{"id":26110,"date":"2016-07-06T19:02:13","date_gmt":"2016-07-06T17:02:13","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=26110"},"modified":"2016-07-06T19:02:13","modified_gmt":"2016-07-06T17:02:13","slug":"jozef-balcerek-apostol-ludzi-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=26110","title":{"rendered":"J\u00f3zef Balcerek – aposto\u0142 ludzi pracy"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/strong>W\u00a0Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto kwestionowa\u0142 „konsensus waszyngto\u0144ski”, ich b\u00f3stwo. Dominacja ta\u00a0trwa w zasadzie do dzi\u015b, cho\u0107 odrobin\u0119 os\u0142ab\u0142a. Jednak wbrew medialnemu obrazowi\u00a0w Republice Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u nigdy nie brakowa\u0142o\u00a0tw\u00f3rc\u00f3w refleksji gospodarczej, kt\u00f3rzy krytykowali liberalizm i\u00a0nie ograniczali jego krytyki do socjalliberalnej „koncesjonowanej opozycji”, mamrocz\u0105cej: „wolny rynek” to jedyna droga rozwoju gospodarczego, tylko trzeba go\u00a0troszk\u0119 uzupe\u0142ni\u0107\/skorygowa\u0107… W Polsce rozprzedawanej ju\u017c przez Balcerowicza jako pierwsi z krytyk\u0105 liberalnej polityki gospodarczej wyst\u0105pili uczeni urodzeni w latach dwudziestych\u00a0(Witold Kie\u017cun, Stefan Kurowski, Tadeusz Kowalik, Andrzej Karpi\u0144ski). Opierali si\u0119 oni przy tym generalnie na dorobku polskich nauk ekonomicznych,\u00a0zamiast kserowa\u0107 modne teorie z zagranicy i przepisywa\u0107 zachodnie ksi\u0105\u017cki. W \u015brodowisku ekonomist\u00f3w byli z regu\u0142y poddawani ostracyzmowi przez\u00a0m\u0142odszych od nich czcicieli Friedmana i Hayeka.\u00a0Obok wymienionych wcze\u015bniej, do tego samego pokolenia najstarszych krytyk\u00f3w\u00a0liberalizmu ekonomicznego doby III RP\u00a0nale\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c prof. J\u00f3zef Balcerek (1922-1995). Poni\u017cszy szkic, spisany w\u00a02011 r., po\u015bwi\u0119cony jest jego pami\u0119ci.\u00a0<\/em>(A.D.)<\/p>\n

Ma\u0142o jest os\u00f3b, kt\u00f3re zapad\u0142y mi w pami\u0119\u0107 i dusz\u0119 zaledwie po jednym spotkaniu. Profesor do takich nale\u017cy i wiem na pewno, \u017ce nie jestem jedynym, kt\u00f3ry na zawsze pozostaje pod jego urokiem.<\/p>\n

Spotyka\u0142em go cz\u0119sto w SGPiS, gdzie by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105. Ale spotkania te by\u0142y przelotne i anonimowe. Wszak studenci rzadko kiedy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 codziennego obcowania na niwie innej ni\u017c wyk\u0142adowo-egzaminacyjna. On za\u015b pracowa\u0142 na innym wydziale, ni\u017c ja studiowa\u0142em. Jego wydzia\u0142 skupia\u0142 si\u0119 na spo\u0142ecznej wra\u017cliwo\u015bci, m\u00f3j \u2013 na techniczno-statystycznych miernikach i planistyczno-zarz\u0105dczych systemach gospodarczych.<\/p>\n

Uderzaj\u0105ca w nim by\u0142a stanowczo\u015b\u0107 i pryncypialno\u015b\u0107, z jak\u0105 opowiada\u0142 si\u0119 po roszczeniowej stronie \u015bwiata. Oczywi\u015bcie, wtedy tak nie my\u015bla\u0142em. My\u015bla\u0142em inaczej.<\/p>\n

\u00a0<\/span>M\u00f3j \u015bwiat \u2013 na ile go jako\u015b pojmowa\u0142em \u2013 dzieli\u0142 si\u0119 wtedy na \u015bwiat pracy i \u015bwiat polityki. Zintegrowane, zespolone w budowie lepszego jutra. Do tego drugiego, politycznego \u015bwiata zalicza\u0142em wszystkich zarz\u0105dc\u00f3w rzeczywisto\u015bci, w tym gospodarczej. W moim wyobra\u017ceniu mened\u017cerowie przerastali kompetencjami prost\u0105 \u201emas\u0119 pracownicz\u0105\u201d, ale za to mieli obowi\u0105zek wobec niej: optymalizowa\u0107 funkcjonowanie Gospodarki i Pa\u0144stwa. A pracownicy mieli obowi\u0105zek zaiwania\u0107, ale mieli te\u017c prawo oczekiwa\u0107, \u017ce ich udzia\u0142em b\u0119dzie post\u0119p i wzrost dobrobytu, proporcjonalny do ich wysi\u0142ku, ich wk\u0142adu w rozw\u00f3j kraju.<\/p>\n

W mojej koncepcji stosunk\u00f3w mi\u0119dzy oboma \u015bwiatami mie\u015bci\u0142y si\u0119 UZGODNIENIA (s\u0142owa tego u\u017cy\u0142 w jakim\u015b artykule \u2013 Poszukiwania<\/em> \u2013 Micha\u0142 Rutkowski), ale nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 STRAJKI i podobne kije w szprychy gospodarczo-spo\u0142ecznych k\u00f3\u0142 zamachowych.<\/p>\n

(Og\u00f3lnie jestem daleki od awantur, cho\u0107 \u2013 kiedy s\u0105 \u2013 nie mam w\u0105tpliwo\u015bci i obaw, odwagi mi te\u017c chyba nie brakuje.).<\/p>\n

J\u00f3zef Balcerek \u2013 pomijaj\u0105c fakt, \u017ce wi\u0119cej wiedzia\u0142 o \u017cyciu \u2013 klas\u0119 robotnicz\u0105 (do ko\u0144ca u\u017cywa\u0142 tego sformu\u0142owania) uwa\u017ca\u0142 za jedynego suwerena gospodarczego i w konsekwencji politycznego. Na tle SGPiS-owskiej profesury by\u0142 dziwad\u0142em. Ma\u0142o kto rozumie, \u017ce uczelnia ta bezwiednie szkoli\u0142a pragmatyk\u00f3w, manipulator\u00f3w gospodarczych, a nie ideowych janczar\u00f3w socjalizmu, cho\u0107 uchodzi\u0142a za ku\u017ani\u0119 kadr czerwonych.<\/p>\n

Profesor dawa\u0142 klasie robotniczej wszelkie wyobra\u017calne upowa\u017cnienia spo\u0142eczne i polityczne. Samorz\u0105d robotniczy (pracowniczy) \u2013 to najwa\u017cniejszy podmiot \u017cycia publicznego.\u00a0 <\/span>Na tym punkcie by\u0142 pryncypialny a\u017c do granic emocji, kt\u00f3rych nie ukrywa\u0142: wiedzia\u0142 lepiej ni\u017c inni, \u017ce ca\u0142y ten numer z Solidarno\u015bci\u0105 nie jest \u201ekorzennie czysty\u201d, \u017ce ob\u0142owi\u0105 si\u0119 na nim jak zwykle mieszacze, a ryzykuj\u0105cy g\u0142owami robotnicy jak zwykle zostan\u0105 odes\u0142ani na koniec kolejki.<\/p>\n

Profesora mia\u0142em wyj\u0105tkowo mo\u017cliwo\u015b\u0107 podziwia\u0107 z bliska na Otrycie: do chaty Socjologa \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 Henryk Kliszko J\u00f3zefa Balcerka, Leszka Nowaka, Wojtka Lamentowicza, mo\u017ce jeszcze dwie-trzy osoby z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki. Wieczory przy winie. Moja rola ogranicza\u0142a si\u0119 do zapewnienia (via WCSRN) strony finansowej, czyli \u201eaprowizacji\u201d, ale dawa\u0142o mi to przywilej uczestnictwa w spotkaniach niemal wagi historycznej.<\/p>\n

Podczas jednego z dw\u00f3ch-trzech wieczor\u00f3w postaci\u0105 numer 1 by\u0142 J\u00f3zef Balcerek. Z w\u0142a\u015bciwym sobie przej\u0119ciem, z widoczn\u0105 a\u017c nazbyt bezsiln\u0105 irytacj\u0105 opowiada\u0142 o tym, jak solidarno\u015bciowi mieszacze ci\u0105gn\u0105 robotnik\u00f3w w czarn\u0105 dziur\u0119. Niemal krzycza\u0142. Prze\u017cywa\u0142 jakby od tego zale\u017ca\u0142o jego \u017cycie, a przecie\u017c nie musia\u0142, jego byt nie by\u0142 ani zagro\u017cony, ani niepewny, ani marginalny. Tyle, \u017ce w swoich koncepcjach spo\u0142ecznych \u201epodr\u00f3\u017cowa\u0142 r\u00f3wnolegle\u201d. Jego tor pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musia\u0142 si\u0119 rozjecha\u0107 z g\u0142\u00f3wnym nurtem.<\/p>\n

On widzia\u0142, \u017ce to ju\u017c nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n

Ja dostrzeg\u0142em o wiele p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<\/strong>autobiografia-szarego-czlowieka.blog.onet.pl<\/p>\n

\"Stanis\u0142aw_Lentz_Strajk_1910\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: W\u00a0Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"W Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto kwestionowa\u0142 \"konsensus waszyngto\u0144ski\", ich b\u00f3stwo. Dominacja ta trwa w zasadzie do dzi\u015b, cho\u0107 odrobin\u0119 os\u0142ab\u0142a. Jednak wbrew medialnemu obrazowi w Republice Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u nigdy nie brakowa\u0142o tw\u00f3rc\u00f3w refleksji gospodarczej, kt\u00f3rzy krytykowali liberalizm i nie ograniczali jego krytyki do socjalliberalnej \"koncesjonowanej opozycji\", mamrocz\u0105cej: \"wolny rynek\" to jedyna droga rozwoju gospodarczego, tylko trzeba go troszk\u0119 uzupe\u0142ni\u0107\/skorygowa\u0107... W Polsce rozprzedawanej ju\u017c przez Balcerowicza jako pierwsi z krytyk\u0105 liberalnej polityki gospodarczej wyst\u0105pili uczeni urodzeni w latach dwudziestych (Witold Kie\u017cun, Stefan Kurowski, Tadeusz Kowalik, Andrzej Karpi\u0144ski). Opierali si\u0119 oni przy tym generalnie na dorobku polskich nauk ekonomicznych, zamiast kserowa\u0107 modne teorie z zagranicy i przepisywa\u0107 zachodnie ksi\u0105\u017cki. W \u015brodowisku ekonomist\u00f3w byli z regu\u0142y poddawani ostracyzmowi przez m\u0142odszych od nich czcicieli Friedmana i Hayeka. Obok wymienionych wcze\u015bniej, do tego samego pokolenia najstarszych krytyk\u00f3w liberalizmu ekonomicznego doby III RP nale\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c prof. J\u00f3zef Balcerek (1922-1995). Poni\u017cszy szkic, spisany w 2011 r., po\u015bwi\u0119cony jest jego pami\u0119ci.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,12],"tags":[4179,255,321,344,1395,4180,3809,513,4182,2488,4184,871,4183,4181,874,4177,892,4178,4176,1022],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/Stanis\u0142aw_Lentz_Strajk_1910.jpg?fit=624%2C1024&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-6N8","jetpack-related-posts":[{"id":16207,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16207","url_meta":{"origin":26110,"position":0},"title":"Adam Danek: \u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d","date":"31 sierpnia 2014","format":false,"excerpt":"\u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d \u2013 w ten spos\u00f3b charakteryzuje swoje pogl\u0105dy wielu sympatyk\u00f3w, czy nawet dzia\u0142aczy lu\u017ano poj\u0119tej prawicy w naszym kraju. I to takich, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 siebie samych za prawic\u0119 autentyczn\u0105, w przeciwie\u0144stwie do rozmem\u0142anej i raczej bezideowej centroprawicy, mieszcz\u0105cej si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie polskiego \u017cycia politycznego. Je\u017celi zwr\u00f3ci\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/liberal-conservative_1200x675a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17116,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17116","url_meta":{"origin":26110,"position":1},"title":"Polska: Wolny rynek zbydl\u0119cenia","date":"26 pa\u017adziernika 2014","format":false,"excerpt":"Dziennikarz gospodarczy Rafa\u0142 Wo\u015b w obszernym artykule opisuje, jak \u201ewolny rynek kolonizuje sektor publiczny w Polsce\u201d, jak destruktywny wp\u0142yw wywiera kultura gospodarcza liberalizmu na ten ostatni, a tak\u017ce na wi\u0119zi spo\u0142eczne i mentalno\u015b\u0107 Polak\u00f3w. Oto fragmenty artyku\u0142u: W bardzo podobnym kierunku id\u0105 najnowsze publikacje anarchizuj\u0105cego antropologa z LSE Davida Graebera,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/capitalism.jpg?fit=514%2C556&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32115,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32115","url_meta":{"origin":26110,"position":2},"title":"Adam Danek: Ograniczy\u0107 „wolny rynek”!","date":"15 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"Przez wiele lat w tych polskich \u015brodowiskach lu\u017ano poj\u0119tej prawicy, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142y siebie za jej ideow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (i w ten spos\u00f3b podkre\u015bla\u0142y sw\u0105 odmienno\u015b\u0107 od skoncentrowanej na bie\u017c\u0105cej walce o sto\u0142ki parlamentarne, coraz bardziej bezideowej \u201eumiarkowanej prawicy\u201d czy te\u017c \u201ecentroprawicy\u201d \u2013 bardziej zas\u0142uguj\u0105cej na miano pipi-prawicy) dominowa\u0142o bezwzgl\u0119dnie prze\u015bwiadczenie o\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/images.jpg?fit=243%2C208&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34484,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34484","url_meta":{"origin":26110,"position":3},"title":"Konrad R\u0119kas: Wielka Polska Liberalna?","date":"18 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Starcza to czy dzieci\u0119ca choroba nawrotowa ruchu narodowego? Znowu czytam i s\u0142ysz\u0119 co\u015b w gu\u015bcie \"Wielka Polska Liberalna\". A przecie\u017c je\u015bli (nadal) b\u0119dzie \"liberalna\" - nigdy nie stanie si\u0119 Wielka. Za to coraz mniej b\u0119dzie polska... Kolejny ju\u017c raz tak zwana niezale\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 sceny politycznej \u2013 okazuje si\u0119 by\u0107 zale\u017cna\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mikke_balcerowicz.jpg?fit=495%2C330&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6111,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6111","url_meta":{"origin":26110,"position":4},"title":"Wac\u0142aw Mejbaum: O obozie ma\u0142ego cz\u0142owieka w Polsce","date":"23 sierpnia 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: W dyskusjach nad tym, co tak naprawd\u0119 jest najbardziej narodowe, od lat przewija si\u0119, jak mantra, twierdzenie, \u017ce \u201eruch narodowy by\u0142 wolnorynkowy\u201d. Jakkolwiek twierdzenie to jest co najmniej dyskusyjne i nadmiernie uog\u00f3lniaj\u0105ce, decydujemy si\u0119 przedstawi\u0107 Czytelnikom artyku\u0142 my\u015bliciela politycznego, kt\u00f3ry tak\u017ce doszed\u0142 do wniosku, \u017ce ob\u00f3z narodowy jest\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":13843,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13843","url_meta":{"origin":26110,"position":5},"title":"Falanga: Narodowe \u015awi\u0119to Pracy!","date":"2 maja 2014","format":false,"excerpt":"1 maja 2014 roku krakowscy dzia\u0142acze Organizacji Falanga oraz ich go\u015bcie spotkali si\u0119 pod bram\u0105 krakowskiej Huty Stali na pierwszomajowym wiecu. Has\u0142em przewodnim demonstracji sta\u0142 si\u0119 slogan \"Polski przemys\u0142 w polskich r\u0119kach - praca w Polsce dla Polak\u00f3w!\", wypisany na okoliczno\u015bciowym transparencie w otoczeniu symboliki narodowo-rewolucyjnej. Jako pierwszy g\u0142os zabra\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/1maj2.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26112,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110\/revisions\/26112"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}