, uznanej faktycznie i prawnie, a gospodarstwo, miast by\u0107 nastawione wy\u0142\u0105cznie na zysk, stanie si\u0119 gospodarstwem, troszcz\u0105cym si\u0119 o jak najlepsz\u0105 obs\u0142ug\u0119 pracy i ludzi.<\/p>\n
Czy syndykalizm ulegnie ewolucji? Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105. \u015awiadczy o tym zreszt\u0105 ca\u0142a jego historia: syndykalizm jest na drodze sta\u0142ej ewolucji; to jest konieczno\u015b\u0107, \u017ce nieustannie stara si\u0119 on przystosowywa\u0107 do niezb\u0119dnych potrzeb, wytwarzanych ewolucj\u0105 gospodarcz\u0105. Ewolucja ta dokonywa si\u0119 w jego organizacji i w jego metodach.<\/p>\n
Z pocz\u0105tku organizacj\u0105 jego by\u0142a forma miejscowa i zawodowa. Stopniowo wszak\u017ce rozszerzy\u0142a ona sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na teren najpierw regionalny, a nast\u0119pnie narodowy, wreszcie przybieraj\u0105c podstaw\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Federacje zawodowe, zostawiaj\u0105ce mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 autonomi\u0119 ugrupowaniom miejscowym lub regionalnym, ust\u0105pi\u0142y miejsca wielkim centralom o podstawie przemys\u0142owej, koncentruj\u0105cym w swych r\u0119kach przewodnictwo ruchu zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w przemys\u0142ach, jakimi si\u0119 zajmuj\u0105, gdy i centrale te federuj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105, a w ten spos\u00f3b stworzone ugrupowanie zapewnia kierowanie og\u00f3ln\u0105 polityk\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n
Niemniej g\u0142\u0119boka by\u0142a i ewolucja metod zwi\u0105zkowych. W pocz\u0105tkach \u0142atwo agitatorska, dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa, skoro tylko mia\u0142a po temu \u015brodki, przybra\u0142a akcj\u0119 bardziej pozytywn\u0105, bardziej ograniczon\u0105, kt\u00f3ra, acz mniej krzykliwa, tym niemniej wszak\u017ce sta\u0142a si\u0119 skuteczn\u0105. Ju\u017c przed wojn\u0105 system um\u00f3w zbiorowych praktykowano w r\u00f3\u017cnych syndykalizmach i w wielu krajach. Doba powojenna powo\u0142a\u0142a zwi\u0105zki zawodowe do uczestniczenia w licznych instytucjach urz\u0119dowych lub p\u00f3\u0142urz\u0119dowych, stworzonych przez w\u0142adze publiczne, a w kt\u00f3rych dyskutowano o sprawach gospodarczych i spo\u0142ecznych. Udzia\u0142 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w tych instytucjach mia\u0142 wyniki pomy\u015blne: podni\u00f3s\u0142 ich presti\u017c i powag\u0119, co sprzyja\u0142o zdobywaniu cz\u0142onk\u00f3w; otworzy\u0142 przed nimi nowe horyzonty, wskazuj\u0105c im przy tym z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zagadnie\u0144 gospodarczych, potrzeb\u0119 badania nie tylko ich struktury spo\u0142ecznej, ale i gospodarczej; wyrobi\u0142 w nich poczucie odpowiedzialno\u015bci zbiorowej i pojedynczej; rozwin\u0105\u0142 w nich zmys\u0142 rozs\u0105dku i umiarkowania, a przyzwyczai\u0142 do metod wsp\u00f3\u0142pracy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce polityka ta w organizacji zawodowej rozwin\u0119\u0142a \u201educha rz\u0105du\u201d. Ktokolwiek \u015bledzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 od jej pocz\u0105tk\u00f3w a\u017c po dzie\u0144 dzisiejszy, ten mo\u017ce s\u0105dzi\u0107 o rozmiarach ewolucji, jaka si\u0119 w niej dokona\u0142a.<\/p>\n
Ewolucja ta p\u00f3jdzie dalej naprz\u00f3d. Mo\u017ce ona napotka\u0107 op\u00f3r, jaki wywo\u0142a niezb\u0119dne zarzucenie pewnych formu\u0142 lub teorii, ale mimo to p\u00f3jdzie ona naprz\u00f3d. I jasnym jest, \u017ce syndykalizmowi ju\u017c nie wystarczy ograniczanie swej dzia\u0142alno\u015bci na polu spo\u0142ecznym do pozostania nadal w gruncie rzeczy syndykalizmem systematycznie opozycyjnym. Przeciwnie \u2013 musi on \u017c\u0105da\u0107 udzia\u0142u w organizowaniu zawodu nie tylko po to, aby reprezentowa\u0107 w nim pracownik\u00f3w i czuwa\u0107 nad obron\u0105 s\u0142usznych ich spraw, lecz nadto i\u017cby wnie\u015b\u0107 do niego sw\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy budowie wsp\u00f3lnego dzie\u0142a. Nie mo\u017cna bowiem od\u0142\u0105cza\u0107 dziedziny gospodarczej od spo\u0142ecznej. Doskonale zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce udzia\u0142 ten zawiera w sobie odpowiedzialno\u015b\u0107. Ale powaga syndykalizmu \u2013 powiedzmy wi\u0119cej: jego przysz\u0142o\u015b\u0107 zale\u017cy w\u0142a\u015bnie od odpowiedzialno\u015bci, jak\u0105 on odwa\u017cy si\u0119 przyj\u0105\u0107.
\nJaka\u017c to b\u0119dzie wtedy wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa w gospodarstwie zorganizowanym?<\/p>\n
W gospodarstwie zorganizowanym, o jakim dopiero co m\u00f3wili\u015bmy, jest miejsce dla syndykalizmu i jest miejsce dla wolno\u015bci zwi\u0105zkowej. Jest miejsce dla syndykalizmu, bo ten stanowi jedn\u0105 z istotnych podstaw organizacji. Co wi\u0119cej, koniecznie trzeba, aby w gospodarstwie zorganizowanym syndykalizm by\u0142 pot\u0119\u017cny; bo organizacja zawodu nie usunie konflikt\u00f3w interes\u00f3w; trzeba wi\u0119c, aby interesy pracownik\u00f3w by\u0142y w niej nale\u017cycie reprezentowane i bronione.<\/p>\n
Jest miejsce i dla wolno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Zapewne, wolno\u015b\u0107 ta nie b\u0119dzie mia\u0142a tych samych warunk\u00f3w, co dzi\u015b. Ale mo\u017cemy by\u0107 tego pewni, \u017ce wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa, podobnie jak i inne wolno\u015bci obywatelskie, nie mo\u017ce by\u0107 nieograniczona. Musi ona przyj\u0105\u0107 dyscyplin\u0119, restrykcje, jakie nak\u0142ada dobro og\u00f3\u0142u. Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa musi porusza\u0107 si\u0119 w ramach interesu og\u00f3lnego. Zreszt\u0105 same zwi\u0105zki zawodowe dobrowolnie na\u0142o\u017cy\u0142y na sw\u0105 wolno\u015b\u0107 dyscyplin\u0119 i restrykcje, przyjmuj\u0105c regulaminy i umowy, przyjmuj\u0105c na siebie \u015bci\u015ble okre\u015blone post\u0119powanie, kt\u00f3rych zreszt\u0105 stara\u0142y si\u0119 przestrzega\u0107. Niew\u0105tpliwie organizacja korporacyjna na\u0142o\u017cy inne dyscypliny, a nawet pewien przymus, mianowicie w dziedzinie za\u0142atwiania spor\u00f3w, w przedmiocie ugody i s\u0105d\u00f3w polubownych. Ale dyscypliny te i przymus, sprowadzaj\u0105c wolno\u015b\u0107 do ram interesu publicznego, nie zabijaj\u0105 wolno\u015bci. Przeciwnie, skutecznie j\u0105 wzmacniaj\u0105. Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 b\u0119dzie si\u0119 praktykowa\u0142o w spos\u00f3b rozmaity.<\/p>\n
Najpierw, co do pracownika, kt\u00f3ry w dalszym ci\u0105gu b\u0119dzie rozporz\u0105dza\u0142 prawem nale\u017cenie do organizacji, jaka mu si\u0119 spodoba. To prawo wyboru ugrupowania zawiera w sobie donios\u0142e korzy\u015bci. Stawia ono przeszkod\u0119 poddaniu si\u0119 pracownik\u00f3w w niewol\u0119 swej organizacji, co stanowi rzeczywiste niebezpiecze\u0144stwo w systemie jednego tylko zwi\u0105zku zawodowego, i sk\u0142ania organizacje do uprawiania polityki, licz\u0105cej si\u0119 ze s\u0142usznymi wymaganiami robotnik\u00f3w. Nadto pracownicy znajd\u0105 w swej organizacji, jak\u0105 sobie obrali dobrowolnie, niezb\u0119dn\u0105 ochron\u0119 przed represaliami.<\/p>\n
Co do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, kt\u00f3re rozporz\u0105dza\u0107 b\u0119d\u0105 ca\u0142kowit\u0105 swobod\u0105, potrzebn\u0105 przy badaniu spraw, jakie maj\u0105 by\u0107 omawiane w organizacji korporacyjnej, b\u0119d\u0105 one te\u017c mog\u0142y w jej radach wypowiada\u0107 si\u0119, broni\u0107 swych pogl\u0105d\u00f3w, przedstawia\u0107 swe argumenty, uchyla\u0107 si\u0119 od wszelkich pr\u00f3b nacisku lub przymusu. Nadto \u2013 co do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych \u2013 b\u0119d\u0105 one przecie mog\u0142y przy poszanowaniu przyj\u0119tych przez si\u0119 regulamin\u00f3w \u017c\u0105da\u0107 ich rewizji i poprawek w warunkach, jakie w nich ustalono. Jak widzimy tedy, wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa bynajmniej nie b\u0119dzie zniesiona; tylko rozszerzy si\u0119 ona na inny plan. Restrykcje, jakim ulegnie, b\u0119d\u0105 restrykcjami, na\u0142o\u017conymi decyzj\u0105, powzi\u0119t\u0105 przez w\u0142adz\u0119 kompetentn\u0105, w\u0142adz\u0119, w jakiej we\u017amie ona udzia\u0142; decyzj\u0105, w kt\u00f3rej b\u0119dzie ona tedy cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a.<\/p>\n
W tym oto kierunku musi p\u00f3j\u015b\u0107 i p\u00f3jdzie syndykalizm wsp\u00f3\u0142czesny, je\u015bli uwa\u017cnie \u015bledzi\u0107 b\u0119dziemy p\u00f3\u0142wiekowy jego rozw\u00f3j tudzie\u017c rozwojowe tendencje gospodarcze, socjalne i polityczne spo\u0142ecze\u0144stw dzisiejszych. Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa \u015bci\u015ble wi\u0105\u017ce si\u0119 z dyscyplin\u0105, jak\u0105 syndykalizm b\u0119dzie umia\u0142 na\u0142o\u017cy\u0107 sobie w s\u0142u\u017cbie dobra powszechnego, jako te\u017c przysz\u0142o\u015b\u0107 jej zale\u017cy od odpowiedzialno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 on na siebie wzi\u0105\u0107 b\u0119dzie umia\u0142. Tak przedstawia si\u0119 teza chrze\u015bcija\u0144sko-syndykalistyczna o wolno\u015bci zwi\u0105zkowej we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie. Przejd\u017amy teraz do poznania pogl\u0105du socjalistycznego na to zagadnienie.<\/p>\n
II. Pogl\u0105d socjalistyczny<\/p>\n
Na zje\u017adzie w Brukseli (1) socjalistyczni przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych zaj\u0119li stanowisko zdecydowanie negatywne wzgl\u0119dem \u201ekonstytucji korporacyjnych\u201d; swego pozytywnego pogl\u0105du o syndykalizmie w stosunku do pa\u0144stwa wsp\u00f3\u0142czesnego, d\u0105\u017c\u0105cego do integracji ruchu zrzeszeniowego w ramy konstytucji, nie wypowiedzieli wcale; kiedy za\u015b m\u00f3wili o wolno\u015bci zwi\u0105zkowej, jakiej zawsze domagaj\u0105 si\u0119 od pa\u0144stwa, to nazywali j\u0105 wolno\u015bci\u0105 pe\u0142n\u0105, nieograniczon\u0105, dodaj\u0105c przy tym, \u017ce pa\u0144stwo ka\u017cdej chwili ma prawo wgl\u0105du w dzia\u0142alno\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 i zewn\u0119trzn\u0105 zwi\u0105zku zawodowego, co pa\u0144stwu wsp\u00f3\u0142czesnemu powinno wystarczy\u0107 w zupe\u0142no\u015bci.<\/p>\n
Tez\u0119 syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego ca\u0142kowicie odrzucaj\u0105, zarzucaj\u0105c jej to, \u017ce otwiera ona drog\u0119 dyktaturze politycznej, daj\u0105c pa\u0144stwu po\u015brednio to, czego da\u0107 nie chce bezpo\u015brednio; i \u017ce jest defetystyczna, bo zrzeka si\u0119 walki o dotychczasow\u0105 wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Z przem\u00f3wie\u0144 delegat\u00f3w socjalistycznych, kt\u00f3re ogranicza\u0142y si\u0119 do zwalczania tezy chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznej i obrony zasady wolno\u015bci zwi\u0105zkowej w pa\u0144stwie, niepodobna zbudowa\u0107 wyra\u017anego, jasnego pogl\u0105du socjalistycznego na zagadnienia wolno\u015bci syndykalnej we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie. Szukajmy tedy gdzie indziej tej my\u015bli w przedmiocie tak aktualnym. Ale gdzie? W drugiej mi\u0119dzynarod\u00f3wce, a raczej w programie najwa\u017cniejszego dzi\u015b cz\u0142onu II mi\u0119dzynarod\u00f3wki, tj. w programie francuskiej Generalnej Konfederacji Pracy (Conf\u00e9d\u00e9ration G\u00e9n\u00e9rale du Travail lub w skr\u00f3cie C.G.T.) (2). \u0179r\u00f3d\u0142o to jest tym bardziej miarodajne, \u017ce socjalizm francuskiej Generalnej Konfederacji Pracy jest wyra\u017anie syndykalistyczny: rewolucj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra zniesie kapitalizm i zatrze r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy patronatem a salariatem (3), urzeczywistni sama klasa robotnicza zorganizowana w swych zwi\u0105zkach zawodowych, a nie partia polityczna; z chwil\u0105 za\u015b dokonania rewolucji, zwi\u0105zek zawodowy stanie na czele organizacji gospodarczej. Doktryn\u0119 kolektywistyczn\u0105 C.G.T. znajdujemy w jej statucie i w rezolucjach jej kongres\u00f3w.<\/p>\n
Art. 1 statutu g\u0142osi, \u017ce C.G.T. \u201egrupuje poza wszelk\u0105 szko\u0142\u0105 polityczn\u0105 wszystkich pracownik\u00f3w, \u015bwiadomych walki, jak\u0105 nale\u017cy prowadzi\u0107 celem zniesienia najemnictwa i patronatu\u201d; w rezolucji, powzi\u0119tej na kongresie w Lugdunie (Lyon) w 1919 r., gdzie C.G.T. sformu\u0142owa\u0142a sw\u00f3j minimalny program, mo\u017cliwy do urzeczywistnienia natychmiastowego, powt\u00f3rzy\u0142a, \u017ce istotnym jej celem jest zniesienie salariatu i patronatu.<\/p>\n
Klasa pracodawc\u00f3w u\u017cywa przywilej\u00f3w gospodarczych i spo\u0142ecznych ku krzywdzie klasy pracownik\u00f3w. Ta ostatnia otrzyma satysfakcj\u0119 tylko przez ca\u0142kowite przekszta\u0142cenie spo\u0142ecze\u0144stwa, co urzeczywistni si\u0119 drog\u0105 wyw\u0142aszczenia kapitalist\u00f3w. Praca uwa\u017ca, \u017ce jest wszystkim, bo inne czynniki spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 tylko jej podw\u0142adnymi albo jej paso\u017cytami (kongres w Lugdunie 1919 r.).<\/p>\n
Te same dokumenty m\u00f3wi\u0105 wyra\u017anie, \u017ce pe\u0142ne wyzwolenie klasy robotniczej dokona si\u0119 przez zwi\u0105zki zawodowe, przy pomocy r\u00f3\u017cnej broni, pocz\u0105wszy od strajku powszechnego, a ko\u0144cz\u0105c na prostym zawarciu umowy zbiorowej o prac\u0119, w czym trzeba widzie\u0107 nie znak wsp\u00f3\u0142pracy z klas\u0105 pracodawc\u00f3w, ale \u015brodek \u201ezmniejszenia absolutyzmu patronalnego przez wprowadzenie do zak\u0142adu lub fabryki kontroli w\u0142adzy, nie poddanej pod wyzysk patronatu, si\u0142y wyzwole\u0144czej \u2013 zwi\u0105zku zawodowego\u201d (rezolucja 1919 r.). S\u0105 to \u2013 co prawda \u2013 twierdzenia zasadnicze, a od czas\u00f3w niepowodzenia pr\u00f3by strajku powszechnego w 1920 r. C.G.T. zaj\u0119\u0142a si\u0119 bardziej podniesieniem gospodarczym kraju i polepszeniem losu pracownik\u00f3w, ni\u017c przyspieszeniem rewolucji spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Jej sekretarz generalny czyli spiritus movens Leon Jouhaux (4) zgodzi\u0142 si\u0119 nawet wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z przedstawicielami patronatu i rz\u0105d\u00f3w w Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy przy Lidze Narod\u00f3w i w Narodowej Radzie Gospodarczej (5). A je\u015bli stanowisko jego bardzo \u017cywo krytykowali niekt\u00f3rzy bojowi zwolennicy syndykalizmu rewolucyjnego na zje\u017adzie C.G.T. we wrze\u015bniu 1929 r., tym niemniej racj\u0119 mu przyzna\u0142a ogromna tam\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107. Dlatego to w faktach tych widzimy ewolucj\u0119 C.G.T. ku syndykalizmowi reformistycznemu, ku syndykalizmowi organicznemu czy organizatorskiemu, s\u0142owem odchylenie od zasad walki klasowej, ewolucj\u0119 ku zasadzie wsp\u00f3\u0142pracy klas spo\u0142ecznych.<\/p>\n
Ale nie mo\u017cna spuszcza\u0107 z oczu, \u017ce w nowym wydaniu z roku 1928, w kt\u00f3rym C.G.T. poda\u0142a sw\u00f3j program-minimum, pozostawi\u0142a sw\u00f3j projekt \u201euprzemys\u0142owionej nacjonalizacji\u201d (nationalisation industrialis\u00e9e), kt\u00f3ra stanowi powa\u017cny zacz\u0105tek socjalizacji bogactw.
\nNa czym za\u015b polega nacjonalizacja?<\/p>\n
Jak g\u0142osi rezolucja z roku 1919, nacjonalizacja polega na powierzeniu w\u0142asno\u015bci zainteresowanym, zrzeszonym wytw\u00f3rcom i spo\u017cywcom. Program za\u015b z roku 1928 daje jej ja\u015bniejsze okre\u015blenie nast\u0119puj\u0105ce: \u201ePrzedsi\u0119biorstwo jest wtedy znacjonalizowane, kiedy prowadzi si\u0119 je tylko dla potrzeb zbiorowo\u015bci, i gdy za cel ma tylko dostarczanie spo\u017cywcom maksimum u\u017cyteczno\u015bci i ekonomii\u201d (maximum d\u2019utilit\u00e9 et d\u2019economie). Z tego okre\u015blenia zdaje si\u0119 wynika\u0107, \u017ce powsta\u0142ych zysk\u00f3w nie mog\u0105 sobie zagarnia\u0107 kapitali\u015bci akcjonariusze, ale maj\u0105 one wr\u00f3ci\u0107 do zbiorowo\u015bci, jak to dzieje si\u0119 w sp\u00f3\u0142dzielniach. Kapita\u0142 prywatny, kt\u00f3rego istnienie przynajmniej chwilowo uznano za konieczne, by\u0142by wynagradzany pewnym procentem.<\/p>\n
A przeto zarz\u0105d przedsi\u0119biorstwa z gruntu zosta\u0142by zmieniony: w przedsi\u0119biorstwie znacjonalizowanym rada administracyjna nie sk\u0142ada\u0142aby si\u0119 ju\u017c z akcjonariusz\u00f3w, ale w r\u00f3wnej liczbie z przedstawicieli tych, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 przedsi\u0119biorstwo (robotnicy i technicy), jakich wska\u017c\u0105 zwi\u0105zki zawodowe \u2013 z przedstawicieli tych, dla kt\u00f3rych obs\u0142ugi przedsi\u0119biorstwo funkcjonuje (spo\u017cywcy, przemys\u0142owcy, u\u017cytkownicy) \u2013 i wreszcie z delegat\u00f3w pa\u0144stwa, obowi\u0105zanych wykonywa\u0107 kontrol\u0119.<\/p>\n
W roku 1928 C.G.T. \u017c\u0105da nacjonalizacji tylko monopoli pa\u0144stwowych, powstaj\u0105c zatem przeciw krytyce, jak\u0105 przemys\u0142 prywatny zwraca\u0142 pod adresem monopoli, kt\u00f3re sam chcia\u0142 przej\u0105\u0107. Ale w programie 1919 r. wypowiedzia\u0142a ona sw\u0105 my\u015bl szczerzej, bo \u017c\u0105da\u0142a uprzemys\u0142owionej nacjonalizacji wszystkich wielkich dzia\u0142\u00f3w gospodarstwa wsp\u00f3\u0142czesnego: przewozu l\u0105dowego i morskiego, kopalni, wielkich organizacji kredytowych. By\u0142aby to zatem nacjonalizacja przedsi\u0119biorstw prywatnych i wyw\u0142aszczenie kapita\u0142u. Czy od roku 1919 Generalna Konfederacja Pracy si\u0119 cofn\u0119\u0142a? Nie wydaje si\u0119 to; projekt sw\u00f3j bowiem ogranicza do monopoli pa\u0144stwowych, gdy\u017c aktualn\u0105 jest sprawa ich reorganizacji; ale jest wi\u0119cej ni\u017c prawdopodobne, \u017ce nast\u0119pnie za\u017c\u0105da\u0142aby nacjonalizacji wielkich bogactw znaczenia og\u00f3lnego, kt\u00f3rych posiadanie dominuje nad ca\u0142ym organizmem gospodarczym.<\/p>\n
Jak\u0105 w tych projektach jest rola zwi\u0105zku zawodowego? Bra\u0142by on udzia\u0142 w eksploatacji d\u00f3br gospodarczych. Ale i tu trzeba wy\u015bwietli\u0107 obecny program C.G.T., kt\u00f3ry zreszt\u0105 jest programem minimalnym, konfrontuj\u0105c go z poprzednimi jej deklaracjami. W roku 1928 C.G.T. przyznaje zwi\u0105zkowi udzia\u0142 tylko po\u015bredni w zarz\u0105dzie przedsi\u0119biorstw znacjonalizowanych, nadaj\u0105c im prawo wskazywania przedstawicieli pracownik\u00f3w do rady zarz\u0105dzaj\u0105cej. W\u0142adza przecie ogromna, bo za po\u015brednictwem delegat\u00f3w robotniczych zwi\u0105zek kontrolowa\u0142by bieg przedsi\u0119biorstw; spos\u00f3b czysto socjalistyczny, bo prowadzenie zak\u0142adu powierzono by pracownikom \u2013 z wy\u0142\u0105czeniem kapitalist\u00f3w. P\u00f3j\u015b\u0107 tak daleko nie odwa\u017cy\u0142a si\u0119 nawet Rosja Sowiecka. St\u0105d ju\u017c tylko jeden krok do eksploatowania przedsi\u0119biorstwa przez zwi\u0105zek wytw\u00f3rc\u00f3w, grupuj\u0105cy wszystkich tych, kt\u00f3rzy w nim pracuj\u0105 \u2013 bez r\u00f3\u017cnicy: robotnicy, urz\u0119dnicy, in\u017cynierowie, dawni pracodawcy sprowadzeni do roli dyrektor\u00f3w technicznych. Z chwil\u0105, gdyby si\u0119 to sta\u0142o, spe\u0142ni\u0142yby si\u0119 rewolucyjne deklaracje C.G.T.: \u201eZwi\u0105zek zawodowy, dzi\u015b ugrupowanie oporu, w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie grup\u0105 wytwarzania i podzia\u0142u, podstaw\u0105 reorganizacji spo\u0142ecznej\u201d (rezolucja kongresu w Amiens, powt\u00f3rzona dos\u0142ownie na kongresie w Lugdunie 1919 r.).<\/p>\n
Widzimy tedy ju\u017c og\u00f3lnie, \u017ce wed\u0142ug programu C.G.T. z chwil\u0105 wyw\u0142aszczenia kapitalist\u00f3w musi znikn\u0105\u0107 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zwi\u0105zkami patronalnymi a zwi\u0105zkami robotniczymi; wszyscy pracownicy zjednocz\u0105 si\u0119 w tej samej grupie: w zwi\u0105zku wytw\u00f3rc\u00f3w, na kt\u00f3ry spadnie obowi\u0105zek prowadzenia przedsi\u0119biorstwa. W\u00f3wczas zwi\u0105zek zawodowy przesta\u0142by by\u0107 zrzeszeniem obronnym, jak to dzi\u015b widzimy; a tym bardziej nie by\u0142by organem, reprezentuj\u0105cym og\u00f3lne interesy zawodu; bezpo\u015brednio spe\u0142nia\u0142by on rol\u0119 gospodarcz\u0105 wytw\u00f3rcy zamiast szefa przedsi\u0119biorstwa lub dzisiejszego towarzystwa anonimowego. I w swym marzeniu o przekszta\u0142ceniu gospodarstwa i wyw\u0142aszczeniu kapitalist\u00f3w C.G.T. wcale nie my\u015bli o organizowaniu ugrupowa\u0144, reprezentuj\u0105cych zaw\u00f3d, ponad zwi\u0105zkami przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c jak dzi\u015b jest rywalizacja i wsp\u00f3\u0142zawodnictwo mi\u0119dzy kupcami a przemys\u0142owcami prywatnymi, tak w tym nowym spo\u0142ecze\u0144stwie by\u0142aby walka gospodarcza mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi zwi\u0105zkami wytw\u00f3rc\u00f3w tego samego przemys\u0142u i da\u0142aby si\u0119 odczu\u0107 potrzeba reglamentowania \u2013 drog\u0105 ugody czy drog\u0105 urz\u0119dow\u0105 \u2013 warunk\u00f3w fabrykacji i sprzeda\u017cy jako te\u017c warunk\u00f3w pracy wytw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3re powinny by by\u0107 ujednostajnione przy pomocy um\u00f3w zbiorowych o prac\u0119, jak to dzieje si\u0119 obecnie. S\u0142owem, po rewolucji gospodarczej jak i przed t\u0105 rewolucj\u0105 zawody b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y organizacji; a poniewa\u017c zwi\u0105zek zawodowy, gdy stanie si\u0119 wytw\u00f3rc\u0105, nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ju\u017c spe\u0142nia\u0107 roli, jak\u0105 gra lepiej lub gorzej dzisiaj \u2013 rol\u0119 organu i obro\u0144cy interes\u00f3w korporacyjnych, to widzimy, \u017ce system C.G.T., bynajmniej nie daj\u0105c rozwi\u0105zania zagadnieniu organizacji zawodu, pustym zostawi\u0142by miejsce, zajmowane dot\u0105d przez zwi\u0105zek zawodowy.<\/p>\n
Syndykalizm gospodarczy jest w sprzeczno\u015bci z syndykalizmem zawodowym. I to w\u0142a\u015bnie t\u0142umaczy niew\u0105tpliwie fakt, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe niesocjalistyczne tak du\u017c\u0105 przydaj\u0105 wag\u0119 nazwie \u201ezwi\u0105zki zawodowe\u201d; tylko one, poniewa\u017c nie przygotowuj\u0105 rewolucji gospodarczej, zajmuj\u0105 si\u0119 tak \u017cywo sprawami zawodu; francuska za\u015b Generalna Konfederacja Pracy, ten g\u0142\u00f3wny cz\u0142on czerwonej mi\u0119dzynarod\u00f3wki zawodowej, co do zawodu nie przewidzia\u0142a literalnie nic. C.G.T. wcale nie interesuje si\u0119 zagadnieniem organizacji zawodu.<\/p>\n
Przepraszam, musz\u0119 si\u0119 tu poprawi\u0107: C.G.T. przewidzia\u0142a tylko organizacj\u0119 mi\u0119dzyzawodow\u0105 \u2013 Narodow\u0105 Rad\u0119 Gospodarcz\u0105. Ona to pierwsza poda\u0142a jej ide\u0119 nazajutrz po uko\u0144czeniu wielkiej wojny (rezolucja kongresu w Lugdunie, wrzesie\u0144 1919 roku). A gdy w roku 1925 rz\u0105d francuski t\u0119 Rad\u0119 ustanowi\u0142, C.G.T. pospiesznie zgodzi\u0142a si\u0119 reprezentowa\u0107 w niej pracownik\u00f3w najemnych. W swym ostatnim programie minimalnym (z r. 1928) \u017c\u0105da ona, aby Rada ta otrzyma\u0142a ustr\u00f3j w\u0142a\u015bciwy (statut l\u00e9gislatif) i aby obok parlamentu i rz\u0105du zosta\u0142a wcielona do organ\u00f3w pa\u0144stwa; ale przez to bynajmniej nie rozumie, aby mia\u0142a by\u0107 Izb\u0105 korporacyjn\u0105, wybran\u0105 przez zawody, dubluj\u0105c przedstawicielstwo polityczne i z nim wsp\u00f3\u0142zawodnicz\u0105c.<\/p>\n
Tak wi\u0119c C.G.T. u podstawy organizacji gospodarczej widzi zwi\u0105zek zawodowy, uczestnicz\u0105cy co najmniej po\u015brednio, przez kontrol\u0119, w eksploatowaniu bogactw zbiorowych; u szczytu za\u015b \u2013 Rad\u0119 Narodow\u0105, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105c\u0105 z w\u0142adzami publicznymi przy kierowaniu \u017cyciem gospodarczym kraju; ale w systemie swym zostawia ogromn\u0105 luk\u0119: \u017cadnej organizacji zawod\u00f3w!
\nTak wygl\u0105da nauka socjalistyczna o wolno\u015bci zwi\u0105zkowej we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie.<\/p>\n
III. Wnioski<\/p>\n
Z powy\u017cszego zestawienia dwu odmiennych koncepcji wolno\u015bci zwi\u0105zkowej we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie wyprowad\u017amy odpowiednie wnioski.<\/p>\n
Pierwszym b\u0119dzie nast\u0119puj\u0105cy: teza syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego odpowiada tendencjom rozwojowym wsp\u00f3\u0142czesnego pa\u0144stwa, d\u0105\u017c\u0105cego do uzupe\u0142nienia braku, jaki si\u0119 ujawni\u0142 w ci\u0105gu XIX i XX w[ieku] przez to, \u017ce konstytucje indywidualistyczno-liberalne nie uwzgl\u0119dni\u0142y pot\u0119\u017cnego czynnika spo\u0142ecznego, jakim jest ruch zrzeszeniowy. Pogl\u0105d socjalistyczny za\u015b tendencjom tym nie odpowiada. Powiedzmy to wyra\u017aniej.<\/p>\n
Rozw\u00f3j asocjacjonizmu we wszystkich krajach cywilizowanych postawi\u0142 w prawie publicznym zagadnienie, kt\u00f3re dot\u0105d nie znalaz\u0142o swego rozwi\u0105zania: jakie miejsce w pa\u0144stwie zajmuje stowarzyszenie? Z drugiej za\u015b strony, je\u015bli zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zwi\u0105zek zawodowy zawsze sta\u0142 na czele ruchu zrzeszeniowego, \u017ce by\u0142 jego inicjatorem i najczynniejszym sk\u0142adnikiem, to kwestia b\u0119dzie polega\u0142a na pytaniu: w jaki spos\u00f3b poj\u0119cie pa\u0144stwa politycznego, zrzeszaj\u0105cego obywateli w ramach terytorialnych i narodowych, mo\u017cna uzgodni\u0107 z poj\u0119ciem pa\u0144stwa ekonomicznego, zrzeszaj\u0105cego wytw\u00f3rc\u00f3w w wi\u0119zach solidarno\u015bci narodowej, a w potrzebie \u2013 i solidarno\u015bci mi\u0119dzyzawodowej?<\/p>\n
Wed\u0142ug kra\u0144cowych doktryn spo\u0142ecznych uzgodnienie jest niemo\u017cliwe. Pa\u0144stwo ekonomiczne musi ulega\u0107 pa\u0144stwu politycznemu. Rozwi\u0105zanie to, pochodz\u0105ce z coraz cia\u015bniejszego poj\u0119cia cz\u0142owieka, musi pozosta\u0107 czysto teoretycznym. Ale jest i drugie, kt\u00f3re stara si\u0119 oba pa\u0144stwa postawi\u0107 obok siebie, ustanawiaj\u0105c obok parlamentu politycznego parlament korporacyjny, zawodowy. Rozwi\u0105zania tego mamy poronion\u0105 pr\u00f3b\u0119, dzi\u015b ju\u017c tylko wspomnienie \u2013 niemieck\u0105 Rad\u0119 Gospodarcz\u0105, kt\u00f3rej zasad\u0119 dano w art. 165 konstytucji Weimarskiej.<\/p>\n
Wspomnijmy tu i o italskim rozwi\u0105zaniu zagadnienia: jest ono takie: \u201ewszystko dla pa\u0144stwa, nic przeciw pa\u0144stwu, nic poza pa\u0144stwem\u201d \u2013 oto leitmotiv wszystkich m\u00f3w Mussoliniego, zw\u0142aszcza od r. 1925; \u201ewszystkie si\u0142y, dzia\u0142aj\u0105ce w \u0142onie narodu, musz\u0105 by\u0107 wcielone w pa\u0144stwo\u201d. A poniewa\u017c syndykalizm znajduje si\u0119 w pierwszym szeregu tych czynnych form, to pa\u0144stwo musi go poch\u0142on\u0105\u0107, i\u017cby sta\u0142 si\u0119 on organem pa\u0144stwa. I oto znajdujemy si\u0119 wobec syndykalizmu pa\u0144stwowego.<\/p>\n
Syndykalizm chrze\u015bcija\u0144ski, jak widzieli\u015bmy, odrzuca obydwa rozwi\u0105zania kra\u0144cowe \u2013 prawicowe i lewicowe, a stawia rozwi\u0105zanie po\u015brednie, kt\u00f3re uzgadnia wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 z konieczno\u015bciami wsp\u00f3\u0142czesnego pa\u0144stwa.<\/p>\n
Drugi wniosek z zestawienia tez \u2013 chrze\u015bcija\u0144skiej i socjalistycznej jest ten, \u017ce teza syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiemu odpowiada duchowi czasu.<\/p>\n
Nasz wiek jest stuleciem korporacji, zorganizowanych zawod\u00f3w. Racj\u0119 tego syndykalizm chrze\u015bcija\u0144ski wyprowadza z ewolucji gospodarczej, z gospodarstwa \u015bwiatowego, kt\u00f3re nie mo\u017ce ju\u017c dopu\u015bci\u0107 wolnej wymiany i rynk\u00f3w otwartych, ale kt\u00f3re wymaga organizacji wytwarzania w ramach ka\u017cdego pa\u0144stwa, a wi\u0119c i \u201edekapitalizacji\u201d r\u00f3\u017cnych przemys\u0142\u00f3w. Ot\u00f3\u017c korporacja, zorganizowany zaw\u00f3d jest tym, co najlepiej urzeczywistnia obydwa te cele. A przeto zadaniem naszego pokolenia b\u0119dzie \u2013 zorganizowa\u0107 korporacyjnie wszystkie funkcje narodowe i za\u0142o\u017cy\u0107 nowe pa\u0144stwo na tej nowej organizacji. Dlatego to teza syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego odpowiada duchowi czasu, gdy tymczasem teza syndykalizmu socjalistycznego jest raczej \u201ewczorajsza\u201d, by nie powiedzie\u0107 \u201ewsteczna\u201d.<\/p>\n
Trzeci wniosek z zestawienia powy\u017cszego wyprowadzam ten, \u017ce teza syndykalizmu chrze\u015bcija\u0144skiego harmonizuje z dokonan\u0105 reform\u0105 naszego pa\u0144stwa, z artyku\u0142ami odno\u015bnymi naszej konstytucji (6), \u017ce odpowiada zar\u00f3wno jej duchowi, jak tenorowi jej artyku\u0142\u00f3w. Duch czasu tego wymaga\u0142, aby i w Polsce w zwi\u0105zku z przebudow\u0105 instytucji ustawodawczych pa\u0144stwa czynniki rozstrzygaj\u0105ce uwzgl\u0119dni\u0142y t\u0119 si\u0142\u0119 spo\u0142eczn\u0105, jak\u0105 przedstawia polski ruch zawodowy. Dlatego w nowej ordynacji wyborczej (7) zwi\u0105zki pracownicze uznano za czynnik powo\u0142any do wysy\u0142ania delegat\u00f3w do zgromadze\u0144 okr\u0119gowych, maj\u0105cych prawo stawiania kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b zaznaczono u nas po raz pierwszy, \u017ce si\u0142\u0119 pa\u0144stwa, ma nada\u0107 mu nowa Konstytucja, buduje si\u0119 na czynniku \u017cycia zorganizowanego. Reform\u0119 t\u0119 uwa\u017ca\u0107 nale\u017cy za pierwszy krok ku rzeczowej wsp\u00f3\u0142pracy zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych z pa\u0144stwem i za pocz\u0105tek stopniowego przekszta\u0142cania go na pa\u0144stwo zorganizowanej pracy.<\/p>\n
I nowa konstytucja wyra\u017anie zaznacza potrzeb\u0119 wp\u0142ywu \u015bwiata pracy na sprawy publiczne na zasadzie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania pracy i kapita\u0142u. Wp\u0142yw ten uwzgl\u0119dnia art. 9, gdy m\u00f3wi o zespoleniu w harmonijnym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu na polu pracy zawodowej: \u201ePa\u0144stwo d\u0105\u017cy do zespolenia wszystkich obywateli w harmonijnym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu na rzecz dobra powszechnego\u201d; i w art. 76, gdzie jest mowa o udziale w wykonywaniu zada\u0144 gospodarczych: \u201eDla poszczeg\u00f3lnych dziedzin \u017cycia gospodarczego powo\u0142uje si\u0119 samorz\u0105d gospodarczy, obejmuj\u0105cy izby rolnicze, przemys\u0142owo-handlowe, rzemie\u015blnicze, pracy, wolnych zawod\u00f3w oraz inne zrzeszenia publiczno-prawne. Ustawy mog\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 izby w zwi\u0105zki i nadawa\u0107 im osobowo\u015b\u0107 publiczno-prawn\u0105. Do rozwa\u017cania zagadnie\u0144, dotycz\u0105cych ca\u0142okszta\u0142tu \u017cycia gospodarczego, opiniowania o projektach ustaw gospodarczych tudzie\u017c harmonizowania poczyna\u0144 w poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119ziach gospodarstwa narodowego \u2013 mo\u017ce by\u0107 ustaw\u0105 powo\u0142ana Naczelna Izba Gospodarcza. Nadz\u00f3r nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 samorz\u0105du gospodarczego sprawuje Rz\u0105d przez powo\u0142ane do tego organa\u201d.<\/p>\n
Miejmy nadziej\u0119, \u017ce nasze cia\u0142a ustawodawcze co rychlej zajm\u0105 si\u0119 spraw\u0105 powstania izb pracowniczych (\u201eizb pracy\u201d), tego fundamentu samorz\u0105du \u015bwiata pracy i rzeczywistego pocz\u0105tku owocnej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy zorganizowanym naszym zawodem a odrodzonym Pa\u0144stwem Polskim na podstawie chrze\u015bcija\u0144skiego poj\u0119cia wolno\u015bci zwi\u0105zkowej.<\/p>\n
x. Aleksander W\u00f3ycicki<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> X. Dr. Aleksander W\u00f3ycicki, Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych we wsp\u00f3\u0142czesnym pa\u0144stwie<\/em>, \u201eRuch Prawniczy, Socjologiczny i Ekonomiczny\u201d, 1936, p\u00f3\u0142rocze 2. (Tytu\u0142, opuszczenia i przypisy pochodz\u0105 od Redakcji. Pisowni\u0119 uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniono.).<\/p>\n Ks. Aleksander W\u00f3ycicki (1878-1954)<\/strong> \u2013 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1901 r. Studiowa\u0142 na Wydziale Prawa uniwersytetu w Pary\u017cu i w paryskiej Szkole Nauk Politycznych (1906-1908), w School of Economics w Londynie (1908) oraz na Wydziale Prawa uniwersytetu w Lowanium (1908-1909), gdzie w 1909 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 doktora nauk politycznych i spo\u0142ecznych. W latach 1910-1918 kierowa\u0142 Katedr\u0105 Socjologii w Cesarskiej Rzymskokatolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu. Po powrocie do Polski by\u0142 profesorem socjologii, historii gospodarczej i prawa natury na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1918-1924). Od 1924 r. wyk\u0142ada\u0142 na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie jako profesor chrze\u015bcija\u0144skich nauk spo\u0142ecznych. W latach 1937-1939, a\u017c do wybuchu wojny, piastowa\u0142 godno\u015b\u0107 rektora tej uczelni. By\u0142 ostatnim polskim rektorem uniwersytetu w Wilnie. We wrze\u015bniu 1939 r. przyjecha\u0142 do Warszawy, gdzie na kilka tygodni zosta\u0142 uwi\u0119ziony na Pawiaku. Po wojnie pracowa\u0142 jako profesor katolickiej nauki spo\u0142ecznej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego (1946-1948) oraz wyk\u0142ada\u0142 socjologi\u0119 w Metropolitalnym Seminarium Duchownym im. \u015bw. Jana Chrzciciela. By\u0142 zwolennikiem pogl\u0105d\u00f3w spo\u0142ecznych i ekonomicznych francuskiego reakcjonisty Fr\u00e9d\u00e9rica Le Play\u2019a (1806-1882).<\/p>\n Mimo b\u0142yskotliwej kariery naukowej x. W\u00f3ycicki nie zaniedbywa\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w duszpasterskich i formacyjnych, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 szczeg\u00f3lnie pracy w\u015br\u00f3d warstw ubo\u017cszych. Na pocz\u0105tku XX wieku za\u0142o\u017cy\u0142 sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 robotnicz\u0105 \u201e\u017bubr\u201d w \u017byrardowie. Podczas I wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142 w Petersburgu szko\u0142\u0119 dla dzieci polskich wygna\u0144c\u00f3w (1915-1918). W odrodzonej Polsce animowa\u0142 katolicki ruch sp\u00f3\u0142dzielczy. W 1919 r. za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo Popierania Ruchu Spo\u0142ecznego przy KUL, w kt\u00f3rym sam obj\u0105\u0142 wiceprezesur\u0119 oraz kierownictwo sekcji bada\u0144 Biura Spo\u0142ecznego; do programowych cel\u00f3w Towarzystwa zaliczono obron\u0119 \u0142adu spo\u0142ecznego oraz organizowanie samopomocy na gruncie ekonomicznym i kulturalnym. W latach 1922-1927 x. W\u00f3ycicki jako pose\u0142 na Sejm RP przewodniczy\u0142 sejmowej Komisji Ochrony Pracy. Wyst\u0119powa\u0142 jako delegat Polski na konferencjach Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy. Dzia\u0142a\u0142 w Stowarzyszeniu Robotnik\u00f3w Chrze\u015bcija\u0144skich oraz wyk\u0142ada\u0142 na Chrze\u015bcija\u0144skich Uniwersytetach Robotniczych.<\/p>\n Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 x. W\u00f3ycicki otrzyma\u0142 wiele pa\u0144stwowych odznacze\u0144, m.in. Krzy\u017c Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1928), Br\u0105zowy Medal za D\u0142ugoletni\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 (1938) i Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi (1938). W 1951 r. zosta\u0142 mianowany pra\u0142atem domowym J. \u015aw. Piusa XII.<\/p>\n Przypisy:<\/strong><\/p>\n 1. We wrze\u015bniu 1935 r.<\/p>\n 2. Najbardziej wp\u0142ywowa centrala zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych we Francji, powsta\u0142a w 1895 r. i istniej\u0105ca do dzi\u015b.<\/p>\n 3. Mi\u0119dzy pracodawcami a pracobiorcami.<\/p>\n 4. L\u00e9on Jouhaux (1879-1954) \u2013 d\u0142ugoletni sekretarz generalny CGT (1909-1947), wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy, wiceprzewodnicz\u0105cy \u015awiatowej Federacji Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych (1945-1948), laureat pokojowej nagrody Nobla (1951).<\/p>\n 5. Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Pracy \u2013 powo\u0142ana w 1919 r. mi\u0119dzynarodowa organizacja afiliowana najpierw przy Lidze Narod\u00f3w, nast\u0119pnie (do dzi\u015b) przy ONZ; zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 prawa pracy i ochrony pracownik\u00f3w. Narodowa Rada Gospodarcza Francji \u2013 utworzona w 1925 r. dekretem francuskiego premiera \u00c9douarda Herriota; postulaty jej stworzenia wysuwa\u0142y od 1918 r. m.in. CGT i Akcja Francuska.<\/p>\n 6. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 23 IV 1935 r. (\u201ekwietniowa\u201d).<\/p>\n 7. Ordynacja wyborcza do Sejmu z 8 lipca 1935 r.; wprowadzi\u0142a do procedury wybor\u00f3w elementy korporacjonizmu. Na jej podstawie pos\u0142\u00f3w wybierano w dwumandatowych okr\u0119gach wyborczych. W ka\u017cdym okr\u0119gu wyborczym istnia\u0142a tylko jedna lista wyborcza, na kt\u00f3rej musieli si\u0119 znale\u017a\u0107 co najmniej czterej kandydaci. Kandydat\u00f3w wy\u0142ania\u0142y Zgromadzenia Okr\u0119gowe. Na czele Zgromadzenia sta\u0142 komisarz wyznaczany przez ministra spraw wewn\u0119trznych. Zgromadzenie Okr\u0119gowe sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z przedstawicieli: samorz\u0105du terytorialnego (rad powiatowych, miejskich i gminnych), samorz\u0105du gospodarczego (izb rolniczych, rzemie\u015blniczych, przemys\u0142owo-handlowych), samorz\u0105du zawodowego (izb lekarskich, adwokackich, notarialnych, zrzesze\u0144 technicznych), zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych (pracownik\u00f3w fizycznych i umys\u0142owych), organizacji kobiecych oraz, opcjonalnie, grup zwyk\u0142ych obywateli; te ostatnie musia\u0142y jednak przed\u0142o\u017cy\u0107 500 potwierdzonych notarialnie podpis\u00f3w poparcia dla ka\u017cdego kandydata, kt\u00f3rego chcia\u0142y wprowadzi\u0107 do sk\u0142adu Zgromadzenia. Zgromadzenie Okr\u0119gowe wy\u0142ania\u0142o kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w drog\u0105 g\u0142osowania, przy czym liczba otrzymanych g\u0142os\u00f3w decydowa\u0142a o kolejno\u015bci kandydat\u00f3w na li\u015bcie wyborczej; mia\u0142o to znaczenie, poniewa\u017c w wypadku wrzucenia do urny niewype\u0142nionej karty wyborczej ordynacja nakazywa\u0142a uzna\u0107 g\u0142os za oddany na dw\u00f3ch pierwszych kandydat\u00f3w na li\u015bcie. Cenzus wieku zosta\u0142 podniesiony do 24 lat dla czynnego i 30 lat dla biernego prawa wyborczego, co zmniejszy\u0142o og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 wyborc\u00f3w o ok. 10%. Z powodu m.in. ca\u0142kowitego odsuni\u0119cia partii politycznych od wy\u0142aniania kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w (na rzecz cia\u0142 samorz\u0105dowych, zrzesze\u0144 zawodowych i organizacji spo\u0142ecznych), wyeliminowania mo\u017cliwo\u015bci fa\u0142szowania podpis\u00f3w na listach poparcia, wprowadzenia kontroli rz\u0105du nad procesem wy\u0142aniania kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w oraz utrudnienia zwyk\u0142ym wyborcom udzia\u0142u w tym procesie, podniesienia cenzus\u00f3w i ograniczenia liczby wyborc\u00f3w ordynacja z 1935 r. zosta\u0142a uznana za niezgodn\u0105 z \u201ezasadami demokracji\u201d i jako taka by\u0142a ostro krytykowana przez wrogie sanacji, demokratyczne ugrupowania polityczne.<\/p>\n Opracowa\u0142 Adam Danek <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W chwili obecnej wielu m\u0119\u017c\u00f3w stanu wypowiada pogl\u0105d, i\u017c nale\u017cy przyst\u0105pi\u0107 do wa\u017cnej reformy, polegaj\u0105cej na tym, aby do organizmu pa\u0144stwowego wcieli\u0107 si\u0142y zawodowe, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19684,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,6],"tags":[255,725,903],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/Aleksander-W\u00f3ycicki.jpg?fit=204%2C299&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-t5","jetpack-related-posts":[{"id":25258,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25258","url_meta":{"origin":1803,"position":0},"title":"Francja: Nie chcemy by\u0107 „elastyczni”","date":"29 kwietnia 2016","format":false,"excerpt":"Francuzi wyszli na ulice by zaprotestowa\u0107 przeciwko planowanym reformom maj\u0105cym na celu liberalizacj\u0119\u00a0prawa\u00a0pracy. Maj\u0105 one polega\u0107\u00a0m.in. na odej\u015bciu od 35-godzinnego tygodnia pracy, a tak\u017ce na \"uelastycznieniu\" form zatrudnienia. Wed\u0142ug policji w Pary\u017cu protestowa\u0142o 50 tys. os\u00f3b, w ca\u0142ym kraju za\u015b 170 tys. Zdaniem przedstawicieli zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych na ulice wysz\u0142o ponad\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/francja-1.jpg?fit=938%2C506&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21087,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21087","url_meta":{"origin":1803,"position":1},"title":"Polska: Zwi\u0105zki dla „\u015bmieci\u00f3wek”?","date":"2 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"W dzisiejszym wyroku w sprawie mo\u017cliwo\u015bci przynale\u017cno\u015bci os\u00f3b zatrudnionych na umowach \u015bmieciowych do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142, \u017ce \"ograniczenie udzia\u0142u w zwi\u0105zkach zawodowych tylko do pracownik\u00f3w zatrudnionych na etacie jest niekonstytucyjne\". Oznacza to, \u017ce osoby zatrudnione na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych, a tak\u017ce prowadz\u0105ce samodzieln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, r\u00f3wnie\u017c uzyskaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/tk.jpeg?fit=700%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19304,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19304","url_meta":{"origin":1803,"position":2},"title":"W\u0142ochy: Plac M\u0119czennik\u00f3w z Odessy","date":"11 lutego 2015","format":false,"excerpt":"W\u0142adze w\u0142oskiej miejscowo\u015bci\u00a0Ceriano Laghetto w Lombardii zadecydowa\u0142y o nazwaniu jednego z plac\u00f3w imieniem \"M\u0119czennik\u00f3w Odessy\". Nazwa odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do ofiar masakry dokonanej w 1941 r. przez nazist\u00f3w jak i spalonych 2 maja 2014 r. w siedzibie zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Decyzja wywodz\u0105cego si\u0119 z Ligi P\u00f3\u0142nocnej burmistrza Dante Catteneo wywo\u0142a\u0142a reakcj\u0119\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/piazzalemartiriodessa3.jpg?fit=400%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3135,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3135","url_meta":{"origin":1803,"position":3},"title":"Grecja: Anarchi\u015bci oskar\u017caj\u0105 komunist\u00f3w o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z "nazistami"","date":"28 lutego 2012","format":false,"excerpt":"Antyfaszystowscy piewcy demoliberalizmu i innych dewiacji w Grecji zadr\u017celi z oburzenia po tym, jak przedstawiciele nacjonalistycznej organizacji Z\u0142oty \u015awit zostali wpuszczeni na teren strajkuj\u0105cego zak\u0142adu przez cz\u0142onk\u00f3w Komunistycznej Partii Grecji (KKE, istnieje od 1918 roku). Zdarzenie mia\u0142o miejsce 17 lutego, w zak\u0142adzie hutniczym na obrze\u017cach Aten, w kt\u00f3rym od kilku\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":13396,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13396","url_meta":{"origin":1803,"position":4},"title":"Rosja: Ofiary w Kijowie to dzie\u0142o USA","date":"2 kwietnia 2014","format":false,"excerpt":"Witalij Czurkin, ambasador Rosji przy Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, potwierdzi\u0142 przed Zgromadzeniem Og\u00f3lnym ONZ, \u017ce 18 lutego do zbrojnych star\u0107 na ulicach Kijowa, zako\u0144czonych \u015bmierci\u0105 ponad 100 os\u00f3b, dosz\u0142o w wyniku zewn\u0119trznej prowokacji. \u2013 Kryzys na Ukrainie zosta\u0142 sprowokowany awanturniczymi dzia\u0142aniami si\u0142 zewn\u0119trznych, kt\u00f3re od lat d\u0105\u017c\u0105 do sk\u0142\u00f3cenia narod\u00f3w ukrai\u0144skiego\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/17.jpg?fit=690%2C474&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20578,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20578","url_meta":{"origin":1803,"position":5},"title":"Odessa: Propagandowa akcja podziemia","date":"30 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Noc\u0105 z 29 na 30 kwietnia na gmachu administracji rz\u0105dowej w Odessie ukaza\u0142y si\u0119 laserowe napisy \"Poroszenko morderca!\" i \"Faszyzm nie przejdzie!\". By\u0142a to akcja antyrz\u0105dowego podziemia przed przypadaj\u0105c\u0105 2 maja rocznic\u0105 masowego mordu w odeskim Domu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, gdzie neobanderowskie boj\u00f3wki zamordowa\u0142y co najmniej 48 zwolennik\u00f3w opozycji. Do dzi\u015b\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/odessa.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19682,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1803\/revisions\/19682"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}