\n<\/a><\/p>\n
Poproszono mnie o wyg\u0142oszenie wyk\u0142adu na temat obecnych relacji mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami. Czy ekumenizm ma przysz\u0142o\u015b\u0107? To pytanie staje si\u0119 coraz bardziej aktualne i wymaga wszechstronnej analizy.<\/p>\n
Kiedy Jezus Chrystus za\u0142o\u017cy\u0142 sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142 na ziemi, stanowi\u0142 on jednorodn\u0105 grup\u0119 uczni\u00f3w zwi\u0105zanych wiar\u0105 w Niego jako Boga i Zbawiciela. Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus modli\u0142 si\u0119 do Ojca o to, by Jego uczniowie zachowali jedno\u015b\u0107 na wz\u00f3r jedno\u015bci Ojca i Syna: \u201eaby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, aby \u015bwiat uwierzy\u0142, \u017ce\u015b Ty Mnie pos\u0142a\u0142\u201d (J 17,21). Nast\u0119pnie da\u0142 swym uczniom swoje Cia\u0142o i Krew pod postaci\u0105\u00a0chleba i wina nakazuj\u0105c: \u201eTo czy\u0144cie na moj\u0105 pami\u0105tk\u0119\u201d (\u0141k 22,19). Po Jego \u015amierci i Zmartwychwstaniu to w\u0142a\u015bnie Eucharystia \u2013 odtworzenie Ostatniej Wieczerzy modlitw\u0105 o przeistoczenie chleba i wina w Cia\u0142o i Krew Chrystusa \u2013 sta\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejszym elementem jednocz\u0105cym chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\n
Od momentu pojawienia si\u0119 pierwszego pokolenia chrze\u015bcijan wsp\u00f3lnota zacz\u0119\u0142a si\u0119 gwa\u0142townie rozwija\u0107. Kazania aposto\u0142\u00f3w odnosi\u0142y nie mniejsze skutki od nauk samego Chrystusa. Jednak\u017ce to w\u015br\u00f3d pogan chrze\u015bcija\u0144stwo bardzo szybko zacz\u0119\u0142o zyskiwa\u0107 na popularno\u015bci. \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w dzia\u0142alno\u015bci misyjnej Ko\u015bcio\u0142a. To w\u0142a\u015bnie on, z charakterystyczn\u0105 dla\u0144 pasj\u0105 i pewno\u015bci\u0105 siebie, broni\u0142 idei uniwersalnej natury chrze\u015bcija\u0144skiej misji. On r\u00f3wnie\u017c ukazywa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym \u201eju\u017c nie ma Greka ani \u017byda, obrzezania ani nieobrzezania, barbarzy\u0144cy, Scyta, niewolnika, wolnego, lecz wszystkim we wszystkich [jest] Chrystus.\u201d (Kol 3,11). Tak\u017ce u \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a znajdziemy pierwsze por\u00f3wnanie Ko\u015bcio\u0142a do Cia\u0142a: \u201epodobnie wszyscy razem tworzymy jedno cia\u0142o w Chrystusie, a ka\u017cdy z osobna jeste\u015bmy nawzajem dla siebie cz\u0142onkami.\u201d (Rz 12,5). G\u0142ow\u0105 uniwersalnego Cia\u0142a jest sam Chrystus (Ef 5,23).<\/p>\n
Od pierwszych dni swego istnienia Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 \u015bwiadom bycia jednorodnym organizmem, ale r\u00f3wnie\u017c dostrzega\u0142 zagro\u017cenia stoj\u0105ce na drodze do zachowania jedno\u015bci w \u015bwiecie materialnym. Ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 jako odwzorowanie wieczno\u015bci w doczesno\u015bci, \u201eKr\u00f3lestwo Bo\u017ce przychodz\u0105ce w mocy\u201d (Mk 9,1). Zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie by\u0142 postrzegany po prostu jako stowarzyszenie ludzi, ziemska spo\u0142eczno\u015b\u0107 na wz\u00f3r innych spo\u0142eczno\u015bci i zrzesze\u0144. Chrze\u015bcijanie widzieli w nim duchow\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej mogli spotka\u0107 Boga, gdzie mogli si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 z Nim poprzez nierozerwalne wi\u0119zy mi\u0142o\u015bci, jednocze\u015bnie b\u0119d\u0105c z\u0142\u0105czeni mi\u0119dzy sob\u0105 tymi samymi wi\u0119zami. Jedno\u015b\u0107 chrze\u015bcijan ma sw\u00f3j nadnaturalny aspekt, dlatego jej zachowanie wymaga specjalnych, nadnaturalnych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n
Od najwcze\u015bniejszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa jednostki i ca\u0142e spo\u0142eczno\u015bci oddala\u0142y si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a z powodu braku akceptacji dla poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w jego nauczania. Ko\u015bci\u00f3\u0142 odrzuca\u0142 ich jako heretyk\u00f3w. Czasami zak\u0142adali swoje w\u0142asne ko\u015bcio\u0142y i wsp\u00f3lnoty. Jednak\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w herezje szybko zamiera\u0142y niczym ga\u0142\u0105\u017a odci\u0119ta od pnia drzewa, a skupione wok\u00f3\u0142 herezjarch\u00f3w wsp\u00f3lnoty akolit\u00f3w szybko si\u0119 rozpada\u0142y i zanika\u0142y.<\/p>\n
Ju\u017c w Ko\u015bciele pierwotnym herezje by\u0142y klasyfikowane wed\u0142ug stopnia zagro\u017cenia, jakie stanowi\u0142y dla jego istnienia. Ponadto s\u0142owo \u201eschizma\u201d wesz\u0142o do eklezjologicznego leksykonu jako okre\u015blenie oddzielenia si\u0119 grupy wiernych od rdzenia Ko\u015bcio\u0142a. Schizmy powstawa\u0142y z rozmaitych powod\u00f3w \u2013 od osobistych zatarg\u00f3w mi\u0119dzy hierarchami, przez spory poszczeg\u00f3lnych diecezji o zwierzchno\u015b\u0107 nad okre\u015blonym terytorium, po dyskusje nad terminologiczn\u0105 natur\u0105 poszczeg\u00f3lnych aspekt\u00f3w doktryny Ko\u015bcio\u0142a. Podczas gdy schizmy powsta\u0142e na gruncie herezji by\u0142y bezkompromisowo zwalczane, te wyros\u0142e z innych \u017ar\u00f3de\u0142 by\u0142y neutralizowane za spraw\u0105 dyplomatycznych wysi\u0142k\u00f3w ko\u015bcielnych hierarch\u00f3w, niekiedy wspieranych przez w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105.<\/p>\n
Historia Ko\u015bcio\u0142a zna kilka wielkich schizm, kt\u00f3re podzieli\u0142y chrze\u015bcija\u0144stwo na kilka \u201erodzin ko\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Pierwsza wielka schizma mia\u0142a miejsce\u00a0w V wieku podczas IV Soboru Powszechnego w Chalcedonie, kiedy to przyj\u0119to nauczanie o dwoistej naturze Jezusa Chrystusa, boskiej i ludzkiej, z kt\u00f3rych ka\u017cda posiada\u0142a charakterystyczne dla siebie cechy. Nauczanie to zyska\u0142o akceptacji Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich, kt\u00f3re zosta\u0142y okre\u015blone przez swych oponent\u00f3w jako \u201emonofizyci\u201d. Obecnie ta rodzina ko\u015bcio\u0142\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142a Ormia\u0144skiego, Etiopskiego, Syromalabarskiego, Syromalankarskiego i Erytrejskiego i skupia w sobie kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w wyznawc\u00f3w. Ko\u015bcio\u0142y te s\u0105 zwykle okre\u015blane jako \u201eprzedchalcedo\u0144skie\u201d lub \u201eorientalne\u201d, aczkolwiek same nie okre\u015blaj\u0105 siebie w ten spos\u00f3b.<\/p>\n
Nast\u0119pna wielka schizma dokona\u0142a si\u0119\u00a0w XI wieku z powod\u00f3w nie tyle dogmatycznych, co eklezjologiczno-administracyjnych. Jego przyczyn\u0105 by\u0142o maj\u0105ce miejsce w 1054 roku zerwanie wsp\u00f3lnoty \u0142\u0105cz\u0105cej ko\u015bcio\u0142y w Rzymie i Konstantynopolu. Stoj\u0105ce za tym zerwaniem przyczyny si\u0119ga\u0142y g\u0142\u0119bszych dziej\u00f3w, jednak to w\u0142a\u015bnie to wydarzenie doprowadzi\u0142o do ostatecznego podzia\u0142u mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami ze Wschodu i Zachodu. Konstantynopol uzyska\u0142 wsparcie innych wschodnich patriarchat\u00f3w Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy, a tak\u017ce od ko\u015bcio\u0142a na Rusi, kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 patriarchatu Konstantynopola. W mi\u0119dzyczasie do spor\u00f3w eklezjologiczno-administracyjnych dosz\u0142y powa\u017cne r\u00f3\u017cnice teologiczne. Obecnie rodzina ko\u015bcio\u0142\u00f3w prawos\u0142awnych sk\u0142ada si\u0119 z trzystu milion\u00f3w wiernych, podczas gdy liczba rzymskich katolik\u00f3w przekracza miliard.<\/p>\n
Wreszcie, trzeci\u0105 wielk\u0105 schizm\u0105 w historii chrze\u015bcija\u0144stwa by\u0142a Reformacja, kt\u00f3ra niebawem b\u0119dzie obchodzi\u0107 sw\u0105 pi\u0119\u0107setn\u0105 rocznic\u0119. Zapocz\u0105tkowa\u0142 j\u0105 Marcin Luter, przybijaj\u0105c do wr\u00f3t ko\u015bcio\u0142a w Witenberdze dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 tez, zawieraj\u0105cych ostr\u0105 krytyk\u0119 rozmaitych aspekt\u00f3w nauczania i praktyki Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Jej skutkiem by\u0142o oddalenie si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a licznych wsp\u00f3lnot ko\u015bcielnych, a tak\u017ce radykalna reinterpretacja rozlicznych fundamentalnych aspekt\u00f3w katolickiej doktryny i odrzucenie wielu dogmat\u00f3w. Wkr\u00f3tce po swym powstaniu Reformacja podzieli\u0142a Europ\u0119 Zachodni\u0105 na dwa wrogie obozy. W 1534 roku dotar\u0142a na Wyspy Brytyjskie, kiedy to za spraw\u0105 inicjatywy kr\u00f3la Henryka VIII Ko\u015bci\u00f3\u0142 Anglii oddzieli\u0142 si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n
P\u00f3\u017aniejszy rozw\u00f3j trzech ko\u015bcielnych tradycji \u2013 prawos\u0142awnej (w tym ko\u015bcio\u0142\u00f3w orientalnych), katolickiej i protestanckiej (w tym anglika\u0144skiej) \u2013 poszed\u0142 w rozmaitych kierunkach. Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny zachowa\u0142 doktryn\u0119 i struktur\u0119 ko\u015bcieln\u0105, kt\u00f3r\u0105 odziedziczy\u0142 po wczesnych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa, a tak\u017ce bizanty\u0144skiej tradycji pierwszego tysi\u0105clecia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki d\u0105\u017cy\u0142 do zachowania dogmat\u00f3w i moralno\u015bci tradycyjnych dla chrze\u015bcija\u0144stwa zachodniego. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy prawos\u0142awnymi i katolikami w sferze dogmatycznej maj\u0105 mniej znacz\u0105cy charakter od tych, kt\u00f3re dziel\u0105 katolik\u00f3w i protestant\u00f3w.<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o protestantyzm, jego rozw\u00f3j charakteryzowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie podzia\u0142em poszczeg\u00f3lnych wsp\u00f3lnot na mniejsze cz\u0119\u015bci, a tak\u017ce wytworzeniem si\u0119 zupe\u0142nie nowych kierunk\u00f3w na gruncie chrze\u015bcija\u0144stwa. Wsp\u00f3\u0142czesny protestantyzm jest tak wielop\u0142aszczyznowym zjawiskiem, \u017ce samo poj\u0119cie protestantyzmu ma bardzo umowny charakter. Wyrzekaj\u0105c si\u0119 Tradycji Ko\u015bcio\u0142a jako \u017ar\u00f3d\u0142a norm w sferze doktrynalnej i moralnej, a tak\u017ce przyjmuj\u0105c zasad\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej post\u0119powanie wed\u0142ug nauki p\u0142yn\u0105cej z Pisma \u015awi\u0119tego wystarczy do osi\u0105gni\u0119cia zbawienia, protestantyzm wkroczy\u0142 na grz\u0105ski grunt swobodnej interpretacji Biblii i wczesnochrze\u015bcija\u0144skich praktyk. Pierwotny patos protestantyzmu, zawieraj\u0105cy si\u0119 w idei powrotu do wczesnego Ko\u015bcio\u0142a, przedstawionego na kartach Nowego Testamentu. W p\u00f3\u017aniejszych czasach idea \u201ereformacji\u201d jako ci\u0105g\u0142ej reformy doktrynalnej i moralnej tre\u015bci zosta\u0142a przyj\u0119ta przez rosn\u0105c\u0105 liczb\u0119 spo\u0142eczno\u015bci protestanckich.<\/p>\n
Nadej\u015bcie XX wieku zwiastowa\u0142o pojawienie si\u0119 tak zwanego \u201eruchu ekumenicznego\u201d, kt\u00f3rego pierwotnym celem by\u0142o odtworzenie utraconej niegdy\u015b jedno\u015bci chrze\u015bcijan. Ruch ten sta\u0142 si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych fenomen\u00f3w w historii chrze\u015bcija\u0144stwa XX wieku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze by\u0142 \u015bwiadom faktu, \u017ce oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec kwestii chrze\u015bcija\u0144skiej jedno\u015bci lub jej odrzucenie jest grzechem przeciwko woli Boga. Ju\u017c w IV wieku \u015bwi\u0119ty Bazyli Wielki powiedzia\u0142: \u201eCi, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w prawdzie i szczero\u015bci wobec Boga musz\u0105 doprowadzi\u0107 do jedno\u015bci tych, kt\u00f3rzy na r\u00f3\u017cne sposoby wprowadzili podzia\u0142y mi\u0119dzy sob\u0105\u201d. Kiedy tylko w Ko\u015bciele zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 podzia\u0142y, podejmowano wysi\u0142ki w celu wzmocnienia jedno\u015bci. Aczkolwiek dopiero w XX wieku poszukiwanie chrze\u015bcija\u0144skiej jedno\u015bci osi\u0105gn\u0119\u0142o posta\u0107 systematycznego podej\u015bcia i przyj\u0119\u0142o form\u0119 licznych organizacji, w ramach kt\u00f3rych dialog pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi chrze\u015bcija\u0144skimi wyznaniami przyj\u0105\u0142 sta\u0142y i regularny charakter.<\/p>\n
Jedn\u0105 z nich by\u0142a \u015awiatowa Rada Ko\u015bcio\u0142\u00f3w powsta\u0142a nied\u0142ugo po II wojnie \u015bwiatowej. Od jej powstania, kilka pokole\u0144 chrze\u015bcijan nale\u017c\u0105cych do niegdy\u015b obcych sobie wsp\u00f3lnot odkry\u0142o dla siebie wiar\u0119 i \u017cycie swoich braci i si\u00f3str w Chrystusie. Przezwyci\u0119\u017cono wiele uprzedze\u0144 wzgl\u0119dem innych tradycji chrze\u015bcija\u0144skich, lecz jednocze\u015bnie to, co dzieli chrze\u015bcijan sta\u0142o si\u0119 jeszcze bardziej wyra\u017ane i zrozumia\u0142e.<\/p>\n
Innym wa\u017cnym etapem w historii ruchu ekumenicznego by\u0142 drugi sob\u00f3r watyka\u0144ski Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego (od 1962 od 1965 r.), kt\u00f3ry otworzy\u0142 najwi\u0119ksze wyznanie chrze\u015bcija\u0144skie na \u015bwiecie na drog\u0119 dialogu z innymi Ko\u015bcio\u0142ami i wsp\u00f3lnotami w oparciu o zasad\u0119 wzajemnego szacunku. Po soborze Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wszed\u0142 w dialog z ko\u015bcio\u0142ami prawos\u0142awnymi i orientalnymi. Osobnym wa\u017cnymi kierunkiem dzia\u0142a\u0144 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego by\u0142 dialog z Ko\u015bcio\u0142em anglika\u0144skim i rozmaitymi denominacjami protestanckimi. Dialog ten trwa po dzie\u0144 dzisiejszy.<\/p>\n
Obecnie, dialog wewn\u0105trzchrze\u015bcija\u0144ski osi\u0105gn\u0105\u0142 faz\u0119, w kt\u00f3rej pytanie wybrane przeze mnie, jako temat tego wyk\u0142adu \u2013 \u201cCzy ekumenizm ma przysz\u0142o\u015b\u0107?\u201d \u2013 zyska\u0142o szczeg\u00f3lne znaczenie. Wydaje si\u0119, \u017ce po wielu latach dialogu mo\u017cna by oczekiwa\u0107 znacznego zbli\u017cenia stanowisk. A jednak nie dosz\u0142o do tego, tak samo jak nie dosz\u0142o do przywr\u00f3cenia nakazanej przez Boga jedno\u015bci w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan. Wprost przeciwnie, w chwili obecnej r\u00f3\u017cnice z jednej strony mi\u0119dzy prawos\u0142awnymi a katolikami, a z drugiej r\u00f3\u017cnice w obr\u0119bie \u015bwiata protestanckiego sta\u0142y si\u0119 jeszcze powa\u017cniejsze ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t czy siedemdziesi\u0105t lat temu, kiedy ruch ekumeniczny dopiero si\u0119 narodzi\u0142.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, wsp\u00f3\u0142czesne r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 nie tylko kwestii doktrynalnych, do om\u00f3wienia\u00a0kt\u00f3rych powo\u0142ano specjalne komisje dwustronne. Dzi\u015b r\u00f3\u017cnice pojawiaj\u0105 si\u0119 w sferze moralno\u015bci \u2013 obszarze, kt\u00f3ry u chrze\u015bcijan nie musi zale\u017ce\u0107 od r\u00f3\u017cnic doktrynalnych. Co spowodowa\u0142o te rozbie\u017cno\u015bci? Czy mo\u017cna je przezwyci\u0119\u017cy\u0107?<\/p>\n
Jednym z wa\u017cnych wyzwa\u0144, jakie ca\u0142y \u015bwiat chrze\u015bcija\u0144ski napotka\u0142 w ostatnich dziesi\u0119cioleciach jest sekularyzm. Ma on d\u0142ug\u0105 histori\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 czas\u00f3w rewolucji francuskiej. Jednak dopiero w XX wieku pogl\u0105dy sekularystyczne zacz\u0119\u0142y dominowa\u0107 na wszystkich szczeblach zachodniego spo\u0142ecze\u0144stwa. Idee te, nierozerwalnie zwi\u0105zane z filozofi\u0105 materializmu i ateizmu zdoby\u0142y miejsce nie tylko w umys\u0142ach filozof\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c polityk\u00f3w. Retoryka wielu polityk\u00f3w i postaci \u017cycia spo\u0142ecznego staje si\u0119 coraz bardziej antychrze\u015bcija\u0144ska. Wzywaj\u0105 oni do ca\u0142kowitego wypchni\u0119cia religii z \u017cycia publicznego i odrzucenia podstawowych norm moralnych charakterystycznych dla wszystkich tradycji religijnych.<\/p>\n
Dzi\u015b sekularyzm w Europie nabra\u0142 charakteru wojuj\u0105cego. Atakuje symbole i przedmioty zwi\u0105zane z religi\u0105. Jednym z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w tej dzia\u0142alno\u015bci jest obecnie systematyczna destrukcja tradycyjnego rozumienia ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny. Bierze si\u0119 ona ze wsp\u00f3\u0142czesnego zjawiska jakim jest zr\u00f3wnywanie zwi\u0105zk\u00f3w homoseksualnych z tradycyjnym ma\u0142\u017ce\u0144stwem, agresywne propagowanie tego typu zwi\u0105zk\u00f3w i przyznawanie parom os\u00f3b tej samej p\u0142ci prawa do adopcji i wychowywania dzieci.<\/p>\n
Podej\u015bcie do \u017cycia ludzkiego, jako niezbywalnej warto\u015bci tak\u017ce uleg\u0142o zmianie. Eutanazja jest legalna w kilku krajach, a mo\u017cliwo\u015b\u0107 porzucenia \u017cycia ze wzgl\u0119d\u00f3w medycznych rozwa\u017ca si\u0119 tak\u017ce wobec nieletnich. Aborcja \u2013 mordowanie dziecka w \u0142onie matki \u2013 od dawna jest uznawana za norm\u0119 i legalna. Spos\u00f3b \u017cycia propagowany w\u015br\u00f3d m\u0142odych: kult konsumpcji, chaos moralny, permisywizm seksualny i fa\u0142szywe rozumienie wolno\u015bci uzasadnia si\u0119 tym, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek ma rzekomo prawo do osobistego szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n
Z perspektywy nauczania biblijnego, wszystko to nale\u017cy uzna\u0107 za \u015bwiadectwo znacz\u0105cego kryzysu duchowego wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. Poj\u0119cia dobra i z\u0142a staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej rozmyte w spo\u0142ecze\u0144stwach, kt\u00f3re jeszcze do niedawna uznawa\u0142y si\u0119 za chrze\u015bcija\u0144skie. Cz\u0142owiek jest coraz bardziej zdezorientowany wobec \u015bwiata zewn\u0119trznego i bezbronny w konfrontacji z w\u0142asnymi nami\u0119tno\u015bciami. Prawa jednostek umieszcza si\u0119 wy\u017cej ni\u017c interes wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, co prowadzi do wzrostu napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych.<\/p>\n
Jaka winna by\u0107 odpowied\u017a ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich na te wyzwania? Jest oczywiste, \u017ce winna ona opiera\u0107 si\u0119 na Boskim Objawieniu, kt\u00f3re przekazane nam zosta\u0142o w Biblii. Pismo jest wsp\u00f3lnym fundamentem, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy wszystkie wyznania chrze\u015bcija\u0144skie, katolik\u00f3w, prawos\u0142awnych i protestant\u00f3w. Mo\u017cemy r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w podej\u015bciach do interpretacji Pisma, ale mamy jedn\u0105 Bibli\u0119, a jej nauki moralne s\u0105 wyra\u017ane.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie widzimy jak niekt\u00f3re ko\u015bcio\u0142y wol\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 innymi kryteriami podchodz\u0105c do zagadnie\u0144 moralnych. Nie teologia, lecz imperatywy spo\u0142eczne i polityczne wp\u0142ywaj\u0105ca doktryny moralne, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej odleg\u0142e od tego, co znajdujemy na kartach Nowego Testamentu w nauczaniu Chrystusa i listach \u015bw. Paw\u0142a.<\/p>\n
Coraz trudniej jest m\u00f3wi\u0107 o jednym systemie warto\u015bci duchowych i moralnych akceptowanym przez wszystkich chrze\u015bcijan. Dzi\u015b istniej\u0105 r\u00f3\u017cne wersje chrze\u015bcija\u0144stwa g\u0142oszone przez rozmaite wsp\u00f3lnoty. Z tej perspektywy, wszystkich dzisiejszych chrze\u015bcijan podzieli\u0107 mo\u017cna na dwie grupy: tradycyjn\u0105 i liberaln\u0105. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy prawos\u0142awnymi a katolikami, czy katolikami a protestantami nie s\u0105 tak wielkie jak mi\u0119dzy \u201etradycjonalistami\u201d a \u201elibera\u0142ami\u201d. Niekt\u00f3rzy przyw\u00f3dcy chrze\u015bcija\u0144scy uznaj\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien by\u0107 na tyle \u201einkluzyjny\u201d by uzna\u0107 alternatywne standardy zachowa\u0144 i b\u0142ogos\u0142awi\u0107 im. Tradycjonali\u015bci z kolei, oskar\u017caj\u0105 libera\u0142\u00f3w o odrzucenie fundamentalnych i powszechnych norm chrze\u015bcija\u0144skich i rozmywanie fundament\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej nauki moralnej.<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny uwa\u017ca, \u017ce w sytuacji tej mamy do czynienia nie z archaicznym \u201etradycjonalizmem\u201d lecz z wierno\u015bci\u0105 boskiemu objawieniu zawartemu w Pi\u015bmie, a zatem z autentyczno\u015bci\u0105 dobrej nowiny chrze\u015bcija\u0144stwa. Je\u015bli tak zwani libera\u0142owie odrzucaj\u0105 tradycyjne rozumienie norm moralnych, znaczy to, \u017ce stoimy przed bardzo powa\u017cnym problemem: okazuje si\u0119, ze dziel\u0105 nas nie tylko sprawy, kt\u00f3re z perspektywy \u015bwiata zewn\u0119trznego maj\u0105 charakter \u201etechniczny\u201d i odnosz\u0105 si\u0119 tylko do dialogu w gronie chrze\u015bcijan. Dzi\u015b dzieli nas pogl\u0105d na sam\u0105 istot\u0119 \u015bwiadectwa, kt\u00f3re mamy dawa\u0107 przed \u015bwiatem. Nie m\u00f3wimy ju\u017c jednym g\u0142osem, nie g\u0142osimy ju\u017c jednej nauki moralnej, nie jeste\u015bmy juz zdolni do wsp\u00f3lnej obrony zasad, na kt\u00f3rych przez wieku budowano \u017cycie wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\n
Wszystkie te problem znajduj\u0105 odbicie w relacjach mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142em prawos\u0142awnym a wsp\u00f3lnot\u0105 anglika\u0144sk\u0105. Chcia\u0142bym po\u015bwi\u0119ci\u0107 drug\u0105 cze\u015b\u0107 mojego wyst\u0105pienia zagadnieniu tych wzajemnych relacji.<\/p>\n
Od szesnastego wieku, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 anglika\u0144ski pojawi\u0142 si\u0119 jako niezale\u017cna tradycja kt\u00f3ra oddzieli\u0142a sie od katolicyzmu, teologowie anglika\u0144scy zwracali sw\u0105 uwag\u0119 w stron\u0119 doktryny i praktyki prawos\u0142awia. W ci\u0105gu wiek\u00f3w nasze relacje rozwija\u0142y si\u0119 pod sztandarem d\u0105\u017ce\u0144 do zjednoczenia obu ko\u015bcio\u0142\u00f3w, co inicjowane by\u0142o w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w przez stron\u0119 anglika\u0144sk\u0105. O tym jak powa\u017cne by\u0142y te intencje niech \u015bwiadczy to, \u017ce istniej\u0105cy w latach trzydziestych XIX wieku Ruch Oksfordzki, kt\u00f3ry za cel stawia\u0142 sobie powr\u00f3t do tradycji staro\u017cytnego, niepodzielonego chrze\u015bcija\u0144stwa zach\u0119ca\u0142 anglikan\u00f3w do powa\u017cnych studi\u00f3w nad prawos\u0142awiem.<\/p>\n
A\u017c do ko\u0144ca XX wieku po licznych kontaktach uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce g\u0142\u00f3wnym warunkiem zjednoczenia dw\u00f3ch Ko\u015bcio\u0142\u00f3w musi by\u0107 zgoda w sferze doktryny. Oba Kosco\u0142y uczestniczy\u0142y w epokowych wydarzeniach z \u017cycia innego.<\/p>\n
Dialog mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em Prawos\u0142awnym a wsp\u00f3lnot\u0105 anglika\u0144sk\u0105 zacz\u0105\u0142 do\u015bwiadcza\u0107 powa\u017cnych trudno\u015bci od drugiej po\u0142owy XX wieku po decyzji Ko\u015bcio\u0142a Episkopalnego w USA, kt\u00f3ry w 1976 r. zezwoli\u0142 na kap\u0142a\u0144stwo kobiet. Na posiedzeniu Mi\u0119dzynarodowej komisji ds. anglika\u0144sko-prawos\u0142awnego dialogu teologicznego w 1978 r. w Atenach strona prawos\u0142awna og\u0142osi\u0142a, \u017ce dialog maj\u0105cy na celu osi\u0105gni\u0119cie jedno\u015bci b\u0119dzie powa\u017cnie zagro\u017cony, je\u015bli ordynowanie kobiet b\u0119dzie kontynuowane. Tym niemniej pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych Ko\u015bci\u00f3\u0142 Episkopalny w USA rozpocz\u0105\u0142 podnoszenie kobiet do godno\u015bci biskupiej po raz kolejny podkre\u015blaj\u0105c rozbie\u017cne spojrzenie naszych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w na spraw\u0119 sukcesji apostolskiej.<\/p>\n
W 1993 r. decyzj\u0119 o udzielaniu \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kobietom podj\u0105\u0142 Synod Generalny Ko\u015bcio\u0142a Anglii. Po wprowadzeniu kap\u0142a\u0144stwa kobiet nast\u0105pi\u0142o ich wprowadzenie do episkopatu. Obecnie dyskusje na ten temat, kt\u00f3re dzieli\u0142y wsp\u00f3lnot\u0119 anglika\u0144sk\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 za zako\u0144czone. Zaledwie kilaka dni temu Ko\u015bci\u00f3\u0142 Anglii po raz pierwszy mianowa\u0142 kobiet biskupem. Wielu uzna\u0142o to za znacz\u0105ce osi\u0105gni\u0119cie, inni widzieli w tym pow\u00f3d do wielkiego rozczarowania. Negatywnie wp\u0142yn\u0119\u0142o to nie tylko na kontakty ekumeniczne Ko\u015bcio\u0142a Anglii, lecz tak\u017ce na sytuacj\u0119 w samej wsp\u00f3lnocie anglika\u0144skiej, kt\u00f3rej wielu przedstawicieli pozostaje stanowczymi reprezentantami tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej w sferze moralno\u015bci i nauczania Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Pami\u0119tam dobrze gor\u0105ce dyskusje dotycz\u0105ce kwestii podnoszenia kobiet do godno\u015bci biskupiej podczas ostatniej konferencji w Lambeth. By\u0142em obecny na konferencji w charakterze prawos\u0142awnego obserwatora i mia\u0142em okazj\u0119 porozmawia\u0107 z wieloma anglika\u0144skimi biskupami, a tak\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w gor\u0105cych dyskusjach na ten temat. Podczas jednej z takich dyskusji zapytano mnie: \u201eCzy z punktu widzenia Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego istnieje zasadnicza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kap\u0142a\u0144stwem kobiet i biskupstwem kobiet? Mimo wszystko nie zaniechali\u015bcie dialogu z Ko\u015bcio\u0142em anglika\u0144skim po decyzji w sprawie kap\u0142a\u0144stwa kobiet, dlaczego jeste\u015bcie wi\u0119c zaniepokojeni mo\u017cliwo\u015bci\u0105 biskupstwa kobiet?\u201d Do tej pory nie my\u015bla\u0142em na temat kwestii r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy tymi dwoma rzeczami, ale kiedy zadano mi bezpo\u015brednio takie pytanie musia\u0142em wymy\u015bli\u0107 jak\u0105\u015b odpowied\u017a na poczekaniu.<\/p>\n
To prawda, odpowiedzia\u0142em, \u017ce nie zaprzestali\u015bmy dialogu z Ko\u015bcio\u0142em anglika\u0144skim po wprowadzeniu kap\u0142a\u0144stwa kobiet, ale nie dlatego \u017ce si\u0119 z tym zgadzali\u015bmy. Problem jest taki, \u017ce nawet wtedy nie uznawali\u015bmy legalno\u015bci anglika\u0144skiej hierarchii. Jednak przez ponad sto lat odbywa\u0142y si\u0119 dyskusje mi\u0119dzy anglikanami i prawos\u0142awnymi na temat ewentualnego uznania przez nas anglika\u0144skiej hierarchii. Teraz taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, nawet teoretyczna, znikn\u0119\u0142a. Dlaczego? Poniewa\u017c do tej pory patrzyli\u015bmy na ordynacj\u0119 kobiet do kap\u0142a\u0144stwa jako b\u0142\u0119dne dzia\u0142ania poszczeg\u00f3lnych biskup\u00f3w. Teraz kobiety otrzyma\u0142y prawo sta\u0107 si\u0119 biskupami. Dla nas oznacza to bardzo prosty fakt \u2013 dyskusja w sprawie uznania anglika\u0144skiej hierarchii jest zamkni\u0119ta.<\/p>\n
Z naszego punktu widzenia decyzja Generalnego Synodu Ko\u015bcio\u0142a Anglii aby umo\u017cliwi\u0107 kobietom \u015bwi\u0119cenia biskupie przysz\u0142a nie z konieczno\u015bci teologicznej lub ko\u015bcielno-praktycznej, ale z determinacji aby pod\u0105\u017ca\u0107 za \u015bwieckim poj\u0119ciem r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci we wszystkich obszarach \u017cycia. To z kolei wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, \u017ce kobiety pe\u0142ni\u0105 teraz w spo\u0142ecze\u0144stwie brytyjskim wa\u017cniejsze funkcje. Innymi s\u0142owy, episkopat kobiet, tak jak kap\u0142a\u0144stwo kobiet, jest wynikiem sukces\u00f3w ruchu feministycznego, kt\u00f3ry powsta\u0142 i rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w \u015bwieckim \u015brodowisku, a nie by\u0142 wynikiem naturalnego rozwoju nauki chrze\u015bcija\u0144skiej i porz\u0105dku ko\u015bcielnego. Oczywi\u015bcie nasi anglika\u0144scy oponenci b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali nam powiedzie\u0107 co\u015b odwrotnego. Twierdz\u0105 oni, \u017ce przeciwnie, wprowadzenie episkopatu kobiet zosta\u0142 podyktowane interesem Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Mo\u017cemy na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 wyrzec si\u0119 wszystkich argument\u00f3w w sprawie kap\u0142a\u0144stwa i biskupstwa kobiet albo przenie\u015b\u0107 te argumenty wy\u0142\u0105cznie do sfery wewn\u0119trznego dialogu w ramach odpowiednich komisji teologicznych. W ko\u015bcio\u0142ach Wsp\u00f3lnoty Anglika\u0144skiej maj\u0105 miejsce jednak\u017ce inne procesy, kt\u00f3re powoduj\u0105 wielkie zaniepokojenie i rozczarowanie w \u015brodowisku prawos\u0142awnym. I nie tylko w prawos\u0142awnym: sama wsp\u00f3lnota Anglika\u0144ska sta\u0142a si\u0119 teraz w wyniku tych proces\u00f3w podzielona.<\/p>\n
Mamy na my\u015bli w szczeg\u00f3lno\u015bci uznanie zwi\u0105zk\u00f3w os\u00f3b tej samej p\u0142ci za ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u2013 uznanie nie tylko przez prawo \u015bwieckie, ale tak\u017ce przez wiele wsp\u00f3lnot anglika\u0144skich. Uznanie tych zwi\u0105zk\u00f3w jest uwa\u017cane nie tylko za dopuszczalny spos\u00f3b \u017cycia, ale r\u00f3wnie\u017c co\u015b normalnego i godnego pochwa\u0142y, i nie jest przeszkod\u0105 w otrzymaniu nie tylko \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, ale tak\u017ce biskupich, skoro zas\u0142uguje na zgod\u0119 i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
W 2003 roku otwarty homoseksualista Gene Robinson zosta\u0142 podniesiony do godno\u015bci biskupa Ko\u015bcio\u0142a episkopalnego w USA, a w 2010 roku w Los Angeles stolica biskupia zosta\u0142a zaj\u0119ta przez kobiet\u0119 \u017cyj\u0105c\u0105 otwarcie w zwi\u0105zku homoseksualnym. W 2009 Generalna Konwencja Ko\u015bcio\u0142a episkopalnego podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 nakazuj\u0105c\u0105 wy\u015bwi\u0119cenie homoseksualist\u00f3w, a w 2012 przyj\u0119\u0142a oficjalny tekst liturgicznego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa \u201ema\u0142\u017ce\u0144stw homoseksualnych\u201d o osobliwym tytule \u2013 „\u015awiadectwo i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo przymierza na ca\u0142e \u017cycie”. Nie da si\u0119 pogodzi\u0107 takich decyzji z przykazaniami Pisma i z tradycyjn\u0105 moralno\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny pot\u0119pi\u0142 wy\u017cej wymienione innowacje jako odst\u0119pstwa od norm apostolskiej wiary i zasad Ko\u015bcio\u0142a ustalonych przez Ewangeli\u0119 i Tradycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
We wrze\u015bniu 2010 roku zosta\u0142em zaproszony przez arcybiskupa Canterbury Rowana Williamsa, by wyg\u0142osi\u0107 przem\u00f3wienie na tradycyjnym obiedzie Klubu Nicejskiego. Zlekcewa\u017cy\u0142em zasady etykiety decyduj\u0105c si\u0119 skorzysta\u0107 z tej okazji, aby przedstawi\u0107 w obecno\u015bci najwy\u017cszych rang\u0105 hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego te zagadnienia we wsp\u00f3\u0142czesnej praktyce wielu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w anglika\u0144skich, z kt\u00f3rymi Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny si\u0119 nie zgadza, oraz niebezpiecze\u0144stwa kt\u00f3re praktyki te stwarzaj\u0105 dla dialogu wewn\u0105trzchrze\u015bcija\u0144skiego. Wydaje si\u0119, \u017ce zepsu\u0142em apetyt wielu go\u015bci, kt\u00f3rzy nie spodziewali si\u0119 takiego prezentu na deser! Z drugiej strony wielu z obecnych podesz\u0142o do mnie po obiedzie, aby wyrazi\u0107 swoj\u0105 solidarno\u015b\u0107 i porozumienia. To samo mia\u0142o miejsce kilka lat wcze\u015bniej na konferencji w Lambeth, kiedy po moim wyst\u0105pieniu podeszli do mnie anglika\u0144scy biskupi, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 z liberalnym kursem swoich zwierzchnik\u00f3w.<\/p>\n
Wyb\u00f3r w marcu 2013 roku na arcybiskupa Canterbury Justina Welby\u2019ego, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o swoim przywi\u0105zaniu do tradycyjnych norm moralnych, da\u0142 nam powody do nadziei. Na skierowane do niego z okazji jego intronizacji moje pytanie o to, co s\u0105dzi o zwi\u0105zkach jednop\u0142ciowych, arcybiskup odpowiedzia\u0142: \u201estanowisko Ko\u015bcio\u0142a w kwestii ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest do\u015b\u0107 jednoznaczne. Jest umocowane w naszych kanonach, a ostatnio potwierdzili\u015bmy, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo to zwi\u0105zek na ca\u0142e \u017cycie mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105. Nie mo\u017cemy uzna\u0107 innych zwi\u0105zk\u00f3w ni\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo, ale my, jak Zbawiciel w Swej \u0142asce i mi\u0142osierdziu, realizujemy nasz\u0105 misj\u0119 w\u015br\u00f3d ludzi i ich s\u0142abo\u015bci. Jednak moje osobiste przekonanie jest bez zmian: ma\u0142\u017ce\u0144stwo to zwi\u0105zek na ca\u0142e \u017cycie mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105\u201d.<\/p>\n
Cenimy konsekwentn\u0105 polityk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Anglii i osobist\u0105 pozycj\u0119 abp. Welby\u2019ego, kt\u00f3ry wielokrotnie wypowiada\u0142 si\u0119 (w tym w Izbie Lord\u00f3w) przeciwko prawu, kt\u00f3ry zr\u00f3wnuje status zwi\u0105zk\u00f3w homoseksualnych z tradycyjnym ma\u0142\u017ce\u0144stwem, jak r\u00f3wnie\u017c przeciwko ich b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwu przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Jednak jak wiemy, \u00f3w akt prawny zosta\u0142 przyj\u0119ty przez parlament w zesz\u0142ym roku. Jeszcze wcze\u015bniej, w 2012 roku, Izba Biskup\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Anglii powo\u0142a\u0142a grup\u0119 robocz\u0105 badaj\u0105c\u0105 ludzk\u0105 seksualno\u015b\u0107 w celu zwalczania \u201ehomofobii\u201d. Efektem pracy tej grupy by\u0142 tzw. raport Pillinga, kt\u00f3ry wezwa\u0142 do tolerancji wobec przedstawicieli mniejszo\u015bci seksualnych w Ko\u015bciele, w tym tych, kt\u00f3rzy s\u0105 duchowie\u0144stwem. W styczniu 2014 roku Kolegium Izby Biskup\u00f3w przestawi\u0142o o\u015bwiadczenie w sprawie raportu Pillinga i zatwierdzi\u0142o jego tre\u015b\u0107, ale podkre\u015bli\u0142o, \u017ce dokument ma charakter zalecenia.<\/p>\n
Chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny nie jest przeciwny tolerancji w stosunku do os\u00f3b o nietradycyjnej orientacji seksualnej. Tacy ludzie s\u0105 w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia. Pracujemy z nimi duszpastersko, jak w przypadku innych kategorii wiernych, nie nara\u017caj\u0105c ich na ostracyzm, kpiny lub zniewag\u0119. Ale w tym, jak i w innych przypadkach, kategorycznie odmawiamy uznania grzechu za norm\u0119 i uznania grzesznego zachowania jako godnego pochwa\u0142y. Uwa\u017camy, \u017ce wszystkie grzechy s\u0105 chorob\u0105, kt\u00f3ra wymaga uzdrowienia.<\/p>\n
Chcia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a Anglii i mo\u017cliwo\u015bci jego kontakt\u00f3w ekumenicznych zale\u017cy na wiele sposob\u00f3w od dalszego rozwoju wydarze\u0144 w tej dziedzinie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny pozostaje lojalny wobec dialogu z Ko\u015bcio\u0142em Anglii, kt\u00f3ry nie mo\u017ce si\u0119 ju\u017c dalej rozwija\u0107 w tonacji teologicznej, ale w rejonie oddzia\u0142ywania na kwestie praktyczne. Chcia\u0142oby si\u0119 mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce na drodze dialogu nie b\u0119d\u0105 wznoszone przeszkody nie do pokonania.<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny pozostaje otwarty na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z tymi przedstawicielami Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego i \u015bwiata protestanckiego, kt\u00f3rzy zachowuj\u0105 wierno\u015b\u0107 nauczaniu Ewangelii. Tytu\u0142em przyk\u0142adu mo\u017cna wskaza\u0107 na niedawny wzrost aktywno\u015bci mi\u0119dzy Rosyjskim Ko\u015bcio\u0142em Prawos\u0142awnym i po\u0142udniowymi baptystami i ewangelikami z USA. Delegacja, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142em na pocz\u0105tku listopada 2014 wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w Rosyjsko-Ameryka\u0144skim Forum Przyw\u00f3dc\u00f3w Chrze\u015bcija\u0144skich zorganizowanym z inicjatywy Towarzystwa Ewangelickiego Billy\u2019ego Grahama w mie\u015bcie Charlotte w Karolinie Po\u0142udniowej. Om\u00f3wili\u015bmy kwestie moralno\u015bci, co do kt\u00f3rej nasze stanowiska s\u0105 zbie\u017cne i uzgodnili\u015bmy szereg projekt\u00f3w dotycz\u0105cych wsp\u00f3\u0142pracy w sferze humanitarnej.<\/p>\n
Opr\u00f3cz dialogu teologicznego, Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny nadal rozwija wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wyznaniami protestanckimi w takich sferach jak: pomoc dla ubogich, obrona chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy znosz\u0105 wielkie trudno\u015bci w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, zachowanie dziedzictwa chrze\u015bcija\u0144skiego, zarz\u0105dzanie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 charytatywn\u0105 i projektami edukacyjnymi. Kontynuuj\u0105c nasze wzajemne relacje z wyznaniami protestanckimi nie usi\u0142ujemy za\u0142agodzi\u0107 lub przemilcze\u0107 r\u00f3\u017cnic, jakie istniej\u0105 mi\u0119dzy nami, kt\u00f3re budz\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci p\u00f3j\u015bcia razem, ale wr\u0119cz przeciwnie, staramy si\u0119 uczciwie i otwarcie je przezwyci\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n
Z mojego punktu widzenia najbardziej obiecuj\u0105cy dzisiaj jest dialog mi\u0119dzy prawos\u0142awiem a Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim. Podobnie jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nigdy nie my\u015bla\u0142 o sobie jako o czym\u015b odr\u0119bnym od Tradycji, d\u0105\u017cy do nauczania i \u017cycia zgodnego z tradycj\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a przekazana nam przez wieki. Znaczna poprawa w stosunkach mi\u0119dzy naszymi Ko\u015bcio\u0142ami widoczna w ostatnich latach jest zwi\u0105zana z wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce jeste\u015bmy zjednoczeni wsp\u00f3lnym dziedzictwem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu zar\u00f3wno prawos\u0142awni, jak i katolicy mog\u0105 i musz\u0105 dawa\u0107 razem \u015bwiatu \u015bwiadectwo niezmiennych warto\u015bci Ewangelii Chrystusa.<\/p>\n
W tym wyst\u0105pieniu nie b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142 o r\u00f3\u017cnicach doktrynalnych pomi\u0119dzy katolicyzmem a prawos\u0142awiem, ani o pracy Mi\u0119dzynarodowej Komisji Wsp\u00f3lnej ds. Dialogu Teologicznego pomi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em Katolickim a Ko\u015bcio\u0142ami Prawos\u0142awnymi. Powiedzia\u0142bym, \u017ce dzi\u015b prawos\u0142awni i katolicy stoj\u0105 przed tymi samymi wyzwaniami, jakie wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat rzuci\u0142 tradycyjnemu stylowi \u017cycia. W tym przypadku nie mamy do czynienia z kwestiami teologicznymi, ale z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 i przysz\u0142o\u015bci\u0105 ludzko\u015bci. To jest dok\u0142adnie ta sfera, w kt\u00f3rej mo\u017cemy wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 bez szkody dla naszej duchowej to\u017csamo\u015bci. Innymi s\u0142owy, nie b\u0119d\u0105c jednym Ko\u015bcio\u0142em, pozostaj\u0105c podzielonymi w r\u00f3\u017cnych kwestiach teologicznych i eklezjologicznych, mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 znalezienia sposob\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam wsp\u00f3lnie odpowiedzie\u0107 na wyzwania wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata.<\/p>\n
Okre\u015bli\u0142bym t\u0119 form\u0119 dzia\u0142ania jako \u201estrategiczny sojusz\u201d, pomi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142ami Prawos\u0142awnym i Katolickim, cho\u0107 s\u0142owo \u201esojusz\u201d mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niekt\u00f3rym zbyt silne ze wzgl\u0119du na skojarzenia z wojenn\u0105 retoryk\u0105. Nie interesuj\u0105 mnie poj\u0119cia, ale ich tre\u015b\u0107. Nie m\u00f3wimy o jakiej\u015b formie strukturalnego zjednoczenia, kt\u00f3re obecnie jest niemo\u017cliwe, ale o tym jak zachowuj\u0105c niezale\u017cne i samowystarczalne struktury administracyjne mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 dzia\u0142a\u0107 jak sojusznicy w stosunkach ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym. G\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce sojusznicze stosunki s\u0105 konieczno\u015bci\u0105 dla nas wszystkich.<\/p>\n
S\u0105 konieczne szczeg\u00f3lnie dla wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 w obronie chrze\u015bcijan przed dyskryminacj\u0105, prze\u015bladowaniami i przemoc\u0105, kt\u00f3rym podlegaj\u0105 w wielu krajach, przede wszystkim na Bliskim Wschodzie i w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Wydarzenia tzw. \u201earabskiej wiosny\u201d doprowadzi\u0142y do nag\u0142ej eskalacji przemocy wobec chrze\u015bcijan. Bojownicy nale\u017c\u0105cy do radykalnych grup z premedytacj\u0105 rozpocz\u0119li ludob\u00f3jstwo na ludno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej na pe\u0142n\u0105 skal\u0119. Na kontrolowanych przez nich terytoriach ekstremi\u015bci d\u0105\u017c\u0105 do ca\u0142kowitego usuni\u0119cia wszelkich \u015blad\u00f3w obecno\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa. Chrze\u015bcijanie s\u0105 zabijani po prostu za bycie chrze\u015bcijanami, bez wzgl\u0119du na to do jakiego obrz\u0105dku przynale\u017c\u0105. Maj\u0105 miejsce gwa\u0142ty na chrze\u015bcija\u0144skich kobietach, dzieci s\u0105 porywane, a staro\u017cytne chrze\u015bcija\u0144skie ko\u015bcio\u0142y i klasztory s\u0105 niszczone.<\/p>\n
W 2003 w Iraku zacz\u0119\u0142a si\u0119 fala okrutnych morderstw, akt\u00f3w terroryzmu, porwa\u0144 i przemocy, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a masowy eksodus chrze\u015bcijan z tego kraju. Latem 2014 bojownicy z tzw. Pa\u0144stwa Islamskiego z now\u0105 si\u0142\u0105 rozpocz\u0119li niszczenie chrze\u015bcija\u0144stwa na zaj\u0119tych przez nich obszarach p\u00f3\u0142nocnego Iraku, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiernych nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142\u00f3w przedchalcedo\u0144skich i syrokatolickich. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 chrze\u015bcijan zosta\u0142a zmuszona do opuszczenia ziemi swoich przodk\u00f3w \u2013 ich liczba w Iraku zmniejszy\u0142a si\u0119 z p\u00f3\u0142tora miliona do mniej ni\u017c 200 000, z czego po\u0142owa \u017cyje z dzie\u0107mi w obozach dla uchod\u017ac\u00f3w. Sytuacj\u0119 w tych obozach mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako katastrof\u0119 humanitarn\u0105. Podczas ostrej zimy w obozach w irackim Kurdystanie wiele dzieci zmar\u0142o z powodu hipertermii.<\/p>\n
W Syrii chrze\u015bcijanie znosz\u0105 wielkie cierpienia. W tym kraju brutalna zemsta jest wymierzona tak\u017ce przeciwko nim. W ci\u0105gu czterech lat trwaj\u0105cego do dzi\u015b konfliktu zniszczono ponad sto ko\u015bcio\u0142\u00f3w, a tysi\u0105ce wiernych zosta\u0142o zabitych. Wi\u0119cej ni\u017c czwarta cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej opu\u015bci\u0142a Syri\u0119. Ekstremi\u015bci ca\u0142kowicie zniszczyli wyj\u0105tkowe chrze\u015bcija\u0144skie miasto Maaloula.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b jeste\u015bmy \u015bwiadkami planowego wyniszczania chrze\u015bcija\u0144stwa na staro\u017cytnych biblijnych ziemiach. Ta ha\u0144bi\u0105ca sytuacja wymaga od chrze\u015bcijan zdecydowanych i konkretnych dzia\u0142a\u0144 w obronie ich cierpi\u0105cych braci i si\u00f3str.<\/p>\n
Niestety, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 nie tylko o krajach, gdzie chrze\u015bcijanie stanowi\u0105 mniejszo\u015b\u0107, ale te\u017c o krajach ze star\u0105 i zakorzenion\u0105 tradycj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Niekt\u00f3re kraje zachodnioeuropejskie pr\u00f3buj\u0105 ograniczy\u0107 przejawy wiary chrze\u015bcija\u0144skiej w \u017cyciu publicznym argumentuj\u0105c to trosk\u0105 o prawa wyznawc\u00f3w innych religii lub ateist\u00f3w.<\/p>\n
Jednym z najbardziej skandalicznych przypadk\u00f3w by\u0142o zwolnienie pracownicy British Airways Nadii Eweidy z powodu noszenia krzy\u017cyka w pracy. Ta chrze\u015bcijanka musia\u0142a znie\u015b\u0107 sze\u015b\u0107 lat ci\u0105gania po s\u0105dach dop\u00f3ki Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka nie przyzna\u0142 jej w ko\u0144cu racji. Nie jest to przypadek wyj\u0105tkowy. W 2012 pracownica lotniska Heathrow, Nohad Halawi, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a przeciwstawi\u0107 si\u0119 dyskryminacji okazywanej jej przez muzu\u0142ma\u0144skich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i z\u0142o\u017cy\u0142a skarg\u0119 w tej sprawie i zosta\u0142a zwolniona, chocia\u017c pracowa\u0142a na lotnisku od 13 lat. Brytyjski S\u0105d Apelacyjny w 2014 stan\u0105\u0142 po stronie muzu\u0142man\u00f3w, kiedy podtrzyma\u0142 decyzj\u0119 o zwolnieniu kobiety.<\/p>\n
Problem rozpowszechniaj\u0105cych si\u0119 przejaw\u00f3w dyskryminacji chrze\u015bcijan podj\u0119li w ko\u0144cu cz\u0142onkowie Parlamentu Europejskiego. 29 stycznia 2015 Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy po raz pierwszy uchwali\u0142o rezolucj\u0119 podkre\u015blaj\u0105c\u0105 dyskryminacj\u0119 chrze\u015bcijan w Europie. Wcze\u015bniej ten problem by\u0142 pomijany milczeniem przez oficjalne czynniki. Po raz pierwszy Zgromadzenie wskaza\u0142o, \u017ce obra\u017canie uczu\u0107 religijnych chrze\u015bcijan i naruszanie ich prawa do swobodnego wyznawania ich wiary jest niew\u0142a\u015bciwe.<\/p>\n
Sytuacja jaka zaistnia\u0142a wymaga od prawos\u0142awnych i katolik\u00f3w wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 w obronie chrze\u015bcija\u0144skiej to\u017csamo\u015bci Europy i chrze\u015bcija\u0144skich tradycji kultury europejskiej. Do tego sojuszu, maj\u0105cego na celu ochron\u0119 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich w krajach zachodnich, obron\u0119 prze\u015bladowanych chrze\u015bcijan na Bliskim Wschodzie i w p\u00f3\u0142nocnej Afryce, mog\u0105 do\u0142\u0105czy\u0107 tak\u017ce ci przedstawiciele anglikanizmu i protestantyzmu, kt\u00f3rzy nie s\u0105 oboj\u0119tni na sytuacj\u0119, w jakiej znajduj\u0105 si\u0119 ich prze\u015bladowani bracia. Mo\u017cemy ponie\u015b\u0107 pora\u017ck\u0119 na gruncie dialogu teologicznego, ale b\u0119dziemy w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces w sferze praktycznego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w w nasze mo\u017cliwo\u015bci przezwyci\u0119\u017cenia naszych wewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic i wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania w powy\u017cszych sprawach, kt\u00f3rych rozwi\u0105zanie zale\u017cy od tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n
Czy zatem ekumenizm ma przysz\u0142o\u015b\u0107? Wola\u0142bym pozostawi\u0107 to pytanie otwartym. Niech chrze\u015bcijanie cz\u0119\u015bciej zadaj\u0105 sobie to pytanie odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do wielkiej odpowiedzialno\u015bci powierzonej im przez Chrystusa. Zadanie przywr\u00f3cenia jedno\u015bci zawsze b\u0119dzie celem, do kt\u00f3rego Ko\u015bcio\u0142y powinny d\u0105\u017cy\u0107. Jednak jednocze\u015bnie musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie jedno\u015bci nie jest mo\u017cliwe poprzez odrzucenie fundamentalnych norm moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, ani poprzez pr\u00f3by dostosowania si\u0119 do wyst\u0119puj\u0105cych w spo\u0142ecze\u0144stwie pr\u0105d\u00f3w i stale zmieniaj\u0105cego si\u0119 establishmentu, ale mo\u017ce si\u0119 opiera\u0107 jedynie na objawionej przez Boga prawdzie odzwierciedlonej na stronach Biblii. Nie mamy innej nauki, ani nie mo\u017ce by\u0107 innej, \u201efundamentu bowiem nikt nie mo\u017ce po\u0142o\u017cy\u0107 innego, jak ten, kt\u00f3ry jest po\u0142o\u017cony, a kt\u00f3rym jest Jezus Chrystus.\u201d (1 Kor 3,11)<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> mospat.ru<\/p>\n T\u0142umaczenie:<\/strong> Redakcja bdp.xportal.press<\/p>\n Wyk\u0142ad metropolity Hilariona z Wo\u0142oko\u0142amska, przewodnicz\u0105cego Wydzia\u0142u Zewn\u0119trznych Stosunk\u00f3w Cerkiewnych Patriarchatu Moskiewskiego, wyg\u0142oszony na uniwersytetach w Winchester (z 5 lutego 2015 roku) i Cambridge (9 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny uwa\u017ca, \u017ce w sytuacji tej mamy do czynienia nie z archaicznym \u201etradycjonalizmem\u201d lecz z wierno\u015bci\u0105 boskiemu objawieniu zawartemu w Pi\u015bmie, a zatem z autentyczno\u015bci\u0105 dobrej nowiny chrze\u015bcija\u0144stwa. Je\u015bli tak zwani libera\u0142owie odrzucaj\u0105 tradycyjne rozumienie norm moralnych, znaczy to, \u017ce stoimy przed bardzo powa\u017cnym problemem: okazuje si\u0119, ze dziel\u0105 nas nie tylko sprawy, kt\u00f3re z perspektywy \u015bwiata zewn\u0119trznego maj\u0105 charakter \u201etechniczny\u201d i odnosz\u0105 si\u0119 tylko do dialogu w gronie chrze\u015bcijan. Dzi\u015b dzieli nas pogl\u0105d na sam\u0105 istot\u0119 \u015bwiadectwa, kt\u00f3re mamy dawa\u0107 przed \u015bwiatem. Nie m\u00f3wimy ju\u017c jednym g\u0142osem, nie g\u0142osimy ju\u017c jednej nauki moralnej, nie jeste\u015bmy juz zdolni do wsp\u00f3lnej obrony zasad, na kt\u00f3rych przez wieku budowano \u017cycie wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej.\"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,13],"tags":[171,1940,436,757,818],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-53u","jetpack-related-posts":[{"id":19204,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19204","url_meta":{"origin":19436,"position":0},"title":"Watykan: Wychowanie obowi\u0105zkiem rodzic\u00f3w","date":"6 lutego 2015","format":false,"excerpt":"Podczas katechezy maj\u0105cej miejsce w minion\u0105 \u015brod\u0119 na Watykanie, papie\u017c Franciszek wypowiedzia\u0142 si\u0119 odno\u015bnie roli ojca w rodzinie. Odnosz\u0105c si\u0119 do problematyki wychowaniu potomstwa, zaznaczy\u0142 rol\u0119 takich cech jak cierpliwo\u015b\u0107, ale skrytykowa\u0142 te\u017c postaw\u0119 opart\u0105 na sentymentalizmie oraz s\u0142abo\u015bci. Zdaniem Ojca \u015awi\u0119tego, \"postaw\u0119 ojca powinna cechowa\u0107 g\u0142\u0119boka mi\u0142o\u015b\u0107, wewn\u0119trzna dyscyplina,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/franciszek.jpeg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12208,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12208","url_meta":{"origin":19436,"position":1},"title":"Jemen: Zamordowano przedstawiciela szyit\u00f3w","date":"21 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Nieznani sprawcy zastrzelili w Sanie prominentnego intelektualist\u0119 i przedstawiciela z ramienia szyickiego plemienia Houthi na konferencji na rzecz narodowego dialogu z jeme\u0144skim rz\u0105dem - poda\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142a w si\u0142ach bezpiecze\u0144stwa. Ahmad Szarafeddin, dziekan wydzia\u0142u prawa na Uniwersytecie w Sanie, zgin\u0105\u0142 we w\u0142asnym samochodzie w centrum jeme\u0144skiej stolicy, gdy nieznani sprawcy otworzyli\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":21369,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21369","url_meta":{"origin":19436,"position":2},"title":"Polska: Banderowskie czekoladki od Poroszenki","date":"24 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Nale\u017c\u0105cy do ukrai\u0144skiego prezydenta koncern Roshen otwiera swoje biuro w Warszawie. W ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat chce sta\u0107 si\u0119 jednym z pi\u0119ciu najwi\u0119kszych graczy na polskim rynku. Roshen Europe (RE), sp\u00f3\u0142ka c\u00f3rka Roshen Confectionery Corporation, koncernu nale\u017c\u0105cego do Petra Poroszenki, zarejestrowa\u0142a si\u0119 w Polsce \u2013 donosi dzisiejszy \u201ePuls Biznesu\u201d. W\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Roshen.jpg?fit=500%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33016,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33016","url_meta":{"origin":19436,"position":3},"title":"Francja: Jean Marie Le Pen nadal honorowym prezesem Frontu Narodowego","date":"10 lutego 2018","format":false,"excerpt":"Koniec trwaj\u0105cej ponad trzy lata batalii s\u0105dowej nie oznacza ko\u0144ca walki politycznej. S\u0105d Apelacyjny w Wersalu podj\u0105\u0142 w pi\u0105tek 9 lutego nast\u0119puj\u0105c\u0105 decyzj\u0119: Jean-Marie Le Pen zostaje ze skutkiem trwa\u0142ym wykluczony z Frontu Narodowego, jednak wci\u0105\u017c pozostaje jego honorowym prezesem. \"Sukces\", \"bardzo du\u017ca satysfakcja\" \u2013 w ten spos\u00f3b zareagowa\u0142 jeden\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/jan-marie-le-pen.jpg?fit=1024%2C578&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1743,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1743","url_meta":{"origin":19436,"position":4},"title":"Grecja: Antychrystianizm przybiera na sile","date":"5 stycznia 2012","format":false,"excerpt":"23 grudnia 2011 roku zosta\u0142 zatrzymany ihumen Efrem, opat drugiego klasztoru na G\u00f3rze Athos. Decyzj\u0119 uzasadniono jako krok \u201eprewencyjny\u201d, maj\u0105cy zapobiec ucieczce ihumena z kraju, cho\u0107 ten kilka tygodni wcze\u015bniej z\u0142o\u017cy\u0142 wizyt\u0119 w Rosji, by nawiedzi\u0107 znajduj\u0105cy si\u0119 w jednym z tamtejszych klasztor\u00f3w obraz Matki Bo\u017cej, po czym powr\u00f3ci\u0142 do\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":7604,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7604","url_meta":{"origin":19436,"position":5},"title":"Watykan: Ojciec \u015awi\u0119ty abdykuje","date":"11 lutego 2013","format":false,"excerpt":"Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI ma 28 lutego og\u0142osi\u0107 swoj\u0105 abdykacj\u0119.\u00a0Poinformowa\u0142 o tym osobi\u015bcie podczas konsystorza w sprawie kanonizacji m\u0119czennik\u00f3w z Otranto.\u00a0 Ojciec \u015awi\u0119ty powiedzia\u0142: Najdro\u017csi Bracia, zawezwa\u0142em was na ten Konsystorz nie tylko z powodu trzech kanonizacji, ale tak\u017ce, aby zakomunikowa\u0107 wam decyzj\u0119 o wielkiej wadze dla \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. Rozwa\u017cywszy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19436"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19436"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19443,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19436\/revisions\/19443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"c70e0d08fd88497c139fd959ab805511,2,0\"](\"http:\/\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/c70e0d08fd88497c139fd959ab80551120.jpg\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"