{"id":21299,"date":"2015-06-20T19:06:14","date_gmt":"2015-06-20T17:06:14","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=21299"},"modified":"2015-07-04T15:27:39","modified_gmt":"2015-07-04T13:27:39","slug":"emir-sader-neokolonializm-intelektualny-europejskiej-lewicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=21299","title":{"rendered":"Emir Sader: Neokolonializm intelektualny europejskiej lewicy"},"content":{"rendered":"

Lewica europejska by\u0142a w swej istocie socjalistyczna (lub socjaldemokratyczna) lub komunistyczna. Jej komponentami by\u0142y zwi\u0105zki zawodowe i partie polityczne z reprezentacj\u0105 parlamentarn\u0105, uczestnicz\u0105ce w wyborach, zawieraj\u0105ce koalicje. Tak\u017ce ugrupowania bardziej radykalne, zazwyczaj trocki\u015bci, dzia\u0142a\u0142y wed\u0142ug identycznego scenariusza politycznego i ideologicznego. Jednym z jego problematycznych element\u00f3w by\u0142o klasyfikowanie nacjonalizmu, jako ideologii prawicowej, ze wzgl\u0119du na szowinistyczny charakter nacjonalizm\u00f3w europejskich. Pogl\u0105d ten wzmocni\u0142a rola przypisywana nacjonalizmowi w obu wojnach \u015bwiatowych.<\/p>\n

Na innych kontynentach, zw\u0142aszcza w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, klasyfikacja ta wydawa\u0142a si\u0119 schematyczna, mechaniczna. Jej rozd\u017awi\u0119k z rzeczywisto\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 wyra\u017aniejszy w miar\u0119 rozwoju si\u0142 i przyw\u00f3dc\u00f3w nacjonalistycznych.<\/p>\n

W Europie liberalizm by\u0142 ideologi\u0105 rodz\u0105cej si\u0119 bur\u017cuazji sprzeciwiaj\u0105cej si\u0119 blokowaniu swobodnego przep\u0142ywu kapita\u0142u i pracy przez feudalizm. Nacjonalizm stan\u0105\u0142 na prawej stronie spektrum politycznego i ideologicznego podkre\u015blaj\u0105c warto\u015bci narodowe ka\u017cdego kraju przeciwstawiane innym krajom a ostatnio integracji europejskiej os\u0142abiaj\u0105cej pa\u0144stwa narodowe.<\/p>\n

Na peryferiach kapitalizmu, nacjonalizm i liberalizm nabra\u0142y wyrazistych cech, niekiedy sprzecznych z europejskim znaczeniem tych termin\u00f3w. Liberalizm by\u0142 przede wszystkim ideologi\u0105 eksporter\u00f3w \u017cyj\u0105cych dzi\u0119ki wolnemu rynkowi, wyrazem interes\u00f3w tradycyjnej, prawicowej oligarchii. Inaczej ni\u017c w Europie, nacjonalizm zawsze posiada\u0142 silny rys antyimperialistyczny.<\/p>\n

Lewica europejska zawsze mia\u0142a trudno\u015bci ze zrozumieniem nacjonalizmu i liberalizmu w Ameryce \u0141aci\u0144skiej. Przyk\u0142adem b\u0142\u0119d\u00f3w wynikaj\u0105cych z eurocentrycznego pogl\u0105du by\u0142y postawy wobec przyw\u00f3dc\u00f3w takich jak Per\u00f3n czy Vargas. Latynoameryka\u0144skie partie komunistyczne niekiedy por\u00f3wnywa\u0142y ich do Hitlera czy Mussoliniego ze wzgl\u0119du na nacjonalizm i antyliberalizm ich polityki. Jednocze\u015bnie latynoameryka\u0144scy libera\u0142owie byli akceptowani przez Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Socjalistyczn\u0105, gdy\u017c bronili \u201cdemokratycznych\u201d (w rzeczywisto\u015bci liberalnych) system\u00f3w politycznych przeciwko \u201cdyktaturom\u201d, w kt\u00f3rych nacjonalistyczni przyw\u00f3dcy odgrywali rol\u0119 przewodni\u0105 z racji swojej charyzmy i rzekomo \u201epopulistycznej\u201d i autorytarnej ideologii.<\/p>\n

Procesy takie jak rewolucja meksyka\u0144ska, kuba\u0144ska i sandinistowska i rola, jak\u0105 odegrali w nich nacjonali\u015bci, by\u0142y trudne do prze\u0142kni\u0119cia dla tradycyjnej lewicy, ze wzgl\u0119du na jej kolonialny, eurocentryczny rodow\u00f3d. Na sw\u00f3j spos\u00f3b powtarza si\u0119 to w wypadku latynoameryka\u0144skiej lewicy XXI wieku i niezrozumienia jej charakteru i walki przez tradycyjn\u0105 lewic\u0119 europejsk\u0105. Lewicowi intelektuali\u015bci europejscy pozostaj\u0105 wi\u0119\u017aniami swojej eurocentrycznej wizji Ameryki \u0141aci\u0144skiej.<\/p>\n

Po pierwsze, intelektuali\u015bci socjaldemokratyczni przesuwaj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 spo\u0142ecznego liberalizmu i neoliberalizmu zatracili ca\u0142kowicie zdolno\u015b\u0107 do rozumienia Ameryki \u0141aci\u0144skiej i post-neoliberalnej lewicy naszego regionu.<\/p>\n

Opr\u00f3cz nich s\u0105 te\u017c osoby zwi\u0105zane z intelektualnymi nurtami europejskiej lewicy, kt\u00f3re prezentuj\u0105 swoje krytyczne analizy post\u0119powych rz\u0105d\u00f3w latynoameryka\u0144skich, z wielk\u0105 beztrosk\u0105 t\u0142umacz\u0105c, co rz\u0105dy te zrobi\u0142y \u017ale, co winny uczyni\u0107, czego nie robi\u0107 itd. M\u00f3wi\u0105, jakby ich argumenty nie by\u0142y zawieszone w pr\u00f3\u017cni, ale nie s\u0105 w stanie przedstawi\u0107 konkretnych przyk\u0142ad\u00f3w na mo\u017cliwo\u015b\u0107 adaptacji i przyj\u0119cia ich pomys\u0142\u00f3w przez omawiane rz\u0105dy.<\/p>\n

Nieufnie podchodz\u0105 do \u201ccaudillistowskich\u201d, \u201cpopulistycznych\u201d trend\u00f3w w latynoameryka\u0144skim przyw\u00f3dztwie, gdy\u017c uwa\u017caj\u0105, \u017ce w \u017cadnym wypadku nie mog\u0105 one s\u0142u\u017cy\u0107 interesom lewicy, czy innego ruchu spo\u0142ecznego. Maj\u0105 problem ze zrozumieniem nacjonalistycznych, antyimperialistycznych, ludowych, post-neoliberalnych rz\u0105d\u00f3w. Ich postawa wobec pr\u00f3b budowy alternatywy dla \u015bwiatowej hegemonii jest bardzo konserwatywna. \u015alizgaj\u0105 si\u0119 po powierzchni zjawisk, chwal\u0105c by zaraz potem zgani\u0107 ruchy lewicy XXI wieku, z kt\u00f3rymi nie s\u0105 w stanie si\u0119 uto\u017csami\u0107. Czas mija, a ich eurocentryczne wizja nie jest w stanie przynie\u015b\u0107 \u017cadnych rezultat\u00f3w, gdy\u017c jest oderwana od rzeczywisto\u015bci i nie mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em alternatyw mo\u017cliwych do zrealizowania przez lud.<\/p>\n

Zachowuj\u0105 si\u0119, jakby byli \u201ckrytycznym sumieniem latynoameryka\u0144skiej lewicy\u201d, jakby\u015bmy ich potrzebowali, jakby\u015bmy sami nie byli \u015bwiadomi przyczyn naszych sukces\u00f3w, przeszk\u00f3d na naszej drodze i sposob\u00f3w ich pokonania. Nie tylko nie potrafi\u0105 przedstawi\u0107 rezultatu swoich analiz w swoich w\u0142asnych krajach \u2013 Francji, Portugalii, Anglii czy innych \u2013 gdzie mo\u017cnaby za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce ich recepty b\u0119d\u0105 skuteczne. Nie umiej\u0105 nawet wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego w ich w\u0142asnych krajach sytuacja lewicy jest niepor\u00f3wnywalnie gorsza od krytykowanych przez nich pa\u0144stw Ameryki \u0141aci\u0144skiej.<\/p>\n

Ich postaw\u0119 wci\u0105\u017c kszta\u0142tuj\u0105 paternalizm i eurocentryzm, patrz\u0105 na Ameryk\u0119 \u0141aci\u0144sk\u0105 nie aby si\u0119 uczy\u0107, lecz by poucza\u0107, jakby europejska lewica posiad\u0142a ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie zwyci\u0119stwa, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017ce instruowa\u0107 nas w sprawie dzia\u0142a\u0144. Reprezentuj, mimo pozornych r\u00f3\u017cnic, star\u0105 lewic\u0119 pozbawion\u0105 samokrytycyzmu, pozbawion\u0105 ch\u0119ci by, dostrzec przyczyny w\u0142asnych b\u0142\u0119d\u00f3w, kl\u0119sk i pora\u017cek. Nie chc\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 niczego nowego si\u0119gaj\u0105c po do\u015bwiadczenia Ameryki \u0141aci\u0144skiej.<\/p>\n

Analizy, kt\u00f3re nie prowadz\u0105 do konkretnych propozycji przemiany rzeczywisto\u015bci ciesz\u0105 si\u0119 coraz mniejszym zainteresowaniem. Krytycy nie wychodz\u0105 poza postaw\u0119 opart\u0105 na teoriach, kt\u00f3rych nie da si\u0119 rzutowa\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107, niemog\u0105cych poj\u0105\u0107 rzeczywisto\u015bci a co dopiero jej zmieni\u0107. By zacytowa\u0107 stare, lecz wci\u0105\u017c aktualne marksistowskie powiedzenie: ich idee nigdy nie stan\u0105 si\u0119 si\u0142\u0105 materialn\u0105, gdy\u017c nigdy nie przenikn\u0105 do mas.<\/p>\n

Emir Sader<\/strong><\/p>\n

Emir Sader jest filozofem i profesorem socjologii na Uniwesytecie S\u00e3o Paulo (USP) i Pa\u0144stwowym Uniwersytecie Rio de Janeiro gdzie kieruje Laboratorium Polityki Publicznej.<\/em><\/p>\n

Post Scriptum:<\/strong> \u201cB\u0105d\u017amy szczerzy, pope\u0142niali\u015bmy b\u0142\u0119dy. I b\u0119dziemy pope\u0142nia\u0107 inne. Ale jedno mog\u0119 Ci powiedzie\u0107: nigdy nie ustaniemy w walce o lepszy \u015bwiat, nigdy nie ugniemy si\u0119 przed Imperium, nigdy nie po\u015bwi\u0119cimy ludu dla korzy\u015bci mniejszo\u015bci. Wszystko, co robili\u015bmy, robili\u015bmy nie tylko dla siebie, ale te\u017c dla Ameryki \u0141aci\u0144skiej, Afryki, Azji, dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Zrobili\u015bmy, co w naszej mocy, czasem wi\u0119cej, nigdy nie prosz\u0105c o nic w zamian. O nic. Nigdy. Mo\u017cesz, zatem powiedzie\u0107 swoim \u201clewicowym\u201d przyjacio\u0142om w Europie, \u017ce ich krytyka nic dla nas nie znaczy, nie dotyka nas, nie robi na nas wra\u017cenia. My dokonali\u015bmy rewolucji. Jakie prawo maj\u0105 ci ludzie by nas krytykowa\u0107? Niech zaczn\u0105 od rewolucji u siebie. Niekoniecznie wielkiej, w ko\u0144cu ka\u017cdy ma inne mo\u017cliwo\u015bci. Niech b\u0119dzie ma\u0142a, wystarczaj\u0105ca, \u017ceby mogli udawa\u0107, \u017ce wiedz\u0105 o czym m\u00f3wi\u0105. A kiedy wr\u00f3g si\u0119 na nich rzuci, kiedy dach runie im na g\u0142owy, wtedy przyjd\u0105 do mnie. B\u0119d\u0119 na nich czeka\u0142 z butelk\u0105 rumu.\u201d<\/p>\n

Ibrahim<\/em>
\nKuba, podczas pami\u0119tnej nocnej rozmowy.<\/em><\/p>\n

T\u0142umaczenie:<\/strong> Redakcja Xportal.pl<\/em>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>Le Grand Soir<\/em><\/p>\n

\"chavez\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lewica europejska by\u0142a w swej istocie socjalistyczna (lub socjaldemokratyczna) lub komunistyczna. Jej komponentami by\u0142y zwi\u0105zki zawodowe i partie polityczne z reprezentacj\u0105 parlamentarn\u0105, uczestnicz\u0105ce w wyborach, […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":21300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"\"Analizy, kt\u00f3re nie prowadz\u0105 do konkretnych propozycji przemiany rzeczywisto\u015bci ciesz\u0105 si\u0119 coraz mniejszym zainteresowaniem. Krytycy nie wychodz\u0105 poza postaw\u0119 opart\u0105 na teoriach, kt\u00f3rych nie da si\u0119 rzutowa\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107, niemog\u0105cych poj\u0105\u0107 rzeczywisto\u015bci a co dopiero jej zmieni\u0107. By zacytowa\u0107 stare, lecz wci\u0105\u017c aktualne marksistowskie powiedzenie: ich idee nigdy nie stan\u0105 si\u0119 si\u0142\u0105 materialn\u0105, gdy\u017c nigdy nie przenikn\u0105 do mas.\"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[24,6,12],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/chavez.jpg?fit=500%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-5xx","jetpack-related-posts":[{"id":30319,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30319","url_meta":{"origin":21299,"position":0},"title":"[Audycja]: Polexit czy rewolucja w UE?","date":"11 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"Rosn\u0105ce k\u0142opoty eurokrat\u00f3w z \"niepokornym\" rz\u0105dem PiS przyci\u0105gaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 medi\u00f3w \u015bwiatowych. Podczas gdy zachodnie, liberalne mass-media usi\u0142uj\u0105 wykorzysta\u0107 sytuacj\u0119 do atak\u00f3w propagandowych na nasz kraj, w kr\u0119gach tzw. medi\u00f3w alternatywnych panuj\u0105 zupe\u0142nie inne nastroje - przede wszystkim u zwi\u0105zanych z nimi publicyst\u00f3w i aktywist\u00f3w wida\u0107 autentyczn\u0105 ch\u0119\u0107 zrozumienia\u2026","rel":"","context":"In "Multimedia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/11751962_114664912210756_5481643895840683021_n.png?fit=851%2C315&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18354,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18354","url_meta":{"origin":21299,"position":1},"title":"Ukraina: Polska dziennikarka torturuje?","date":"1 stycznia 2015","format":false,"excerpt":"W dniu 30 grudnia 2014 Stowarzyszenie Komitet Ukrai\u0144ski z\u0142o\u017cy\u0142o zawiadomienie o pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa przez dziennikark\u0119 Biank\u0119 Zalewsk\u0105, obywatelk\u0119 polsk\u0105 pracuj\u0105ca dla medi\u00f3w ukrai\u0144skich, w tym dla kana\u0142u telewizyjnego Espreso TV. Wed\u0142ug doniesie\u0144 medi\u00f3w ukrai\u0144skich, B. Zalewska uczestniczy\u0142a w dzia\u0142aniach zbrojnych na terenie wschodniej Ukrainy, co stanowi ewidentne naruszenie polskiego prawa.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"z16387832Q,Bianka-Zalewska-w-jednym-z-programow-Espreso-TV","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/z16387832QBianka-Zalewska-w-jednym-z-programow-Espreso-TV.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":10343,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10343","url_meta":{"origin":21299,"position":2},"title":"Ronald Lasecki: Rzecz o gwa\u0142cie. Uwagi na marginesie afery w Ruchu Narodowym","date":"13 wrze\u015bnia 2013","format":false,"excerpt":"Od dw\u00f3ch dni w prawicowym \u015bwiatku zawrza\u0142o, w zwi\u0105zku z pojawieniem si\u0119 na portalu Facebook strony \u201e\u017b\u0105damy ukarania gwa\u0142ciciela z Ruchu Narodowego\u201d. Ni\u017cej podpisany zapozna\u0142 si\u0119 uwa\u017cnie z tre\u015bci\u0105 strony i doda\u0142 si\u0119 do jej fan\u00f3w rekomenduj\u0105c j\u0105 tak\u017ce innym, w zwi\u0105zku z czym na jego profilu wywi\u0105za\u0142a si\u0119 interesuj\u0105ca\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/indeks7.jpeg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1179,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1179","url_meta":{"origin":21299,"position":3},"title":"S\u0142owniczek konserwatywnego antylibera\u0142a","date":"3 grudnia 2011","format":false,"excerpt":"Oto kilka godnych przypomnienia poj\u0119\u0107, przydatnych do opisu polityczno-ekonomicznej rzeczywisto\u015bci panuj\u0105cej na Zachodzie oraz implementowanej przez Zach\u00f3d w zdominowanych lub zawojowanych przez niego pa\u0144stwach niezachodnich: \u201eBanksterzy\u201d \u2013 biznesowi i finansowi oligarchowie, rozmy\u015blnie wywieraj\u0105cy wp\u0142yw na polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 pa\u0144stw oraz na polityk\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, zwykle w celu osi\u0105gni\u0119cia wi\u0119kszych zysk\u00f3w lub z\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":27970,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27970","url_meta":{"origin":21299,"position":4},"title":"Ronald Lasecki: Atlanty\u015bci – partia zdrajc\u00f3w","date":"10 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Co to jest polityka zagraniczna? Polityka zagraniczna, jak ka\u017cda inna publiczna (sektorowa) polityka pa\u0144stwa (w\u0142adcy), porz\u0105dkowana jest w my\u015bl okre\u015blonej koncepcji jej prowadzenia. Koncepcje takie mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny zakres, pojemno\u015b\u0107 i tre\u015b\u0107. Okre\u015bla\u0107 mog\u0105 wy\u0142\u0105cznie kierunki prowadzenia polityki zagranicznej lub tak\u017ce narz\u0119dzia i techniki jej prowadzenia, niekiedy za\u015b te\u017c podmioty\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/14715663_1795081070768940_719099283394305266_o1.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28125,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28125","url_meta":{"origin":21299,"position":5},"title":"Ronald Lasecki: Bez megalomanii i kompleks\u00f3w \u2013 o polsk\u0105 polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa","date":"20 stycznia 2017","format":false,"excerpt":"Zainstalowanie w Polsce ameryka\u0144skich baz wojskowych obna\u017cy\u0142o zabawn\u0105 niekonsekwencj\u0119 w argumentacji ich neokonserwatywnych zwolennik\u00f3w, przedstawiaj\u0105cych si\u0119 zazwyczaj jako polscy patrioci. Zdaniem tych \u015brodowisk, Polska powinna zabiega\u0107 o rozmieszczenie na swoim terytorium jak najwi\u0119kszej liczby ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy i sprz\u0119tu wojskowego, r\u00f3wnocze\u015bnie zabiegaj\u0105c o rol\u0119 przyw\u00f3dcy pa\u0144stw \u015brodkowoeuropejskich, czy wr\u0119cz regionalnego mocarstwa\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/ludzik-1.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21299"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21299"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21312,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21299\/revisions\/21312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}