Sami ezoterycy i okulty\u015bci m\u00f3wi\u0105 cz\u0119sto o dw\u00f3ch \u015bcie\u017ckach \u2013 prawej i lewej r\u0119ki. Niekiedy, by\u0107 mo\u017ce dla zachowania pewnych pozor\u00f3w, zdaj\u0105 si\u0119 traktowa\u0107 te drogi jako r\u00f3wnowa\u017cne, albo przynajmniej deklaruj\u0105, i\u017c \u015bcie\u017cka prawej r\u0119ki jest dopuszczalna (dla cz\u0119\u015bci ludzi, najpewniej dla og\u00f3\u0142u, dla mas).\u00a0De facto j<\/em>ednak ca\u0142a uwaga gnostyk\u00f3w r\u00f3\u017cnej proweniencji skoncentrowana jest na aktywizowaniu \u015bcie\u017cki lewej r\u0119ki.<\/p>\n Oczywi\u015bcie ortodoksja religijna katolicyzmu, a w jakim\u015b stopniu tak\u017ce prawos\u0142awia czy mo\u017ce nawet islamu i judaizmu \u2013 sytuuje si\u0119 po stronie prawej. Koncesja, jak\u0105 tu uczynili\u015bmy na rzecz wyzna\u0144 niekatolickich, jest po prostu zabiegiem, nazwijmy to, czysto religioznawczym \u2013 czytelnik nie powinien dopatrywa\u0107 si\u0119 w niej odwo\u0142a\u0144 do perennializmu czy \u201etranscendentnej jedno\u015bci religii\u201d (kt\u00f3re to koncepcje wypada\u0142oby zreszt\u0105 umiejscowi\u0107 po stronie gnozy). Dalej b\u0119dziemy wi\u0119c starali si\u0119 spogl\u0105da\u0107 na rzeczy z perspektywy rzymskiego katolicyzmu.<\/p>\n Unde malum? Quid est veritas?<\/em>\u00a0<\/em>Wizja Ko\u015bcio\u0142a jest \u2013 z grubsza \u2013 nast\u0119puj\u0105ca: istnieje wszechmocny, doskona\u0142y, pe\u0142ny B\u00f3g, zewn\u0119trzny wobec cz\u0142owieka i og\u00f3lnie stworzenia, b\u0119d\u0105cy przy tym osob\u0105. B\u00f3g ten nie ma ju\u017c \u017cadnego bytu nad sob\u0105. To on dokona\u0142 dzie\u0142a stworzenia \u2013 i widzia\u0142, jak m\u00f3wi\u00a0Ksi\u0119ga Rodzaju<\/em>, \u017ce by\u0142o ono dobre. Pierwotnie dobry by\u0142 i cz\u0142owiek \u2013 jednak dokona\u0142 on (moc\u0105 wolnej woli) wyboru z\u0142a, czego skutkiem (dalekosi\u0119\u017cnym) jest obecna kondycja \u015bwiata, z wszystkimi jego niedoskona\u0142o\u015bciami, \u015bmierci\u0105, g\u0142upot\u0105, ignorancj\u0105 itd.<\/p>\n W tej optyce powo\u0142aniem cz\u0142owieka jest powr\u00f3t do Boga \u2013 ale bez rozmywania osobowego aspektu zar\u00f3wno tego\u017c cz\u0142owieka (wr\u0119cz konkretnej jednostki), jak i jego Stw\u00f3rcy. Powr\u00f3t ten odbywa si\u0119 poprzez wiar\u0119 i uczynki (uczynki o\u017cywiane wiar\u0105). Istot\u0105 rzeczy, pierwszym krokiem, jest przyj\u0119cie prawdy o winie cz\u0142owieka (tj. o grzechu pierworodnym i o grzechach uczynkowych), spogl\u0105danie na rzeczywisto\u015b\u0107 w perspektywie grzechu i cnoty, a w konsekwencji \u2013 nie tylko \u015bwiadomo\u015b\u0107 wyrz\u0105dzonego z\u0142a, ale i \u017cal z tego powodu. Naturalnymi postawami cz\u0142owieka w relacji do Boga (a po\u015brednio tak\u017ce w relacji do Ko\u015bcio\u0142a czy nawet pewnych tradycyjnych obyczaj\u00f3w, struktur spo\u0142ecznych etc.) \u2013 powinny by\u0107: pokora, zaufanie, gotowo\u015b\u0107 do wyrzeczenia, dyscyplina.<\/p>\n Unde malum? Quid est veritas?<\/em>\u00a0<\/em>Gnoza odpowiada na te same pytania, ale w spos\u00f3b diametralnie przeciwny. W tej perspektywie wina za kondycj\u0119 \u015bwiata nie spada na cz\u0142owieka, w ka\u017cdym razie nie na zasadzie konsekwencji grzechu pierworodnego. Przeciwnie: winien jest Stw\u00f3rca, b\u0119d\u0105cy zreszt\u0105 jedynie niedoskona\u0142ym Demiurgiem, operuj\u0105cym na poziomie materii. W tej\u017ce materii cz\u0142owiek zosta\u0142 uwi\u0119ziony, niejako zakl\u0119ty. Jego powo\u0142aniem nie jest bynajmniej \u017cal, pokuta i powr\u00f3t do Ojca w pozycji syna marnotrawnego \u2013 ale raczej przeb\u00f3stwienie. To cz\u0142owiek ma si\u0119 sta\u0107 Bogiem \u2013 a je\u015bli ma si\u0119 zjednoczy\u0107 z Bogiem, to przez depersonalizacj\u0119 i rozpuszczenie w \u201ebosko\u015bci\u201d.<\/p>\n W istocie nie jest tu szczeg\u00f3lnie wa\u017cne to, \u017ce w niekt\u00f3rych nurtach gnostycyzmu wierzy si\u0119 w \u201eprawdziwego Boga\u201d, istniej\u0105cego w ukryciu, hen, daleko poza terytorium Demiurga. Nie jest nawet wa\u017cne to, czy wierzy si\u0119 w samego Demiurga, archont\u00f3w i ca\u0142\u0105 t\u0119 mitologi\u0119. Kluczem do \u015bcie\u017cki lewej r\u0119ki \u2013 co zreszt\u0105 niemal od razu, w ka\u017cdej publikacji, przyznaj\u0105 sami ezoterycy, magowie, gnostycy i okulty\u015bci \u2013 jest to, \u017ce \u015bcie\u017cka ta postuluje zwr\u00f3cenie si\u0119 (w poszukiwaniu Boga czy te\u017c do bosko\u015bci) do wn\u0119trza, do siebie samego, do cz\u0142owieka. A wi\u0119c to cz\u0142owiek ma sta\u0107 si\u0119 Bogiem, jak to zasygnalizowali\u015bmy wy\u017cej.<\/p>\n Znamy to oczywi\u015bcie bardzo dobrze: \u201eb\u0119dziecie jako bogowie\u201d. W tym zawiera si\u0119 istota gnozy. Sztafa\u017c \u2013 teistycznego satanizmu, \u201enieortodoksyjnego chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d czy transhumanizmu \u2013 jest drugorz\u0119dny (nawet je\u015bli z pozycji katolickich my mo\u017cemy uzna\u0107, \u017ce zawsze kryje si\u0119 za nim bardzo konkretna osoba, ta w\u0142a\u015bnie, kt\u00f3ra w rajskim ogrodzie z\u0142o\u017cy\u0142a cytowane przed momentem zapewnienie\u2026).<\/p>\n \u015arodki do celu mog\u0105 by\u0107 rozmaite. Mo\u017ce by\u0107 to magia \u2013 i zn\u00f3w nie jest tu szczeg\u00f3lnie wa\u017cne, czy m\u00f3wimy o \u201enaiwnej\u201d magii, w kt\u00f3rej traktuje si\u0119 demony, duchy i og\u00f3lnie rzeczywisto\u015b\u0107 nadprzyrodzon\u0105 jako faktycznie istniej\u0105c\u0105, czy te\u017c o nowoczesnej, \u201eintelektualnej\u201d magii, w kt\u00f3rej wszystko sprowadza si\u0119 do \u201esi\u0142 umys\u0142u\u201d, \u201eukrytych funkcji psychiki\u201d czy nawet \u201erozwijania mo\u017cliwo\u015bci organizmu\u201d. Z drugiej strony, mo\u017ce by\u0107 to te\u017c \u2013 jak w transhumanizmie \u2013 perspektywa ateistyczna i scjentystyczna. Ostatecznie przecie\u017c transhumanizm (ale te\u017c i np. ideologia\u00a0gender<\/em>) m\u00f3wi nam mniej wi\u0119cej to samo, co stara gnoza: nie b\u0119dziemy ju\u017c musieli by\u0107 zale\u017cni od s\u0142abego, mizernego, niepowa\u017cnego cia\u0142a (w domy\u015ble: w kt\u00f3rym zakl\u0105\u0142 nas Demiurg), nie musimy czu\u0107 si\u0119 skr\u0119powani konwencjami, przyzwyczajeniami i ograniczeniami, mo\u017cemy zagwarantowa\u0107 sobie technologiczn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 poprzez nieustanne przed\u0142u\u017canie \u017cycia \u2013 albo poprzez przemieszczenie umys\u0142u do komputera. Perspektywa pozagrobowej wieczno\u015bci, oferowana przez \u201eDemiurga\u201d, ma tu oczywi\u015bcie zbledn\u0105\u0107. Zauwa\u017cmy przy tym, \u017ce za t\u0105 materialistyczn\u0105, hedonistyczn\u0105 fasad\u0105 kryje si\u0119 tak naprawd\u0119 ucieczka od cia\u0142a, od autentycznego cia\u0142a \u2013 w kierunku tych czy innych fantom\u00f3w. W ostateczno\u015bci perspektywa umys\u0142u w komputerze staje si\u0119 niczym gnostyckie pokonanie archont\u00f3w, przebicie zas\u0142ony, umkni\u0119cie Demiurgowi i rozpuszczenie w bosko\u015bci.<\/p>\n Naturalnie gnoza nie ceni zbyt wysoko wiary i uczynk\u00f3w. Wiara jest w jej perspektywie czym\u015b poni\u017caj\u0105cym \u2013 pokusa gnozy dowarto\u015bciowuje natomiast wiedz\u0119. W rzeczy samej magia ma by\u0107 wiedz\u0105, nawet je\u015bli jej metodologia odbiega od metodologii\u00a0science<\/em>.<\/p>\n Czy uczynki, post\u0119pki, spos\u00f3b \u017cycia \u2013 s\u0105 wa\u017cne? W pewnym sensie tak, ale nie w perspektywie moralno\u015bci czy wys\u0142ugi. S\u0105 istotne w spos\u00f3b, w pewnym sensie, czysto techniczny \u2013 jako narz\u0119dzie do przeb\u00f3stwiania, po\u017cyteczne lub nie. To t\u0142umaczy r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 praktycznych postaw gnostyckich. Dla katar\u00f3w (czy niekt\u00f3rych gnostyk\u00f3w staro\u017cytnych) drog\u0105 do wyzwolenia bywa\u0142a radykalna, ekstremalna asceza, cechuj\u0105ca si\u0119 nienawi\u015bci\u0105 do \u017cycia \u2013 ale w szczeg\u00f3lnych przypadkach r\u00f3wnie u\u017cyteczn\u0105 drog\u0105 m\u00f3g\u0142 by\u0107 skrajny, wyniszczaj\u0105cy hedonizm. Podobne bieguny widzimy te\u017c np. w black metalu (w tych jego obszarach, kt\u00f3re traktuj\u0105 sprawy serio).<\/p>\n Ma\u0142o tego: w dzisiejszych czasach mamy te\u017c i gnoz\u0119 \u201ez ludzk\u0105 twarz\u0105\u201d, kt\u00f3ra nie wymaga ani jednej, ani drugiej skrajno\u015bci, zamiast tego postuluj\u0105c sympatyczne, wyluzowane \u017cycie w rytmie wega\u0144skich posi\u0142k\u00f3w, opieki nad zwierz\u0119tami, egzotycznych podr\u00f3\u017cy i psychodelicznej muzyki \u2013\u00a0vide<\/em>\u00a0<\/em>Dariusz Misiuna z Okultury, g\u0142osz\u0105cy, i\u017c\u00a0magia<\/em>(\u2026)\u00a0to stan oczarowania \u015bwiatem, postrzegania go w r\u00f3\u017cnych wymiarach i wp\u0142ywania na\u0144 poprzez te r\u00f3\u017cne wymiary<\/em>\u00a0i zapewniaj\u0105cy, \u017ce\u00a0je\u015bli postrzegasz \u017cycie jako cud, zaczynasz rozumie\u0107, \u017ce nie posiada ono ogranicze\u0144<\/em>.<\/p>\n Pozornie mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce gnoza tradycjonalizmu integralnego (jak u Juliusza Evoli) to co\u015b diametralnie innego ni\u017c buntownicza, hipisowska, liberalna, \u201eotwarta umys\u0142owo\u201d gnoza p. Misiuny i jemu podobnych propagator\u00f3w \u201eoczarowania \u015bwiatem\u201d. W gruncie rzeczy jednak to zn\u00f3w sprawy drugorz\u0119dne \u2013 po prostu ludzie tacy jak Evola wybrali jako drog\u0119 do wyzwolenia i magicznego przeb\u00f3stwienia faszystowski dryl czy samokontrol\u0119. Istota sprawy pozostaje jednak ta sama \u2013 a jest ni\u0105 zmiana swej przyrodzonej kondycji. Co wi\u0119cej, dowarto\u015bciowana jest za ka\u017cdym razem wola ludzka \u2013 nawet je\u015bli b\u0119dzie to wola\u00a0kshatriyi<\/em>\u00a0czy\u00a0bramina<\/em>\u00a0\u2013 w opozycji do \u201eprawor\u0119cznej\u201d koncepcji podporz\u0105dkowania swojej woli oczekiwaniom Boga. W gruncie rzeczy u Evoli widzimy na g\u0142\u0119bszych poziomach to samo, co u wszystkich innych gnostyk\u00f3w, pragnienie wyj\u015bcia poza dobro i z\u0142o, poza dualizm, poza materi\u0119.<\/p>\n Gnoza jest zatem, jak widzimy, atrakcyjna dla cz\u0142owieka \u2013 i to dla r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w ludzkich. Jednym oferuje atrakcyjn\u0105, fantastyczn\u0105 mitologi\u0119, innym \u2013 poczucie brania udzia\u0142u w czym\u015b racjonalnym i przysz\u0142o\u015bciowym, jak transhumanizm. Zawsze uwalnia od brzemienia winy i prostych kategorii moralnych. Aspiruj\u0105cy gnostyk mo\u017ce oczywi\u015bcie \u201epope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0105d\u201d, mo\u017ce \u201ezaszkodzi\u0107 sam sobie\u201d (przez to, co katolik nazwa\u0142by grzechem), mo\u017ce (jak powiedzieliby pewnie rado\u015bni gnostycy\u00a0new-age<\/em>\u2019owi) \u201ezwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 z\u0142a w \u015bwiecie\u201d albo te\u017c \u201ewykaza\u0107 si\u0119 ignorancj\u0105\u201d. Nigdy jednak nie musi przejmowa\u0107 si\u0119 naruszeniem jakich\u015b autentycznych kategorii moralnych i obraz\u0105 zewn\u0119trznego Boga ani wyra\u017ca\u0107 \u017calu w chrze\u015bcija\u0144skim rozumieniu (nawet je\u015bli, jak ka\u017cdy cz\u0142owiek, pozwoli sobie na \u017cal emocjonalny, poczucie zmarnowanego czasu etc. \u2013 co, jak wiemy, jest z perspektywy katolickiej zupe\u0142nie niewystarczaj\u0105ce do usprawiedliwienia).<\/p>\n Tym usilniej musimy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce w ostatecznym rozrachunku faktycznie mamy do czynienia tylko z dwiema \u015bcie\u017ckami, niezale\u017cnie od tego, \u017ce pojedyncze pierwiastki prawdy mog\u0105 by\u0107 rozsiane tak\u017ce u Evoli, Gu\u00e9nona czy kogokolwiek innego. Ostatecznie obrazy \u015bwiata w uj\u0119ciu lewej i prawej r\u0119ki s\u0105 diametralnie r\u00f3\u017cne.<\/p>\n Dla katolika czy prawos\u0142awnego jest dostatecznie jasne, \u017ce je\u015bli powinien on koncentrowa\u0107 si\u0119 na sobie, to tylko w znaczeniu dostrzegania w sobie winy i odpowiedzialno\u015bci, \u017ce powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich ogranicze\u0144 i tego, \u017ce obietnica \u201eb\u0119dziecie jako bogowie\u201d nigdy si\u0119 nie spe\u0142ni. Naturalnie w praktyce trzymanie si\u0119 tego jest trudne, tak\u017ce ze wzgl\u0119du na pot\u0119\u017cne zamieszanie w \u015bwiecie idei, jakie cechuje nasze czasy. Wznios\u0142o\u015b\u0107 niekt\u00f3rych doktryn (a jeszcze bardziej: hase\u0142 i symboli) \u2013 mo\u017ce na pierwszy rzut oka porywa\u0107 i podbudowywa\u0107 \u2013 i by\u0107 mo\u017ce faktycznie s\u0105 w nich rzeczy godne wyabstrahowania. Warto jednak w takich sytuacjach (a m\u00f3wimy tu konkretnie np. o my\u015blicielach z tzw. szko\u0142y Tradycji) zastanowi\u0107 si\u0119, czy to samo nie dociera do nas z innych, pewniejszych i pe\u0142niejszych \u017ar\u00f3de\u0142. Tym bardziej \u017ce z uwagi na atrakcyjno\u015b\u0107 pokusy gnozy, wytrwanie w wymagaj\u0105cym i t\u0142umi\u0105cym nasz\u0105 pych\u0119 nurcie ortodoksji nie jest \u0142atwe.<\/p>\n
![\"gnosis\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/gnosis.jpg\")
<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"