\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Al Monitor
\nT\u0142umaczenie:<\/strong> Redakcja Xportal.pl
\nTytu\u0142 pochodzi od Redakcji.<\/em><\/span><\/p>\n
Podczas niedawnej podr\u00f3\u017cy do Aleppo, kt\u00f3re samozwa\u0144czy eksperci okre\u015blaj\u0105 jako \u201cmiasto sunnickie\u201d zatrzyma\u0142em si\u0119 przy ulicznym straganie. Wype\u0142nia\u0142y go wpinki i plakietki z symbolami armii syryjskiej, flagami pa\u0144stwowymi, podobiznami prezydenta Asada i przyw\u00f3dcy Hezbollahu szejka Hasana Nasrallaha. Stoisko obija\u0142o ducha, kt\u00f3ry coraz mocniej czu\u0107 na terenach pozostaj\u0105cych pod kontrol\u0105 w\u0142adz.<\/p>\n
Plakaty z podobizn\u0105 szejka Nasrallaha to zwyczajny widok w Homs, zamieszkanym przez wielu szyit\u00f3w, ale w Aleppo jego twarz obok plakat\u00f3w z Asadem na pierwszy rzut oka jest trudna do zrozumienia. Oto \u201einna Syria\u201d, ta o kt\u00f3rej nie m\u00f3wi\u0105 media. Obecno\u015b\u0107 Hezbollahu na polach bitew od Kusajr do Kalamun sprawi\u0142a, \u017ce Nasrallah cieszy si\u0119 dobr\u0105 reputacj\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 granice podzia\u0142\u00f3w wyznaniowych. Dowodem na to jest m\u00f3j przewodnik, chrze\u015bcijanin z Homs, entuzjastycznie \u015bpiewaj\u0105cy piosenk\u0119 na cze\u015b\u0107 Nasrallaha, kt\u00f3r\u0105 nasz kierowca \u2013 muzu\u0142manin alawita \u2013 w\u0142\u0105czy\u0142 w drodze z Homs do Tartus. Inny przyk\u0142ad widzia\u0142em w Bagdasz, s\u0142ynnej lodziarni w zabytkowej dzielnicy Damaszku. Niegdy\u015b na jej \u015bcianach wisia\u0142y zdj\u0119cia jej znanych go\u015bci, mi\u0119dzy innymi tureckiej pierwszej damy Emine Erdogan i kr\u00f3la Jordanii Abdullaha. Dzi\u015b pozosta\u0142 tylko oprawiony w ramk\u0119 list od Nasrallaha z wyrazami podzi\u0119kowania za wsparcie finansowe, jakiego przedsi\u0119biorstwo udzieli\u0142o ruchowi oporu. Zapytany o pow\u00f3d usuni\u0119cia zdj\u0119\u0107 znanych postaci w\u0142a\u015bciciel odpowiedzia\u0142: \u201eNa tych \u015bcianach nie ma miejsca na zdj\u0119cia nikogo, kto niszczy ten kraj.\u201d<\/p>\n
Tymczasem najcz\u0119\u015bciej spotykane plakaty z podobizn\u0105 prezydenta zawieraj\u0105 has\u0142o \u201cJeste\u015bmy z tob\u0105.\u201d Wcze\u015bniej takie wyrazy czci mo\u017cna by\u0142o t\u0142umaczy\u0107, jako ch\u0119\u0107 uspokojenia policji politycznej, ale w czasie wojny potrzeba identyfikacji z przyw\u00f3dc\u0105 pog\u0142\u0119bi\u0142a si\u0119.<\/p>\n
Mimo krytyki w\u0142adz, obywatele coraz bardziej demonstruj\u0105 przywi\u0105zanie do \u201csyryjsko\u015bci\u201d i potrzeb\u0119 ocalenia pa\u0144stwa. Wydaje si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 wyciszy\u0107 konflikty na tle wyznaniowym, kt\u00f3re wybuch\u0142y po 2011 r. Podczas wcze\u015bniejszych wizyt w Syrii zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce wiele os\u00f3b krzywi si\u0119 s\u0142ysz\u0105c pytanie o przynale\u017cno\u015b\u0107 wyznaniow\u0105. Wyczuwali z\u0142e intencje w pytaniu \u201eJeste\u015b sunnit\u0105 czy alawit\u0105?\u201d i odpowiadali \u201eJestem Syryjczykiem\u201d. Liczba takich ludzi wyra\u017anie wzros\u0142a. Pytanie o wyznanie ju\u017c wcze\u015bniej by\u0142o tabu, jest jednak wa\u017cna r\u00f3\u017cnica. Kiedy\u015b powodowa\u0142o ono irytacj\u0119, dzi\u015b rodzi gniew.<\/p>\n
Mo\u017cna by przedstawi\u0107 tysi\u0105ce powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych krytyka w\u0142adz os\u0142ab\u0142a, a przywi\u0105zanie do syryjsko\u015bci wzros\u0142o. G\u0142\u00f3wnym s\u0105 historie ludzi napadanych, porywanych, torturowanych i zabijanych z powodu przynale\u017cno\u015bci wyznaniowej. Jednym z nich by\u0142 Kamal Bankasli, przedsi\u0119biorca z Aleppo.<\/p>\n
Kiedy rozmawiali\u015bmy przy obiedzie, pokaza\u0142 mi blizny na nogach i ramionach i opowiedzia\u0142 swoj\u0105 histori\u0119. \u201ePorwali mnie opozycjoni\u015bci. Za\u017c\u0105dali miliona funt\u00f3w syryjskich [5300 dolar\u00f3w] okupu. Kiedy odm\u00f3wi\u0142em, torturowali mnie. Poci\u0119li mi r\u0119ce no\u017cami i z\u0142amali dwa palce u n\u00f3g. Ich przyw\u00f3dca duchowy powiedzia\u0142, \u017ce mam zosta\u0107 rozstrzelany. Kiedy mieli mnie zabi\u0107, interweniowa\u0142 ich lider. Powiedzia\u0142, \u017ce wyrok zosta\u0142 odwo\u0142any i popchn\u0105\u0142 w d\u00f3\u0142 luf\u0119 broni, ale tamten ju\u017c poci\u0105gn\u0105\u0142 za spust. Kula trafi\u0142a mnie w kolano zamiast w g\u0142ow\u0119. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przedyskutowali spraw\u0119 i uznali, \u017ce nie jestem ani z nimi, ani z w\u0142adz\u0105, wi\u0119c je\u015bli mnie oszcz\u0119dz\u0105 mog\u0119 im si\u0119 kiedy\u015b przyda\u0107. Zostawili mnie krwawi\u0105cego na cztery godziny, zanim przekazali mnie rodzinie.\u201d<\/p>\n
Jak w wypadku ka\u017cdej wojny, tak\u017ce w Syrii sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 dwie opowie\u015bci. Jedna dotyczy konsekwencji dzia\u0142a\u0144 zbrojnych \u2013 tragicznych strat w\u015br\u00f3d cywili, zniszcze\u0144 i milion\u00f3w cierpi\u0105cych uchod\u017ac\u00f3w. Jej dramat cz\u0119sto zakrywa histori\u0119 \u201einnej Syrii\u201d, o kt\u00f3rej s\u0142yszymy rzadko, ale kt\u00f3ra t\u0142umaczy, dlaczego w\u0142adze wci\u0105\u017c trzymaj\u0105 si\u0119 mocno.<\/p>\n
Zdj\u0119cia \u201cm\u0119czennik\u00f3w\u201d, jakie widzia\u0142em na murach Damaszku, Aleppo, Homs, Tartus i Lataki ukazuj\u0105 straty w\u015br\u00f3d wszystkich spo\u0142eczno\u015bci. W Bab Tuma w Damaszku naprzeciw \u015bciany z portretami poleg\u0142ych szyit\u00f3w stoi \u015bciana ze zdj\u0119ciami chrze\u015bcijan. Na ulicy Arman w Homs na wielkim billboardzie znajduj\u0105 si\u0119 zdj\u0119cia 1300 ludzi zabitych w konflikcie \u2013 alawit\u00f3w, sunnit\u00f3w, szyit\u00f3w i chrze\u015bcijan. W Latakii nekrolog poleg\u0142ego bojownika muzu\u0142ma\u0144skiego z cytatem z Koranu s\u0105siaduje ze zdj\u0119ciem chrze\u015bcijanina opatrzonego wersetem z Biblii. W Homs i Latakii muzu\u0142manie i chrze\u015bcijanie mieszkaj\u0105 w mieszanych dzielnicach. Nie ma tam konfliktu kultur, odwiedzanie nawzajem swoich miejsc kultu czy wsp\u00f3lne obchodzenie \u015bwi\u0105t religijnych to cz\u0119sta praktyka. Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 syryjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa jest jego mocnym spoiwem.<\/p>\n
Fantastyczne pomys\u0142y jakoby Asad mia\u0142 zosta\u0107 zmuszony do wycofania si\u0119 na g\u0142\u00f3wnie alawickie wybrze\u017ce i stworzenia tam alawickiego pa\u0144stewka budz\u0105 w Latakii jedynie \u015bmiech. Latakia i Tartus sta\u0142y si\u0119 schronieniem dla tysi\u0119cy sunnit\u00f3w z ca\u0142ego kraju. Spyta\u0142em gubernatora Tartus Safwana\u00a0Abu Saadeha, jak miasto radzi sobie z nap\u0142ywem uchod\u017ac\u00f3w. \u201eLiczba mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ra wynosi\u0142a 900 tysi\u0119cy, uleg\u0142a podwojeniu. Tartus to dzisiaj Syria w miniaturze. Przybyli ludzie z Rakka, Aleppo, Homs, Deir Ezzor i Idlib. Sami sunnici.\u201d<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 miejsc zamieszkania dla uchod\u017ac\u00f3w zapewniaj\u0105 w\u0142adze, inni wynajmuj\u0105 domy za w\u0142asne \u015brodki. Wielu znalaz\u0142o prac\u0119 i utrzymuje rodziny. Nie licz\u0105c spadaj\u0105cych od czasu do czasu rakiet, Latakia i Tartus zachowuj\u0105 swoj\u0105 rozlu\u017anion\u0105 atmosfer\u0119. Nap\u00f3r nowoprzyby\u0142ych nie jest odczuwalny na ulicach.<\/p>\n
Na pla\u017cach Latakii dobrze wida\u0107, kim s\u0105 nowoprzybyli, co pozwala odrzuci\u0107 scenariusz \u201epa\u0144stwa alawickiego.\u201d Wieczorem, pla\u017ca nieopodal palesty\u0144skiego obozu Ramel al-D\u017canubi, przypomina\u0142a piknik. Ca\u0142e rodziny z zadowoleniem zasiada\u0142y do kolacji. Dowiaduj\u0105c si\u0119, \u017ce jestem tureckim dziennikarzem, uchod\u017acy z Idlib i Aleppo \u2013 pobo\u017cni i konserwatywni sunnici \u2013 nie szcz\u0119dzili s\u0142\u00f3w krytyki pod adresem w\u0142adz Turcji. Wbrew narracjom o konflikcie wyznaniowym, scena na pla\u017cy by\u0142a jak radosny detal w ponurym pejza\u017cu wojny.<\/p>\n
Trudno\u015bci gospodarcze s\u0105 dla Syryjczyk\u00f3w problemem r\u00f3wnie powa\u017cnym jak kwestie bezpiecze\u0144stwa. Sprzedawca warzyw z Latakii Abu Ahmed powiedzia\u0142: \u201ePomidory i og\u00f3rki przywie\u017a\u0107 trzeba z Homs i Hamy. Ci\u0119\u017car\u00f3wka z Aleppo kosztowa\u0142a kiedy\u015b 5000 funt\u00f3w [26 dolar\u00f3w], dzisiaj nawet 100 tysi\u0119cy [530 dolar\u00f3w]. Cena oleju nap\u0119dowego wzros\u0142a z 7 [0,4 dolara] do 140 funt\u00f3w [0,74 dolara]. Koszty transportu wzros\u0142y trzykrotnie, a sprzeda\u017c spada.\u201d Na targowiskach w Damaszku s\u0142ycha\u0107 to samo: p\u0142ace od czterech lat s\u0105 takie same, a ceny \u017cywno\u015bci potroi\u0142y si\u0119.<\/p>\n
Rz\u0105dowe pr\u00f3by opanowania sytuacji gospodarczej s\u0105 godne podziwu. W\u0142adze dalej wyp\u0142acaj\u0105 pensje pracownikom sfery bud\u017cetowej, tak\u017ce tym na terenach kontrolowanych przez rebeliant\u00f3w. Wyw\u00f3z \u015bmieci i inne us\u0142ugi publiczne ci\u0105gle dzia\u0142aj\u0105. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, pa\u0144stwo nie przesta\u0142o funkcjonowa\u0107. Co jeszcze ciekawsze, w\u0142adze korzystaj\u0105 z pe\u0142ni mo\u017cliwo\u015bci by dostarczy\u0107 zaopatrzenia w podstawowe produkty takie jak m\u0105ka i pszenica. Ziarno z prowincji Idlib, Rakka, Aleppo i Hasaka jest pod eskort\u0105 armii przewo\u017cone ci\u0119\u017car\u00f3wkami przez niebezpieczne szlaki. Innymi s\u0142owy budz\u0105ce strach struktury wywiadu sta\u0142y si\u0119 filarem pa\u0144stwa niezb\u0119dnym dla panowania nad kryzysem.<\/p>\n
Problemem trapi\u0105cym Syryjczyk\u00f3w s\u0105 niedobory wody i energii elektrycznej. Pr\u0105d i woda sta\u0142y si\u0119 broni\u0105 na terenach walk, szczeg\u00f3lnie w Aleppo. Oto jak dyrektor wodoci\u0105g\u00f3w miejskich Mustafa Melhis opisuje sytuacj\u0119: \u201cNasze zbiorniki wodne znajduj\u0105 si\u0119 90 kilometr\u00f3w od miasta w Hafsa, kontrolowanym przez IS. W maju zmniejszyli zaopatrzenie w wod\u0119 o po\u0142ow\u0119. Prosili o tabletki do sterylizacji wody, chocia\u017c maj\u0105 ich zapasy. Pod tym pretekstem odci\u0119li wod\u0119 i wznowili dostawy dopiero po otrzymaniu tabletek. Przetrzymuj\u0105 naszych in\u017cynier\u00f3w, jako zak\u0142adnik\u00f3w. Dalej p\u0142acimy im pensje. Drugi problem to dystrybucja wody. Woda pompowana przez IS p\u0142ynie do stacji Suleiman Halabi i Bab al-Nairad w Aleppo. Oba tereny s\u0105 pod kontrol\u0105 Frontu al-Nusra, kt\u00f3ry u\u017cywa wody, jako broni by wysuwa\u0107 \u017c\u0105dania. W zamian za wod\u0119 domagaj\u0105 si\u0119 na przyk\u0142ad pr\u0105du. Poniewa\u017c atakuj\u0105 transformatory, powoduj\u0105 przerwy w dostawach. Kiedy zacz\u0119li\u015bmy generowa\u0107 pr\u0105d silnikami diesla, zacz\u0119li domaga\u0107 si\u0119 pr\u0105du. Aby mog\u0142a dzia\u0142a\u0107 przepompownia wody, chcieli\u015bmy tam pos\u0142a\u0107 generator dieslowski poprzez Czerwony P\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc. Dodali nowy warunek \u2013 maszyna ma zapewnia\u0107 pr\u0105d tak\u017ce dla nich. Zgodzili\u015bmy si\u0119, ale i tak wy\u0142\u0105czyli pompy. Teraz pompuj\u0105 tylko po\u0142ow\u0119 wody. Mo\u017cemy zapewni\u0107 wod\u0119 przez jeden dzie\u0144 w tygodniu. Ludzie pracuj\u0105cy dla al-Nusry to nasi wi\u0119zieni pracownicy, \u0142\u0105cznie osiem os\u00f3b. Trzymaj\u0105 ich w zamkni\u0119ciu, ka\u017c\u0105 pracowa\u0107 na czteroosobowych zmianach, zabraniaj\u0105 korzysta\u0107 z telefon\u00f3w. Wysy\u0142amy te\u017c ekipy naprawcze. Ich nie ruszaj\u0105, bo przywo\u017c\u0105 sprz\u0119t.\u201d<\/p>\n
Gubernator Aleppo Mohammad Marwan Olabi zauwa\u017ca: \u201eElektrownie znajduj\u0105 si\u0119 poza miastem. Terrory\u015bci kontroluj\u0105 dwa obszary przez kute przebiegaj\u0105 linie zaopatruj\u0105ce miasto. Atakuj\u0105 linie przesy\u0142owe. Na p\u00f3\u0142nocy mamy elektrowni\u0119, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w r\u0119kach grup zbrojnych. Kiedy chc\u0105 przycisn\u0105\u0107 Aleppo, odcinaj\u0105 pr\u0105d. A kiedy nie ma pr\u0105du, nie mo\u017cemy tak\u017ce dostarcza\u0107 wody.\u201d<\/p>\n
Mimo przeci\u0105gaj\u0105cej si\u0119 wojny, spo\u0142eczna i kulturowa struktura Syrii okaza\u0142a si\u0119 najsilniejsz\u0105 zapor\u0105 przeciwko konfliktowi wyznaniowemu. Chocia\u017c na pocz\u0105tku zadano jej cios, wydaje si\u0119 ona na nowo wzmacnia\u0107.<\/p>\n
![\"Lebanese](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/hezbollah-syria-flags-2.jpg\")
<\/a>