{"id":26568,"date":"2016-08-21T16:20:28","date_gmt":"2016-08-21T14:20:28","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=26568"},"modified":"2016-08-21T23:26:33","modified_gmt":"2016-08-21T21:26:33","slug":"karol-bogumir-stolzman-partyzantka-jako-wojna-totalna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=26568","title":{"rendered":"Karol Bogumir Stolzman: Partyzantka jako wojna totalna"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/strong>Do mniej znanych nast\u0119pstw polskich powsta\u0144 narodowych nale\u017cy fakt, i\u017c to Polacy jako pierwsi w Europie zacz\u0119li, ju\u017c w XIX wieku, rozwija\u0107 teori\u0119 wojny partyzanckiej. Do jej prekursor\u00f3w nale\u017ca\u0142 Karol Bogumir Stolzman, autor wydanego na emigracji traktatu \u201ePartyzantka, czyli wojna dla lud\u00f3w powstaj\u0105cych najw\u0142a\u015bciwsza\u201d (1844), kt\u00f3rego fragment prezentujemy poni\u017cej. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje wyra\u017cony w nim pogl\u0105d, \u017ce dzia\u0142a\u0144 powsta\u0144czych nie wi\u0105\u017c\u0105 mi\u0119dzynarodowe konwencje i normy prawne, w tym wojenne prawo humanitarne. Wyprzedza on znacznie p\u00f3\u017aniejsze, XX-wieczne koncepcje wojny rewolucyjnej i wojny totalnej. <\/em>(A.D.)<\/p>\n

Przepisy taktyki wojennej maj\u0105 mi\u0119dzy innymi cel zapobiegania, aby si\u0119 wojsko nie rozprasza\u0142o i przewiduj\u0105 wszystkie okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mu tym z\u0142em zagra\u017ca\u0107 mog\u0105. Obroty zasadzaj\u0105 si\u0119 na: rozwijaniu linii, na formowaniu kolumn, na \u015bciskaniu si\u0119 w masy, na zmienianiu frontu; a wszystko jest wyrachowane i skombinowane tak, aby nigdy z oka nie straci\u0107 podstawy wojennej, to jest punktu \u015brodkowego, jako osi dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3r\u0105 by\u0142aby twierdza, osza\u0144cowany ob\u00f3z lub kraina, kt\u00f3rej obszar samo przyrodzenie [tj. przyroda \u2013 przyp. Red. Xportalu] obronnym uczyni\u0142o, a sk\u0105d by zaopatrywa\u0107 si\u0119 mo\u017cna w artyleri\u0119, amunicj\u0119, tabory, sprz\u0119t wojenny, pieni\u0105dze, \u017cywno\u015b\u0107, s\u0142owem we wszelkie zasoby nieodbicie dla utrzymania armii w sta\u0142ym i koniecznym po\u0142\u0105czeniu potrzebne; dzi\u015b bowiem wojna nie poprzestaje, jak kiedy\u015b, na prostym odparciu nieprzyjaciela, o ile by\u0107 mo\u017ce najdalej, ale zarazem na opanowaniu tych miejsc, kt\u00f3re w sobie zawieraj\u0105 \u017cywio\u0142y si\u0142\u0119 jego stanowi\u0105ce.<\/p>\n

Genera\u0142 korpusem dowodz\u0105cy zmuszony jest dzia\u0142ania swoje zamyka\u0107 w obr\u0119bie \u015brodk\u00f3w, jakie posiada. Oto jest mniej wi\u0119cej system, z kt\u00f3rym w zapasy p\u00f3j\u015b\u0107 mamy i kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017cy\u0107 trzeba.<\/p>\n

Aby to zwyci\u0119stwo by\u0142o niepochybnym, wypada ca\u0142\u0105 energi\u0119 narodu, wszystkie jego pojedyncze si\u0142y i ducha, kt\u00f3ry jest ju\u017c jednostajny, w jednostajny ruch wprawi\u0107 i ku jednemu zwr\u00f3ci\u0107 celowi, to jest zniszczenia nieprzyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n

Od chwili wybuchni\u0119cia powstania wszystkie przyj\u0119te prawa regularno-wojenne ustaj\u0105 i ka\u017cde, jakie b\u0105d\u017a, dzia\u0142anie jest nie tylko dozwolone, ale za \u015bwi\u0119te uwa\u017cane, skoro nas do celu doprowadzi\u0107 obiecuje.<\/p>\n

Oswobodzi\u0107 Polsk\u0119 \u2013 oto jedyne prawo.<\/p>\n

Prawid\u0142a wzajemnych wzgl\u0119d\u00f3w, za obowi\u0105zuj\u0105ce przez walcz\u0105ce rz\u0105dy mi\u0119dzy sob\u0105 uznane, powstania nie wi\u0105\u017c\u0105. Nie u\u017cywaj\u0105c opieki prawa narod\u00f3w [tj. prawa mi\u0119dzynarodowego \u2013 przyp. Red. Xportalu], wyj\u0119tym spod niego b\u0119d\u0105c, nie ulega jego przepisom. Dopiero wtedy zaczyna mu ulega\u0107, gdy pa\u0144stwo, z kt\u00f3rym walczy, uznawa je r\u00f3wnym sobie; jednym s\u0142owem, gdy powstanie pa\u0144stwem si\u0119 staje, to jest gdy celu swego dopina. Do owej pory s\u0105 \u015brodki w zwyk\u0142ych mi\u0119dzy pa\u0144stwami wojnach za barbarzy\u0144skie uznane, kt\u00f3rych mo\u017ce i powinno powstanie u\u017cy\u0107, bo stanowi\u0105 o jego zbawieniu. Pogwa\u0142ciciel naj\u015bwi\u0119tszego z praw ludzkich, prawa narodowej niepodleg\u0142o\u015bci, buntownik przeciw jego wszechw\u0142adztwu, spodziewa\u0107 si\u0119 ich i, je\u015bli mo\u017ce, strzec si\u0119 ich powinien. U\u017cyciu ich winna jest Hiszpania zniszczenie 80.000 Napoleona bohater\u00f3w.<\/p>\n

Gor\u0105ca mi\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny, przebieg\u0142o\u015b\u0107, niezmordowana czynno\u015b\u0107, wytrwa\u0142o\u015b\u0107 niczym niezachwiana, s\u0105 najwa\u017cniejszymi i najg\u0142\u00f3wniejszymi przymiotami tej wojny. Zapa\u0142 i baczna przezorno\u015b\u0107 nigdy si\u0119 z sob\u0105 rozwodzi\u0107 nie powinny.<\/p>\n

Odpiera\u0107 i niweczy\u0107 skutki i korzy\u015bci, jakie wr\u00f3g z prawide\u0142 i zasad taktyki otrzymuje, b\u0119dzie g\u0142\u00f3wn\u0105 d\u0105\u017cno\u015bci\u0105 \u015bwi\u0119tych narodowego powstania hufc\u00f3w; w tym celu przeto niezliczone masy powsta\u0144c\u00f3w, rozporz\u0105dzone dooko\u0142a miejsc, w kt\u00f3rych wr\u00f3g przebywa, udanymi lub prawdziwymi napadami do tego stopnia niepokoi\u0107 i nu\u017cy\u0107 go powinny, aby go zniewoli\u0107 do oddalenia si\u0119 na tak\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od \u015brodka strategicznego obwodu, i\u017cby os\u0142abiaj\u0105c przez to promienie swoje ich rozwlek\u0142o\u015bci\u0105, zmuszony by\u0142 do dawania je\u015bli nie \u017cadnego, to przynajmniej bardzo w\u0105t\u0142ego oporu; i aby promienie te, z powodu znacznej odbieg\u0142o\u015bci obwodu od \u015brodka b\u0119d\u0105c niezmiernie rozwlek\u0142ymi, przez oddzia\u0142y powsta\u0144c\u00f3w napadami bocznymi od \u015brodka obskoczone, z \u0142atwo\u015bci\u0105 od ich podstawy odci\u0119te, otoczone i rozbite by\u0107 mog\u0142y.<\/p>\n

Ca\u0142a przestrze\u0144 mi\u0119dzy obwodem, na kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 oddzia\u0142y powsta\u0144c\u00f3w a armi\u0105 nieprzyjacielsk\u0105 do takiego stanu doprowadzon\u0105 by\u0107 powinna, aby z niej wr\u00f3g \u017cadnej nie m\u00f3g\u0142 ci\u0105gn\u0105\u0107 korzy\u015bci. Ogie\u0144 i woda powinny z niej zrobi\u0107 pustyni\u0119, na kt\u00f3rej by nieprzyjaciel ani \u017cywno\u015bci, ani fura\u017cu, ani \u017cadnej rzeczy nie znalaz\u0142, bez kt\u00f3rej wojsko regularne obej\u015b\u0107 si\u0119 i istnie\u0107 nie mo\u017ce. W tym celu trzeba niziny zalewa\u0107, na wzg\u00f3rzach po\u017cary roznieca\u0107. Tym sposobem wr\u00f3g zostanie zmuszony wys\u0142a\u0107 przez to \u017carz\u0105ce si\u0119 jezioro liczne oddzia\u0142y, aby walczy\u0107 z powsta\u0144cami dla zdobycia sobie \u015brodk\u00f3w wy\u017cywienia. W\u00f3wczas rozwleczone i tym samym os\u0142abione, a nadto od \u015brodka, czyli podstawy, zupe\u0142nie oderwane, promienie si\u0142 nieprzyjacielskich bez trudno\u015bci pokonane i ca\u0142kowicie starte by\u0107 mog\u0105.<\/p>\n

Powsta\u0144cy przez samo ju\u017c wprowadzanie w g\u00f3ry i lasy trz\u00f3d, zbo\u017ca i owoc\u00f3w zamieniaj\u0105 obszar, na kt\u00f3ry wr\u00f3g wst\u0119puje, w istotn\u0105 pustyni\u0119; ale chc\u0105c to dzie\u0142o uzupe\u0142ni\u0107, trzeba wszystkie drogi, brody w rzekach szerokimi i g\u0142\u0119bokimi poprzecznymi rowami przekopywa\u0107; pod w\u0105wozami i wszelkimi ciasnymi drogami, kt\u00f3re nieprzyjaciel przebywa\u0107 mo\u017ce, popodk\u0142ada\u0107 miny i ogniowe ich zespolenie tak urz\u0105dzi\u0107, aby wybuch w por\u0119 nast\u0105pi\u0142, to jest w chwili, kiedy wr\u00f3g si\u0119 nad nimi znajduje. Wybuch w por\u0119 jest najskuteczniejszy, wszak\u017ce za rych\u0142y lub sp\u00f3\u017aniony zawsze jeszcze korzy\u015b\u0107 przyniesie, bo umys\u0142y przerazi i pop\u0142och mi\u0119dzy \u017co\u0142nierstwo rzuci. Rzeki, kana\u0142y mocnymi tamami tak pozamyka\u0107, aby woda w stron\u0119 nieprzyjaci\u00f3\u0142 z nich wyst\u0119puj\u0105ca og\u00f3ln\u0105 pow\u00f3d\u017a na p\u0142aszczy\u017anie sprawi\u0107 mog\u0142a, na kt\u00f3rej gdyby si\u0119 przeciwnik koniecznie chcia\u0142 utrzyma\u0107, niemniej dozna\u0142by kl\u0119ski, bo zepsute wyziewami powietrze ci\u0119\u017ckie choroby, a za nimi \u015bmier\u0107 w jego szeregi nios\u0142o. Mosty, kt\u00f3re nieprzyjacielowi przebywanie rzek u\u0142atwi\u0107 mog\u0105, tudzie\u017c m\u0142yny i piece piekarskie poniszczy\u0107, studnie i \u017ar\u00f3d\u0142a zatru\u0107; wszelkie zbo\u017ce, siano, ogrodowizny, kt\u00f3rych uprowadzi\u0107 nie ma \u015brodka, to\u017c i drzewa, pojedyncze domy po p\u0142aszczy\u017anie rzucone, ca\u0142e nawet wsie mi\u0119dzy promieniami si\u0142 nieprzyjacielskich le\u017c\u0105ce ogniem zniszczy\u0107. Tym sposobem wr\u00f3g dooko\u0142a punktu przeze\u0144 zajmowanego pozbawiony wszelkich \u015brodk\u00f3w utrzymania, b\u0119dzie zmuszony wszystkie zasoby z miejsc niezmiernie oddalonych sprowadzi\u0107: z czego wyniknie dla niego konieczno\u015b\u0107 rozwleczenia i oddalenia swych promieni od \u015brodka strategicznego, a w\u00f3wczas oddzia\u0142y powsta\u0144c\u00f3w, odci\u0105gaj\u0105c go ile mo\u017cno\u015bci od jego podstawy, zrobi\u0105 lini\u0119 oderwanych jego cz\u0119\u015bci od wojska na miejscu pozosta\u0142ego tak w\u0105t\u0142ymi, \u017ce ani swych bok\u00f3w, ani swego ty\u0142u, ani te\u017c transport\u00f3w swoich zabezpieczy\u0107 nie b\u0119dzie w stanie.<\/p>\n

Nie jest to wojna kr\u00f3la, ale Ludu; wojna mas rozdzielonych na mn\u00f3stwo cz\u0119\u015bci dzia\u0142aj\u0105cych przeciw jednej lub wi\u0119cej armii taktycznie prowadzonych. W ci\u0105gu tego periodu ka\u017cdy Polak Ojczyzn\u0119 szczerze mi\u0142uj\u0105cy i maj\u0105cy serce prawego uci\u015bnionej matki syna po\u015bpieszy z zapa\u0142em za tropem najezdnik\u00f3w i b\u0119dzie mia\u0142 sobie za r\u00f3wnie rozkoszn\u0105, jak chlubn\u0105 czynno\u015b\u0107, aby z nich co dnia jednego przynajmniej sprz\u0105tn\u0105\u0107.<\/p>\n

Utarczki, zasadzki, napady, podej\u015bcia, podchwyty s\u0105 \u015brodkami najkorzystniejszymi dla wojny partyzanckiej, czyli dla powstania.<\/p>\n

Armia lub armie nieprzyjacielskie tych tylko miejsc panami by\u0107 powinny, na kt\u00f3rych si\u0119 chwilowo i materialnie znajduj\u0105. Ka\u017cdego dnia eskorta jaka rozsiekana, transport zabrany lub zniszczony, pojedyncze oddzia\u0142y rozbite, pl\u0105druj\u0105cy pozbawiani swych \u0142up\u00f3w i na \u015bmier\u0107 ubijani by\u0107 powinni; kurier\u00f3w nale\u017cy przejmowa\u0107, komunikacj\u0119 przecina\u0107, s\u0142owem, nic wroga od ka\u017cdochwilowej zag\u0142ady ochroni\u0107 nie powinno, je\u015bli si\u0119 w kupie i w znacznych nie trzyma korpusach lub nie pozamyka w twierdzach, a w kt\u00f3rych odci\u0119ty, winien by\u0107 z czasem doprowadzony do wyczerpni\u0119cia swych zapas\u00f3w i do ostateczno\u015bci poddania si\u0119 lub znalezienia g\u0142odnej \u015bmierci.<\/p>\n

Po wsiach nale\u017cy porobi\u0107 do\u0142y wewn\u0105trz od wilgoci zabezpieczone, a na zewn\u0105trz szczelnie pozamykane, aby nieprzyjaciel, ponad nimi przechodz\u0105c, dostrzec ich nie m\u00f3g\u0142. W tych do\u0142ach trzeba zbo\u017ce poukrywa\u0107.<\/p>\n

Ca\u0142y system tej wojny g\u0142\u00f3wnie na tym si\u0119 zasadza, aby nieprzyjaciela, \u017ce tak powiemy, zmusi\u0107 do strawienia samego siebie. W tym celu, po odj\u0119ciu mu wszelkich \u015brodk\u00f3w wy\u017cywienia, po zmuszeniu go do \u015bci\u0105gania wszystkich zasob\u00f3w z w\u0142asnego kraju, a przynajmniej ze znacznej odleg\u0142o\u015bci, trzeba na\u0144 napada\u0107 niespodziewanie i wszelkie jego poruszenia bezustannie niepokoi\u0107; korzysta\u0107 z ka\u017cdego stanowiska i miejscowo\u015bci bardziej nam, ani\u017celi jemu sprzyjaj\u0105cych; przeci\u0105gn\u0105\u0107 walk\u0119 ile mo\u017cno\u015bci mi\u0119dzy g\u00f3ry, jeziora, lasy, bagna, zmusza\u0107 przeciwnika do oddalenia si\u0119 znacznie od swej podstawy; ukazywa\u0107 mu si\u0119 od frontu, a kiedy s\u0105dzi, \u017ce nadesz\u0142a chwila rozprawienia si\u0119 z nami, cofn\u0105\u0107 si\u0119 nagle, aby na\u0144 uderzy\u0107 z boku i z ty\u0142u; ci\u0105gn\u0105\u0107 go, otacza\u0107, a w ko\u0144cu, gdy si\u0119 go ujrzy wycie\u0144czonym i bliskim ulegni\u0119cia, ze wszech stron i z najwi\u0119ksz\u0105 gwa\u0142towno\u015bci\u0105 na\u0144 uderzy\u0107.<\/p>\n

Roj\u0105cy si\u0119 od hufc\u00f3w partyzanckich obszar narodowy zmusi nieprzyjaciela do tylu rozmaitych dzia\u0142a\u0144 wojennych, ile znacznie mi\u0119dzy sob\u0105 rozdalonych punkt\u00f3w hufce te zajmowa\u0107 b\u0119d\u0105. Ci\u0105gle znikaj\u0105c i znowu si\u0119 ukazuj\u0105c, zmusz\u0105 go w jednej stronie do dzia\u0142a\u0144 zaczepnych, w drugiej do odpornych; wci\u0105gn\u0105 go w nowy rodzaj opierania si\u0119 dzia\u0142aniom, kt\u00f3rymi bezustannie niepokojony, uznojony i z si\u0142 wycie\u0144czony zostanie.<\/p>\n

Staraniem oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich b\u0119dzie zabezpieczy\u0107 si\u0119 przeciw napadom nieprzyjaciela i ci\u0105gle mu dokuczaj\u0105c, nieustannie go szarpi\u0105c, przed\u0142u\u017ca\u0107 ile mo\u017cno\u015bci wojn\u0119; przecina\u0107 mu komunikacj\u0119; pozamyka\u0107 mu trudne przej\u015bcia, stawia\u0107 mu rozmaite sid\u0142a, stale spotkania z nim na p\u0142aszczy\u017anie unika\u0107, a nade wszystko nie przyjmowa\u0107 bitwy bez pewno\u015bci wygranej.<\/p>\n

Przenosz\u0105c si\u0119 szybko z g\u00f3ry na g\u00f3r\u0119, ze wzg\u00f3rza na wzg\u00f3rze, z lasu do lasu, docieraj\u0105c do punkt\u00f3w, gdzie nieprzyjaciel rzeki przebywa\u0107 mo\u017ce, powinny oddzia\u0142y partyzanckie bez ustanku go \u015bciga\u0107 i stara\u0107 si\u0119 o wpieranie go do b\u0142ot, trz\u0119sawisk, jezior itp., czasem przypuszcza\u0107 ataki, niekiedy wykonywa\u0107 prawdziwe lub udane odwroty; czasami rozsypywa\u0107 si\u0119 na ma\u0142e kupki albo nawet na pojedyncze indywidua; potem nagle zebrawszy si\u0119 w hufiec, niepokoi\u0107 go w por\u0119; dzi\u015b mu niby dodawa\u0107 otuchy, jutro odwag\u0119 jego zachwia\u0107, aby \u017co\u0142nierze jego, przywiedzeni tym sposobem do ostateczno\u015bci fizycznego i umys\u0142owego znu\u017cenia, a nareszcie g\u0142odem i znojem wycie\u0144czeni, sprzykrzyli sobie wojowanie i doprowadzeni zostali do dawania w\u0105t\u0142ego tylko oporu, a w\u00f3wczas wr\u00f3g z gwa\u0142towno\u015bci\u0105 ze wszech stron napadni\u0119ty i otoczony w miejscu, sk\u0105d si\u0119 wydosta\u0107 nie mo\u017ce, upad\u0142szy na si\u0142ach i na duchu z \u0142atwo\u015bci\u0105 przez masy powsta\u0144c\u00f3w rozsiekany zostanie.<\/p>\n

Rozdzia\u0142 ten, b\u0119d\u0105cy niejako zbiorowym wywodem tego, co powsta\u0144cy czyni\u0107 powinni, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cel, dla kt\u00f3rego wedle ducha niniejszej cz\u0119\u015bci zbrojnie organizowa\u0107 i urz\u0105dza\u0107 si\u0119 maj\u0105, ko\u0144czymy t\u0105 maksym\u0105: \u017ce partyzant powinien by\u0107 wsz\u0119dzie i nigdzie, tak, aby go si\u0119 nieprzyjaciel na wszystkich obawia\u0142 punktach, a na \u017cadnym nie znalaz\u0142.<\/p>\n

Karol Bogumir Stolzman<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>Karol Bogumir Stolzman, Partyzantka<\/em>, [w:] Karol Bogumir Stolzman, Partyzantka<\/em>, Henryk Kamie\u0144ski, Wojna ludowa<\/em>, opracowa\u0142 i wst\u0119pem opatrzy\u0142 pp\u0142k dr Leon Przemski, wyd. Wydawnictwo \u201ePrasa Wojskowa\u201d, Warszawa 1949, s. 5-11 (cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza \u2013 Urz\u0105dzenie si\u0142y zbrojnej<\/em>, rozdzia\u0142 I\u00a0\u2013\u00a0O systemie wojny partyzanckiej w og\u00f3lno\u015bci<\/em>). (Pisowni\u0119 i interpunkcj\u0119 uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniono. Tytu\u0142 nad tekstem pochodzi od Redakcji Xportalu.)<\/p>\n

Karol Bogumir (lub Bogumi\u0142) Stolzman<\/strong> (1793-1854) \u2013 podczas odwrotu wojsk Napoleona przez Warszaw\u0119 zim\u0105 1812 r. na ochotnika zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. W kampanii 1813 r. walczy\u0142 w bitwach pod L\u00fctzen, Budziszynem i Lipskiem. Po powrocie do kraju oficer armii Kr\u00f3lestwa Polskiego. Uczestnik \u201enocy listopadowej\u201d w 1830 r. i wojny polsko-rosyjskiej w 1831 r. Po upadku powstania listopadowego dzia\u0142acz Wielkiej Emigracji i ruchu w\u0119glarskiego (karbonariuszy). Szef sztabu \u201ehufca \u015bwi\u0119tego\u201d, kt\u00f3ry wyruszy\u0142 z Francji dla wsparcia rewolucji we Frankfurcie nad Menem (1833). Od 1834 r. cz\u0142onek kierownictwa organizacji M\u0142oda Polska, wchodz\u0105cej w sk\u0142ad ruchu M\u0142odej Europy, za\u0142o\u017conego przez Giuseppego Mazziniego. W 1844 r. opublikowa\u0142 traktat o wojnie partyzanckiej, kt\u00f3ry \u2013 jak wykaza\u0142o \u015bledztwo prowadzone przez pruskie w\u0142adze \u2013 stanowi\u0142 potem jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych lektur organizator\u00f3w niedosz\u0142ego tr\u00f3jzaborowego powstania w 1846 r. W 1854 r., na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105, wydalony z Francji wraz z innymi polskimi rewolucjonistami.<\/p>\n

\"szuan_dobija_niebieskiego\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Do mniej znanych nast\u0119pstw polskich powsta\u0144 narodowych nale\u017cy fakt, i\u017c to Polacy jako pierwsi w Europie zacz\u0119li, ju\u017c w XIX wieku, rozwija\u0107 teori\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26569,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Od Redakcji: Do mniej znanych nast\u0119pstw polskich powsta\u0144 narodowych nale\u017cy fakt, i\u017c to Polacy jako pierwsi w Europie zacz\u0119li, ju\u017c w XIX wieku, rozwija\u0107 teori\u0119 wojny partyzanckiej. Do jej prekursor\u00f3w nale\u017ca\u0142 Karol Bogumir Stolzman, autor wydanego na emigracji traktatu \u201ePartyzantka, czyli wojna dla lud\u00f3w powstaj\u0105cych najw\u0142a\u015bciwsza\u201d (1844), kt\u00f3rego fragment prezentujemy poni\u017cej. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje wyra\u017cony w nim pogl\u0105d, \u017ce dzia\u0142a\u0144 powsta\u0144czych nie wi\u0105\u017c\u0105 mi\u0119dzynarodowe konwencje i normy prawne, w tym wojenne prawo humanitarne. Wyprzedza on znacznie p\u00f3\u017aniejsze, XX-wieczne konwencje wojny rewolucyjnej i wojny totalnej.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,12],"tags":[4364,4369,4363,4361,4371,4370,4362,4367,2506,2507,750,4366,4373,800,1230,4360,4368,2508,4359,4372,4365],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/szuan_dobija_niebieskiego.jpg?fit=550%2C288&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-6Uw","jetpack-related-posts":[{"id":26009,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26009","url_meta":{"origin":26568,"position":0},"title":"Kolumbia: Koniec wojny domowej","date":"28 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"23 czerwca w kuba\u0144skiej Hawanie prezydent Kolumbii Juan Manuel Santos i Timoleon Jimenez, dow\u00f3dca partyzantki FARC, zawarli porozumienie ko\u0144cz\u0105ce trwaj\u0105c\u0105 od przesz\u0142o 50 lat wojn\u0119 domow\u0105. Konflikt wybuch\u0142 w 1964 roku i wed\u0142ug szacunk\u00f3w poch\u0142on\u0105\u0142 oko\u0142o 250 tysi\u0119cy ofiar. Porozumienie wymaga ratyfikacji drog\u0105 referendum. Prezydent Santos przyzna\u0142, \u017ce Kolumbia nadal\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/kolumbia.jpg?fit=620%2C372&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32004,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32004","url_meta":{"origin":26568,"position":1},"title":"Rumunia: \u015amier\u0107 kr\u00f3la Micha\u0142a I","date":"6 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"We wtorek 5 grudnia w swojej rezydencji w Szwajcarii zmar\u0142 kr\u00f3l Rumunii Micha\u0142 I Hohenzollern-Sigmarinen. Pozbawiony tronu monarcha \u017cy\u0142 96 lat. Panowa\u0142 w latach 1927-1930 i w 1940-1947. W 1940 roku po puczu marsza\u0142ka Iona Antonescu i \u017belaznej Gwardii jego ojciec, Karol II, zosta\u0142 odsuni\u0119ty od w\u0142adzy, a Micha\u0142 ponownie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/King-Michael-1.jpg?fit=900%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":10266,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10266","url_meta":{"origin":26568,"position":2},"title":"Aleksandr Dugin: Co zrobi Rosja?","date":"7 wrze\u015bnia 2013","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Prezentujemy po\u015bwi\u0119cony sytuacji wok\u00f3\u0142 Syrii i mo\u017cliwej ameryka\u0144skiej interwencji zbrojnej w tym kraju wywiad z profesorem Aleksandrem Duginem przeprowadzony przez \u00a0niemieckiego dziennikarza i redaktora naczelnego miesi\u0119cznika \"Zuerst!\" Manuela Ochsenreitera. Manuel Ochsenreiter: Panie Profesorze, \u015bwiat stoi teraz w Syrii przed najwi\u0119kszym kryzysem mi\u0119dzynarodowym od czasu upadku Bloku Wschodniego w\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/dugin.png?fit=400%2C305&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":23656,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=23656","url_meta":{"origin":26568,"position":3},"title":"Wielka Brytania: Zmiana klimatu a terroryzm","date":"23 listopada 2015","format":false,"excerpt":"Zdaniem nast\u0119pcy brytyjskiego tronu zmiana klimatu mo\u017ce by\u0107 jedn\u0105 z przyczyn wojny w Syrii. Zmiany klimatu maj\u0105 by\u0107 wed\u0142ug ksi\u0119cia Karola podstawa przyczyn\u0105 wojny w Syrii, terroryzmu i w konsekwencji kryzysu uchod\u017aczego z kt\u00f3rym zmaga si\u0119 Europa. Jak powiedzia\u0142 on w wywiadzie udzielonym telewizji Sky News - \"Niekt\u00f3rzy z\u00a0nas m\u00f3wili\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/prince-charles.jpg?fit=858%2C536&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32024,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32024","url_meta":{"origin":26568,"position":4},"title":"KRLD: USA podpala lont wojny nuklearnej","date":"7 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"\u201eNie chcemy wojny, ale nie b\u0119dziemy si\u0119 przed ni\u0105 ukrywa\u0107, a gdy Stany Zjednoczone niew\u0142a\u015bciwie oceni\u0105 nasz\u0105 cierpliwo\u015b\u0107 i podpal\u0105 lont wojny nuklearnej, spowodujemy, \u017ce USA drogo zap\u0142aci, ponosz\u0105c konsekwencje dzia\u0142ania naszej pot\u0119\u017cnej si\u0142y nuklearnej, kt\u00f3r\u0105 konsekwentnie wzmacniamy\u201d, powiedzia\u0142 rzecznik MSZ KRLD w o\u015bwiadczeniu opublikowanym przez rz\u0105dow\u0105 agencj\u0119 KCNA. Rzecznik\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/merlin-to-scoop-126080456-129650-master1050.jpg?fit=828%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6476,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6476","url_meta":{"origin":26568,"position":5},"title":"Polska: Zmar\u0142a ksi\u0119\u017cna Maria Krystyna","date":"2 pa\u017adziernika 2012","format":false,"excerpt":"Ksi\u0119\u017cna Maria Krystyna Habsburg, potomkini \u017cywieckiej ga\u0142\u0119zi domu Habsburg\u00f3w, zmar\u0142a rankiem 2 pa\u017adziernika w \u017bywcu w wieku 88 lat. Zgodnie z ostatni\u0105 wol\u0105 Zmar\u0142ej cia\u0142o ksi\u0119\u017cnej spocznie w krypcie rodzinnej Habsburg\u00f3w w \u017cywieckiej konkatedrze. Pogrzeb odb\u0119dzie si\u0119 w przysz\u0142ym tygodniu. Maria Krystyna Immaculata El\u017cbieta Renata Alicja Gabriela Habsburg-Lotary\u0144ska, ksi\u0119\u017cniczka von\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26568"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26572,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26568\/revisions\/26572"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}