{"id":2168,"date":"2012-01-28T19:16:43","date_gmt":"2012-01-28T18:16:43","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=2168"},"modified":"2014-08-05T21:22:33","modified_gmt":"2014-08-05T19:22:33","slug":"mises-o-chrzescijanstwie-i-liberalizmie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=2168","title":{"rendered":"Mises o chrze\u015bcija\u0144stwie i liberalizmie"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><strong>Od Redakcji:<\/strong> <em>W\u015br\u00f3d polskich zwolennik\u00f3w liberalizmu, mieni\u0105cych si\u0119 \u201eprawicowcami\u201d, modnym autorem sta\u0142 si\u0119 w ostatnich latach teoretyk ekonomii Ludwig Mises, przywo\u0142ywany przez nich zwykle jako tw\u00f3rca i g\u0142\u00f3wny przedstawiciel tzw. austriackiej szko\u0142y w ekonomii. \u015arodowiska te przekonuj\u0105 o zgodno\u015bci liberalnych koncepcji ekonomicznych Misesa i jego uczni\u00f3w z zasadami katolicyzmu i\/lub konserwatyzmu. Poni\u017cej prezentujemy Czytelnikom fragmenty jednego z g\u0142\u00f3wnych dzie\u0142 Misesa, w kt\u00f3rych autor ten wyra\u017ca sw\u00f3j stosunek do chrze\u015bcija\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Poza \u015br\u00f3dtytu\u0142ami Redakcja Xportalu nie dodaje do nich \u017cadnego w\u0142asnego komentarza. Zwracamy jedynie uwag\u0119, i\u017c Mises wyra\u017anie wyprowadza poni\u017csze opinie o chrze\u015bcija\u0144stwie i Ko\u015bciele ze swoich pogl\u0105d\u00f3w ekonomicznych, a wi\u0119c nie mo\u017cna ich od siebie oddziela\u0107, traktuj\u0105c pierwsze jako \u201epozanaukowe\u201d (czyli niewi\u0105\u017c\u0105ce), a drugie jako \u201enaukowe\u201d (czyli wi\u0105\u017c\u0105ce) pogl\u0105dy tego my\u015bliciela. (A.D.) <\/em><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>1. Nauka o Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym niszczy wi\u0119zi spo\u0142eczne<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eOczekiwanie na wprowadzenie nowego porz\u0105dku przez Boga, kiedy nadejdzie w\u0142a\u015bciwy czas oraz ukierunkowanie wszystkich dzia\u0142a\u0144 i my\u015bli na przysz\u0142e Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce nadaje nauczaniu Jezusa ca\u0142kowicie negatywny charakter. Odrzuca On wszystko, co istnieje, nie oferuj\u0105c nic w zamian. Dochodzi On a\u017c do punktu uniewa\u017cnienia wszystkich wi\u0119zi spo\u0142ecznych.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>2. Jezus jest jak bolszewicy<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eJego gorliwo\u015b\u0107 w niszczeniu wi\u0119zi spo\u0142ecznych nie ma granic. Si\u0142\u0105 stoj\u0105c\u0105 za czysto\u015bci\u0105 i moc\u0105 tej ca\u0142kowitej negacji jest ekstatyczna inspiracja i nadzieja na przyj\u015bcie nowego \u015bwiata. St\u0105d pe\u0142en pasji atak na wszystko, co istnieje. Wszystko mo\u017ce zosta\u0107 zniszczone, bo B\u00f3g z racji swojej wszechmocy mo\u017ce stworzy\u0107 nowy porz\u0105dek. Nie ma potrzeby zastanawia\u0107 si\u0119 czy cokolwiek mo\u017cna przenie\u015b\u0107 ze starego do nowego porz\u0105dku, gdy\u017c \u00f3w nowy porz\u0105dek powstanie bez pomocy cz\u0142owieka. Od jego zwolennik\u00f3w nie wymaga si\u0119 wi\u0119c systemu etycznego, ani \u017cadnego pozytywnego d\u0105\u017cenia w jakimkolwiek kierunku. Wiara i tylko wiara, nadzieja, oczekiwanie \u2013 to wszystko, czego potrzeba. Nie musi on [chrze\u015bcijanin \u2013 red.] w \u017caden spos\u00f3b przyczyni\u0107 si\u0119 do nadania nowego kszta\u0142tu przysz\u0142o\u015bci, o to zatroszczy si\u0119 sam B\u00f3g. Najbardziej oczywist\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 paralel\u0105 do chrze\u015bcija\u0144stwa pierwszych wiek\u00f3w jest bolszewizm. Bolszewicy tak samo chc\u0105 zniszczy\u0107 wszystko, co istnieje, bo uznaj\u0105 to za z\u0142e. Ale maj\u0105 oni w umy\u015ble idee \u2013 jakkolwiek nie by\u0142yby one sprzeczne ze sob\u0105 i niedookre\u015blone \u2013 przysz\u0142ego porz\u0105dku spo\u0142ecznego. \u017b\u0105daj\u0105 oni od swych zwolennik\u00f3w nie tylko zniszczenia wszystkiego, co istnieje, ale tak\u017ce okre\u015blonego sposobu post\u0119powania na drodze do ich wy\u015bnionego przysz\u0142ego Kr\u00f3lestwa. Nauka Jezusa w tym wzgl\u0119dzie jest jedynie negacj\u0105.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>3. Jezus gardzi bogatymi, podburza do nienawi\u015bci przeciw nim i ich w\u0142asno\u015bci, a Jego nauki zasia\u0142y \u201enasiona z\u0142a\u201d<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eJedna rzecz jest jasna i nie mo\u017ce jej ukry\u0107 \u017cadna zr\u0119czna interpretacja. S\u0142owa Jezusa s\u0105 pe\u0142ne pogardy wobec bogatych, a Aposto\u0142owie nie s\u0105 wobec nich ani troch\u0119 \u0142agodniejsi. Bogacz jest pot\u0119piany, bo jest bogaty, biedak jest wychwalany, bo jest biedny. Jedynym powodem, dla kt\u00f3rego Jezus nie wypowiada bogatym wojny i nie wzywa do zemsty przeciw nim jest to, \u017ce B\u00f3g powiedzia\u0142 \u201eZemsta jest moja\u201d. W Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym biedni stan\u0105 si\u0119 bogatymi, bogaci za\u015b b\u0119d\u0105 cierpie\u0107. P\u00f3\u017aniejsi interpretatorzy pr\u00f3bowali z\u0142agodzi\u0107 wymow\u0119 s\u0142\u00f3w Jezusa skierowanych przeciwko bogatym, kt\u00f3rych najbardziej wyczerpuj\u0105ca i radykalna wersja znajduje si\u0119 w <em>Ewangelii wg \u015aw. \u0141ukasza<\/em>, ale zosta\u0142o ich wystarczaj\u0105co du\u017co by podburzy\u0107 \u015bwiat do nienawi\u015bci przeciw bogatym, do zemsty, mord\u00f3w i podpale\u0144. Do czasu pojawienia si\u0119 nowoczesnego socjalizmu ka\u017cdy powsta\u0142y w obr\u0119bie \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego ruch wymierzony we w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105 podpiera\u0142 si\u0119 autorytetem Jezusa, Aposto\u0142\u00f3w i Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Pami\u0119tajmy tak\u017ce o tych, kt\u00f3rzy jak To\u0142stoj uczynili ewangeliczn\u0105 pogard\u0119 dla bogatych sercem swych nauk. W tym wypadku s\u0142owa Zbawiciela zasia\u0142y nasiona z\u0142a. Z ich powodu uczyniono wi\u0119cej szkody i przelano wi\u0119cej krwi, ni\u017c przy prze\u015bladowaniu heretyk\u00f3w i paleniu czarownic. Zawsze czyni\u0142y one Ko\u015bci\u00f3\u0142 bezbronnym wobec ruch\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do zniszczenia ludzkiego spo\u0142ecze\u0144stwa.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>4. To Ko\u015bci\u00f3\u0142, nie O\u015bwiecenie, przygotowa\u0142 grunt dla socjalizmu<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eBy\u0142oby g\u0142upot\u0105 utrzymywa\u0107, \u017ce O\u015bwiecenie os\u0142abiaj\u0105ce wp\u0142yw religii na masy spo\u0142eczne przygotowa\u0142o grunt pod socjalizm. Wprost przeciwnie, to op\u00f3r, jaki Ko\u015bci\u00f3\u0142 stawia\u0142 wobec rozprzestrzeniania si\u0119 idei liberalnych umo\u017cliwi\u0142 nadej\u015bcie niszczycielskiej pogardzie wsp\u00f3\u0142czesnej my\u015bli socjalistycznej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie tylko nie zrobi\u0142 nic, by ugasi\u0107 ten po\u017car, ale wr\u0119cz pom\u00f3g\u0142 mu rosn\u0105\u0107.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>5. Doktryna chrze\u015bcija\u0144ska ma charakter destrukcyjny \u2013 zabrania troski o prac\u0119 i \u015brodki do \u017cycia i g\u0142osi nienawi\u015b\u0107 wobec rodziny <\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eDoktryna chrze\u015bcija\u0144ska oddzielona od kontekstu, w jakim g\u0142osi\u0142 j\u0105 Chrystus \u2013 oczekiwania na rych\u0142e przyj\u015bcie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego \u2013 mo\u017ce by\u0107 niezwykle destrukcyjna. Nigdy i nigdzie nie da si\u0119 stworzy\u0107 systemu etyki spo\u0142ecznej wspieraj\u0105cego wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w ramach spo\u0142ecze\u0144stwa, je\u015bli b\u0119dzie on oparty na doktrynie, kt\u00f3ra zabrania troski o \u015brodki do \u017cycia i prac\u0119 jednocze\u015bnie wyra\u017caj\u0105c w\u015bciek\u0142\u0105 pogard\u0119 wobec bogaczy, g\u0142osz\u0105c nienawi\u015b\u0107 do rodziny i popieraj\u0105c dobrowoln\u0105 kastracj\u0119.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>6. Ewangelia nie odegra\u0142a \u017cadnej roli w budowie cywilizacji zachodniej<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eOsi\u0105gni\u0119cia kulturalne wypracowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 w ci\u0105gu wiek\u00f3w s\u0105 zas\u0142ug\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, nie chrze\u015bcija\u0144stwa. Jest kwesti\u0105 otwart\u0105, jak wiele spo\u015br\u00f3d nich zawdzi\u0119czamy dziedzictwu cywilizacji rzymskiej, a ile chrze\u015bcija\u0144skiemu idea\u0142owi mi\u0142o\u015bci, ca\u0142kowicie zmienionemu pod wp\u0142ywem stoik\u00f3w i innych filozof\u00f3w staro\u017cytnych. Etyka spo\u0142eczna Jezusa nie mia\u0142a \u017cadnego udzia\u0142u w tym procesie. Zas\u0142ug\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w tej sprawie by\u0142o uczynienie jej nieszkodliw\u0105, co by\u0142o jednak mo\u017cliwe tylko do okre\u015blonego momentu.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>7. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako przeciwnik liberalizmu jest wrogiem spo\u0142ecze\u0144stwa<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eStawk\u0105 jest los cywilizacji. Op\u00f3r Ko\u015bcio\u0142a wobec idei liberalnych nie by\u0142 bowiem nieszkodliwy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest pot\u0119g\u0105 tak wielk\u0105, \u017ce jego wrogo\u015b\u0107 wobec si\u0142, kt\u00f3re tworzy\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwo wystarczy do rozbicia na kawa\u0142ki ca\u0142ej naszej kultury. W ostatnich dziesi\u0119cioleciach obserwowali\u015bmy z przera\u017ceniem przekszta\u0142canie si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a we wroga spo\u0142ecze\u0144stwa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki, jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnoty protestanckie s\u0105 jednymi z wa\u017cniejszych czynnik\u00f3w odpowiedzialnych za powszechne wyst\u0119powanie idei destrukcyjnych w dzisiejszym \u015bwiecie.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>8. Liberalizm przywr\u00f3ci\u0142 ludzko\u015b\u0107 na w\u0142a\u015bciwe tory obalaj\u0105c pozycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eZ perspektywy historii \u0142atwo zrozumie\u0107 brak sympatii okazywany przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 wolno\u015bci gospodarczej i liberalizmowi politycznemu w jakiejkolwiek formie. Liberalizm jest kwiatem wyros\u0142ym z racjonalistycznego O\u015bwiecenia, kt\u00f3re zada\u0142o \u015bmiertelny cios rz\u0105dom starego Ko\u015bcio\u0142a i zarazem \u017ar\u00f3d\u0142em wsp\u00f3\u0142czesnego krytycyzmu historycznego. To liberalizm os\u0142abi\u0142 w\u0142adz\u0119 klas, kt\u00f3re przez stulecia by\u0142y blisko zwi\u0105zane z Ko\u015bcio\u0142em. Zmieni\u0142 on \u015bwiat w stopniu wi\u0119kszym, ni\u017c kiedykolwiek uczyni\u0142o to chrze\u015bcija\u0144stwo. Przywr\u00f3ci\u0142 ludzko\u015b\u0107 do \u015bwiata i do \u017cycia. Obudzi\u0142 on si\u0142y, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y fundamentami bezw\u0142adnego tradycjonalizmu, na kt\u00f3rym opiera\u0142a si\u0119 nauka Ko\u015bcio\u0142a. Nowe spojrzenie sprawi\u0142o Ko\u015bcio\u0142owi wiele k\u0142opot\u00f3w, do tego stopnia, \u017ce nie przystosowa\u0142 si\u0119 on jeszcze nawet do zewn\u0119trznych wyraz\u00f3w nowej epoki.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>9. Chrze\u015bcija\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 \u201ereligi\u0105 nienawi\u015bci\u201d d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do zniszczenia \u015bwiata liberalnego<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eTo prawda, \u017ce ksi\u0119\u017ca w krajach katolickich kropi\u0105 wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 nowo po\u0142o\u017cone tory kolejowe i pr\u0105dnice w nowych elektrowniach, ale zdeklarowany chrze\u015bcijanin wci\u0105\u017c dr\u017cy patrz\u0105c na wytwory cywilizacji, kt\u00f3rej jego wiara nie jest w stanie poj\u0105\u0107. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zdecydowanie pogardza\u0142 nowoczesno\u015bci\u0105 i duchem nowoczesnym. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce sprzymierzy\u0142 si\u0119 on z tymi, kt\u00f3rzy wiedzeni pogard\u0105 chcieli zniszczy\u0107 ten cudowny, nowy \u015bwiat i gor\u0105czkowo wykorzystywa\u0142 sw\u00f3j szeroki arsena\u0142 \u015brodk\u00f3w przeciwnych d\u0105\u017ceniom do ziemskiego trudu pracy i gromadzenia bogactwa. Religia, kt\u00f3ra nazywa\u0142a si\u0119 religi\u0105 mi\u0142o\u015bci, sta\u0142a si\u0119 religi\u0105 nienawi\u015bci w \u015bwiecie, kt\u00f3ry zdawa\u0142 si\u0119 by\u0107 dojrza\u0142y do rado\u015bci. Ka\u017cdy, kto d\u0105\u017cy\u0142by do obalenia nowoczesnego porz\u0105dku spo\u0142ecznego mo\u017ce liczy\u0107 na znalezienia obro\u0144cy w chrze\u015bcija\u0144stwie.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>10. Poniewa\u017c ksi\u0119\u017ca i mnisi kieruj\u0105 si\u0119 wskazaniami Ewangelii i nie zosta\u0142a im zaszczepiona liberalna filozofia, s\u0105 oni wrogami spo\u0142ecze\u0144stwa<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eKsi\u0119\u017ca i mnisi praktykuj\u0105cy prawdziwe chrze\u015bcija\u0144skie mi\u0142osierdzie pos\u0142ugiwali i nauczali w szpitalach i wi\u0119zieniach, wiedzieli wszystko o cierpieniach i grzechach ludzko\u015bci. Oni jako pierwsi wpadli w sid\u0142a nowej ewangelii spo\u0142ecznej destrukcji. Tylko mocny u\u015bcisk liberalnej filozofii m\u00f3g\u0142 zaszczepi\u0107 ich przeciwko zara\u017aliwej pogardzie szalej\u0105cej w\u015br\u00f3d ich prze\u0142o\u017conych i usprawiedliwianej naukami Ewangelii. Stali si\u0119 oni niebezpiecznymi wrogami spo\u0142ecze\u0144stwa. Dzie\u0142o mi\u0142osierdzia zrodzi\u0142o nienawi\u015b\u0107 do spo\u0142ecze\u0144stwa.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>11. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i papiestwo d\u0105\u017c\u0105 do zniewolenia ludzi, pozbawiaj\u0105c ich dost\u0119pu do rozumu i wolno\u015bci duchowej oferowanych przez kapitalizm<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 wie, \u017ce nie mo\u017ce zwyci\u0119\u017cy\u0107 inaczej ni\u017c poprzez zapiecz\u0119towanie \u017ar\u00f3d\u0142a, z kt\u00f3rego jego przeciwnicy czerpi\u0105 inspiracj\u0119. Dop\u00f3ki racjonalizm i duchowa wolno\u015b\u0107 jednostki s\u0105 utrzymywane w \u017cyciu gospodarczym, Ko\u015bcio\u0142owi nigdy nie uda si\u0119 poprowadzi\u0107 intelektu ludzi w po\u017c\u0105danym przez siebie kierunku. Aby tego dokona\u0107, Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142by wpierw osi\u0105gn\u0105\u0107 ca\u0142kowit\u0105 w\u0142adz\u0119 nad ka\u017cd\u0105 aktywno\u015bci\u0105 podejmowan\u0105 przez ludzi. Tak wi\u0119c, nie mo\u017ce on zadowoli\u0107 si\u0119 pozycj\u0105 wolnego Ko\u015bcio\u0142a w wolnym pa\u0144stwie. Musi d\u0105\u017cy\u0107 do dominacji nad tym pa\u0144stwem. Rzymskie papiestwo i narodowe ko\u015bcio\u0142y protestanckie walcz\u0105 o tak\u0105 w\u0142a\u015bnie w\u0142adz\u0119, pozwoli\u0142aby im ona na podporz\u0105dkowanie g\u0142oszonym przez nie ideom wszystkich rzeczy doczesnych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce tolerowa\u0107 innych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy duchowej. Ka\u017cdy przejaw niezale\u017cno\u015bci duchowej jest dla niego zagro\u017ceniem; zagro\u017ceniem, kt\u00f3re ro\u015bnie w si\u0142\u0119 wraz z post\u0119pem racjonalizacji \u017cycia.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>12. Chrze\u015bcija\u0144stwo potrzebuje socjalizmu w celu utrzymania teokracji zagro\u017conej przez \u201eniezale\u017cn\u0105 produkcj\u0119\u201d<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eNiezale\u017cna produkcja nie toleruje \u017cadnego duchowego nadzoru. W dzisiejszych czasach, panowanie nad umys\u0142ami mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 tylko poprzez kontrol\u0119 produkcji. Wszystkie Ko\u015bcio\u0142y by\u0142y o tym niejasno przekonane, sta\u0142o si\u0119 to dla nich ca\u0142kowicie jasne, kiedy idea socjalistyczna, wychodz\u0105c z niezale\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, uczyni\u0142a z siebie pot\u0119\u017cn\u0105 i b\u0142yskawicznie wzrastaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119. To wtedy do Ko\u015bcio\u0142\u00f3w dotar\u0142o, \u017ce teokracja mo\u017cliwa jest tylko we wsp\u00f3lnocie socjalistycznej.\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>13. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi dokona\u0107 przemian przyjmuj\u0105c, kapitalizm w miejsce nauki papieskiej<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u201eJe\u017celi Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski ma znale\u017a\u0107 jakiekolwiek wyj\u015bcie z kryzysu, w jaki wp\u0119dzi\u0142 go nacjonalizm, to musi dokona\u0107 ca\u0142o\u015bciowych przemian. Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce ta przemiana i reforma doprowadz\u0105 go do bezwarunkowego zaakceptowania niezb\u0119dno\u015bci w\u0142asno\u015bci prywatnej w zakresie \u015brodk\u00f3w produkcji. P\u00f3ki co, daleko jeszcze do tego, o czym \u015bwiadczy niedawna encyklika <em>Quadragesimo anno.<\/em>\u201d<\/p>\n<p align=\"justify\">T\u0142umaczenie:\u00a0<em>Redakcja Xportal.pl<\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">(fragmenty pochodz\u0105 z 29 rozdzia\u0142u IV cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki Ludwiga Misesa <em>\u201eSocjalizm: analiza ekonomiczna i socjologiczna\u201d <\/em>dost\u0119pnej <a href=\"http:\/\/mises.org\/books\/socialism\/contents.aspx\">tutaj<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od Redakcji: W\u015br\u00f3d polskich zwolennik\u00f3w liberalizmu, mieni\u0105cych si\u0119 \u201eprawicowcami\u201d, modnym autorem sta\u0142 si\u0119 w ostatnich latach teoretyk ekonomii Ludwig Mises, przywo\u0142ywany przez nich zwykle jako [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2477,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,6,12],"tags":[185,469,573,725],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-yY","jetpack-related-posts":[{"id":4019,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=4019","url_meta":{"origin":2168,"position":0},"title":"Adam Danek: \u201eWolny rynek\u201d a ekonomia narodowa","date":"6 kwietnia 2012","format":false,"excerpt":"Wolno\u015b\u0107, przechodz\u0105ca granic\u0119 zakre\u015blon\u0105 przez bezpiecze\u0144stwo i pomy\u015blno\u015b\u0107 narodu, potrzebna jest tylko dla \u0142otr\u00f3w. Biada narodom, kt\u00f3re kochaj\u0105 wi\u0119cej wolno\u015b\u0107 ni\u017c ojczyzn\u0119. Henryk Sienkiewicz Zwolennicy \u201ewolnorynkowych\u201d doktryn ekonomicznych uzasadniaj\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 \u201ewolnego rynku\u201d nad wszystkimi innymi ustrojami ekonomicznymi za pomoc\u0105 argumentacji dwojakiego rodzaju. Pierwszy rodzaj argumentacji polega na twierdzeniu, \u017ce \u201ewolny\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":10709,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10709","url_meta":{"origin":2168,"position":1},"title":"Oskar Lange: Mises, racjonalizm i tradycja","date":"11 pa\u017adziernika 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a0\u00a0 Tak wi\u0119c w gospodarce towarowo-pieni\u0119\u017cnej zar\u00f3wno cel, jak i \u015brodki dzia\u0142alno\u015bci zarobkowej zostaj\u0105 oderwane od tradycji. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkowa staje si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 opart\u0105 na rozumowaniu, czyli dzia\u0142alno\u015bci\u0105 racjonaln\u0105. \u00a0\u00a0 (\u2026). \u00a0\u00a0 Poj\u0119cie racjonalno\u015bci dzia\u0142ania stosuje si\u0119 do wszelkiego dzia\u0142ania, nie tylko do dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Max Weber, kt\u00f3rego klasyfikacja rodzaj\u00f3w dzia\u0142ania\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/burning-money.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2573,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=2573","url_meta":{"origin":2168,"position":2},"title":"Gabryel Lach: Marks i Mises &#8211; dwie strony tego samego medalu","date":"2 lutego 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Publikujemy tekst nades\u0142any przez naszego Czytelnika, w przyst\u0119pnej formie analizuj\u0105cy podobie\u0144stwa pomi\u0119dzy marksizmem a naukami ho\u0142ubionego przez \"prawic\u0119\" libera\u0142a, Ludwiga Von Misesa. Karol Marks i Ludwig von Mises, komunizm i liberalizm, dwie strony tej samej monety. Mieni\u0105cy si\u0119 \u201eprawic\u0105\u201d fani tego drugiego i mieni\u0105cy si\u0119 \u201elewic\u0105\u201d lumpenprole nie\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5630,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5630","url_meta":{"origin":2168,"position":3},"title":"Leopold Caro: Mises jako obro\u0144ca liberalizmu","date":"11 lipca 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Wcze\u015bniejsze publikacje Xportalu zwi\u0105zane z postaci\u0105 liberalnego my\u015bliciela ekonomicznego Ludwiga von Misesa wzbudzi\u0142y \u017cywe zainteresowanie w\u015br\u00f3d Czytelnik\u00f3w, w tym tak\u017ce z\u0142o\u015b\u0107 zwolennik\u00f3w ideologii \u201ewolnego rynku\u201d. Zach\u0119ceni ich reakcjami, prezentujemy Pa\u0144stwu krytyczny artyku\u0142 o pismach Misesa, kt\u00f3ry pierwotnie ukaza\u0142 si\u0119 w przedwojennej polskiej prasie katolickiej. Jego autorem jest goszcz\u0105cy\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":240,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=240","url_meta":{"origin":2168,"position":4},"title":"Leopold Caro: Bezu\u017cyteczno\u015b\u0107 Misesa","date":"13 listopada 2011","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Od kilku lat zapatrzone w anglosask\u0105 my\u015bl ekonomiczn\u0105 \u015brodowiska liberalne energicznie propaguj\u0105 na lu\u017ano poj\u0119tej prawicy koncepcje Ludwiga Misesa. Nie tylko przedstawiaj\u0105 je jako bezdyskusyjne, jedynie s\u0142uszne stanowisko w dziedzinie ekonomii, ale czyni\u0105 wr\u0119cz kryterium \u201eprawicowo\u015bci\u201d, \u201ekonserwatyzmu\u201d, a nawet \u201ekatolicyzmu\u201d ze zgodno\u015bci zapatrywa\u0144 na gospodark\u0119 z pogl\u0105dami tego\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":17173,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17173","url_meta":{"origin":2168,"position":5},"title":"Adam Danek: Ekonomia empiryczna","date":"30 pa\u017adziernika 2014","format":false,"excerpt":"Najlepszy ustr\u00f3j ekonomiczny to taki, kt\u00f3ry w najbardziej efektywny spos\u00f3b zaspokaja potrzeby ludzi. Praktyka \u201estwarzania potrzeb\u201d to odmiana z premedytacj\u0105 dokonywanego oszustwa b\u0105d\u017a manipulacji, z zasady starannie obmy\u015blana i planowana, aby pozwala\u0142a skutecznie wy\u0142udzi\u0107 od \u201ekonsument\u00f3w\u201d pieni\u0105dze i wcisn\u0105\u0107 im w zamian nic nie warte i niepotrzebne im rzeczy (sprzeda\u0107\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ekonomia&quot;","img":{"alt_text":"5158516243_22fbca36f3_z","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/5158516243_22fbca36f3_z.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2168"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15667,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2168\/revisions\/15667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}