![\"ceta\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/ceta.jpg?resize=810%2C438\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy w maju 2016 roku ujawniono tre\u015b\u0107 przeciek\u00f3w dotycz\u0105cych negocjacji w sprawie TTIP, rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 polityczna burza, kt\u00f3ra w znacznym stopniu poskutkowa\u0142a patem w dalszych rokowaniach. W konsekwencji rosn\u0105cego oporu ze strony opinii publicznej rz\u0105d Francji zadeklarowa\u0142 sw\u00f3j sprzeciw wobec traktatu, a wkr\u00f3tce p\u00f3\u017aniej niemiecki wicekanclerz Sigmar Gabriel okre\u015bli\u0142 umow\u0119 mianem „trupa”. Zdawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce tym samym przep\u0119dzono unosz\u0105ce si\u0119 nad Europ\u0105 widmo utrwalenia dominacji korporacji zza oceanu. Wysuwanie tak optymistycznego wniosku mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 nazbyt pospieszne, poniewa\u017c w cieniu burzy wok\u00f3\u0142 TTIP zako\u0144czono trwaj\u0105ce od pi\u0119ciu lat rokowania w sprawie jego kanadyjskiego odpowiednika w postaci CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement – Kompleksowa Umowa Gospodarczo Handlowa<\/i>). Ju\u017c 27 pa\u017adziernika ma nast\u0105pi\u0107 szczyt UE-Kanada, na kt\u00f3rym premier Justin Trudeau i przyw\u00f3dcy kraj\u00f3w europejskich maj\u0105 wed\u0142ug pierwotnych plan\u00f3w podpisa\u0107 rzeczon\u0105 umow\u0119 ,cho\u0107 nie jest to do ko\u0144ca pewne z racji obstrukcji ze strony kilku pa\u0144stw Wsp\u00f3lnoty. Sprzeciw zg\u0142asza\u0142y bowiem Belgia, Rumunia i Bu\u0142garia, jednak\u017ce dwa ostatnie kraje deklaruj\u0105 gotowo\u015b\u0107 wycofania weta, je\u015bli tylko Kanada obieca zniesienie wiz dla ich obywateli. Natomiast sprzeciw ze strony Walon\u00f3w przyczyni\u0142 si\u0119 do prze\u0142o\u017cenia decyzji ministr\u00f3w handlu o tymczasowym wdro\u017ceniu traktatu, a mo\u017ce nawet sprawi\u0107, \u017ce nigdy nie wejdzie w \u017cycie. W ka\u017cdym razie eurokraci z Donaldem Tuskiem na czele dwoj\u0105 si\u0119 i troj\u0105, by uratowa\u0107 inicjatyw\u0119. Aby zrozumie\u0107 przyczyny panuj\u0105cego zamieszania, musimy pozna\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a kontrowersji, jakie wzbudza umowa. W tym celu nale\u017cy cofn\u0105\u0107 si\u0119 w czasie o siedem lat.<\/p>\n
Prace nad umow\u0105 rozpocz\u0119to w 2009 roku, w czasie pierwszej kadencji premiera Stephena Harpera i prowadzono je w \u015bcis\u0142ej kooperacji z Waszyngtonem. Bia\u0142y Dom zach\u0119ca\u0142 rz\u0105dy swoich p\u00f3\u0142nocnych i po\u0142udniowych s\u0105siad\u00f3w do zawarcia bilateralnych um\u00f3w handlowych z Bruksel\u0105, by w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0107 potencjalnych protest\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 by wybuch\u0142y po ewentualnym rozpocz\u0119ciu prac nad multilateraln\u0105 umow\u0105 Unia Europejska – NAFTA. P\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144ska strefa wolnego handlu budzi bowiem w Europie bardzo negatywne emocje w zwi\u0105zku ze gospodarczymi, spo\u0142ecznymi i ekologicznymi skutkami jej funkcjonowania. Negocjacje w sprawie CETA zako\u0144czono w 2014 roku, za\u015b jej meksyka\u0144ski odpowiednik trafi\u0142 pod obrady negocjator\u00f3w w czerwcu 2016 roku, po tym jak unijna komisarz ds. handlu Cecilia Malmstr\u00f6m i meksyka\u0144ski sekretarz ds. gospodarki Ildefonso Guajardo Villareal zawarli odpowiednie porozumienie w tej sprawie. Ostatecznym celem waszyngto\u0144skiej administracji jest stworzenie gospodarczej wersji NATO, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby utrwali\u0107 imperialn\u0105 pozycj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych w regionie Oceanu Atlantyckiego w obliczu rosn\u0105cego znaczenia kraj\u00f3w grupy BRICS, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem odradzaj\u0105cej si\u0119 pot\u0119gi Chin.<\/p>\n
Charakteryzuj\u0105cy Pa\u0144stwo \u015arodka model sterowanego przez rz\u0105d kapitalizmu inspiruje kraje Azji, Afryki i Ameryki \u0141aci\u0144skiej, dotychczas poddane niszcz\u0105cym wp\u0142ywom narzucanej przez mi\u0119dzynarodowe instytucje polityki „dostosowania strukturalnego” w duchu neoliberalnej ortodoksji. Za\u0142o\u017cony przez Pekin Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych (AIIB) spotka\u0142 si\u0119 z pozytywnym odzewem ze strony wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw azjatyckich, zachodnioeuropejskich i samej Polski. Na tym nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 ambicje Chi\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zapowiadaj\u0105 ekspansj\u0119 w regionie Afryki i Ameryki Po\u0142udniowej. Fakt \u00f3w wywo\u0142uje niepok\u00f3j w Waszyngtonie, gdy\u017c AIIB jest konkurencj\u0105 dla zdominowanego przez Stany Zjednoczone Banku \u015awiatowego i Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego, kt\u00f3re od przesz\u0142o trzydziestu lat stanowi\u0105 forpoczt\u0119 wp\u0142yw\u00f3w USA w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119. To w\u0142a\u015bnie ich naciski spowodowa\u0142y liberalizacj\u0119 polityki gospodarczej w krajach biednego Po\u0142udnia, co poskutkowa\u0142o mi\u0119dzy innymi zag\u0142ad\u0105 tamtejszego rolnictwa, niezdolnego do rywalizacji ze wspieranym przez bud\u017cet ameryka\u0144skim agrobiznesem. Instytucje te ponosz\u0105 w znacznym stopniu odpowiedzialno\u015b\u0107 za pog\u0142\u0119bienie kryzysu w Grecji, kt\u00f3ra w zamian za po\u017cyczki na refinansowanie d\u0142ugu musia\u0142a zgodzi\u0107 si\u0119 na polityk\u0119 brutalnych ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych.<\/p>\n
Chi\u0144ska alternatywa pozwala tym pa\u0144stwom uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od ameryka\u0144skiej pomocy, warunkowanej pos\u0142usze\u0144stwem wobec liberalnego modelu gospodarczego i politycznego. Stanowi to powa\u017cne zagro\u017cenie dla Waszyngtonu, kt\u00f3ry mo\u017ce w ten spos\u00f3b utraci\u0107 skuteczne narz\u0119dzie wywierania nacisk\u00f3w, maj\u0105cych nak\u0142oni\u0107 poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa do prowadzenia polityki korzystnej dla ameryka\u0144skich korporacji. Zawarte w ramach TTIP i CETA mechanizmy, o kt\u00f3rych wspomnimy poni\u017cej, pozwol\u0105 zabezpieczy\u0107 interesy koncern\u00f3w bez konieczno\u015bci odwo\u0142ywania si\u0119 do karc\u0105cych funkcji MFW i Banku \u015awiatowego. W tym kontek\u015bcie umowy o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi – i po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c z Kanad\u0105 – nale\u017cy rozpatrywa\u0107 jako mechanizmy zabezpieczaj\u0105ce interesy globalnego hegemona. Podobny proces zachodzi r\u00f3wnie\u017c w obszarze zachodniego Pacyfiku, gdzie administracja prezydenta Baracka Obamy forsuje wielostronn\u0105 umow\u0119 handlow\u0105 pod nazw\u0105 Partnerstwo Transpacyficzne (ang.\u00a0Trans-Pacific Partnership<\/i>), by w ten spos\u00f3b zneutralizowa\u0107 rosn\u0105ce wp\u0142ywy Pekinu w tym kluczowym dla \u015bwiatowego handlu regionie.<\/p>\n
Transatlantyckie umowy handlowe maj\u0105 na celu zabezpieczenie ameryka\u0144skich interes\u00f3w w kontek\u015bcie nie tylko ekonomiczno-dyplomatycznej ofensywy Chin, ale r\u00f3wnie\u017c coraz bardziej widocznego od pocz\u0105tku kryzysu gospodarczego wzrostu nastroj\u00f3w antyglobalistycznych i nacjonalistycznych. Jak przyznaj\u0105 zwolennicy opcji transatlantyckiej, chocia\u017cby Rem Korteweg z think tanku Centre for European Reform, oba te trendy stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla pochodz\u0105cego z Ameryki modelu gospodarczego i demoliberalnego systemu politycznego. Polityczny zwrot w prawo rz\u0105d\u00f3w \u015brodkowo-wschodniej Europy, a tak\u017ce spadek zaufania do niewidzialnej r\u0119ki rynku – czego wyrazem jest cho\u0107by plan Morawieckiego – zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 obawy libera\u0142\u00f3w. W tych warunkach polityczn\u0105 niepewno\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Wsp\u00f3lnoty Europejskiej mo\u017cna zneutralizowa\u0107 jedynie kaga\u0144cem multilateralnych um\u00f3w, kt\u00f3rych wypowiedzenie musia\u0142oby si\u0119 wi\u0105za\u0107 z opuszczeniem samej Unii.<\/p>\n
Po przedstawieniu politycznego kontekstu CETA warto przyjrze\u0107 si\u0119 jej zawarto\u015bci. Z pozoru umowa ta wydaje si\u0119 mniej niebezpieczna ni\u017c TTIP, gdy\u017c Kanada jest relatywnie\u00a0niewielkim pa\u0144stwem\u00a0pod wzgl\u0119dem populacji i rozmiar\u00f3w tamtejszej produkcji, wobec tego nie ma szans zala\u0107 swoimi produktami europejskich rynk\u00f3w za spraw\u0105 efektu skali. Co wi\u0119cej, w przeciwie\u0144stwie do swojego po\u0142udniowego s\u0105siada, Kanada wyrobi\u0142a sobie renom\u0119 kraju przyk\u0142adaj\u0105cego niezwyk\u0142\u0105 wag\u0119 do ochrony \u015brodowiska, a jej standardy socjalne i sanitarne bli\u017csze s\u0105 europejskim. Jak si\u0119 wkr\u00f3tce przekonamy, taki obraz jest zwodniczy, gdy\u017c w ci\u0105gu 20 lat od wdro\u017cenia NAFTA kanadyjskie realia w tej materii uleg\u0142y zjawisku „r\u00f3wnania w d\u00f3\u0142”. Wykorzystuj\u0105c negocjacje w sprawie CETA, Kanada wymusi\u0142a na Brukseli modyfikacj\u0119 dyrektywy dotycz\u0105cej jako\u015bci paliwa, kt\u00f3ra rozr\u00f3\u017cnia\u0142a je w zale\u017cno\u015bci od poziomu emisji dwutlenku w\u0119gla. Tym samym ropa z piask\u00f3w bitumicznych i pochodz\u0105cy ze szczelinowania gaz \u0142upkowy nie zosta\u0142y ostatecznie uznane za paliwa o ni\u017cszym standardzie. Kanadyjskie koncerny dzia\u0142aj\u0105ce w sektorze wydobywczym ju\u017c popad\u0142y w konflikt z greckimi i rumu\u0144skimi spo\u0142ecze\u0144stwami w sprawie inwestycji w Ro\u015fia Montan\u0103 i Halkidiki. To tylko kilka z przyk\u0142ad\u00f3w obalaj\u0105cych tez\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej Kanadyjczycy wci\u0105\u017c przyk\u0142adaj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 do ochrony \u015brodowiska.<\/p>\n
Podobne przemiany przesz\u0142o tamtejsze rolnictwo. Zwolennicy CETA obiecuj\u0105, \u017ce przyj\u0119cie umowy pozwoli polskim farmerom uzyska\u0107 nowy rynek zbytu w miejsce utraconego w wyniku sankcji rynku rosyjskiego. W rzeczywisto\u015bci nie b\u0119dzie to takie proste, o czym mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 los przesz\u0142o miliona meksyka\u0144skich rolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy po wprowadzeniu NAFTA nie podo\u0142ali konkurencji ze strony sowicie dotowanych ameryka\u0144skich i kanadyjskich gospodarstw wielkotowarowych, w efekcie czego zostali zmuszeni do sprzeda\u017cy ziemi i migracji do dzielnic biedy lub w najlepszym wypadku zatrudnienia si\u0119 w charakterze parobk\u00f3w u zamo\u017cnych w\u0142a\u015bcicieli ziemskich. Co prawda polscy rolnicy maj\u0105 parasol ochronny w postaci unijnych dotacji, to jednak w dalszym ci\u0105gu na ich niekorzy\u015b\u0107 dzia\u0142a efekt skali, a tak\u017ce specyfika stosowanych w tego typu gospodarstwach technologii, przede wszystkim pestycyd\u00f3w, herbicyd\u00f3w, chloru, hormon\u00f3w i innych nieoboj\u0119tnych dla organizmu ludzkiego substancji, kt\u00f3rych zastosowanie poprawia konkurencyjno\u015b\u0107 na rynku rolnym. Kanada jest r\u00f3wnie\u017c jednym z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie producent\u00f3w \u017cywno\u015bci modyfikowanej genetycznie. Dotyczy to mi\u0119dzy innymi kukurydzy, oleju rzepakowego, soi i burak\u00f3w cukrowych, ale r\u00f3wnie\u017c jab\u0142ek, co uderzy szczeg\u00f3lnie w Polsk\u0119, jako czo\u0142owego producenta tych owoc\u00f3w. CETA nie przewiduje natomiast zniesienia regulacji na rynku drobiu, wo\u0142owiny i wieprzowiny. Inaczej rzecz wygl\u0105da w przypadku ryb. W maju 2016 roku po raz pierwszy dopuszczono na terenie Kanady do sprzeda\u017cy modyfikowanego genetycznie \u0142ososia, kt\u00f3ry po przyj\u0119ciu traktatu mo\u017ce trafi\u0107 na polskie sto\u0142y (dzi\u015b c\u0142o na ten produkt wynosi 15 procent). Jakkolwiek nie ma jednoznacznych dowod\u00f3w na szkodliwo\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci GMO, to jednak trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce wp\u0142yw sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych na organizm cz\u0142owieka ujawnia si\u0119 cz\u0119sto po wielu dekadach. Dopuszczaj\u0105c na sw\u00f3j rynek tego typu produkty staniemy si\u0119 de facto kr\u00f3likami do\u015bwiadczalnymi. Co prawda CETA nie wymusza na krajach europejskich zniesienia zakazu produkt\u00f3w GMO, jednak odchodzi od zasady ostro\u017cno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017ca ich producent\u00f3w w instrument nacisku na europejskie rz\u0105dy w postaci owianego z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 mechanizmu trybuna\u0142\u00f3w arbitra\u017cowych, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 gor\u0105ce kontrowersje w toku negocjacji nad siostrzan\u0105 umow\u0105 – TTIP.<\/p>\n
S\u0105dy arbitra\u017cowe stanowi\u0105 najbardziej kontrowersyjny punkt mi\u0119dzynarodowych um\u00f3w o wolnym handlu. Pozwalaj\u0105 one korporacjom na pozywanie pa\u0144stw z powodu polityki godz\u0105cej w ich rzeczywiste b\u0105d\u017a spodziewane w przysz\u0142o\u015bci zyski. Z tego powodu stanowi\u0105 mechanizm umo\u017cliwiaj\u0105cy globalnym koncernom dyktowanie przepis\u00f3w prawa w tak istotnych dla dobrobytu spo\u0142ecznego kwestiach jak prawo pracy, ochrona \u015brodowiska czy standardy sanitarne. Przyk\u0142ady post\u0119powa\u0144 przed trybuna\u0142ami arbitra\u017cowymi zosta\u0142y przedstawione w tek\u015bcie pt. „Widmo kr\u0105\u017cy po Europie”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach portalu w styczniu 2015 roku. Gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce w przypadku CETA mamy do czynienia z nieco z\u0142agodzon\u0105 wersj\u0105 ISDS, kt\u00f3ra funkcjonuje pod nazw\u0105 ICS (Investment Court System<\/i>). Cechuje si\u0119 on wi\u0119ksza przejrzysto\u015bci\u0105, jednak\u017ce nie usuwa podstawowych wad starego modelu. Dla przyk\u0142adu, wprowadzono kadencyjno\u015b\u0107 arbitr\u00f3w, a tak\u017ce podstawow\u0105 pensj\u0119, jednak\u017ce wynosi ona zaledwie 2 tysi\u0105ce euro. Dla por\u00f3wnania, premia za dzie\u0144 pracy s\u0119dziego nad konkretn\u0105 spraw\u0105 ma wynosi\u0107 3 tysi\u0105ce euro. Cho\u0107by ten jeden fakt pokazuje, \u017ce mamy do czynienia z zaledwie kosmetycznymi zmianami, kt\u00f3rych celem jest u\u015bmierzenie protest\u00f3w spo\u0142ecznych. ICS zawiera jeszcze bardziej niepokoj\u0105cy element. W \u017caden spos\u00f3b nie rozwi\u0105za\u0142 bowiem zasadniczej wady ISDS, jak\u0105 jest brak zabezpiecze\u0144, chroni\u0105cych prawo pa\u0144stwa do wprowadzania chroni\u0105cych interes spo\u0142eczny regulacji, nazywanych j\u0119zykiem handlowc\u00f3w „pozataryfowymi barierami”. Co prawda CETA nie wymusza ich zniesienia, jednak\u017ce dopuszcza stosowanie re\u017cimu ICS w celu dociekania odszkodowa\u0144 z tytu\u0142u regulacji. Przyk\u0142adowo, je\u015bli pa\u0144stwa wprowadz\u0105 przepisy nakazuj\u0105ce koncernom wytwarzanie zdatnych do naprawy produkt\u00f3w wraz z szeroko dost\u0119pnymi cz\u0119\u015bciami zamiennymi, by w ten spos\u00f3b wyd\u0142u\u017cy\u0107 ich cykl \u017cycia, mog\u0105 si\u0119 liczy\u0107 z pozwami ze strony korporacji z powodu zwi\u0119kszenia koszt\u00f3w ich dzia\u0142alno\u015bci, je\u015bli stan\u0105 przed konieczno\u015bci\u0105 poprawy jako\u015bci wytwarzanych d\u00f3br.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wnym ryzykiem zwi\u0105zanym z podporz\u0105dkowaniem Europy jurysdykcji tych instytucji za spraw\u0105 wdro\u017cenia CETA zdaje si\u0119 by\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania ich przez ameryka\u0144skie firmy jako furtki pozwalaj\u0105cej im na pozywanie rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii nawet wtedy, gdy TTIP ostatecznie upadnie. Pozwala na to zawarta w umowie definicja inwestora, kt\u00f3ra uznaje za firm\u0119 kanadyjsk\u0105 r\u00f3wnie\u017c fili\u0119 zagranicznego koncernu, kt\u00f3ra prowadzi „istotn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105” (ang.\u00a0substantial business activities<\/i>). Podlega pod ni\u0105 a\u017c 41 tysi\u0119cy filii ameryka\u0144skich przedsi\u0119biorstw. Podobny zapis w umowie mi\u0119dzy Australi\u0105 i Hong Kongiem pozwoli\u0142 tytoniowemu potentatowi Philip Morris na pozwanie australijskiego rz\u0105du z powodu kampanii spo\u0142ecznych zniech\u0119caj\u0105cych do palenia papieros\u00f3w. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce od chwili wej\u015bcia w \u017cycie NAFTA, co mia\u0142o miejsce ponad 20 lat temu, gospodarki Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kanady s\u0105 ze sob\u0105 silnie zintegrowane. Niekiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 nawet opinie, \u017ce podpisanie CETA de facto wprowadzi Europ\u0119 do struktur handlowych NAFTA. Abstrahuj\u0105c od kwestii, na ile s\u0105 one przesadzone, to faktycznie nie spos\u00f3b zaprzeczy\u0107, \u017ce systemy finansowe i korporacje obu p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skich pa\u0144stw pozostaj\u0105 ze sob\u0105 w mocnych zwi\u0105zkach, co u\u0142atwi przedsi\u0119biorstwom z USA pozywanie europejskich rz\u0105d\u00f3w. Furtka ta mo\u017ce znale\u017a\u0107 zastosowanie nie tylko w kontek\u015bcie trybuna\u0142\u00f3w arbitra\u017cowych, ale r\u00f3wnie\u017c samego eksportu ameryka\u0144skich produkt\u00f3w. Co prawda wiceminister Rados\u0142aw Domagalski zapewnia\u0142, \u017ce zawarty w ramach CETA system regu\u0142 pochodzenia towar\u00f3w wyklucza korzystanie z przywileju producentom ameryka\u0144skim, jednak w praktyce przepis ten b\u0119dzie martwy ze wzgl\u0119du na wspomnian\u0105 wcze\u015bniej klauzul\u0119 o „istotnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej”.<\/p>\n
System ICS nie jest jedynym zagro\u017ceniem dla gospodarki Europy, jakie wynika z zapis\u00f3w CETA. Zdaniem autor\u00f3w raportu pod redakcj\u0105 Jeronima Capaldo z Tufts University przyj\u0119cie umowy doprowadzi do rozlicznych negatywnych skutk\u00f3w ekonomicznych po obu stronach Oceanu Atlantyckiego. Naukowcy przeprowadzili symulacj\u0119 z wykorzystaniem tzw. Global Policy Model, narz\u0119dzia opracowanego przez ekspert\u00f3w pracuj\u0105cych dla ONZ. W wyniku badania doszli do konkluzji, \u017ce wskutek zwi\u0119kszonej presji konkurencyjnej dojdzie do redukcji udzia\u0142u pracy w PKB, cho\u0107 w poszczeg\u00f3lnych krajach si\u0142a tego oddzia\u0142ywania b\u0119dzie zr\u00f3\u017cnicowana. Do 2023 roku CETA ma spowodowa\u0107 tak\u017ce ubytek 200 tysi\u0119cy miejsc pracy w ca\u0142ej Unii Europejskiej.\u00a0Symulacje wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na wyra\u017any wp\u0142yw traktatu na finanse publiczne. Po\u0142\u0105czony wp\u0142yw s\u0105d\u00f3w arbitra\u017cowych, kurcz\u0105cych si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci stymulowania lokalnych inwestycji i zwi\u0119kszonej presji na optymalizacj\u0119 podatkow\u0105 poskutkuje pog\u0142\u0119bieniem i tak ju\u017c sporego kryzysu zad\u0142u\u017ceniowego europejskich pa\u0144stw.\u00a0Spory niepok\u00f3j budzi te\u017c rozdzia\u0142 trzynasty umowy, po\u015bwi\u0119cony zagadnieniom z zakresu finans\u00f3w. Nak\u0142ada on na pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej zakaz regulowania wielko\u015bci bank\u00f3w,\u00a0a tak\u017ce struktury narodowej kontroluj\u0105cego je kapita\u0142u. To w\u0142a\u015bnie rozmiar instytucji finansowych, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y tradycyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kredytow\u0105 i depozytow\u0105 z ryzykown\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 inwestycyjn\u0105, da\u0142 finansistom mo\u017cliwo\u015b\u0107 szanta\u017cowania polityk\u00f3w, przera\u017conych wizj\u0105 bankructwa tysi\u0119cy przedsi\u0119biorstw i utraty przez miliony obywateli zawarto\u015bci ich bankowych depozyt\u00f3w. Co gorsza, zniesione zostan\u0105 regulacje dotycz\u0105ce liczby zagranicznych podmiot\u00f3w na lokalnym rynku, jak r\u00f3wnie\u017c wolumenu wykonywanych przez nie transakcji. Doprowadzi to do jeszcze silniejszej integracji rynk\u00f3w finansowych i u\u0142atwi przep\u0142yw kapita\u0142u spekulacyjnego, co wystawi Europ\u0119 na jeszcze wi\u0119ksze ryzyko kolejnego kryzysu finansowego. Wzmo\u017cona konkurencja na rynku poskutkuje powstaniem nowych, toksycznych instrument\u00f3w finansowych, kt\u00f3rych kontrola mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niemo\u017cliwa z powodu wi\u0119z\u00f3w, jakie mi\u0119dzynarodowe porozumienia nak\u0142adaj\u0105 na poszczeg\u00f3lne rz\u0105dy. Z pewno\u015bci\u0105 przys\u0142u\u017cy si\u0119 temu zapis o „kooperacji regulacyjnej”, kt\u00f3ry stworzy mechanizmy instytucjonalne dla wzmo\u017conego lobbingu wielkich korporacji, w tym tych z sektora finansowego.<\/p>\n
Reasumuj\u0105c, umowa o wolnym handlu mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a Kanad\u0105 z pewno\u015bci\u0105 zas\u0142uguje na wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119, gdy\u017c skutki jej ewentualnego wej\u015bcia w \u017cycie mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niebagatelne dla europejskich spo\u0142ecze\u0144stw na wielu p\u0142aszczyznach ich egzystencji. Pomimo relatywnie niewielkich rozmiar\u00f3w Kanada mo\u017ce by\u0107 zagro\u017ceniem jako po\u015brednik w ugruntowaniu ameryka\u0144skiej dominacji gospodarczej na terenie Europy, szczeg\u00f3lnie za spraw\u0105 os\u0142awionych trybuna\u0142\u00f3w arbitra\u017cowych. CETA niesie ze sob\u0105 ryzyko r\u00f3wnie\u017c z uwagi na panuj\u0105ce na terenie Kanady standardy produkcji rolnej i ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re w niczym nie odzwierciedlaj\u0105 korzystnego stereotypu, jaki ten kraj wyrobi\u0142 sobie w oczach innych zanim przyst\u0105pi\u0142 do NAFTA. Wreszcie, wbrew apologetom neoliberalnej doktryny ekonomicznej czysto gospodarcze skutki wolnego handlu wcale nie musz\u0105 by\u0107 pozytywne. W tym kontek\u015bcie w naturalny spos\u00f3b narzuca si\u0119 pytanie, czy rzeczywi\u015bcie warto podejmowa\u0107 to ryzyko, skoro ewentualne korzy\u015bci s\u0105 tak iluzoryczne i wedle wszelkiej wiedzy ograniczaj\u0105 si\u0119 do geopolitycznej konsolidacji bloku transatlantyckiego w obliczu rosn\u0105cej pot\u0119gi kraj\u00f3w z grupy BRICS?<\/p>\n
Rafa\u0142 Sawicki<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kiedy w maju 2016 roku ujawniono tre\u015b\u0107 przeciek\u00f3w dotycz\u0105cych negocjacji w sprawie TTIP, rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 polityczna burza, kt\u00f3ra w znacznym stopniu poskutkowa\u0142a patem w dalszych […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":27222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Do jutra ma si\u0119 wyja\u015bni\u0107, czy ostatecznie dojdzie do podpisania neoliberalnego, globalistycznego porozumienia o wolnym handlu mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a Kanad\u0105. W oczekiwaniu na rozstrzygni\u0119cie los\u00f3w CETA polecamy Czytelnikom analiz\u0119 potencjalnych skutk\u00f3w tej umowy, przygotowan\u0105 przez redaktora naszego portalu.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,12],"tags":[94,4535,1322,428,467,2419,2017,2022,975,981,3520],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/ceta.jpg?fit=1000%2C541&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-753","jetpack-related-posts":[{"id":28969,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28969","url_meta":{"origin":27221,"position":0},"title":"UE: Knebel dla krytyk\u00f3w CETA i TTIP","date":"5 kwietnia 2017","format":false,"excerpt":"Komisja kontroli bud\u017cetowej Parlamentu Europejskiego pracuje nad raportem, kt\u00f3ry ma uniemo\u017cliwi\u0107 dofinansowywanie ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej dzia\u0142alno\u015bci podmiot\u00f3w, kt\u00f3re krytykuj\u0105 globalistyczn\u0105 umow\u0119 CETA i niedosz\u0142e TTIP. W upublicznionym projekcie raportu znalaz\u0142y si\u0119 s\u0142owa:\u00a0(\u2026) odmawia si\u0119 jakiegokolwiek finansowania organizacji, kt\u00f3re w oczywisty spos\u00f3b rozpowszechniaj\u0105 nieprawd\u0119 i\/lub kt\u00f3rych cele s\u0105 sprzeczne z\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Marine_Le_Pen_CETA.jpeg?fit=948%2C473&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":23488,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=23488","url_meta":{"origin":27221,"position":1},"title":"UE: Miliony przeciwko TTIP","date":"10 listopada 2015","format":false,"excerpt":"Sojusz STOP TTIP, kt\u00f3ry zrzesza ponad 500 organizacji sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 Transatlantyckiemu Partnerstwu w dziedzinie Handlu i Inwestycji przekaza\u0142 wczoraj w Berlinie na r\u0119ce przewodnicz\u0105cego Parlamentu Europejskiego Martina Schultza prawie 3,3 miliony podpis\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3re nie zgadzaj\u0105 si\u0119 na zawarcie przez UE porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi, wzmacniaj\u0105cego w\u0142adz\u0119 ponadnarodowych korporacji. Jak\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Stop-TTIP-600x300.jpg?fit=600%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27188,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27188","url_meta":{"origin":27221,"position":2},"title":"UE: Spacyfikujmy Belgi\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119","date":"24 pa\u017adziernika 2016","format":false,"excerpt":"21 pa\u017adziernika zako\u0144czy\u0142 si\u0119 szczyt Unii Europejskiej, w kt\u00f3rym po raz pierwszy jako reprezentant Wielkiej Brytanii wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 premier Theresa May. W jego trakcie przyw\u00f3dcy Unii Europejskiej pr\u00f3bowali wywrze\u0107 na brytyjski rz\u0105d nacisk, aby uzna\u0142 referendum w sprawie dalszego cz\u0142onkostwa w UE za nieby\u0142e i zrezygnowa\u0142 z \"Brexitu\". \u2013\u00a0To nie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/spojrzenie_Tuska.jpg?fit=900%2C665&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26165,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26165","url_meta":{"origin":27221,"position":3},"title":"Polska: O nas bez nas","date":"12 lipca 2016","format":false,"excerpt":"12 lipca w Sali Kolumnowej Sejmu odby\u0142a si\u0119 konferencja na temat Transatlantyckiego Traktatu o Wolnym Handlu (TTIP) i Europejsko-Kanadyjskim Porozumieniu o Wolnym Handlu (CETA). Pomimo kluczowego charakteru sprawy dla suwerenno\u015bci pa\u0144stwa spotkanie nie cieszy\u0142o si\u0119 wielkim zainteresowaniem ze strony parlamentarzyst\u00f3w. W posiedzeniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 zaledwie dw\u00f3ch pos\u0142\u00f3w: Robert Winnicki z\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/sala_kolumnowa.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28286,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28286","url_meta":{"origin":27221,"position":4},"title":"Polska: CETA, czyli PiS zdradza Polsk\u0119","date":"1 lutego 2017","format":false,"excerpt":"Marian Pi\u0142ka, wiceprzewodnicz\u0105cy partii Prawica Rzeczypospolitej, zapowiedzia\u0142 na 14 lutego protest przeciw ratyfikowaniu CETA \u2013 uk\u0142adu o wolnym handlu mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a Kanad\u0105. \u2013 Problem jest w kilku r\u00f3\u017cnych sprawach. Przede wszystkim ta umowa likwiduje suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa nad korporacjami dzia\u0142aj\u0105cymi na jego terenie. \u2013 m\u00f3wi\u0142 Pi\u0142ka w wywiadzie dla\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/MP_PrawicaRP.jpg?fit=960%2C639&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27243,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27243","url_meta":{"origin":27221,"position":5},"title":"UE: CETA podpisana","date":"30 pa\u017adziernika 2016","format":false,"excerpt":"W niedziel\u0119 Unia Europejska i Kanada podpisa\u0142y umow\u0119 handlow\u0105 CETA, kt\u00f3rej celem jest liberalizacja handlu transatlantyckiego. Podpisy pod dokumentem z\u0142o\u017cyli kanadyjski premier Justin Trudeau, szef Rady Europejskiej Donald Tusk, przewodnicz\u0105cy Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker i Robert Fico, szef rz\u0105du S\u0142owacji, pe\u0142ni\u0105cej w tym p\u00f3\u0142roczu prezydencj\u0119 Rady Unii Europejskiej. \"To dla\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/ceta-1.jpg?fit=660%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27221"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27221"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27223,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27221\/revisions\/27223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}