Scena ta staje mi przed oczami podczas bardzo wielu internetowych dyskusji z osobami, kt\u00f3rym szczerze wydaje si\u0119 \u017ce s\u0105 konserwatystami lub tradycjonalistami, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci nie maj\u0105 z tymi doktrynami nic wsp\u00f3lnego. <\/span><\/p>\n Cz\u0119sto przypad\u0142o\u015b\u0107 ta dotyka dzia\u0142aczy organizacji nacjonalistycznych, kt\u00f3rym wydaje si\u0119 \u017ce skoro s\u0105 wierz\u0105cy i na przyk\u0142ad nie lubi\u0105 homoseksualist\u00f3w, to czyni ich to automatycznie konserwatystami i tradycjonalistami i \u017ce mog\u0105 wypowiada\u0107 si\u0119 autorytatywnie jako reprezentanci tej doktryny. <\/span><\/p>\n Podobne z\u0142udzenia \u017cywi wielu katolik\u00f3w, kt\u00f3rym z konserwatyzmem i tradycjonalizmem myli si\u0119 sprzeciw wobec zmian wprowadzonych w Ko\u015bciele katolickim po II Soborze Watyka\u0144skim. Ewentualnie, uwa\u017caj\u0105 \u017ce samo bycie prawowiernym katolikiem wystarczy do nazwania si\u0119 konserwatyst\u0105, bo przecie\u017c konserwatyzm to jakoby nic innego jak prze\u0142o\u017cenie katolicyzmu na j\u0119zyk polityki.<\/span><\/p>\n Najbardziej groteskowy jest jednak przypadek libera\u0142\u00f3w, poniewa\u017c ze szczerym przekonaniem argumentuj\u0105 oni, \u017ce esencj\u0105 prawdziwego konserwatyzmu jest tak naprawd\u0119 prawicowa wersja liberalizmu, z ewentualnym dodatkiem obyczajno\u015bci i dobrych manier w \u017cyciu osobistym. Gdy przyjdzie im si\u0119 zetkn\u0105\u0107 z nieliberalnym konserwatyzmem, osobnicy ci albo dziwuj\u0105 si\u0119 niepomiernie \u017ce co\u015b takiego w og\u00f3le mo\u017ce istnie\u0107, albo (to du\u017co cz\u0119\u015bciej) dyskwalifikuj\u0105 konserwatyst\u0119 jako \u201efaszyst\u0119\u201d, \u201elewaka\u201d, \u201ezamordyst\u0119\u201d lub \u201esocjalist\u0119\u201d. <\/span><\/p>\n Zjawisko to prawdopodobnie ma swoj\u0105 przyczyn\u0119 psychologiczn\u0105 w tym, \u017ce mamy naturaln\u0105 tendencj\u0119 do przypisywania sobie wszystkich okre\u015ble\u0144 uznanych za \u201edobre\u201d, zrzucania za\u015b na przeciwnik\u00f3w wszystkich okre\u015ble\u0144 uznanych za \u201ez\u0142e\u201d.St\u0105d na przyk\u0142ad za\u0142o\u017cyciel pewnej libertaria\u0144skiej organizacji monarchistycznej powrzuca\u0142 do jej manifestu ideowego wszystkie najbardziej radykalne okre\u015blenia kojarz\u0105ce mu si\u0119 z prawic\u0105 i do dzi\u015b twierdzi ze jego formacja jest r\u00f3wnocze\u015bnie skrajnie katolicka, skrajnie konserwatywna, skrajnie liberalna i skrajnie nacjonalistyczna. <\/span><\/p>\n Z drugiej strony, istnieje pewna snobistyczna towarzysko konserwatywna organizacja katolicka, kt\u00f3ra przedstawicieli wszystkich nurt\u00f3w konserwatyzmu odmiennych ni\u017c reprezentowany przez ni\u0105 sam\u0105, podobnie jak wszystkich w gruncie rzeczy historycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych reprezentant\u00f3w tradycjonalizmu, obrzuca standardowym dla swej retoryki zestawem epitet\u00f3w obejmuj\u0105cych zazwyczaj \u201etrybalizm\u201d, \u201eekologizm\u201d, \u201ekomunizm\u201d i kilka innych kojarz\u0105cych si\u0119 jej dzia\u0142aczom negatywnie przypadkowych s\u0142\u00f3w \u2013 w oderwaniu jednak zar\u00f3wno od ich rzeczywistego znaczenia, jak te\u017c od faktycznych cech krytykowanego podmiotu. <\/span><\/p>\n Opr\u00f3cz psychologicznej mo\u017cna wskaza\u0107 r\u00f3wnie\u017c przyczyn\u0119 historyczn\u0105, kt\u00f3rej by\u0142 kontekst narodzin naszej wsp\u00f3\u0142czesnej prawicy w latach 1980. By\u0142y to czasy z jednej strony szczeg\u00f3lnej popularno\u015bci ideologii neoliberalnej na Zachodzie, z drugiej za\u015b bankructwa systemu realnego socjalizmu na Wschodzie. Efektem by\u0142o zatrucie neoliberalizmem co najmniej dw\u00f3ch dojrzewaj\u0105cych intelektualnie w latach \u201880 i \u201890 pokole\u0144 polskiej prawicy. Najbardziej inteligentni do dzi\u015b wyzdrowieli ju\u017c z tej choroby, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak publicyst\u00f3w czo\u0142owych prawicowych dziennik\u00f3w i tygodnik\u00f3w wci\u0105\u017c uwa\u017ca poparcie dla \u201ewolnego rynku\u201d i antyrosyjsko\u015b\u0107 za miar\u0119 prawicowo\u015bci. <\/span><\/p>\n Wbrew jednak z\u0142udzeniom kt\u00f3rym ulega wiele os\u00f3b, zar\u00f3wno konserwatyzm jak i tradycjonalizm posiadaj\u0105 swoj\u0105 daj\u0105c\u0105 si\u0119 zidentyfikowa\u0107 tre\u015b\u0107. Zaprzecza\u0107 pr\u00f3buj\u0105 temu wszyscy ci, kt\u00f3rzy odkryli lub kt\u00f3rym u\u015bwiadomiono \u017ce ich pogl\u0105dy z ow\u0105 tre\u015bci\u0105 nie maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego, zderzaj\u0105c ich w ten spos\u00f3b ze smutnym zapewne dla nich faktem, \u017ce konserwatystami tak naprawd\u0119 nie s\u0105, a uda\u0142o im si\u0119 jedynie na pewien czas konserwatystom ukra\u015b\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107, gdy przed laty podpisali nieczysty pakt z taczerowskim lub korwinowskim biesem. <\/span><\/p>\n Tak jak grany przez Mickey\u2019a Rourke bohater, z rozpaczliwym uporem powtarzaj\u0105 oni w k\u00f3\u0142ko \u201eI know who I am!\u201d, \u201eI know who I am!\u201d, przekonuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce konserwatyzm tak naprawd\u0119 nic nie znaczy, zatem \u017ce konserwatyst\u0105 mo\u017ce w gruncie rzeczy by\u0107 ka\u017cdy, tak wi\u0119c \u017ce w kategorii tej mieszcz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c oni sami. Prawda jest jednak dla nich mniej przyjemna i b\u0119d\u0105 musieli pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce konserwatywn\u0105 dusz\u0119 zaw\u0142aszczyli sobie drog\u0105 nieprawych konszacht\u00f3w, a miejsce dla ich w\u0142asnej jest w pot\u0119pionym kr\u0119gu libera\u0142\u00f3w i modernist\u00f3w. <\/span><\/p>\n Kto nie jest konserwatyst\u0105<\/b><\/span><\/p>\n Czym bowiem jest konserwatyzm<\/b>? Najkr\u00f3cej ujmuj\u0105c, przekonaniem \u017ce sprawiedliwy porz\u0105dek spo\u0142eczny by\u0142 porz\u0105dkiem istniej\u0105cym w okre\u015blonej przesz\u0142o\u015bci historycznej lub \u017ce jest porz\u0105dkiem istniej\u0105cym wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie (w takiej oczywi\u015bcie mierze, w jakiej porz\u0105dek doczesny mo\u017ce zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do sprawiedliwo\u015bci). Konserwatysta \u017cywi r\u00f3wnie\u017c przekonanie o organicznym charakterze spo\u0142ecze\u0144stwa i w zwi\u0105zku z tym godzi si\u0119 jedynie z takimi w nim zmianami, kt\u00f3re nie naruszaj\u0105 spo\u0142ecznej homeostazy i s\u0105 rozwini\u0119ciem ju\u017c istniej\u0105cych w zawi\u0105zku w organizmie spo\u0142ecznym tendencji. <\/span><\/p>\n Nie jest zatem konserwatyst\u0105 ten, dla kogo warto\u015bci\u0105 s\u0105 jedynie jakie\u015b wybrane elementy porz\u0105dku spo\u0142ecznego<\/b> \u2013 na przyk\u0142ad ryt mszalny lub religia \u2013 kto za\u015b do wszystkich pozosta\u0142ych odnosi si\u0119 w najlepszym razie z lekcewa\u017ceniem, w najgorszym za\u015b z nieskrywan\u0105 pogard\u0105 lub wr\u0119cz z otwart\u0105 wrogo\u015bci\u0105. Konserwatyzm nie jest \u201ekatolicyzmem politycznym\u201d, cho\u0107 oczywi\u015bcie wsp\u00f3\u0142czesny polski konserwatyzm jest konserwatyzmem katolickim. Tym niemniej, tak jak bycie konserwatyst\u0105 nie oznacza z automatu bycia katolikiem, tak te\u017c samo bycie katolikiem nie wystarczy by nazywa\u0107 si\u0119 konserwatyst\u0105. <\/span><\/p>\n Kto\u015b, kto zamiast traktowa\u0107 organizm spo\u0142eczny jako ca\u0142o\u015b\u0107 i d\u0105\u017cy\u0107 do jego wewn\u0119trznej harmonii i stabilizacji, przy ka\u017cdej mo\u017cliwej okazji wyszukuje preteksty by jedne \u2013 niechby nawet najwa\u017cniejsze \u2013 normy i warto\u015bci spo\u0142eczne skierowa\u0107 przeciwko wszystkim pozosta\u0142ym i tym pozosta\u0142ym odbiera\u0107 na ich gruncie wszelk\u0105 warto\u015b\u0107, jest socjopat\u0105 a nie konserwatyst\u0105. Pewien aktywny przed kilku laty w internecie hipsterski pseudokonserwatysta, kt\u00f3ry legitymizm i tradycjonalizm katolicki \u0142\u0105czy\u0142 z ojkofobi\u0105 i relatywizacj\u0105 p\u0142ci, sko\u0144czy\u0142 wreszcie w miejscu gdzie pasuje du\u017co bardziej ni\u017c do konserwatyzmu \u2013 widywany dzi\u015b bywa na manifestacjach \u201eRefugees welcome!\u201d i na spotkaniach \u201eKrytyki Politycznej\u201d. <\/span><\/p>\n Konserwatysta bowiem \u2013 o ile poprawnie rozpoznaje natur\u0119 rzeczywisto\u015bci \u2013 rzeczywi\u015bcie najwy\u017csze miejsce w hierarchii norm i warto\u015bci przyznaje tym zakotwiczonym bezpo\u015brednio w metafizyce, tak wi\u0119c wyprowadzanym z religii. B\u0119d\u0105c konserwatyst\u0105, na spo\u0142ecze\u0144stwo patrzy jednak jako na organizm, tak wi\u0119c na uk\u0142ad cechuj\u0105cy si\u0119 tyle\u017c hierarchicznym uporz\u0105dkowaniem, co r\u00f3wnie\u017c ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 i wzajemnym powi\u0105zaniem poszczeg\u00f3lnych jego cz\u0119\u015bci<\/b>. Postawiony wobec konieczno\u015bci po\u015bwi\u0119cenia d\u00f3br ni\u017cszych dla dobra wy\u017cszego i pozbawiony innego wyj\u015bcia zrobi to oczywi\u015bcie, b\u0119dzie jednak bole\u015bnie odczuwa\u0142 strat\u0119 tego, czego nie uda\u0142o mu si\u0119 uratowa\u0107. <\/span><\/p>\n Konserwatysta nie jest zatem nihilist\u0105<\/b> rado\u015bnie ta\u0144cz\u0105cym na gruzach dawnego spo\u0142ecze\u0144stwa, porzuconych lub zapomnianych zwyczaj\u00f3w, wyrugowanego z u\u017cycia j\u0119zyka, zdewastowanego krajobrazu, wymar\u0142ego lub rozpuszczonego w innym etnosu, kt\u00f3remu wydaje si\u0119 \u017ce na tle przemijalno\u015bci tych wszystkich d\u00f3br materialnych, tym ja\u015bniejszym blaskiem \u015bwieci niezmienno\u015b\u0107 i nieprzemijalno\u015b\u0107 Boga. Kto\u015b taki mo\u017ce by\u0107 prawowiernym i pobo\u017cnym wyznawc\u0105 jakiej\u015b religii, na pewno jednak nie jest konserwatyst\u0105. <\/span><\/p>\n Jako nihilista myli si\u0119 te\u017c oczywi\u015bcie, bo, zgodnie z tym co twierdz\u0105 konserwaty\u015bci, spo\u0142ecze\u0144stwo naprawd\u0119 jest organizmem i podmywanie oraz wyp\u0142ukiwanie jego materialnych fundament\u00f3w, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej spowoduje zawalenie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c misternej konstrukcji religijnej, po kt\u00f3rej wspina si\u0119 ono ku Bogu. <\/span><\/p>\n Prawdziwym konserwatyst\u0105 nie jest r\u00f3wnie\u017c ten, kto odmawia warto\u015bci lub odnosi si\u0119 z pogard\u0105 do przedchrze\u015bcija\u0144skiego dziedzictwa<\/b> swojego kraju lub swoich w\u0142asnych przodk\u00f3w, czy te\u017c do jego zachowanych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie relikt\u00f3w. Nawet je\u015bli ziarno prawdziwej wiary przyniesiono do Polski z zewn\u0105trz, to wzros\u0142o ono \u017cywi\u0105c si\u0119 sokami naszej rodzinnej ziemi i na \u017cyznym humusie jakim okaza\u0142y si\u0119 dla niego mentalno\u015b\u0107 i kultura naszych przodk\u00f3w. <\/span><\/p>\n Drewniane totemy i pomniki starej s\u0142owia\u0144skiej kultury dawno ju\u017c przegni\u0142y i zawali\u0142y si\u0119 wsi\u0105kaj\u0105c w ziemi\u0119, pami\u0119\u0107 o nich wci\u0105\u017c jednak przecie\u017c ziemi\u0119 t\u0119 u\u017cy\u017ania i daje nam si\u0142y by wznosi\u0107 dzi\u015b budowle kultury okazalszej i bli\u017cszej Bogu. Konserwatysta wie, \u017ce to co wsp\u00f3\u0142czesne zawsze wspiera si\u0119 na tym co minione i dlatego do przesz\u0142o\u015bci w\u0142asnego kraju i w\u0142asnego ludu odnosi si\u0119 z szacunkiem<\/b> \u2013 nie jest okcydentalist\u0105 ani \u0142aci\u0144skim szowinist\u0105 kulturowym dla kt\u00f3rego wszystko co sprzed chrztu i co nie\u0142aci\u0144skie i niezachodnie trzeba wypali\u0107 do go\u0142ej ziemi lub wyrwa\u0107 z korzeniami. <\/span><\/p>\n Konserwatysta \u015bwiadom jest wpisania w dziedzictwo swojego kraju i swojego narodu ca\u0142ej jego historii i ca\u0142ego jego dorobku \u2013 nawet z tych epok, w kt\u00f3rych nar\u00f3d zb\u0142\u0105dzi\u0142 lub zosta\u0142 zepchni\u0119ty na \u015blep\u0105 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 na historyczne manowce<\/b>. B\u0119dzie zatem co najmniej sceptycznie odnosi\u0142 si\u0119 do burzenia budynk\u00f3w, pomnik\u00f3w lub \u015bwi\u0105ty\u0144 wzniesionych w jego stolicy niechby, nawet przez zaborczy, ale jako\u015b tam przecie\u017c zakorzeniony historycznie przez ponad wiek dzia\u0142alno\u015bci rz\u0105d. <\/span><\/p>\n Z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 niech\u0119ci\u0105 b\u0119dzie patrzy\u0142 na niszczenie dorobku ludu cho\u0107by nawet s\u0142usznie wygnanego z przy\u0142\u0105czonych do jego pa\u0144stwa ziem, wcze\u015bniej jednak kszta\u0142tuj\u0105cego ich oblicze przez niemal sze\u015b\u0107set lat. B\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c przeciwny wynikaj\u0105cemu ze zideologizowania i doktrynerstwa niszczeniu dorobku materialnego i spo\u0142ecznego wypracowanego w ci\u0105gu niemal p\u00f3\u0142wiecza, gdy Polska rz\u0105dzona by\u0142a co prawda w my\u015bl za\u0142o\u017ce\u0144 b\u0142\u0119dnej ideologii i zale\u017cna by\u0142a od swojego wschodniego s\u0105siada, do\u015bwiadczenie tych kilkudziesi\u0119ciu lat sta\u0142o si\u0119 jednak \u2013 bynajmniej nie czysto negatywnym \u2013 do\u015bwiadczeniem \u017cycia kilku pokole\u0144 Polak\u00f3w, zapisuj\u0105c si\u0119 w naszej narodowej pami\u0119ci i wp\u0142ywaj\u0105c na nasz\u0105 dzisiejsz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107. <\/span><\/p>\n Kto nie jest tradycjonalist\u0105<\/b><\/span><\/p>\n Przyjrzeli\u015bmy si\u0119 wy\u017cej konserwaty\u015bcie i wskazali\u015bmy kilka kwestii, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cni si\u0119 on wyra\u017anie pogl\u0105dami od wielu os\u00f3b uwa\u017caj\u0105cych si\u0119 dzi\u015b za konserwatyst\u00f3w zupe\u0142nie bezpodstawnie. Na pocz\u0105tku naszej wypowiedzi wspomnieli\u015bmy te\u017c jednak o tradycjonali\u015bcie<\/b> i teraz nadszed\u0142 czas, by i jemu po\u015bwi\u0119ci\u0107 nieco miejsca. Tradycjonalist\u0119 zatem od konserwatysty r\u00f3\u017cni oderwanie jego koncepcji sprawiedliwego porz\u0105dku spo\u0142ecznego od rzeczywisto\u015bci materialnej. <\/span><\/p>\n Konserwatysta upatruje mo\u017cliwego do urzeczywistnienia idea\u0142u we wsp\u00f3\u0142czesnej sobie tera\u017aniejszo\u015bci lub w zmitologizowanej przesz\u0142o\u015bci historycznej. Tradycjonalista tworzy abstrakcyjny model sprawiedliwego porz\u0105dku spo\u0142ecznego, odnajduj\u0105c tradycyjne wzorce i archetypy w r\u00f3\u017cnych epokach i krajach, abstrahuj\u0105c je nast\u0119pnie od ich kontekstu, \u0142\u0105cz\u0105c ze sob\u0105, w efekcie za\u015b uzyskuj\u0105c konstrukcj\u0119 czysto idealn\u0105 \u2013 teoretyczny model spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego.<\/span><\/p>\n Model spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego<\/b> jest zatem kategori\u0105 naukow\u0105 \u2013 budowany jest drog\u0105 obserwacji i komparatystyki istniej\u0105cych lub minionych spo\u0142ecze\u0144stw tradycyjnych. Wszystkie one posiada\u0142y lub posiadaj\u0105 pewne podobie\u0144stwa i cechy wsp\u00f3lne, kt\u00f3rych hermeneutycznie rozumiany zbi\u00f3r tworzy model spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego. Tradycjonalista to kto\u015b, kto uwa\u017ca \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo materialnie istniej\u0105ce powinno uporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 tak, by mo\u017cliwie bliskie by\u0142o temu modelowi. <\/span><\/p>\n Spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjne jest kategori\u0105 zupe\u0142nie inn\u0105, ni\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo nowoczesne, czy tym bardziej spo\u0142ecze\u0144stwo ponowoczesne. Odmienny jest wzajemny uk\u0142ad buduj\u0105cych je cz\u0119\u015bci, odmienny charakter maj\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce je ze sob\u0105 zale\u017cno\u015bci, odmienny wreszcie charakter maj\u0105 same sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na nie elementy. Mo\u017cna opowiada\u0107 si\u0119 albo po stronie spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego \u2013 i wtedy jest si\u0119 tradycjonalist\u0105, albo po stronie kt\u00f3rego\u015b z wariant\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa nowoczesnego \u2013 i wtedy jest si\u0119, zale\u017cnie od obranego wariantu, libera\u0142em, nacjonalist\u0105 lub socjalist\u0105. Wa\u017cne jest jednak, \u017ce kategorie te s\u0105 roz\u0142\u0105czne i pozostaj\u0105 wobec siebie w stosunku wykluczaj\u0105cym si\u0119. <\/span><\/p>\n Mamy mimo tego wielu nominalnych tradycjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0105d\u017a to okazuj\u0105 si\u0119 zelotami instytucji i mechanizm\u00f3w alternatywnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego \u2013 nie atakuj\u0105c co prawda otwarcie samego jego modelu ani jego historycznych materializacji, albo te\u017c jeszcze bardziej zaskakuj\u0105cy przypadek os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych niekiedy eksponowane funkcje w \u015brodowiskach kt\u00f3re powinny mie\u0107 charakter tradycjonalistyczny, w niewybredny jednak nierzadko spos\u00f3b nie tylko wy\u015bmiewaj\u0105cych tradycyjne archetypy ale r\u00f3wnie\u017c bezpardonowo obra\u017caj\u0105cych wszystkich tych, kt\u00f3rzy si\u0119 do nich stosuj\u0105. <\/span><\/p>\n We\u017amy dla przyk\u0142adu poruszany ju\u017c wy\u017cej przypadek religii<\/b>. Cz\u0142owiek tradycyjny jest bez w\u0105tpienia cz\u0142owiekiem religijnym. Jest nie tylko otwarty na sfer\u0119 metafizyki i przekonany o jej realno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadomy jej przenikania w sfer\u0119 doczesn\u0105, zale\u017cno\u015bci \u0142\u0105cz\u0105cych metafizyk\u0119 i \u015bwiat doczesny, wreszcie swojego w\u0142asnego bytowania w \u015brodowisku r\u00f3wnie\u017c metafizycznym. Tradycjonalista \u015bwiadomy jest realno\u015bci mitu, wie \u017ce Opatrzno\u015b\u0107 czuwa nad \u015bwiatem, zdaje sobie spraw\u0119 ze \u015awi\u0119tych obcowania, zwraca si\u0119 o pomoc do swojego anio\u0142a str\u00f3\u017ca \u2013 innymi s\u0142owy, jest cz\u0142owiekiem religijnym.<\/span><\/p>\n Oto jednak w \u015brodowisku polskich tradycjonalist\u00f3w pojawi\u0142a si\u0119 dziwna tendencja, by w prze\u015bmiewczych kontekstach przywo\u0142ywa\u0107 dziewictwo Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, by z jakim\u015b zaiste perwersyjnym upodobaniem przywo\u0142ywa\u0107 Jej imi\u0119, wy\u015bmiewaj\u0105c wyprowadzany od Niej spos\u00f3b ubierania si\u0119. Kiedy indziej bezceremonialnie kwituje si\u0119 jako \u201efideizm\u201d i \u201eg\u0142upawk\u0119\u201d ka\u017cde stwierdzenie o mo\u017cliwo\u015bci do\u015bwiadczenia bo\u017cej obecno\u015bci lub dzia\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego w \u017cyciu codziennym. Historyczne relacje o nawr\u00f3ceniu czy o do\u015bwiadczeniu cudowno\u015bci te\u017c interpretuje si\u0119 na spos\u00f3b typowy dla pozytywistycznego scjentysty lub marksistowskiego materialisty historycznego<\/span>, a najcz\u0119\u015bciej padaj\u0105c\u0105 inwektyw\u0105 jest \u201eciemny zabobon z las\u00f3w\u201d. To postawa typowa raczej dla wolteria\u0144skiego ateisty lub pozytywistycznego scjentysty, ni\u017c dla tradycjonalisty. <\/span><\/p>\n Si\u0119gnijmy po przyk\u0142ad kolejnej instytucji typowej dla spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego, mianowicie do monarchii<\/b>; krytykowana tu kategoria dzia\u0142aczy organizacji nominalnie tradycjonalistycznych w spos\u00f3b ewidentnie wskazuj\u0105cy na brak jakiejkolwiek identyfikacji duchowej czy umi\u0142owania tej instytucji, lubuje si\u0119 w ob\u015bmiewaniu wiary monarchicznej i mistyki towarzysz\u0105cej monarchii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i doktryna katolicka s\u0142u\u017c\u0105 tu jako swoista pa\u0142ka do wbijania ludziom do g\u0142owy \u015bwiat\u0142ego post\u0119pu, maj\u0105cego polega\u0107 na przyj\u0119ciu czysto racjonalistycznego i materialistycznego ogl\u0105du rzeczywisto\u015bci. Tymczasem spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjne naszego kr\u0119gu cywilizacyjnego rozumia\u0142o monarchi\u0119 i w og\u00f3le historyczne elity tradycyjne jako element r\u00f3wnie\u017c porz\u0105dku duchowego i zdolne wywiera\u0107 wp\u0142yw r\u00f3wnie\u017c w sferze duchowej. <\/span><\/p>\n Mamy z kolei instytucj\u0119 rodziny<\/b>; w spo\u0142ecze\u0144stwie tradycyjnym naszego kr\u0119gu kulturowego jest to rodzina patriarchalna i wielodzietna. Nasza kultura zna r\u00f3wnie\u017c okre\u015blone archetypy m\u0119sko\u015bci i kobieco\u015bci \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 z funkcjami rodzicielskimi i spo\u0142ecznymi ka\u017cdej z p\u0142ci. Archetyp tradycyjny nie jest oczywi\u015bcie jego niezamierzenie karykaturaln\u0105 w swych uproszczeniach wersj\u0105 przedstawian\u0105 w wielu \u015brodowiskach konserwatywnych i katolickich, jest to jednak co\u015b ca\u0142kowicie przeciwstawnego nowoczesnemu modelowi mieszcza\u0144skiemu. <\/span><\/p>\n W najwi\u0119kszym uproszczeniu, w spo\u0142ecze\u0144stwie tradycyjnym m\u0119\u017cczyzna ma powinno\u015bci ojca i gospodarza, kobieta za\u015b \u2013 matki i gospodyni. Ka\u017cda z p\u0142ci spe\u0142nia je, oczywi\u015bcie, nie tylko zaopatruj\u0105c dom w po\u017cywienie w przypadku m\u0119\u017cczyzny i nie tylko pracuj\u0105c w domu w przypadku kobiety, w swej zasadniczej istocie m\u0119\u017cczyzna i kobieta pozostaj\u0105 jednak zawsze przede wszystkim rodzicami i gospodarzami, uk\u0142ad za\u015b mi\u0119dzy nimi ma charakter patriarchalny. <\/span><\/p>\n Przeciwie\u0144stwem modelu tradycyjnego jest nowoczesny model rodziny mieszcza\u0144skiej jako rozwi\u0105zywalnego i warunkowego kontraktu wolnych i r\u00f3wnych stron, zawi\u0105zywanego dla obop\u00f3lnych korzy\u015bci. Nie dostrzega si\u0119 tu ci\u0105\u017c\u0105cych na ma\u0142\u017conkach powinno\u015bci ani wobec siebie nawzajem, ani w postaci powinno\u015bci przyj\u0119cia i wychowania potomstwa. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie jest wzajemn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105, lecz romansem. <\/span><\/p>\n I oto w \u015brodowisku polskich monarchist\u00f3w odezwa\u0142y si\u0119 i nawet zyska\u0142y pewn\u0105 popularno\u015b\u0107 g\u0142osy, nie tyle nawet opowiadaj\u0105ce si\u0119 wyra\u017anie i twardo po stronie modelu nowoczesnego a przeciwko modelowi tradycyjnemu, ile w spos\u00f3b niewybredny atakuj\u0105ce i obra\u017aliwie wy\u015bmiewaj\u0105ce tych, kt\u00f3rzy wybrali i podj\u0119li wysi\u0142ek realizacji w swoim \u017cyciu tradycyjnego modelu kobieco\u015bci, rodziny i rodzicielstwa. Kto\u015b wy\u015bmiewaj\u0105cy i atakuj\u0105cy archetypy i instytucje spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego w zamian proponuj\u0105c instytucje nowoczesnego modelu mieszcza\u0144skiego, nie jest oczywi\u015bcie tradycjonalist\u0105, tylko rzecznikiem modernizacji i wyrugowania zachowanych resztek spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego. <\/span><\/p>\n Dochodzimy wreszcie do ostatniej kwestii, to jest do gospodarki<\/b>. Wracamy tu do wspomnianego przypadku organizacji legitymistycznej i monarchistycznej, kt\u00f3ra w zasadzie przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 powinna ju\u017c dawno w k\u00f3\u0142ko monarchist\u00f3w w ramach pewnej prawicowo-libertaria\u0144skiej partii politycznej, rozpoznawanej g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki swojemu skandalizuj\u0105cemu przyw\u00f3dcy. Nie b\u0119dziemy tu wnika\u0107 w szczeg\u00f3\u0142owe dywagacje polityczne i ustrojowe, poprzestaj\u0105c jedynie na og\u00f3lnym przypomnieniu \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjne jest hierarchiczn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 a nie przypadkowym zbiorowiskiem \u201ewolnych i r\u00f3wnych\u201d jednostek wchodz\u0105cych ze sob\u0105 w interakcje w\u0142a\u015bciwie tylko podczas transakcji rynkowych. <\/span><\/p>\n \u0141\u0105czenie monarchii z libertarianizmem i \u201ewolnym rynkiem\u201d nie ma oczywi\u015bcie nic wsp\u00f3lnego z modelem spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego i ca\u0142kowicie wypacza sens monarchii, przez to za\u015b te\u017c t\u0119 instytucj\u0119 kompromituje, redukuj\u0105c j\u0105 do jakiej\u015b karykaturalnej wizji \u201enocnego str\u00f3\u017ca\u201d w liberalnej utopii pa\u0144stwa-minimum. W og\u00f3le, o ile rynek by\u0142 jedn\u0105 z instytucji funkcjonuj\u0105cych (w okre\u015blonych ramach) w spo\u0142ecze\u0144stwach tradycyjnych, to gospodarka regulowana jedynie albo niemal jedynie przez rynek dzia\u0142a na spo\u0142ecze\u0144stwo od\u015brodkowo i koroduj\u0105co. <\/span><\/p>\n Mo\u017cna mie\u0107 zatem albo tradycyjne spo\u0142ecze\u0144stwo w kt\u00f3rym gospodarka jest porz\u0105dkowana (regulowana) przez polityk\u0119 i s\u0142u\u017cy celom pozagospodarczym, albo liberaln\u0105 gospodark\u0119 kt\u00f3ra rozsadza tradycyjne spo\u0142ecze\u0144stwo, ubezw\u0142asnowolnia pa\u0144stwo i uzale\u017cnia od siebie pozostawione przez libera\u0142\u00f3w samym sobie jednostki. S\u0105 to dwa wykluczaj\u0105ce si\u0119 nawzajem scenariusze i dlatego tradycjonalista, ani nawet konserwatysta, nie mo\u017ce by\u0107 zwolennikiem \u201ewolnego rynku\u201d. <\/span><\/p>\n Zdemaskowa\u0107 farbowane lisy<\/b><\/span><\/p>\n Mimo tego, \u017ce uwagi tu spisane s\u0105 w zasadzie rejestrem oczywisto\u015bci, pleni si\u0119 u nas fenomen zar\u00f3wno pseudokonserwatyst\u00f3w w spos\u00f3b nihilistyczny odnosz\u0105cych si\u0119 do dorobku przesz\u0142o\u015bci, jak te\u017c dzia\u0142aczy organizacji tradycjonalistycznych, kt\u00f3rzy aktywnie zwalczaj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjne i przeciwstawiaj\u0105 mu wizj\u0119 sprawiedliwego porz\u0105dku spo\u0142ecznego zaczerpni\u0119tego wprost z pism libera\u0142\u00f3w, scjentyst\u00f3w lub endek\u00f3w. Osobom tym warto u\u015bwiadomi\u0107 czym jest prawdziwy konserwatyzm i tradycjonalizm, a mo\u017ce zdecyduj\u0105 si\u0119 wtedy dostosowa\u0107 sw\u0105 faktyczn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 do tej deklarowanej. Warto r\u00f3wnie\u017c, zar\u00f3wno zasz\u0142\u0105 \u201enieoczekiwan\u0105 zamian\u0119 miejsc\u201d, jak i faktyczn\u0105 natur\u0119 tradycjonalizmu i konserwatyzmu, wyja\u015bni\u0107 osobom postronnym, by nie da\u0142y si\u0119 na t\u0119 \u201emaskirowk\u0119\u201d farbowanych lis\u00f3w nabra\u0107. <\/span><\/p>\n Ronald Lasecki<\/p>\n W nakr\u0119conym w 1987 r. filmie Alana Parkera \u201eHarry Angel\u201d jest scena, gdy g\u0142\u00f3wny bohater \u2013 kt\u00f3ry podpisa\u0142 wcze\u015bniej z diab\u0142em cyrograf kradn\u0105c innemu m\u0119\u017cczy\u017anie […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"\"Drewniane totemy i pomniki starej s\u0142owia\u0144skiej kultury dawno ju\u017c przegni\u0142y i zawali\u0142y si\u0119 wsi\u0105kaj\u0105c w ziemi\u0119, pami\u0119\u0107 o nich wci\u0105\u017c jednak przecie\u017c ziemi\u0119 t\u0119 u\u017cy\u017ania i daje nam si\u0142y by wznosi\u0107 dzi\u015b budowle kultury okazalszej i bli\u017cszej Bogu. Konserwatysta wie, \u017ce to co wsp\u00f3\u0142czesne zawsze wspiera si\u0119 na tym co minione i dlatego do przesz\u0142o\u015bci w\u0142asnego kraju i w\u0142asnego ludu odnosi si\u0119 z szacunkiem \u2013 nie jest okcydentalist\u0105 ani \u0142aci\u0144skim szowinist\u0105 kulturowym dla kt\u00f3rego wszystko co sprzed chrztu i co nie\u0142aci\u0144skie i niezachodnie trzeba wypali\u0107 do go\u0142ej ziemi lub wyrwa\u0107 z korzeniami.\"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[24],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Devil-in-Disguise-Graphic-Tee-Shirt.jpg?fit=550%2C550&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-70H","jetpack-related-posts":[{"id":11222,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11222","url_meta":{"origin":26951,"position":0},"title":"Krak\u00f3w: Skandal i awantura w teatrze","date":"17 listopada 2013","format":false,"excerpt":"14 listopada w Narodowym Teatrze Starym w Krakowie, podczas wystawienia sztuki \u201eDo Damaszku\u201d, cz\u0119\u015b\u0107 publiczno\u015bci zak\u0142\u00f3ci\u0142a przedstawienie i zacz\u0119\u0142a wznosi\u0107 okrzyki \u201eWstyd i ha\u0144ba!\u201d, \u201eTo jest teatr narodowy!\u201d i \u201eTo nie jest Strindberg!\u201d (sztuka by\u0142a adaptacj\u0105 utworu szwedzkiego pisarza, Augusta Strindberga). Sygna\u0142em do protestu sta\u0142a si\u0119 scena w kt\u00f3rej sp\u00f3\u0142kowali\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":38551,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38551","url_meta":{"origin":26951,"position":1},"title":"Rene Guenon: At-Tawhid","date":"15 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"Doktryna Jedni, czyli twierdzenie, \u017ce Zasada wszelkiej egzystencji jest w istocie Jedni\u0105, jest fundamentaln\u0105 cech\u0105 wszystkich prawdziwych tradycji. Co wi\u0119cej, mo\u017cemy tu stwierdzi\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie tu, w tym twierdzeniu, a nawet w tym, w jaki spos\u00f3b si\u0119 manifestuje, w najbardziej dobitnym wyrazem ich g\u0142\u0119boka jedno\u015bci. Wszelka r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 si\u0119 zaciera, je\u017celi\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/rene_guenon_egypte.jpg?fit=440%2C329&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":364,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=364","url_meta":{"origin":26951,"position":2},"title":"Aleksander Dugin: Zniszczono kszta\u0142t \u015bwiata islamskiego","date":"8 wrze\u015bnia 2011","format":false,"excerpt":"\u201ePo\u017car afryka\u0144ski\u201d mo\u017ce wydosta\u0107 si\u0119 poza granice kontynentu. Eksperci m\u00f3wi\u0105 o tym coraz cz\u0119\u015bciej. Po usuni\u0119ciu prezydenta Tunezji Ben Alego, w ostatnim czasie mia\u0142y miejsce powstania w Egipcie i w Jemenie, za\u015b wyst\u0105pienia zanotowano w Libanie i w innych pa\u0144stwach. Profesor MGU, kierownik Centrum Studi\u00f3w Konserwatywnych Aleksander Dugin uwa\u017ca, \u017ce\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":21099,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21099","url_meta":{"origin":26951,"position":3},"title":"Peter Bognar: Mroczny doradca G\u00e1bora Vony","date":"3 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Przedstawiamy pe\u0142ny przek\u0142ad artyku\u0142u z angloj\u0119zycznego The Budapest Times, wed\u0142ug zamierzenia autora demaskuj\u0105cy \"okultystyczne\" i \"ezoteryczne\" inspiracje lidera ugrupowania Jobbik,\u00a0G\u00e1bora Vony. \u00a0Czytelnicy Xportal.pl z pewno\u015bci\u0105 z satysfakcj\u0105 odkryj\u0105 w nim znajome w\u0105tki ideowe, kt\u00f3rymi dzi\u015b na W\u0119grzech straszy si\u0119 demoliberalnego odbiorc\u0119. (M.P.) G\u00e1bor Vona, przewodnicz\u0105cy Jobbiku opisywanego najcz\u0119\u015bciej\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":32792,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32792","url_meta":{"origin":26951,"position":4},"title":"Ren\u00e9 Gu\u00e9non: Atlantyda i Hiperborea","date":"27 stycznia 2018","format":false,"excerpt":"W artykule \u201eAtlantyda\u201d (czerwiec 1929 r.) Paul Le Cour komentuje przypis z naszego artyku\u0142u z ostatniego maja[1], w kt\u00f3rym utrzymywali\u015bmy rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy Hiperbore\u0105 i Atlantyd\u0105, przeciwko tym, kt\u00f3rzy \u0142\u0105cz\u0105 je i m\u00f3wi\u0105 o \u201ehiperborejskiej Atlantydzie\u201d. Co prawda, pomimo \u017ce wyra\u017cenie to nale\u017cy do Le Cour'a, jednak nasze uwagi nie by\u0142y\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/iceland-dan-holdsworth-06.jpg?fit=1000%2C781&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12317,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12317","url_meta":{"origin":26951,"position":5},"title":"Gilad Atzmon: Spo\u0142ecze\u0144stwo otwarte i jego wrogowie \u2013 opowie\u015b\u0107 o Auschwitz","date":"29 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat po wyzwoleniu, Auschwitz jest jednym z punkt\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych polityk\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Nie jest to przypadek, wobec czego warto zada\u0107 sobie pytania: Dlaczego teraz?\u00a0Dlaczego Auschwitz? Poniewa\u017c \u017cyjemy w \u015brodowisku naukowo-technicznym, naturalne jest, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w ocenia ka\u017cd\u0105 narracj\u0119 na podstawie jej pozytywnych tre\u015bci, tj. historii kt\u00f3r\u0105 opowiada, fakt\u00f3w na kt\u00f3re\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26953,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26951\/revisions\/26953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Devil-in-Disguise-Graphic-Tee-Shirt.jpg?resize=550%2C550\")
\n<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"