{"id":27614,"date":"2016-12-03T21:32:04","date_gmt":"2016-12-03T20:32:04","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=27614"},"modified":"2016-12-03T22:20:16","modified_gmt":"2016-12-03T21:20:16","slug":"piotr-petlicki-reakcjonista-o-reakcjoniscie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=27614","title":{"rendered":"Piotr P\u0119tlicki: Reakcjonista o reakcjoni\u015bcie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz h. Bo\u017cawola (1896-1966)<\/strong> by\u0142 jednym z najznamienitszych polskich pisarzy i polityk\u00f3w konserwatywnych. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce w wydanej w 1947 roku na emigracji w Londynie ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej &#8222;Dostojewski&#8221; na sw\u00f3j warsztat literacki wzi\u0105\u0142 posta\u0107 <strong>Fiodora Michaj\u0142owicza Dostojewskiego (1821-1881)<\/strong>, wielkiego rosyjskiego pisarza, r\u00f3wnie\u017c konserwatysty &#8211; czy wr\u0119cz reakcjonisty.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mackiewicz kre\u015bli portret psychologiczny Dostojewskiego pocz\u0105wszy od jego dzieci\u0144stwa. Przez ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 przewijaj\u0105 si\u0119 w\u0105tki wi\u0105\u017c\u0105ce prze\u017cycia Dostojewskiego z jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 pisarsk\u0105. I tak na przyk\u0142ad reminescencje z dzieci\u0144stwa, z wychowania przez ojca-tyrana, przywo\u0142ane s\u0105 w ostatniej jego ksi\u0105\u017cce \u2013 &#8222;Braciach Karamazow&#8221; (1880), kt\u00f3ra stanowi pewien rodzaj \u2013 jak pisze Mackiewicz \u2013 &#8222;psychologicznej autoanalizy&#8221;. Problem dzia\u0142ania psychiki ludzkiej jest jednym z g\u0142\u00f3wnych w\u0105tk\u00f3w obecnych w tw\u00f3rczo\u015bci rosyjskiego pisarza. &#8222;Dostojewszczyzna&#8221; \u2013 oto okre\u015blenie na &#8222;ludzi stoj\u0105cych na granicy ob\u0142\u0119du, nie umiej\u0105cych opanowa\u0107 swoich umiej\u0119tno\u015bci szale\u0144czych lub dziwacznych&#8221;. Antropologia u Dostojewskiego jest dog\u0142\u0119bnie realistyczna i wyrastaj\u0105ca z prawd wiary chrze\u015bcija\u0144skiej \u2013 natura ludzka jest ska\u017cona, nie ma ludzi w pe\u0142ni czystych, w ka\u017cdej duszy toczy si\u0119 \u015bmiertelna walka dobra ze z\u0142em. St\u0105d bohaterami jego powie\u015bci s\u0105 prostytutki, zbrodniarze, szale\u0144cy \u2013 a jednak u ka\u017cdego z nich da si\u0119 znale\u017a\u0107 pierwiastki dobra. Takie te\u017c by\u0142o \u017cycie samego pisarza \u2013 nieustanna walka wewn\u0119trzna, walka z przywarami (jak na przyk\u0142ad hazard), grzech i oczyszczenie, g\u0142\u0119boka wiara w Chrystusa \u2013 i jednocze\u015bnie ci\u0105g\u0142e upadki. Jednym z cz\u0119sto stosowanych przez Dostojewskiego zabieg\u00f3w literackich jest odwzorowanie w powie\u015bciach postaci, kt\u00f3re w swoim \u017cyciu pozna\u0142. Nie jest to jednak odwzorowanie bezpo\u015brednie, rzeczywiste \u2013 cz\u0119stokro\u0107 bohaterowie powie\u015bciowi stanowi\u0105 kompilacj\u0119 kilku realnych os\u00f3b, albo posiadaj\u0105 ich jedynie niekt\u00f3re cechy, b\u0105d\u017a te\u017c s\u0105 ukazane nie takimi, jakimi faktycznie byli \u2013 ale takimi, jakimi Dostojewski chcia\u0142 je widzie\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opisuje Mackiewicz szczeg\u00f3\u0142owo i ze swad\u0105 rosyjskie \u015brodowisko literackie po\u0142owy XIX wieku, w kt\u00f3rym obraca\u0142 si\u0119 Dostojewski \u2013 r\u00f3\u017cne grupy, periodyki, koterie towarzyskie. Zwi\u0105zek z jedn\u0105 z takich grup okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 dla Dostojewskiego nieomal tragiczny w skutkach. Nale\u017ca\u0142 on bowiem do \u015brodowiska skupionego wok\u00f3\u0142 socjalisty <strong>Micha\u0142a Wasilijewicza Pietraszewskiego (1821-1866)<\/strong>. Zwi\u0105zek z t\u0105 grup\u0105 nie by\u0142 w \u017caden spos\u00f3b ideowy, by\u0142 \u2013 mo\u017cna by rzec \u2013 koniunkturalny. Dostojewski, pocz\u0105tkuj\u0105cy literat potrzebowa\u0142 koneksji \u015brodowiskowych. Podczas jednego ze spotka\u0144 tzw. Ko\u0142a Pietraszewskiego Dostojewski przeczyta\u0142 list rewolucyjnego demokraty <strong>Wissariona Grigoriewicza Bieli\u0144skiego (1811-1848)<\/strong> do wybitnego rosyjskiego dramaturga <strong>Miko\u0142aja Gogola (1809-1852)<\/strong>, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 nurt monarchistyczno-reakcyjny. Bieli\u0144ski poddaje w li\u015bcie oczywi\u015bcie druzgoc\u0105cej krytyce pogl\u0105dy Gogola i podwa\u017ca \u00f3wczesny porz\u0105dek panuj\u0105cy w Rosji. Dostojewski razem z innymi cz\u0142onkami Ko\u0142a zosta\u0142 aresztowany i skazany najpierw na kar\u0119 \u015bmierci, a po u\u0142askawieniu przez cara na syberyjsk\u0105 katorg\u0119. Dlaczego Dostojewski \u2013 w ko\u0144cu monarchista, mo\u017ce w\u00f3wczas nie tak wyra\u017anie i zdecydowanie ujawniaj\u0105cy swoje pogl\u0105dy, ale z pewno\u015bci\u0105 nie socjalista i demokrata \u2013 list ten przeczyta\u0142? Ot\u00f3\u017c chcia\u0142 si\u0119 w ten spos\u00f3b przypodoba\u0107 towarzystwu Pietraszewskiego. Najbardziej sk\u0142aniaj\u0105cy do refleksji jest spos\u00f3b prowadzenia \u015bledztwa przez policj\u0119. Nie interesuj\u0105 ich t\u0142umaczenia Dostojewskiego, \u017ce stanowczo sprzeciwia si\u0119 republika\u0144skim teoriom. Nie interesuje ich nawet aspekt filozoficzno-politycznej dzia\u0142alno\u015bci grupy. Interesuje ich za to krytyka przez jednego z pietraszewc\u00f3w &#8222;kaprysu wielkiego ksi\u0119cia Micha\u0142a&#8221;, kt\u00f3ry kaza\u0142 tak a nie inaczej nazwa\u0107 jeden z przedmiot\u00f3w wyk\u0142adanych w szkole wojskowej. Podwa\u017canie struktur spo\u0142ecznych, promowanie wywrotowych pogl\u0105d\u00f3w \u2013 to nie wzbudzi\u0142o najmniejszego zainteresowania \u015bledczych. Za to wypowied\u017a w trzeciorz\u0119dnej sprawie, z powodu swojej &#8222;nieuprzejmo\u015bci&#8221; wobec wielkiego ksi\u0119cia ju\u017c tak. Jest to zapewne jedna z przyczyn upadku carskiej Rosji. Kraj rz\u0105dzony przez biurokrat\u00f3w i dyletant\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przywi\u0105zywali uwagi do spraw najistotniejszych, za to skupiali si\u0119 na kwestiach formalno-jurydycznych, system bez jakiejkolwiek g\u0142\u0119bszej tre\u015bci \u2013 ten system musia\u0142 upa\u015b\u0107. Gdy tylko pojawi\u0142a si\u0119 grupa pasjonarnych jednostek, fanatyk\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli serca i umys\u0142y wype\u0142nione sp\u00f3jnym systemem spo\u0142eczno-ekonomicznym, zbiurokratyzowana administracja carska by\u0142a bez szans. Dodajmy do tego jeszcze fakt, \u017ce ideowy monarchista Dostojewski nie m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na zainteresowanie dworu carskiego, za\u015b faworyzowani na polu towarzyskim byli tw\u00f3rcy o pogl\u0105dach rewolucyjno-demokratycznych&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosyjski wsp\u00f3\u0142czesny filozof tradycjonalistyczny <strong>prof. Aleksander Gielejewicz Dugin (ur. 1962)<\/strong> w swoim eseju <a href=\"http:\/\/xportal.press\/?p=11891\">&#8222;Imi\u0119 moje top\u00f3r&#8221;<\/a> interpretuje najbardziej chyba znan\u0105 powie\u015b\u0107 Dostojewskiego, &#8222;Zbrodni\u0119 i kar\u0119&#8221; (1866) jako manifest prawdziwego rosyjskiego ducha \u2013 rewolucyjnego, krwawego, wrogiego kapitalizmowi i lichwie jako takiej. Czyn Raskolnikowa opisuje tak: &#8222;Zabijaj\u0105c lichwiark\u0119, Raskolnikow wykonuje gest paradygmatyczny, Czyn, do kt\u00f3rego w archetypiczny spos\u00f3b redukowane jest ca\u0142e <em>praxis<\/em> marksizmu. Czyn Rodiona Raskolnikowa jest aktem rosyjskiej rewolucji, podsumowaniem ca\u0142ej literatury socjaldemokrat\u00f3w, narodnik\u00f3w i bolszewik\u00f3w. To fundamentalny gest rosyjskiej historii, kt\u00f3ry wykonany zosta\u0142 po Dostojewskim, a przygotowywany by\u0142 na d\u0142ugo przed nim, w enigmatycznych pocz\u0105tkach narodowego losu. Ca\u0142a nasza historia dzieli si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci \u2013 przed i po zabiciu lichwiarki przez Raskolnikowa. Lecz jako akt dokonany poza czasem odbija si\u0119 ono w przesz\u0142o\u015bci i przysz\u0142o\u015bci. Objawia si\u0119 w buntach ch\u0142opskich, herezjach, powstaniach Pugaczowa i Stie\u0144ki Razina, w roz\u0142amie w \u0142onie Cerkwi, w nadej\u015bciu mrocznych wydarze\u0144 z pocz\u0105tku XVII w., w ca\u0142ej skomplikowanej, wielostopniowej, nienasyconej metafizyce rosyjskiego mordu, kt\u00f3ra rozci\u0105ga si\u0119 od narodzin S\u0142owian do czerwonego terroru i gu\u0142agu. Ka\u017cda r\u0119ka wzniesiona nad czaszk\u0105 ofiary by\u0142a prowadzona przez ten sam nami\u0119tny, mglisty i znacz\u0105cy wybuch gniewu. By\u0142o to uczestnictwo we wsp\u00f3lnym Czynie i jego filozofii. Zabijanie i \u015bmier\u0107 przybli\u017caj\u0105 wskrzeszenie umar\u0142ych&#8221;. Jednak wed\u0142ug Dugina rosyjska rewolucja ulega degeneracji, gdy\u017c Raskolnikow przyjmuje humanitarystyczne teorie dotycz\u0105ce stosunku do odbierania \u017cycia. Jest to zapowied\u017a upadku rewolucji bolszewickiej, kt\u00f3ra zdegenerowa\u0142a si\u0119 w system biurokratyczny \u2013 taki sam, przeciwko kt\u00f3remu powsta\u0142a. Interpretacja Mackiewicza jest zgo\u0142a inna. Dostojewski jako gorliwy chrze\u015bcijanin, po szczeg\u00f3lnym nawr\u00f3ceniu na katordze, gdzie kilkukrotnie przeczyta\u0142 Ewangelie, pisze dzie\u0142o stanowczo broni\u0105ce tradycyjnej moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej wyp\u0142ywaj\u0105cej z Dekalogu. Raskolnikow nie jest \u017cadnym &#8222;symbolem rewolucji&#8221;, lecz grzesznikiem \u2013 jak ka\u017cdy z nas \u2013 kt\u00f3ry uleg\u0142 wp\u0142ywom zgubnych teorii, jednak prze\u017cywa nawr\u00f3cenie i wraca na Bo\u017c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. Dugin stwierdza r\u00f3wnie\u017c, \u017ce od czas\u00f3w Chrystusa najwa\u017cniejsze nie jest Prawo, a Mi\u0142o\u015b\u0107. Tak\u017ce i tu Mackiewicz stoi na odr\u0119bnym stanowisku. Nie odrzuca Dekalogu, uwa\u017ca jednak, \u017ce w &#8222;Zbrodni i karze&#8221; Dostojewski chce przekaza\u0107, \u017ce &#8222;porz\u0105dek moralny mi\u0119dzy lud\u017ami nie da si\u0119 utrzyma\u0107 samymi nakazami i zakazami, \u017ce porz\u0105dku moralnego musi broni\u0107 czynnik mistyczny&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dostojewski by\u0142 zaci\u0119tym wrogiem rewolucji \u2013 tak liberalnej, jak i anarchistycznej czy socjalistycznej (zreszt\u0105 te poj\u0119cia s\u0105 do siebie zbli\u017cone \u2013 libera\u0142owie, demokraci, anarchi\u015bci, socjali\u015bci \u2013 wszyscy chcieli jednego: obalenia monarchii i utworzenia nowego porz\u0105dku). &#8222;Rzuca anatem\u0119 na rewolucjonist\u00f3w nie za ich dzia\u0142ania, lecz za ich my\u015bli. Nienawidz\u0105 Boga \u2013 nienawidzi\u0107 Boga mog\u0105 tylko op\u0119tani&#8221; \u2013 pisze Mackiewicz. My\u015bl polityczna Dostojewskiego wydaje si\u0119 by\u0107 bliska europejskim pisarzom kontrrewolucyjnym. &#8222;Bunt i bezbo\u017cno\u015b\u0107 s\u0105 synonimami&#8221; \u2013 pisa\u0142 <strong>Joseph hr. de Maistre (1753\u20131821)<\/strong>, sabaudzki reakcjonista. &#8222;Wszyscy, kt\u00f3rzy nie s\u0105 przyjaci\u00f3\u0142mi Boga, Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a, s\u0105 ich przeciwnikami&#8221; \u2013 stwierdzia\u0142 z kolei <strong>Juan Donoso Cort\u00e9s (1809\u20131853)<\/strong>, hiszpa\u0144ski kontrrewolucjonista. Jeszcze jedna kwestia jest pomi\u0119dzy Dostojewskim a Donoso Cort\u00e9sem zbie\u017cna. Pisze Mackiewicz: &#8222;Rewolucjoni\u015bci maj\u0105 charakter, up\u00f3r, wreszcie reprezentuj\u0105 pewne warto\u015bci fachowe. Natomiast libera\u0142 w uj\u0119ciu Dostojewskiego to frazes, ma\u0142oduszno\u015b\u0107, tch\u00f3rzostwo. Boj\u0105 si\u0119 rz\u0105du, boj\u0105 si\u0119 rewolucjonist\u00f3w, wci\u0105\u017c k\u0142ami\u0105 i przybieraj\u0105 teatralne pozy&#8221;. Ten sam brak zdecydowania u libera\u0142\u00f3w zauwa\u017ca hiszpa\u0144ski markiz: &#8222;Libera\u0142 bowiem, jako cz\u0142owiek kompromisu, pragnie aby nigdy nie nadszed\u0142 dzie\u0144 radykalnej negacji lub pe\u0142nej afirmacji; dlatego przy pomocy dyskusji zam\u0105ca wszystkie poj\u0119cia, rozplenia sceptycyzm wiedz\u0105c, \u017ce lud, kt\u00f3ry nieustannie, przy ka\u017cdej sprawie, s\u0142yszy z ust swoich sofist\u00f3w \u00abza\u00bb i \u00abprzeciw\u00bb, w ko\u0144cu nie wie ju\u017c czego ma si\u0119 trzyma\u0107 i pyta si\u0119, czy prawda i fa\u0142sz, sprawiedliwo\u015b\u0107 i niesprawiedliwo\u015b\u0107, ha\u0144ba i honor rzeczywi\u015bcie s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne, czy te\u017c raczej s\u0105 tym samym, rozpatrywanym z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia (&#8230;) stan taki nie mo\u017ce trwa\u0107 zbyt d\u0142ugo. Cz\u0142owiek jest zrodzony do dzia\u0142ania, i wieczna dyskusja, kt\u00f3ra nie zostawia miejsca na dzia\u0142anie, jest czym\u015b nienaturalnym. Nadejdzie dzie\u0144, kiedy lud pchany swoimi instynktami runie na ulice, aby zdecydowanie za\u017c\u0105da\u0107 wypuszczenia Barabasza lub Jezusa, i aby przewr\u00f3ci\u0107 katedry sofist\u00f3w&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zbie\u017cno\u015b\u0107 Dostojewskiego z zachodnioeuropejskimi tradycjonalistami jednak na tym si\u0119 ko\u0144czy. Dostojewski jest organicznym wrogiem Okcydentu, z kt\u00f3rego wychodzi wszelkie z\u0142o, jest fanatycznym wrogiem katolicyzmu. Katolicyzm dla niego jest gorszy od ateizmu. Szczeg\u00f3ln\u0105 nienawi\u015bci\u0105 darzy Polak\u00f3w \u2013 owych renegat\u00f3w S\u0142owia\u0144szczyzny, kt\u00f3rzy zdradzili wsp\u00f3lne korzenie na rzecz cywilizacji zachodniej i rzymskiego katolicyzmu. Jednak s\u0105 w owym antypolonizmie Dostojewskiego pewne dysonanse \u2013 usi\u0142uje swoje pochodzenie wywodzi\u0107 od polskich szlachcic\u00f3w Dostojewskich. Mia\u0142 on bowiem kompleks z powodu pochodzenia nie ze szlachty dawnej, rodowej. Tytu\u0142 szlachecki otrzyma\u0142 po ojcu, kt\u00f3ry dosta\u0142 go dzi\u0119ki byciu lekarzem wojskowym. Antypolonizm Dostojewskiego nie przeszkadza\u0142 mu w ubarwianiu swoich korzeni. R\u00f3wnie\u017c na Syberii z szacunkiem odnosi\u0142 si\u0119 do polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w, jako do szlachcic\u00f3w (kompleks szlachecki!), patriot\u00f3w walcz\u0105cych o sw\u00f3j kraj, a nie kryminalist\u00f3w czy rewolucjonist\u00f3w podburzaj\u0105cych \u0142ad spo\u0142eczny w imi\u0119 rewolucyjnych ideologii.<\/p>\n<p>Reakcjonista. Monarchista. Chrze\u015bcijanin \u2013 taki w\u0142a\u015bni by\u0142 Dostojewski.<\/p>\n<p>Piotr P\u0119tlicki<\/p>\n<p>Stanis\u0142aw Mackiewicz, <em>Dostojewski<\/em>, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1957<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img data-attachment-id=\"27615\" data-permalink=\"https:\/\/xportal.press\/?attachment_id=27615\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?fit=800%2C496&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"800,496\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"niedziela_w_kopalni\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?fit=300%2C186&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?fit=800%2C496&amp;ssl=1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-27615\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?resize=800%2C496\" alt=\"niedziela_w_kopalni\" width=\"800\" height=\"496\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?w=800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?resize=300%2C186&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?resize=89%2C55&amp;ssl=1 89w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?resize=650%2C403&amp;ssl=1 650w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz h. Bo\u017cawola (1896-1966) by\u0142 jednym z najznamienitszych polskich pisarzy i polityk\u00f3w konserwatywnych. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce w wydanej w 1947 roku na emigracji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":27615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":">>Jeszcze jedna kwestia jest pomi\u0119dzy Dostojewskim a Donoso Cort\u00e9sem zbie\u017cna. Pisze Mackiewicz: \"Rewolucjoni\u015bci maj\u0105 charakter, up\u00f3r, wreszcie reprezentuj\u0105 pewne warto\u015bci fachowe. Natomiast libera\u0142 w uj\u0119ciu Dostojewskiego to frazes, ma\u0142oduszno\u015b\u0107, tch\u00f3rzostwo. Boj\u0105 si\u0119 rz\u0105du, boj\u0105 si\u0119 rewolucjonist\u00f3w, wci\u0105\u017c k\u0142ami\u0105 i przybieraj\u0105 teatralne pozy\". Ten sam brak zdecydowania u libera\u0142\u00f3w zauwa\u017ca hiszpa\u0144ski markiz: \"Libera\u0142 bowiem, jako cz\u0142owiek kompromisu, pragnie aby nigdy nie nadszed\u0142 dzie\u0144 radykalnej negacji lub pe\u0142nej afirmacji; dlatego przy pomocy dyskusji zam\u0105ca wszystkie poj\u0119cia, rozplenia sceptycyzm wiedz\u0105c, \u017ce lud, kt\u00f3ry nieustannie, przy ka\u017cdej sprawie, s\u0142yszy z ust swoich sofist\u00f3w \u00abza\u00bb i \u00abprzeciw\u00bb, w ko\u0144cu nie wie ju\u017c czego ma si\u0119 trzyma\u0107 i pyta si\u0119, czy prawda i fa\u0142sz, sprawiedliwo\u015b\u0107 i niesprawiedliwo\u015b\u0107, ha\u0144ba i honor rzeczywi\u015bcie s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne, czy te\u017c raczej s\u0105 tym samym, rozpatrywanym z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia (...) stan taki nie mo\u017ce trwa\u0107 zbyt d\u0142ugo. Cz\u0142owiek jest zrodzony do dzia\u0142ania, i wieczna dyskusja, kt\u00f3ra nie zostawia miejsca na dzia\u0142anie, jest czym\u015b nienaturalnym. Nadejdzie dzie\u0144, kiedy lud pchany swoimi instynktami runie na ulice, aby zdecydowanie za\u017c\u0105da\u0107 wypuszczenia Barabasza lub Jezusa, i aby przewr\u00f3ci\u0107 katedry sofist\u00f3w\".<<","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[26,12],"tags":[53,2697,144,4697,4520,2098,3279,4696,4503,4498,459,3356,513,3792,552,585,1348,2843,800,4698,818,4202,4699,943,1349],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Niedziela_w_kopalni.jpg?fit=800%2C496&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-7bo","jetpack-related-posts":[{"id":6303,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6303","url_meta":{"origin":27614,"position":0},"title":"Polska: Rehabilitacja dzia\u0142a\u0144 wywiadu","date":"13 wrze\u015bnia 2012","format":false,"excerpt":"S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie orzek\u0142, \u017ce Ministerstwo Obrony Narodowej ma przeprosi\u0107 by\u0142ego agenta polskiego wywiadu, p\u0142k. Aleksandra Makowskiego, za ujawnienie w 2007 r. jego dzia\u0142a\u0144 w raporcie z likwidacji Wojskowych S\u0142u\u017cb Informacyjnych, zatwierdzonym przez \u00f3wczesnego wiceministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza. Informacje zawarte w raporcie dotyczy\u0142y operacji \u201eZen\u201d, prowadzonej przez niego\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":20416,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20416","url_meta":{"origin":27614,"position":1},"title":"Litwa: Antypolski incydent","date":"21 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Dzisiaj rano zauwa\u017cone zosta\u0142y antypolskie napisy w j\u0119zyku litewskim, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w miejscowo\u015bci Soleczniki. Napisy o tre\u015bci \"Lenkai lauk i\u0161 Lietuvos\" (\"Polacy precz z Litwy\") pojawi\u0142y si\u0119 w czterech miejscach - na ulicach Niepodleg\u0142o\u015bci i \u015aniadeckiego oraz przy dw\u00f3ch wjazdach do Solecznik. Policja, kt\u00f3ra wszcz\u0119\u0142a dochodzenie w tej sprawie\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/27.jpg?fit=960%2C720&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35370,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35370","url_meta":{"origin":27614,"position":2},"title":"USA: Nowy doradca ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego","date":"19 wrze\u015bnia 2019","format":false,"excerpt":"Prezydent USA Donald Trump mianowa\u0142 Roberta O\u2019Briena, by\u0142ego negocjatora ds. zak\u0142adnik\u00f3w, nowym doradc\u0105 ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego. O nominacjiswojej decyzji Trump poinformowa\u0142 na Twitterze. O\u2019Brian b\u0119dzie czwart\u0105 osob\u0105 na tym stanowisku od pocz\u0105tku prezydentury Trumpa. Popiero go sekretarz stanu USA Mike Pompeo. Nowy doradca ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego pracowa\u0142 dla administracji prezydenta\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Robert_OBrien_Official_Portrait_250_1-240x300.jpg?fit=240%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21550,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21550","url_meta":{"origin":27614,"position":3},"title":"Mark Hackard: Manifest Disney","date":"6 lipca 2015","format":false,"excerpt":"Gdy Ameryka \u015bwi\u0119tuje kolejny dzie\u0144 niepodleg\u0142o\u015bci, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad znaczeniem og\u0142aszanej przy ka\u017cdej okazji wyj\u0105tkowo\u015bci tego kraju. Stany Zjednoczone nie by\u0142y nigdy organicznym pa\u0144stwem, lecz rewolucyjnym konstruktem, zwiastunem nadchodz\u0105cego Novus Ordo Seclorum. Ich post\u0119p zawsze pozostaje niespe\u0142niony, jego natur\u0105 nie jest bycie, lecz stawanie si\u0119, s\u0105 laboratorium spo\u0142ecznej alchemii\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/banksy-prints-napalm-1.jpg?fit=500%2C319&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11891,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11891","url_meta":{"origin":27614,"position":4},"title":"Aleksandr Dugin: Imi\u0119 moje top\u00f3r","date":"31 grudnia 2013","format":false,"excerpt":"Cz\u0142owiek kt\u00f3ry napisa\u0142 Rosj\u0119 Najwa\u017cniejszym spo\u015br\u00f3d rosyjskich pisarzy jest Fiodor Michai\u0142owicz Dostojewski. Niczym w magicznej soczewce skupiaj\u0105 si\u0119 w nim rosyjska kultura i mentalno\u015b\u0107. To, co by\u0142o przed nim, zwiastuje Dostojewskiego. To, co nadesz\u0142o potem, wynika z niego. Niew\u0105tpliwie jest on najwi\u0119kszym narodowym geniuszem Rosji. Dziedzictwo Dostojewskiego jest ogromne i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Inne&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/raskolnikow.jpg?fit=390%2C269&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35830,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35830","url_meta":{"origin":27614,"position":5},"title":"Doradca prezydenta RP: &#8222;Wyszli\u015bmy na idiot\u00f3w&#8221;","date":"18 grudnia 2019","format":false,"excerpt":"Nasze protesty przeciwko \u00abaneksji Krymu\u00bb, kt\u00f3rej rz\u0105dy polskie \u00abnigdy nie uznaj\u0105\u00bb, s\u0105 \u017ca\u0142osne i przypominaj\u0105 skarg\u0119 oszukanego dziecka \u2013 dali\u015bmy wyprowadzi\u0107 si\u0119 w pole i jest nam z tym bardzo \u017ale - podkre\u015bla profesor Witold Modzelewski. W swojej nowej ksi\u0105\u017cce \u201ePolska-Rosja. Rok 1919 \u2013 refleksje na minione stulecia prof. Modzelewski\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/679f33e30f402be9f5d1e56966c7.jpeg?fit=834%2C608&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27616,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27614\/revisions\/27616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}