{"id":25112,"date":"2016-04-20T18:39:09","date_gmt":"2016-04-20T16:39:09","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=25112"},"modified":"2016-04-20T18:39:09","modified_gmt":"2016-04-20T16:39:09","slug":"thomas-merton-ocso-william-blake-a-katolicyzm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=25112","title":{"rendered":"Thomas Merton OCSO: William Blake a katolicyzm"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/strong>Polecamy uwadze Czytelnik\u00f3w fragment rozwa\u017ca\u0144 o. Thomasa Mertona<\/a>, mnicha-trapisty i znawcy wschodnich doktryn religijnych, o Williamie Blake\u2019u \u2013 wybitnym romantycznym poecie i malarzu, kt\u00f3ry stworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 mitologi\u0119 zbli\u017con\u0105 do staro\u017cytnych system\u00f3w gnostyckich \u2013 oraz o tym, jak\u0105 rol\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Blake\u2019a odegra\u0142a w jego w\u0142asnej drodze od oboj\u0119tno\u015bci na religi\u0119 do nawr\u00f3cenia na katolicyzm.<\/em><\/p>\n

Ojciec zawsze lubi\u0142 Blake\u2019a i gdy by\u0142em dziesi\u0119cioletnim dzieckiem, pr\u00f3bowa\u0142 ju\u017c wyja\u015bni\u0107 mi, co stanowi\u0142o jego prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107. Ale co jest dziwne u Blake\u2019a, to fakt, \u017ce chocia\u017c jego Songs of Innocence <\/em>(Pie\u015bni niewinno\u015bci) wydaj\u0105 si\u0119 wierszami dziecinnymi i pisanymi dla dzieci, dla wi\u0119kszo\u015bci czytelnik\u00f3w w tym wieku s\u0105 niezrozumia\u0142e. Przynajmniej by\u0142y nimi dla mnie. Mo\u017ce by\u0142oby inaczej, gdybym mia\u0142 w\u00f3wczas cztery czy pi\u0119\u0107 lat. Ale maj\u0105c lat dziesi\u0119\u0107, wiedzia\u0142em ju\u017c za du\u017co. Wiedzia\u0142em, \u017ce tygrysy nie pal\u0105 si\u0119 w lasach nocy. Wyda\u0142o mi si\u0119 to niedorzeczne. Dzieci bior\u0105 wszystko bardzo dos\u0142ownie.<\/p>\n

Bra\u0142em wszystko mniej dos\u0142ownie, maj\u0105c lat szesna\u015bcie. Mog\u0142em ju\u017c przyj\u0105\u0107 metafory Blake\u2019a i zaczyna\u0142y mnie one wzrusza\u0107 i dziwi\u0107, chocia\u017c nie rozumia\u0142em ich g\u0142\u0119bi i si\u0142y. Ale ogromnie polubi\u0142em jego wiersze. Czyta\u0142em go z wi\u0119ksz\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105 i uwag\u0105, ni\u017c innych poet\u00f3w. Wi\u0119cej my\u015bla\u0142em o nim. I nie mog\u0142em go do dna przenikn\u0105\u0107. Nie chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce nie mog\u0142em zg\u0142\u0119bi\u0107 jego Ksi\u0105g Proroczych<\/em> \u2013 nikt chyba tego nie potrafi. Ale nie umia\u0142em go umie\u015bci\u0107 w \u017cadnym kontek\u015bcie i nie wiedzia\u0142em, jak powi\u0105za\u0107 razem wszystkie jego idee.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

Ca\u0142e to popo\u0142udnie rozmy\u015bla\u0142em o Blake\u2019u. Pami\u0119tam, \u017ce robi\u0142em to ze szczeg\u00f3lnym skupieniem i uwag\u0105. Rzadko tak zastanawia\u0142em si\u0119 nad czym\u015b z w\u0142asnej woli. Stara\u0142em si\u0119 ustali\u0107, jaki to by\u0142 rodzaj cz\u0142owieka. Jaka by\u0142a jego postawa? W co wierzy\u0142? Co g\u0142osi\u0142?<\/p>\n

Z jednej strony pisa\u0142 o \u201eksi\u0119\u017cach w czarnych szatach, kt\u00f3rzy obchodz\u0105 miasto, wi\u0119\u017c\u0105c w ciernistych p\u0119tach moje rado\u015bci i pragnienia\u201d. Z drugiej nie cierpia\u0142 jednak Voltaire\u2019a i Rousseau i im podobnych i wszystkiego, co oni reprezentowali, nienawidzi\u0142 deizmu materialistycznego i wszystkich abstrakcyjnych, cywilizowanych, naturalnych religii osiemnastego wieku r\u00f3wnie, jak i agnostycyzmu dziewi\u0119tnastego stulecia i w\u0142a\u015bciwie wszystkich szeroko rozpowszechnionych poj\u0119\u0107 naszych czas\u00f3w:<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Atomy Demokryta<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I cz\u0105steczki \u015bwietlne Newtona<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u0105 piaskiem na brzegu Czerwonego Morza<\/em><\/p>\n

Gdzie l\u015bni\u0105 tak jasno namioty Izraela…<\/em><\/p>\n

Nie by\u0142em w stanie pogodzi\u0107 w mojej my\u015bli dw\u00f3ch stanowisk b\u0119d\u0105cych takim przeciwie\u0144stwem. Blake by\u0142 natur\u0105 rewolucyjn\u0105, a jednak nienawidzi\u0142 najwi\u0119kszych i najbardziej typowych rewolucjonist\u00f3w swego czasu; podawa\u0142 si\u0119 za bezkompromisowego przeciwnika ludzi, kt\u00f3rzy, wed\u0142ug mnie, zdawali si\u0119 by\u0107 uosobieniem jego najbardziej charakterystycznych idea\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Jak\u017ce daleki by\u0142em od zrozumienia idea\u0142\u00f3w takiego Williama Blake\u2019a! Jak\u017ce mog\u0142em sobie zda\u0107 spraw\u0119, \u017ce jego bunt ze swymi dziwnymi przeciwie\u0144stwami by\u0142 z samej swojej istoty buntem \u015bwi\u0119tym. To by\u0142 bunt mi\u0142o\u015bnika \u017cywego Boga, bunt cz\u0142owieka, kt\u00f3rego pragnienie Boga by\u0142o tak intensywne i niepowstrzymane, \u017ce pot\u0119pia\u0142o ca\u0142\u0105 swoj\u0105 moc\u0105 hipokryzj\u0119, ma\u0142ostkow\u0105 zmys\u0142owo\u015b\u0107, sceptycyzm i materializm, z kt\u00f3rych zimne i pospolite umys\u0142y tworz\u0105 nieprzebyte zapory pomi\u0119dzy Bogiem a duszami ludzi.<\/p>\n

Ksi\u0119\u017ca Blake\u2019a obchodz\u0105cy miasto w czarnych szatach \u2013 nie zna\u0142 on wtedy katolik\u00f3w i prawdopodobnie nawet nigdy nie widzia\u0142 katolickiego kap\u0142ana \u2013 byli w jego umy\u015ble symbolami s\u0142abej, kompromisowej, faryzejskiej pobo\u017cno\u015bci tych, kt\u00f3rych B\u00f3g by\u0142 tylko obiektywizacj\u0105 ich w\u0142asnych ciasnych i konwencjonalnych pragnie\u0144 i ob\u0142udnych obaw.<\/p>\n

Nie obra\u0142 sobie \u017cadnego specjalnego wyznania ani sekty za przedmiot swojej pogardy \u2013 po prostu nie znosi\u0142 fa\u0142szywej religijno\u015bci i pobo\u017cno\u015bci, kt\u00f3re formalizmem i konwencjami wyp\u0119dzaj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 Boga z dusz ludzkich, b\u0119d\u0105c same pozbawione mi\u0142o\u015bci, pozbawione \u015bwiat\u0142a i \u017cycia wiary, stawiaj\u0105cych cz\u0142owieka twarz\u0105 w twarz z Bogiem. Je\u015bli na jednej z kart Blake\u2019a ci czarno ubrani ksi\u0119\u017ca ukazuj\u0105 si\u0119 jako wrogie i przera\u017caj\u0105ce postacie \u2013 to na innej \u201eszary mnich Karola Wielkiego\u201d jest \u015bwi\u0119tym i bohaterem mi\u0142o\u015bci i wiary walcz\u0105cym o pok\u00f3j prawdziwego Boga. Ma on w sercu t\u0119 \u017carliw\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c\u0105 jedyn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, dla kt\u00f3rej \u017cy\u0142 Blake. Pod koniec \u017cycia Blake m\u00f3wi\u0142 do swego przyjaciela Samuela Palmera, \u017ce jedynie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki naucza\u0142 mi\u0142o\u015bci Boga.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, nie polecam wszystkim studiowania Williama Blake\u2019a jako doskona\u0142ej drogi do wiary i do Boga. Jest to wyj\u0105tkowo rzeczywi\u015bcie trudny i zagadkowy pisarz, znajdujemy te\u017c w nim mieszanin\u0119 prawie wszystkich innowierczych i heretyckich mistycznych system\u00f3w, jakie pleni\u0142y si\u0119 na Zachodzie \u2013 a to nie ma\u0142o! A jednak, przynajmniej moim zdaniem, za \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 jego wariackie symbole nie zdo\u0142a\u0142y go w wi\u0119kszym stopniu swoim dziwactwem zarazi\u0107, mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce on sam by\u0142 takim dobrym i \u015bwi\u0119tym cz\u0142owiekiem, \u017ce jego wiara by\u0142a tak rzeczywista, a jego mi\u0142o\u015b\u0107 Boga tak silna i szczera.<\/p>\n

Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca chcia\u0142a mo\u017ce u\u017cy\u0107 Blake\u2019a, \u017ceby obudzi\u0107 cho\u0107 troch\u0119 wiary i mi\u0142o\u015bci w mojej duszy, pomimo wszystkich prowadz\u0105cych na manowce poj\u0119\u0107 i prawie nieograniczonych mo\u017cliwo\u015bci b\u0142\u0119du tkwi\u0105cych u pod\u0142o\u017ca jego dziwacznych i nami\u0119tnych postaci.\u00a0 Nie chc\u0119 wi\u0119c, aby my\u015blano, \u017ce pr\u00f3buj\u0119 go kanonizowa\u0107! Ale musz\u0119 przyzna\u0107 si\u0119 do d\u0142ugu wobec niego i powiedzie\u0107 prawd\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce komu\u015b wyda\u0107 si\u0119 dziwna, chocia\u017c w istocie ni\u0105 nie jest: \u017ce to przez Blake\u2019a mia\u0142em doj\u015b\u0107 kiedy\u015b, bardzo okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105, do jedynego prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a i do jedynego \u017cywego Boga przez Syna Jego Jezusa Chrystusa.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

Mia\u0142em w\u0142a\u015bnie w r\u0119kach ma\u0142e, pi\u0119knie wydrukowane przez Nonesuch Press wydanie Poezji<\/em> Williama Blake\u2019a. Wiedzia\u0142em ju\u017c, jaki b\u0119dzie prawdopodobnie przedmiot mojej pracy \u2013 obejmie jego poezje i pewne aspekty jego religijnych idei.<\/p>\n

W ksi\u0119garni Columbii kupi\u0142em sobie na kredyt to samo wydanie Blake\u2019a (zap\u0142aci\u0142em je w dwa lata p\u00f3\u017aniej). Mia\u0142o niebiesk\u0105 ok\u0142adk\u0119 i przypuszczam, \u017ce spoczywa gdzie\u015b w naszej bibliotece klasztornej \u2013 w tej cz\u0119\u015bci, do kt\u00f3rej nikt nie ma dost\u0119pu. I to dobrze. My\u015bl\u0119, \u017ce przeci\u0119tny trapista by\u0142by niebezpiecznie oszo\u0142omiony jego Ksi\u0119gami prorockimi<\/em>, a ci, kt\u00f3rzy mogliby wyci\u0105gn\u0105\u0107 korzy\u015bci z Blake\u2019a maj\u0105 do czytania mn\u00f3stwo jeszcze lepszych ksi\u0105\u017cek. Co do mnie, ju\u017c go nie potrzebuj\u0119. Spe\u0142ni\u0142 wobec mnie swoje zadanie i spe\u0142ni\u0142 je w ca\u0142ej pe\u0142ni. Mam nadziej\u0119 ujrzenia go w niebie.<\/p>\n

Ale jak\u0105\u017c rado\u015bci\u0105 by\u0142o \u017cy\u0107 przez ten rok, przez ca\u0142e to lato, w kontakcie z geniuszem i \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 Williama Blake\u2019a podczas pisania tej pracy! Ju\u017c w Anglii zacz\u0105\u0142em ocenia\u0107 jego wielko\u015b\u0107, wyrastaj\u0105c\u0105 ponad innych ludzi jego epoki, ale dopiero z tej odleg\u0142o\u015bci, ze wzg\u00f3rza, na kt\u00f3rym stoj\u0119 obecnie, mog\u0119, patrz\u0105c wstecz, zmierzy\u0107 nale\u017cycie jego wy\u017cszo\u015b\u0107.<\/p>\n

W\u0142\u0105cza\u0107 go do ludzi z ko\u0144ca osiemnastego wieku by\u0142oby absurdem \u2013 i tego nie zrobi\u0119; to wszystko s\u0105 zak\u0142amane, gadatliwe, zat\u0119ch\u0142e i ma\u0142ostkowe typy! A je\u015bli chodzi o innych romantyk\u00f3w, to jak\u017ce s\u0142abe i rozhisteryzowane wydaj\u0105 si\u0119 ich natchnienia wobec straszliwie autentycznego duchowego ognia Williama Blake\u2019a! Nawet Coleridge \u2013 i to w rzadkich chwilach, gdy jego wyobra\u017ania wznosi\u0142a si\u0119 do szczyt\u00f3w prawdziwej tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 by\u0142 jedynie artyst\u0105, tw\u00f3rc\u0105 fikcji, a nie wieszczem, poet\u0105, a nie prorokiem.<\/p>\n

Wielcy romantycy potrafili mo\u017ce umiej\u0119tniej \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 s\u0142owa ni\u017c Blake: a jednak to on, ze wszystkimi swoimi b\u0142\u0119dami pisowni, okaza\u0142 si\u0119 z czasem wi\u0119kszym od nich poet\u0105, bo jego nurt wewn\u0119trzny by\u0142 g\u0142\u0119bszy i autentyczniejszy.<\/p>\n

Maj\u0105c lat dwana\u015bcie, pisa\u0142 lepsze poezje ni\u017c Shelley przez ca\u0142e swoje \u017cycie. Zapewne dlatego, \u017ce Blake ju\u017c w wieku lat dwudziestu ujrza\u0142 Eliasza stoj\u0105cego pod drzewem w polu na po\u0142udnie od Londynu.<\/p>\n

Problemem Blake\u2019a by\u0142 wysi\u0142ek przystosowania si\u0119 do spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re go nie rozumia\u0142o i nie pojmowa\u0142o jego rodzaju wiary i mi\u0142o\u015bci. Niejednokrotnie g\u0142adkie, ni\u017csze umys\u0142y uwa\u017ca\u0142y za sw\u00f3j obowi\u0105zek \u201epokierowanie tym Blake\u2019em\u201d, pouczanie i kszta\u0142towanie go, aby odwr\u00f3ci\u0107 to, co w nim uznawali za \u201etalent\u201d w bardziej konwencjonalne \u0142o\u017cysko. Ale zawsze obraca\u0142o si\u0119 to w ko\u0144cu w zimne, pozbawione serca poni\u017canie wszystkiego, co by\u0142o dla niego \u017cywotne i rzeczywiste, tak w sztuce, jak i w jego wierze. By\u0142y ca\u0142e lata ma\u0142ostkowych prze\u015bladowa\u0144 poety, i to z r\u00f3\u017cnych stron, dop\u00f3ki Blake nie zerwa\u0142 ca\u0142kowicie ze swoimi nieproszonymi opiekunami i po\u017cegnawszy si\u0119 z nadziej\u0105 sprzymierzenia si\u0119 ze \u015bwiatem uwa\u017caj\u0105cym go za szale\u0144ca, nie poszed\u0142 w\u0142asnymi drogami.<\/p>\n

Kiedy to zrobi\u0142 i zosta\u0142 na dobre sztycharzem, Ksi\u0119gi prorockie<\/em> nie by\u0142y mu ju\u017c potrzebne. W ostatnim okresie swego \u017cycia odkry\u0142 Dantego i wszed\u0142 przez niego w kontakt z katolicyzmem, kt\u00f3ry okre\u015bla\u0142 jako jedyn\u0105 religi\u0119 ucz\u0105c\u0105 prawdziwie kocha\u0107 Boga \u2013 i tak p\u00f3\u017aniejsze jego lata up\u0142yn\u0119\u0142y stosunkowo w wielkim pokoju. Nie zapragn\u0105\u0142, zdaje si\u0119, nigdy wykopania gdzie\u015b spod ziemi ksi\u0119dza w tej Anglii, gdzie katolicyzm by\u0142 faktycznie nadal zakazany. Ale umar\u0142 z promieniej\u0105c\u0105 twarz\u0105 i z sercem przepe\u0142nionym pie\u015bniami rado\u015bci.<\/p>\n

W miar\u0119, jak Blake przetrawia\u0142 m\u00f3j system my\u015blenia, nabiera\u0142em coraz mocniejszego przekonania o potrzebie jakiej\u015b \u017cywotnej wiary i o zupe\u0142nym braku wszelkiej substancjalno\u015bci i rzeczywisto\u015bci tego martwego, samolubnego racjonalizmu, kt\u00f3ry ju\u017c od siedmiu lat zamra\u017ca\u0142 m\u00f3j umys\u0142 i wol\u0119. Zanim lato dobieg\u0142o do ko\u0144ca, u\u015bwiadomi\u0142em sobie ostatecznie, \u017ce jedynym mo\u017cliwym sposobem \u017cycia jest \u017cy\u0107 w \u015bwiecie przesyconym obecno\u015bci\u0105 i rzeczywisto\u015bci\u0105 Boga.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

Ostatecznie wybrany przeze mnie przedmiot pracy brzmia\u0142: \u201eNatura i sztuka w tw\u00f3rczo\u015bci Williama Blake\u2019a\u201d. Nie zdawa\u0142em sobie sprawy, jak bardzo opatrzno\u015bciowy by\u0142 ten temat. Polega\u0142 w istocie na studiowaniu reakcji Blake\u2019a przeciwko wszystkim rodzajom wiernego odtwarzania rzeczywisto\u015bci, wszystkim rodzajom naturalizmu i ciasnego, klasycznego realizmu w sztuce, bo jego w\u0142asny idea\u0142 sztuki by\u0142 zasadniczo mistyczny i nadprzyrodzony. Innymi s\u0142owy, ten temat, gdybym go potraktowa\u0142 cho\u0107 troch\u0119 rozumnie, musia\u0142by uleczy\u0107 moj\u0105 w\u0142asn\u0105 filozofi\u0119 z naturalizmu i materializmu, a tak\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107 wszystkie niekonsekwencje i sprzeczno\u015bci tkwi\u0105ce przez ca\u0142e lata w moim umy\u015ble, kt\u00f3rych sam nie mog\u0142em sobie wyt\u0142umaczy\u0107.<\/p>\n

Bo mimo wszystko od dzieci\u0144stwa ju\u017c pojmowa\u0142em, \u017ce prze\u017cycie artystyczne na swoim najwy\u017cszym poziomie jest rzeczywi\u015bcie przyrodzon\u0105 analogi\u0105 prze\u017cycia mistycznego. Wytwarza ono rodzaj intuicyjnego poznania rzeczywisto\u015bci przez uczuciowe zidentyfikowanie si\u0119 z kontemplowanym przedmiotem \u2013 ten rodzaj poznania, kt\u00f3ry tomi\u015bci nazywaj\u0105 \u201ekonnaturalnym\u201d. To oznacza po prostu wiedz\u0119 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 jak gdyby z identyfikowania si\u0119 natur \u2013 w taki spos\u00f3b cz\u0142owiek moralnie czysty pojmuje natur\u0119 czysto\u015bci przez sam fakt, \u017ce jego dusza jest jej pe\u0142na; ta cnota jest cz\u0119\u015bci\u0105 jego w\u0142asnej natury, bo przyzwyczajenie jest drug\u0105 natur\u0105. Nie konnaturalnym poznaniem czysto\u015bci by\u0142aby wiedza filozofa, kt\u00f3ry, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem Na\u015bladowania Chrystusa<\/em>, by\u0142by zdolny do jej zdefiniowania, ale by jej sam nie posiada\u0142.<\/p>\n

Przej\u0105\u0142em od mojego ojca, \u017ce uwa\u017canie, jakoby jedynym zadaniem sztuki by\u0142o odtworzenie jakiego\u015b rodzaju zmys\u0142owej przyjemno\u015bci lub co najwy\u017cej poruszenie uczu\u0107 do przej\u015bciowego dreszczu r\u00f3wna si\u0119 niemal blu\u017anierstwu. Zawsze te\u017c pojmowa\u0142em, \u017ce sztuka jest kontemplacj\u0105 i \u017ce obejmuje dzia\u0142anie najwy\u017cszych w\u0142adz cz\u0142owieka.<\/p>\n

Kiedy ju\u017c raz zdo\u0142a\u0142em znale\u017a\u0107 klucz do tw\u00f3rczo\u015bci Blake\u2019a w jego buncie przeciwko wiernemu odtwarzaniu \u015bwiata i przeciwko naturalizmowi w sztuce, ujrza\u0142em, \u017ce jego Ksi\u0119gi prorockie<\/em> i ca\u0142a reszta jego poezji by\u0142a w og\u00f3le protestem przeciw naturalizmowi tak\u017ce i w porz\u0105dku moralnym.<\/p>\n

Jakie\u017c to by\u0142o objawienie! Wszak maj\u0105c szesna\u015bcie lat, my\u015bla\u0142em, \u017ce Blake, jak inni romantycy, s\u0142awi\u0142 nami\u0119tno\u015b\u0107 i naturaln\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 dla nich samych. Nic podobnego! To, co wys\u0142awia\u0142, to w\u0142a\u015bnie przeistoczenie naturalnej mi\u0142o\u015bci i mocy cz\u0142owieka w wytrawiaj\u0105cy p\u0142omie\u0144 mistycznego do\u015bwiadczenia \u2013 a ju\u017c to samo zawiera\u0142o w sobie wytrwa\u0142e i zupe\u0142ne oczyszczenie si\u0119 wiar\u0105, mi\u0142o\u015bci\u0105 i pragnieniem z wszystkich ma\u0142ostkowych, materialistycznych i przyziemnych idea\u0142\u00f3w jego przyjaci\u00f3\u0142-racjonalist\u00f3w.<\/p>\n

W swym wytrwa\u0142ym oczyszczaniu pola Blake rozwin\u0105\u0142 w sobie intuicyjn\u0105 wnikliwo\u015b\u0107 moraln\u0105, kt\u00f3ra burzy\u0142a wszystkie fa\u0142szywe rozgraniczenia interesownej i konwencjonalnej moralno\u015bci. I tak dostrzeg\u0142, \u017ce w prawodawstwie ludzkim niekt\u00f3re przejawy z\u0142a zosta\u0142y podniesione do rz\u0119du standard\u00f3w dobra, miar\u0105 kt\u00f3rych inne z\u0142o mia\u0142o by\u0107 pot\u0119pione \u2013 a normy pychy czy chciwo\u015bci opanowa\u0142y trybuny s\u0119dziowskie, aby stamt\u0105d rzuca\u0107 nieludzkie i gn\u0119bi\u0105ce oskar\u017cenia przeciwko wszystkim normalnym, zdrowym d\u0105\u017ceniom natury ludzkiej. Mi\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a wyj\u0119ta spod prawa i sta\u0142a si\u0119 rozpust\u0105, lito\u015b\u0107 zosta\u0142a poch\u0142oni\u0119ta przez okrucie\u0144stwo i Blake wiedzia\u0142, \u017ce:<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Echa krzyku ladacznic na ulicach miasta<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tkaj\u0105 dla starej Anglii \u015bmiertelne ca\u0142uny.<\/em><\/p>\n

Ja s\u0142ysza\u0142em ten krzyk i to echo. Widzia\u0142em ten ca\u0142un. Ale nic z tego nie rozumia\u0142em. Pr\u00f3bowa\u0142em to przesun\u0105\u0107 w dziedzin\u0119 praw socjologicznych i si\u0142 ekonomicznych. Gdybym w tych dawnych latach by\u0142 zdolny do us\u0142yszenia Blake\u2019a, by\u0142by mi powiedzia\u0142, \u017ce socjologia i ekonomia od\u0142\u0105czone od wiary i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego staj\u0105 si\u0119 nie czym innym, jak tylko \u0142a\u0144cuchami jego starego, lodowatego demona Urizena! Ale teraz, czytaj\u0105c w zwi\u0105zku z Blake\u2019iem Maritaina, widzia\u0142em, \u017ce wszystkie te trudno\u015bci i sprzeczno\u015bci zanikaj\u0105.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>Thomas Merton, Siedmiopi\u0119trowa g\u00f3ra<\/em>, prze\u0142. Maria Morstin G\u00f3rska, Krak\u00f3w 1973, s. 106-108, 227-229, 242-244 (tytu\u0142 na pocz\u0105tku pochodzi od redakcji Xportalu).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Polecamy uwadze Czytelnik\u00f3w fragment rozwa\u017ca\u0144 o. Thomasa Mertona, mnicha-trapisty i znawcy wschodnich doktryn religijnych, o Williamie Blake\u2019u \u2013 wybitnym romantycznym poecie i malarzu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Thomas Merton, mnich-trapista i znawca wschodnich doktryn religijnych, o Williamie Blake\u2019u \u2013 wybitnym romantycznym poecie i malarzu, kt\u00f3ry stworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 mitologi\u0119 zbli\u017con\u0105 do staro\u017cytnych system\u00f3w gnostyckich \u2013 oraz o tym, jak\u0105 rol\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Blake\u2019a odegra\u0142a w jego w\u0142asnej drodze od oboj\u0119tno\u015bci na religi\u0119 do nawr\u00f3cenia na katolicyzm.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[26,12],"tags":[3773,3764,2115,3772,436,3775,3768,3317,3774,3771,3767,811,3769,3770,3761,940,3762,3766,3763,3765],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-6x2","jetpack-related-posts":[{"id":31302,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31302","url_meta":{"origin":25112,"position":0},"title":"USA: Antykatolicki sekciarz idolem Trumpa","date":"22 pa\u017adziernika 2017","format":false,"excerpt":"\"Wspania\u0142y cz\u0142owiek!\"\u00a0\u2013 napisa\u0142 Donald Trump na temat Roberta Jeffressa, pastora z Po\u0142udniowej Konwencji Baptyst\u00f3w. O jego najnowszej publikacji prezydent z USA stwierdzi\u0142 za\u015b, \u017ce to \"wspania\u0142a ksi\u0105\u017cka\". Jeffress publicznie wyra\u017ca poparcie dla Trumpa i polemizuje z jego krytykami. Ponadto jest aktywny jako antykatolicki paszkwilant.\u00a0W 2011 r. nazwa\u0142 katolicyzm \"poga\u0144sk\u0105 religi\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/no.jpg?fit=470%2C313&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28910,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28910","url_meta":{"origin":25112,"position":1},"title":"Watykan: Afryka odnowi katolicyzm","date":"30 marca 2017","format":false,"excerpt":"W dniach 22-25 marca w Watykanie odby\u0142a si\u0119 konferencja pod has\u0142em \"Afryka\u0144ska teologia chrze\u015bcija\u0144ska: refleksje i zadania na XXI wiek\". Wzi\u0119li w niej udzia\u0142 czterej kardyna\u0142owie, du\u017c\u0105 grupa biskup\u00f3w, wielu ksi\u0119\u017cy oraz \u015bwieckich teolog\u00f3w, dzia\u0142aczy katolickich i student\u00f3w z Czarnego L\u0105du. Program konferencji obejmowa\u0142 46 wyk\u0142ad\u00f3w oraz 14 dyskusji. Uczestnicy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Franciszek_biskupi_z_Afryki.png?fit=640%2C427&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26420,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26420","url_meta":{"origin":25112,"position":2},"title":"Rosja: D\u017cihady\u015bci szkol\u0105 si\u0119 na Ukrainie","date":"31 lipca 2016","format":false,"excerpt":"Rus\u0142an Balbek, wicepremier Krymu, poinformowa\u0142 o obozie szkoleniowym dla d\u017cihadyst\u00f3w, w tym powi\u0105zanych z \"Pa\u0144stwem Islamskim\", kt\u00f3ry dzia\u0142a na terytorium Ukrainy, na po\u0142udniu obwodu cherso\u0144skiego, przy p\u00f3\u0142nocnej granicy Krymu. \u2013\u00a0Wiemy o obozie szkoleniowym w obwodzie cherso\u0144skim Ukrainy, w kt\u00f3rym szkoleni s\u0105 zwolennicy ISIS. Jeste\u015bmy bardzo zaniepokojeni, \u017ce strona ukrai\u0144ska w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ISIS_Ukraina.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26752,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26752","url_meta":{"origin":25112,"position":3},"title":"Abp Polak: Nacjonalizm to herezja","date":"8 wrze\u015bnia 2016","format":false,"excerpt":"Na odbywaj\u0105cym si\u0119 w Krynicy 26. forum ekonomicznym g\u0142os zabra\u0142 prymas Polski abp Wojciech Polak, kt\u00f3ry w ostrych s\u0142owach wypowiedzia\u0142 si\u0119 przeciwko nacjonalizmowi: Aprobata dla tego typu my\u015blenia jest nie tylko \u00a0niew\u0142a\u015bciwa, ale wr\u0119cz heretycka. Tak nie mo\u017ce by\u0107. To odci\u0105ga od tego, co jest istot\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa. Podobn\u0105 opini\u0119 wyg\u0142osi\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Wojciech_Polak_2014_02_cropped.jpg?fit=900%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3778,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3778","url_meta":{"origin":25112,"position":4},"title":"Ronald Lasecki: Czy Xportal redaguj\u0105 satani\u015bci i okulty\u015bci?","date":"28 marca 2012","format":false,"excerpt":"W najnowszym numerze TFP-owskiego periodyku \u201ePolonia Christiana\u201d (przez z\u0142o\u015bliwych nazywanego niekiedy \u201ePolonia Americana\u201d) uwa\u017cny czytelnik znajdzie mi\u0119dzy innymi akapit po\u015bwi\u0119cony naszemu Portalowi. Umie\u015bci\u0142 go w swoim tek\u015bcie Wirtualna wojna Marcin Musia\u0142. Sami nie nale\u017cymy co prawda do grona czytelnik\u00f3w \u201ePolonia Christiana\u201d. Jeste\u015bmy zdania, \u017ce w pi\u015bmie tym zamieszczane s\u0105 teksty\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.alk.pl\/wp-content\/uploads\/\/2012\/03\/polonia.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":694,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=694","url_meta":{"origin":25112,"position":5},"title":"Juan Donoso Cortes: O spo\u0142ecze\u0144stwie pod w\u0142adz\u0105 teologii katolickiej (frag.)","date":"18 listopada 2011","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Prezentujemy Pa\u0144stwu t\u0142umaczenie fragmentu znanego dzie\u0142a Juana Donoso Cortesa pt. \"Esej o katolicyzmie, liberalizmie i socjalizmie\". Przet\u0142umaczony fragment pochodzi z rozdzia\u0142u III (Ksi\u0119ga I, \"O katolicyzmie\"), kt\u00f3ry autor zatytu\u0142owa\u0142 \u201eO spo\u0142ecze\u0144stwie pod w\u0142adz\u0105 teologii katolickiej\u201d. T\u0142umaczenie: Redakcja Xportal.pl. Katolicyzm jest domkni\u0119tym systemem cywilizacyjnym, kompletnym do tego stopnia, \u017ce\u2026","rel":"","context":"In "Publicystyka"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25112"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25114,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25112\/revisions\/25114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}