{"id":26110,"date":"2016-07-06T19:02:13","date_gmt":"2016-07-06T17:02:13","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=26110"},"modified":"2016-07-06T19:02:13","modified_gmt":"2016-07-06T17:02:13","slug":"jozef-balcerek-apostol-ludzi-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=26110","title":{"rendered":"J\u00f3zef Balcerek – aposto\u0142 ludzi pracy"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/strong>W\u00a0Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto kwestionowa\u0142 „konsensus waszyngto\u0144ski”, ich b\u00f3stwo. Dominacja ta\u00a0trwa w zasadzie do dzi\u015b, cho\u0107 odrobin\u0119 os\u0142ab\u0142a. Jednak wbrew medialnemu obrazowi\u00a0w Republice Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u nigdy nie brakowa\u0142o\u00a0tw\u00f3rc\u00f3w refleksji gospodarczej, kt\u00f3rzy krytykowali liberalizm i\u00a0nie ograniczali jego krytyki do socjalliberalnej „koncesjonowanej opozycji”, mamrocz\u0105cej: „wolny rynek” to jedyna droga rozwoju gospodarczego, tylko trzeba go\u00a0troszk\u0119 uzupe\u0142ni\u0107\/skorygowa\u0107… W Polsce rozprzedawanej ju\u017c przez Balcerowicza jako pierwsi z krytyk\u0105 liberalnej polityki gospodarczej wyst\u0105pili uczeni urodzeni w latach dwudziestych\u00a0(Witold Kie\u017cun, Stefan Kurowski, Tadeusz Kowalik, Andrzej Karpi\u0144ski). Opierali si\u0119 oni przy tym generalnie na dorobku polskich nauk ekonomicznych,\u00a0zamiast kserowa\u0107 modne teorie z zagranicy i przepisywa\u0107 zachodnie ksi\u0105\u017cki. W \u015brodowisku ekonomist\u00f3w byli z regu\u0142y poddawani ostracyzmowi przez\u00a0m\u0142odszych od nich czcicieli Friedmana i Hayeka.\u00a0Obok wymienionych wcze\u015bniej, do tego samego pokolenia najstarszych krytyk\u00f3w\u00a0liberalizmu ekonomicznego doby III RP\u00a0nale\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c prof. J\u00f3zef Balcerek (1922-1995). Poni\u017cszy szkic, spisany w\u00a02011 r., po\u015bwi\u0119cony jest jego pami\u0119ci.\u00a0<\/em>(A.D.)<\/p>\n

Ma\u0142o jest os\u00f3b, kt\u00f3re zapad\u0142y mi w pami\u0119\u0107 i dusz\u0119 zaledwie po jednym spotkaniu. Profesor do takich nale\u017cy i wiem na pewno, \u017ce nie jestem jedynym, kt\u00f3ry na zawsze pozostaje pod jego urokiem.<\/p>\n

Spotyka\u0142em go cz\u0119sto w SGPiS, gdzie by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105. Ale spotkania te by\u0142y przelotne i anonimowe. Wszak studenci rzadko kiedy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 codziennego obcowania na niwie innej ni\u017c wyk\u0142adowo-egzaminacyjna. On za\u015b pracowa\u0142 na innym wydziale, ni\u017c ja studiowa\u0142em. Jego wydzia\u0142 skupia\u0142 si\u0119 na spo\u0142ecznej wra\u017cliwo\u015bci, m\u00f3j \u2013 na techniczno-statystycznych miernikach i planistyczno-zarz\u0105dczych systemach gospodarczych.<\/p>\n

Uderzaj\u0105ca w nim by\u0142a stanowczo\u015b\u0107 i pryncypialno\u015b\u0107, z jak\u0105 opowiada\u0142 si\u0119 po roszczeniowej stronie \u015bwiata. Oczywi\u015bcie, wtedy tak nie my\u015bla\u0142em. My\u015bla\u0142em inaczej.<\/p>\n

\u00a0<\/span>M\u00f3j \u015bwiat \u2013 na ile go jako\u015b pojmowa\u0142em \u2013 dzieli\u0142 si\u0119 wtedy na \u015bwiat pracy i \u015bwiat polityki. Zintegrowane, zespolone w budowie lepszego jutra. Do tego drugiego, politycznego \u015bwiata zalicza\u0142em wszystkich zarz\u0105dc\u00f3w rzeczywisto\u015bci, w tym gospodarczej. W moim wyobra\u017ceniu mened\u017cerowie przerastali kompetencjami prost\u0105 \u201emas\u0119 pracownicz\u0105\u201d, ale za to mieli obowi\u0105zek wobec niej: optymalizowa\u0107 funkcjonowanie Gospodarki i Pa\u0144stwa. A pracownicy mieli obowi\u0105zek zaiwania\u0107, ale mieli te\u017c prawo oczekiwa\u0107, \u017ce ich udzia\u0142em b\u0119dzie post\u0119p i wzrost dobrobytu, proporcjonalny do ich wysi\u0142ku, ich wk\u0142adu w rozw\u00f3j kraju.<\/p>\n

W mojej koncepcji stosunk\u00f3w mi\u0119dzy oboma \u015bwiatami mie\u015bci\u0142y si\u0119 UZGODNIENIA (s\u0142owa tego u\u017cy\u0142 w jakim\u015b artykule \u2013 Poszukiwania<\/em> \u2013 Micha\u0142 Rutkowski), ale nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 STRAJKI i podobne kije w szprychy gospodarczo-spo\u0142ecznych k\u00f3\u0142 zamachowych.<\/p>\n

(Og\u00f3lnie jestem daleki od awantur, cho\u0107 \u2013 kiedy s\u0105 \u2013 nie mam w\u0105tpliwo\u015bci i obaw, odwagi mi te\u017c chyba nie brakuje.).<\/p>\n

J\u00f3zef Balcerek \u2013 pomijaj\u0105c fakt, \u017ce wi\u0119cej wiedzia\u0142 o \u017cyciu \u2013 klas\u0119 robotnicz\u0105 (do ko\u0144ca u\u017cywa\u0142 tego sformu\u0142owania) uwa\u017ca\u0142 za jedynego suwerena gospodarczego i w konsekwencji politycznego. Na tle SGPiS-owskiej profesury by\u0142 dziwad\u0142em. Ma\u0142o kto rozumie, \u017ce uczelnia ta bezwiednie szkoli\u0142a pragmatyk\u00f3w, manipulator\u00f3w gospodarczych, a nie ideowych janczar\u00f3w socjalizmu, cho\u0107 uchodzi\u0142a za ku\u017ani\u0119 kadr czerwonych.<\/p>\n

Profesor dawa\u0142 klasie robotniczej wszelkie wyobra\u017calne upowa\u017cnienia spo\u0142eczne i polityczne. Samorz\u0105d robotniczy (pracowniczy) \u2013 to najwa\u017cniejszy podmiot \u017cycia publicznego.\u00a0 <\/span>Na tym punkcie by\u0142 pryncypialny a\u017c do granic emocji, kt\u00f3rych nie ukrywa\u0142: wiedzia\u0142 lepiej ni\u017c inni, \u017ce ca\u0142y ten numer z Solidarno\u015bci\u0105 nie jest \u201ekorzennie czysty\u201d, \u017ce ob\u0142owi\u0105 si\u0119 na nim jak zwykle mieszacze, a ryzykuj\u0105cy g\u0142owami robotnicy jak zwykle zostan\u0105 odes\u0142ani na koniec kolejki.<\/p>\n

Profesora mia\u0142em wyj\u0105tkowo mo\u017cliwo\u015b\u0107 podziwia\u0107 z bliska na Otrycie: do chaty Socjologa \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 Henryk Kliszko J\u00f3zefa Balcerka, Leszka Nowaka, Wojtka Lamentowicza, mo\u017ce jeszcze dwie-trzy osoby z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki. Wieczory przy winie. Moja rola ogranicza\u0142a si\u0119 do zapewnienia (via WCSRN) strony finansowej, czyli \u201eaprowizacji\u201d, ale dawa\u0142o mi to przywilej uczestnictwa w spotkaniach niemal wagi historycznej.<\/p>\n

Podczas jednego z dw\u00f3ch-trzech wieczor\u00f3w postaci\u0105 numer 1 by\u0142 J\u00f3zef Balcerek. Z w\u0142a\u015bciwym sobie przej\u0119ciem, z widoczn\u0105 a\u017c nazbyt bezsiln\u0105 irytacj\u0105 opowiada\u0142 o tym, jak solidarno\u015bciowi mieszacze ci\u0105gn\u0105 robotnik\u00f3w w czarn\u0105 dziur\u0119. Niemal krzycza\u0142. Prze\u017cywa\u0142 jakby od tego zale\u017ca\u0142o jego \u017cycie, a przecie\u017c nie musia\u0142, jego byt nie by\u0142 ani zagro\u017cony, ani niepewny, ani marginalny. Tyle, \u017ce w swoich koncepcjach spo\u0142ecznych \u201epodr\u00f3\u017cowa\u0142 r\u00f3wnolegle\u201d. Jego tor pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musia\u0142 si\u0119 rozjecha\u0107 z g\u0142\u00f3wnym nurtem.<\/p>\n

On widzia\u0142, \u017ce to ju\u017c nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n

Ja dostrzeg\u0142em o wiele p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<\/strong>autobiografia-szarego-czlowieka.blog.onet.pl<\/p>\n

\"Stanis\u0142aw_Lentz_Strajk_1910\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: W\u00a0Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"W Polsce po 1989 r. dyskusj\u0119 o ustroju gospodarczym Polski zdominowali medialnie ekonomi\u015bci g\u0142osz\u0105cy agresywny liberalizm, gotowi utopi\u0107 w b\u0142ocie i \u015blinie ka\u017cdego, kto kwestionowa\u0142 \"konsensus waszyngto\u0144ski\", ich b\u00f3stwo. Dominacja ta trwa w zasadzie do dzi\u015b, cho\u0107 odrobin\u0119 os\u0142ab\u0142a. Jednak wbrew medialnemu obrazowi w Republice Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u nigdy nie brakowa\u0142o tw\u00f3rc\u00f3w refleksji gospodarczej, kt\u00f3rzy krytykowali liberalizm i nie ograniczali jego krytyki do socjalliberalnej \"koncesjonowanej opozycji\", mamrocz\u0105cej: \"wolny rynek\" to jedyna droga rozwoju gospodarczego, tylko trzeba go troszk\u0119 uzupe\u0142ni\u0107\/skorygowa\u0107... W Polsce rozprzedawanej ju\u017c przez Balcerowicza jako pierwsi z krytyk\u0105 liberalnej polityki gospodarczej wyst\u0105pili uczeni urodzeni w latach dwudziestych (Witold Kie\u017cun, Stefan Kurowski, Tadeusz Kowalik, Andrzej Karpi\u0144ski). Opierali si\u0119 oni przy tym generalnie na dorobku polskich nauk ekonomicznych, zamiast kserowa\u0107 modne teorie z zagranicy i przepisywa\u0107 zachodnie ksi\u0105\u017cki. W \u015brodowisku ekonomist\u00f3w byli z regu\u0142y poddawani ostracyzmowi przez m\u0142odszych od nich czcicieli Friedmana i Hayeka. Obok wymienionych wcze\u015bniej, do tego samego pokolenia najstarszych krytyk\u00f3w liberalizmu ekonomicznego doby III RP nale\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c prof. J\u00f3zef Balcerek (1922-1995). Poni\u017cszy szkic, spisany w 2011 r., po\u015bwi\u0119cony jest jego pami\u0119ci.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,12],"tags":[4179,255,321,344,1395,4180,3809,513,4182,2488,4184,871,4183,4181,874,4177,892,4178,4176,1022],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/Stanis\u0142aw_Lentz_Strajk_1910.jpg?fit=624%2C1024&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-6N8","jetpack-related-posts":[{"id":16207,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16207","url_meta":{"origin":26110,"position":0},"title":"Adam Danek: \u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d","date":"31 sierpnia 2014","format":false,"excerpt":"\u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d \u2013 w ten spos\u00f3b charakteryzuje swoje pogl\u0105dy wielu sympatyk\u00f3w, czy nawet dzia\u0142aczy lu\u017ano poj\u0119tej prawicy w naszym kraju. I to takich, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 siebie samych za prawic\u0119 autentyczn\u0105, w przeciwie\u0144stwie do rozmem\u0142anej i raczej bezideowej centroprawicy, mieszcz\u0105cej si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie polskiego \u017cycia politycznego. Je\u017celi zwr\u00f3ci\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/liberal-conservative_1200x675a.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17116,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17116","url_meta":{"origin":26110,"position":1},"title":"Polska: Wolny rynek zbydl\u0119cenia","date":"26 pa\u017adziernika 2014","format":false,"excerpt":"Dziennikarz gospodarczy Rafa\u0142 Wo\u015b w obszernym artykule opisuje, jak \u201ewolny rynek kolonizuje sektor publiczny w Polsce\u201d, jak destruktywny wp\u0142yw wywiera kultura gospodarcza liberalizmu na ten ostatni, a tak\u017ce na wi\u0119zi spo\u0142eczne i mentalno\u015b\u0107 Polak\u00f3w. Oto fragmenty artyku\u0142u: W bardzo podobnym kierunku id\u0105 najnowsze publikacje anarchizuj\u0105cego antropologa z LSE Davida Graebera,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/capitalism.jpg?fit=514%2C556&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32115,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32115","url_meta":{"origin":26110,"position":2},"title":"Adam Danek: Ograniczy\u0107 „wolny rynek”!","date":"15 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"Przez wiele lat w tych polskich \u015brodowiskach lu\u017ano poj\u0119tej prawicy, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142y siebie za jej ideow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (i w ten spos\u00f3b podkre\u015bla\u0142y sw\u0105 odmienno\u015b\u0107 od skoncentrowanej na bie\u017c\u0105cej walce o sto\u0142ki parlamentarne, coraz bardziej bezideowej \u201eumiarkowanej prawicy\u201d czy te\u017c \u201ecentroprawicy\u201d \u2013 bardziej zas\u0142uguj\u0105cej na miano pipi-prawicy) dominowa\u0142o bezwzgl\u0119dnie prze\u015bwiadczenie o\u2026","rel":"","context":"In "Ekonomia"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/images.jpg?fit=243%2C208&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34484,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34484","url_meta":{"origin":26110,"position":3},"title":"Konrad R\u0119kas: Wielka Polska Liberalna?","date":"18 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Starcza to czy dzieci\u0119ca choroba nawrotowa ruchu narodowego? Znowu czytam i s\u0142ysz\u0119 co\u015b w gu\u015bcie \"Wielka Polska Liberalna\". A przecie\u017c je\u015bli (nadal) b\u0119dzie \"liberalna\" - nigdy nie stanie si\u0119 Wielka. Za to coraz mniej b\u0119dzie polska... Kolejny ju\u017c raz tak zwana niezale\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 sceny politycznej \u2013 okazuje si\u0119 by\u0107 zale\u017cna\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mikke_balcerowicz.jpg?fit=495%2C330&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6111,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6111","url_meta":{"origin":26110,"position":4},"title":"Wac\u0142aw Mejbaum: O obozie ma\u0142ego cz\u0142owieka w Polsce","date":"23 sierpnia 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: W dyskusjach nad tym, co tak naprawd\u0119 jest najbardziej narodowe, od lat przewija si\u0119, jak mantra, twierdzenie, \u017ce \u201eruch narodowy by\u0142 wolnorynkowy\u201d. Jakkolwiek twierdzenie to jest co najmniej dyskusyjne i nadmiernie uog\u00f3lniaj\u0105ce, decydujemy si\u0119 przedstawi\u0107 Czytelnikom artyku\u0142 my\u015bliciela politycznego, kt\u00f3ry tak\u017ce doszed\u0142 do wniosku, \u017ce ob\u00f3z narodowy jest\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":8305,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8305","url_meta":{"origin":26110,"position":5},"title":"Polska: Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeciw liberalizmowi","date":"31 marca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 \u00a0Arcybiskup J\u00f3zef Michalik, metropolita przemyski i przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Polski, wyg\u0142aszaj\u0105c kazanie podczas niedzielnej Mszy rezurekcyjnej w Przemy\u015blu, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na g\u0142\u0119bsze przyczyny zapa\u015bci gospodarczej, kt\u00f3ra od kilku lat dotyka pa\u0144stwa Europy. \u2013 Powiedzmy szczerze \u2013 ten kryzys ekonomiczny jest uwarunkowany kryzysem to\u017csamo\u015bci Europy. Bo Europa, kt\u00f3ra nie chce\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26112,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26110\/revisions\/26112"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}