{"id":2717,"date":"2012-02-08T11:12:45","date_gmt":"2012-02-08T11:12:45","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.alk.pl\/?p=2717"},"modified":"2012-02-08T11:12:45","modified_gmt":"2012-02-08T11:12:45","slug":"wodz-siathl-testament-amerykanina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=2717","title":{"rendered":"W\u00f3dz Siathl: Testament Amerykanina"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji:<\/strong> Prezentujemy Pa\u0144stwu tekst opublikowany w \u201eStudies in Comparative Religion, Vol. 10, No. 3.” (lato, 1976) pod tytu\u0142em „Message to the modern world\u201d. Tre\u015b\u0107 jest odpowiedzi\u0105 Siathla (zanglicyzowana forma: Seattle), wodza plemienia Suquamish, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142o tereny obecnego stanu Washington, na list od prezydenta USA Franklina Pierce’a, w kt\u00f3rym domaga\u0142 si\u0119 on od Indian sprzeda\u017cy ziemi rz\u0105dowi (1855 r.).<\/em><\/p>\n

Wielki w\u00f3dz z Waszyngtonu pisze, \u017ce chcia\u0142by kupi\u0107 nasz\u0105 ziemi\u0119. Przesy\u0142a nam tak\u017ce wyrazy przyja\u017ani i dobrej woli. To niezwykle mi\u0142e z jego strony. Wiemy przecie\u017c, \u017ce na niewiele zda mu si\u0119 odwzajemnienie przyja\u017ani przez nas. Ale rozwa\u017cymy jego propozycj\u0119, bowiem wiemy, \u017ce je\u015bli tego nie zrobimy, biali przyjd\u0105 z broni\u0105 i odbior\u0105 nam ziemi\u0119 si\u0142\u0105.<\/p>\n

Jak mo\u017cna kupowa\u0107 i sprzedawa\u0107 ziemi\u0119 i niebo nad ni\u0105? Ten pomys\u0142 wydaje si\u0119 nam dziwny. Nie posiadamy na w\u0142asno\u015b\u0107 rze\u015bko\u015bci wiatru i szumu wody. Jak wi\u0119c mo\u017cecie je od nas kupi\u0107? Ka\u017cdy kawa\u0142ek tej ziemi jest dla mojego ludu \u015bwi\u0119ty. Ka\u017cda l\u015bni\u0105ca ig\u0142a sosnowa, ka\u017cdy piaszczysty brzeg, ka\u017cda mg\u0142a w ciemnym lesie, ka\u017cda polana i szum owad\u00f3w s\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 w pami\u0119ci i \u017cyciu mojego ludu.<\/p>\n

Wiemy, \u017ce bia\u0142y cz\u0142owiek nie rozumie naszych zwyczaj\u00f3w. Jeden kawa\u0142ek ziemi jest dla niego taki sam jak ka\u017cdy inny, bo jest on obcym kt\u00f3ry przychodzi w nocy i wydziera ziemi to czego mu potrzeba. Ziemia nie jest jego bratem lecz wrogiem, a kiedy j\u0105 pokona idzie dalej. Jego nienasycony apetyt po\u017cre ziemi\u0119 i zostawi tylko pustyni\u0119. Widok waszych miast rani oczy czerwonosk\u00f3rych. Ale mo\u017ce to dlatego, \u017ce jeste\u015bmy dzikusami i ich nie rozumiemy.<\/p>\n

Je\u015bli mam przyj\u0105\u0107 wasz\u0105 propozycj\u0119, stawiam jeden warunek. Biali musz\u0105 traktowa\u0107 zwierz\u0119ta tej ziemi jak braci. Czym jest cz\u0142owiek bez zwierz\u0105t? Je\u015bli wygin\u0105 zwierz\u0119ta, ludzie umr\u0105 z powodu samotno\u015bci, bo to co dotyka zwierz\u0105t, dotyka tak\u017ce ludzi. Wiemy jedn\u0105 rzecz, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce kiedy\u015b odkryj\u0105 biali ludzie: nasz B\u00f3g, to ten sam B\u00f3g. Mo\u017cecie my\u015ble\u0107, \u017ce posiadacie Go na w\u0142asno\u015b\u0107, tak jak chcecie posi\u0105\u015b\u0107 nasz\u0105 ziemi\u0119. Ale to niemo\u017cliwe. On jest Bogiem wszystkich ludzi. A Jego mi\u0142osierdzie jest takie samo dla bia\u0142ych i czerwonosk\u00f3rych. Ziemia jest Mu droga. A ten kto krzywdzi ziemi\u0119 wyra\u017ca pogard\u0119 dla jej Stw\u00f3rcy. Biali tak\u017ce kiedy\u015b przemin\u0105, mo\u017ce nawet szybciej ni\u017c inne plemiona. Ten, kto kala swoje \u0142o\u017ce, pewnego dnia udusi si\u0119 we w\u0142asnych nieczysto\u015bciach. Gdy zabite zostan\u0105 wszystkie bizony, wszystkie dzikie konie zostan\u0105 poskromione, \u015bwi\u0119te zak\u0105tki las\u00f3w przesi\u0105kn\u0105 woni\u0105 cz\u0142owieka a ukwiecone g\u00f3ry zostan\u0105 zas\u0142oni\u0119te przez wasze rozgadane \u017cony, gdzie b\u0119dzie pi\u0119kno? Gdzie b\u0119dzie orze\u0142? Czym jest porzucenie w\u0119dr\u00f3wek i \u0142ow\u00f3w? Jest ko\u0144cem \u017cycia i pocz\u0105tkiem umierania.<\/p>\n

W miastach bia\u0142ych ludzi nie ma spokojnych miejsc. Nie ma miejsc w kt\u00f3rych s\u0142ycha\u0107 wiosenne li\u015bcie i brz\u0119czenie owadzich skrzyde\u0142. Mo\u017ce jestem dzikusem i was nie rozumiem, ale ten ha\u0142as jest obraz\u0105 dla naszych uszu. Czym jest \u017cycie cz\u0142owieka je\u015bli nie mo\u017ce on s\u0142ucha\u0107 cudnego krzyku lelka, albo nocnych rozm\u00f3w \u017cab w jeziorze? Czerwony Indianin woli \u0142agodny szum wiatru obmytego w po\u0142udniowym deszczu i nios\u0105cego zapach sosen. Dla czerwonosk\u00f3rego powietrze jest cenne, gdy\u017c wszystko co \u017cyje \u2013 ludzie, zwierz\u0119ta, drzewa \u2013 dzieli wsp\u00f3lny oddech. Bia\u0142y zdaje si\u0119 nie zauwa\u017ca\u0107 powietrza kt\u00f3rym oddycha. Jak cz\u0142owiek umieraj\u0105cy przez wiele dni, przestaje on odczuwa\u0107 zapach.<\/p>\n

Mogliby\u015bmy was zrozumie\u0107 gdyby\u015bmy wiedzieli o czym marzycie, jakie nadzieje przekazujecie swym dzieciom w d\u0142ugie zimowe wieczory. Jakie ukazujecie im cele, do kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 jutro. Ale jeste\u015bmy dzikusami. Marzenia bia\u0142ego cz\u0142owieka s\u0105 przed nami ukryte.<\/p>\n

A poniewa\u017c s\u0105 ukryte, b\u0119dziemy pod\u0105\u017ca\u0107 nasz\u0105 drog\u0105. Je\u015bli si\u0119 zgodzimy, poprowadzi ona zgodnie z wasz\u0105 obietnic\u0105 do bezpiecznego rezerwatu. Tam, by\u0107 mo\u017ce, b\u0119dziemy mogli prze\u017cy\u0107 nieliczne dni kt\u00f3re nam pozosta\u0142y tak, jakby\u015bmy tego chcieli. Kiedy ostatni czerwonosk\u00f3ry odejdzie z tego \u015bwiata, a wspomnienie o nim b\u0119dzie jak cie\u0144 chmury na prerii, w tych wybrze\u017cach i lasach b\u0119dzie trwa\u0142 duch mojego ludu, bo kocha on t\u0105 ziemi\u0119 jak nowo narodzone dziecko kocha bicie serca swojej matki. Je\u015bli sprzedamy wam nasz\u0105 ziemi\u0119 kochajcie j\u0105 tak jak my j\u0105 kochali\u015bmy, troszczcie si\u0119 o ni\u0105 tak jak my si\u0119 o ni\u0105 troszczyli\u015bmy. Zachowajcie w pami\u0119ci wspomnienie tej ziemi, kiedy we\u017amiecie j\u0105 ca\u0142\u0105 sw\u0105 moc\u0105, ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 i ca\u0142ym sercem. Zachowajcie j\u0105 dla swych dzieci i kochajcie tak jak B\u00f3g kt\u00f3ry kocha nas wszystkich. Wiemy jedno \u2013 wasz B\u00f3g to ten sam B\u00f3g. Ziemia jest mu droga. Nawet bia\u0142y cz\u0142owiek podlega wsp\u00f3lnemu losowi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Prezentujemy Pa\u0144stwu tekst opublikowany w \u201eStudies in Comparative Religion, Vol. 10, No. 3.” (lato, 1976) pod tytu\u0142em „Message to the modern world\u201d. Tre\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2720,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,6],"tags":[61,352,981],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-HP","jetpack-related-posts":[{"id":37727,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37727","url_meta":{"origin":2717,"position":0},"title":"Baszar al-Asad: Nie b\u0119dzie pokoju z syjonistami p\u00f3ki syryjska ziemia jest okupowana","date":"8 pa\u017adziernika 2020","format":false,"excerpt":"Prezydent Syryjskiej Republiki Arabskiej Baszar al-Asad powiedzia\u0142, \u017ce warunkiem rozpocz\u0119cia negocjacji z syjonistami, kt\u00f3re mog\u0142yby po\u0142o\u017cy\u0107 kres wojnie trwaj\u0105cej pomi\u0119dzy Syri\u0105 a re\u017cimem syjonistycznym, jest zako\u0144czenie okupacji cz\u0119\u015bci syryjskiego terytorium. \u201eNasze stanowisko jest jasne od pocz\u0105tku rozm\u00f3w pokojowych w latach 90, czyli prawie od 30 lat, kiedy stwierdzili\u015bmy, \u017ce Syrii\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/z14630660VPrezydent-Syrii-Baszar-al-Asad.jpg?fit=960%2C769&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21210,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21210","url_meta":{"origin":2717,"position":1},"title":"Adam Danek: W\u00f3dz i lud","date":"11 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Czasem m\u00f3wi si\u0119 o kryzysie przyw\u00f3dztwa politycznego w naszym pa\u0144stwie. W kryzys mo\u017ce jednak wej\u015b\u0107 co\u015b, co uprzednio funkcjonuje. Tymczasem w Polsce przyw\u00f3dztwo polityczne z prawdziwego zdarzenia od dawna nie istnieje. Nie ma go ani po stronie rz\u0105du, ani po stronie opozycji. Przyw\u00f3dc\u0105 politycznym par excellence jest w\u00f3dz. W\u00f3dz tworzy\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/1325037544-coriolanus.jpg?fit=750%2C378&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24105,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24105","url_meta":{"origin":2717,"position":2},"title":"USA: Zbrojny separatyzm w Oregonie","date":"3 stycznia 2016","format":false,"excerpt":"W miejscowo\u015bci Malheur w stanie Oregon od kilkunastu do ponad stu\u00a0uzbrojonych cz\u0142onk\u00f3w \"milicji ochotniczej\" okupuje od soboty budynek dyrekcji rezerwatu przyrody. \"Powsta\u0144cy\" domagaj\u0105 si\u0119 zaprzestania przez w\u0142adze federalne interwencji w wewn\u0119trzne sprawy stanu Oregon. Zapowiedzieli, \u017ce pozostan\u0105 w budynku \"a\u017c do skutku\" i wezwali patriot\u00f3w z ca\u0142ych USA do do\u0142\u0105czenia\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"miner-threat-0000747-v22n9-1441134243-crop_desktop","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/miner-threat-0000747-v22n9-1441134243-crop_desktop.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":16708,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16708","url_meta":{"origin":2717,"position":3},"title":"Polska: Najwi\u0119ksza fala emigracji od 100 lat","date":"27 wrze\u015bnia 2014","format":false,"excerpt":"Jak podaje niemiecka gazeta S\u00fcddeutsche Zeitung opieraj\u0105c si\u0119 na danych GUS, liczba Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy do 2013 wyemigrowali w celach zarobkowych za granic\u0119 mo\u017ce wynosi\u0107 nawet od 2,6 do 2,7 miliona os\u00f3b. Oznacza to, \u017ce jest to najwi\u0119ksza fala emigracji od pocz\u0105tku XX wieku, kiedy to ok. 3,5 miliona Polak\u00f3w opu\u015bci\u0142o\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/1_emigracja_szkodzi.png?fit=560%2C380&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30967,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30967","url_meta":{"origin":2717,"position":4},"title":"Jaros\u0142aw Gry\u0144: Nie zmarnuj \u017cycia","date":"25 wrze\u015bnia 2017","format":false,"excerpt":"Zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119 nad \u017cyciem typowego cz\u0142owieka. Jest on konglomeratem pragnie\u0144, wirem emocji, zdolnym do samokontroli na tyle, na ile pozwala mu jego oprogramowanie. Jego \u017cycie mo\u017cna przyr\u00f3wna\u0107 do uczestnictwa w wy\u015bcigu szczur\u00f3w, lub jakiego\u015b rodzaju grze losowej, w kt\u00f3rej wygrana nie zale\u017cy od niego w najmniejszym nawet stopniu.\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/tegner.jpg?fit=736%2C658&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":36448,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=36448","url_meta":{"origin":2717,"position":5},"title":"Syria: Komisja \u201epraw cz\u0142owieka\u201d ONZ jest narz\u0119dziem w r\u0119kach wroga","date":"10 marca 2020","format":false,"excerpt":"Ambasador Syryjskiej Republiki Arabskiej przy ONZ w Genewie Husam ad-Din Ala powiedzia\u0142, \u017ce Komisja \u201epraw cz\u0142owieka\u201d ONZ sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem atak\u00f3w politycznych na Syri\u0119. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w syryjskiego ambasadora, cz\u0119ste omawianie sytuacji w Syrii przez ow\u0105 komisj\u0119 wskazuje, \u017ce jest ona narz\u0119dziem politycznym w r\u0119kach si\u0142, wrogich pa\u0144stwu. Niezale\u017cna komisja ONZ\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/\u0430\u0430.jpg?fit=660%2C330&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}