{"id":27765,"date":"2016-12-19T12:09:12","date_gmt":"2016-12-19T11:09:12","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=27765"},"modified":"2016-12-19T12:09:12","modified_gmt":"2016-12-19T11:09:12","slug":"john-maynard-keynes-do-czytelnika-w-iii-rzeszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=27765","title":{"rendered":"John Maynard Keynes: Do czytelnika w III Rzeszy"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji: <\/strong>Poni\u017cej u<\/em>dost\u0119pniamy Czytelnikom przek\u0142ad przedmowy napisanej przez lorda Keynesa do niemieckiego wydania jego najwa\u017cniejszego dzie\u0142a\u00a0\u2013 „Og\u00f3lnej teorii zatrudnienia, procentu i pieni\u0105dza” (1936).<\/i><\/em><\/p>\n

\n

Alfred Marshall, na kt\u00f3rego Zasadach ekonomiki<\/em>\u00a0wychowali si\u0119 wszyscy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni ekonomi\u015bci, zmaga\u0142 si\u0119 ze szczeg\u00f3lnymi utrapieniami w podkre\u015blaniu ci\u0105g\u0142o\u015bci swoich teorii wzgl\u0119dem my\u015bli Davida Ricardo. Jego praca w znacznym stopniu sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pr\u00f3by przeszczepiania zasady u\u017cyteczno\u015bci kra\u0144cowej i zasady substytucji do tradycji ricardia\u0144skiej; a jego teoria produkcji i konsumpcji jako ca\u0142o\u015b\u0107, r\u00f3\u017cna od jego teorii produkcji i dystrybucji, nigdy nie zosta\u0142a oddzielnie obja\u015bniona.<\/p>\n

Nie jestem pewien, czy sam odczuwa\u0142 potrzeb\u0119 istnienia takiej teorii, ale jego bezpo\u015bredni nast\u0119pcy i zwolennicy z pewno\u015bci\u0105 pozbyli si\u0119 jej i najwyra\u017aniej im jej p\u00f3\u017aniej nie brakowa\u0142o. W takiej oto atmosferze i ja zosta\u0142em wychowany. Osobi\u015bcie te\u017c naucza\u0142em tych doktryn i dopiero w ostatniej dekadzie u\u015bwiadomi\u0142em sobie ich niewystarczalno\u015b\u0107. W moim opracowaniu zatem ta ksi\u0105\u017cka reprezentuje reakcj\u0119, odej\u015bcie od tradycji anglosaskiej (lub ortodoksyjnej). Moje skupienie si\u0119 na tym na nast\u0119pnych stronach, na uzasadnieniu rozej\u015bcia si\u0119 z otrzyman\u0105 uprzednio doktryn\u0105, by\u0142o uwa\u017cane w niekt\u00f3rych angielskich kr\u0119gach za nadmiernie kontrowersyjne. Ale\u017c jak kto\u015b, kto odgrywa\u0142 rol\u0119 katolika w anglosaskiej szkole ekonomii, wr\u0119cz kap\u0142ana tej wiary, mo\u017ce unikn\u0105\u0107 kontrowersji, kiedy staje si\u0119 protestantem?<\/p>\n

S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce czytelnicy niemieccy odbior\u0105 to inaczej. Tradycja ortodoksyjna, kt\u00f3ra dominowa\u0142a nad umys\u0142ami XIX-wiecznej Anglii, nigdy nie czerpa\u0142a gar\u015bciami z my\u015bli niemieckiej. Zawsze istnia\u0142y znacz\u0105ce szko\u0142y ekonomiczne w Niemczech, kt\u00f3re mocno kwestionowa\u0142y s\u0142uszno\u015b\u0107 teorii klasycznej na potrzeby analizy wsp\u00f3\u0142czesnych wydarze\u0144. Pierwotn\u0105 genez\u0105 zar\u00f3wno szko\u0142y manchesterskiej, jak i marksizmu jest tradycja ricardia\u0144ska \u2014 jest to teza, kt\u00f3ra tylko pozornie jest zaskakuj\u0105ca, ale w Niemczech zawsze istnia\u0142a spora grupa, kt\u00f3ra nie wyznawa\u0142a \u017cadnej z tych dw\u00f3ch doktryn.<\/p>\n

Mimo to, z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce ta szko\u0142a my\u015bli ekonomicznej postawi\u0142a konkurencyjn\u0105 konstrukcj\u0119 teoretyczn\u0105 lub cho\u0107by, \u017ce podj\u0119\u0142a tak\u0105 pr\u00f3b\u0119. By\u0142a krytyczna, realistyczna, zadowalaj\u0105ca wobec historycznych i empirycznych metod i wynik\u00f3w, kt\u00f3re odrzuca\u0142y analiz\u0119 formaln\u0105. Najwa\u017cniejsz\u0105 nieortodoksyjn\u0105 dyskusj\u0105 by\u0142a ta, kt\u00f3r\u0105 zapocz\u0105tkowa\u0142 Wicksell. Jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y dost\u0119pne w j\u0119zyku niemieckim (i dopiero od niedawna sta\u0142y si\u0119 dost\u0119pne w j\u0119zyku angielskim); istotnie, jedno z najbardziej znacz\u0105cych z jego dzie\u0142 by\u0142o napisane niemiecczyzn\u0105. Jednak jego zwolennicy rekrutowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie spo\u015br\u00f3d Szwed\u00f3w i Austriak\u00f3w; ci ostatni zdo\u0142ali po\u0142\u0105czy\u0107 idee skandynawskiego ekonomisty ze specyficzn\u0105 szko\u0142\u0105 austriack\u0105 w ten spos\u00f3b, \u017ce w efekcie ponownie kontestowa\u0142y one szko\u0142\u0119 klasyczn\u0105. Niemcy wi\u0119c, post\u0119puj\u0105c przeciwnie wzgl\u0119dem swojego zwyczaju praktykowanego w wi\u0119kszo\u015bci pozosta\u0142ych dziedzin nauki, powstrzymywali si\u0119 przez ca\u0142e stulecie przed stworzeniem jakiejkolwiek formalnej teorii ekonomii, kt\u00f3ra mog\u0142aby sta\u0107 si\u0119 dominuj\u0105c\u0105 i powszechnie akceptowaln\u0105.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce zatem mog\u0119 oczekiwa\u0107 mniejszego oporu pochodz\u0105cego od niemieckich, ni\u017c od angielskich czytelnik\u00f3w, oferuj\u0105c im teori\u0119 zatrudnienia i produkcji jako ca\u0142o\u015b\u0107. Teorii, kt\u00f3ra odchodzi pod wieloma wa\u017cnymi wzgl\u0119dami od ortodoksyjnej tradycji. Jednak czy mog\u0119 mie\u0107 nadziej\u0119 na przezwyci\u0119\u017cenie niemieckiego agnostycyzmu? Czy mog\u0119 przekona\u0107 niemieckich ekonomist\u00f3w do tego, \u017ce metody analizy formalnej maj\u0105 co\u015b istotnego do dodania do interpretacji bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144 i do kszta\u0142tu wsp\u00f3\u0142czesnej polityki gospodarczej? W ko\u0144cu to Niemcy s\u0105 tymi, kt\u00f3rzy lubi\u0105 teorie. Jak bardzo g\u0142odni i spragnieni musz\u0105 by\u0107 niemieccy ekonomi\u015bci po tych wszystkich latach bez \u017cadnej z nich! Z pewno\u015bci\u0105, warto, abym podj\u0105\u0142 tak\u0105 pr\u00f3b\u0119. I je\u015bli m\u00f3g\u0142bym dorzuci\u0107 drobne okruchy do przygotowania przez niemieckich ekonomist\u00f3w w pe\u0142ni syc\u0105cej teorii, kt\u00f3ra b\u0119dzie opracowana pod k\u0105tem specyficznych niemieckich uwarunkowa\u0144, by\u0142bym z tego zadowolony. Przyznaj\u0119, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 niniejszej ksi\u0105\u017cki ilustruje i obja\u015bnia swoje tezy g\u0142\u00f3wnie w odniesieniu do warunk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w krajach anglosaskich.<\/p>\n

Niemniej jednak teoria produkcji jako ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ta ksi\u0105\u017cka rzekomo daje, jest o wiele \u0142atwiejsza do zaadoptowania przez pa\u0144stwo totalitarne, ni\u017c teoria produkcji i dystrybucji danych wytworzonych d\u00f3br, kt\u00f3re mia\u0142aby by\u0107 wyprodukowane w warunkach wolnej konkurencji i sporej dawki laissez-faire<\/em>. Teoria psychologicznych praw odnosz\u0105cych si\u0119 do konsumpcji i oszcz\u0119dzania, wp\u0142yw wydatk\u00f3w kredytowych na ceny i p\u0142ace, stopy procentowe \u2014 te elementy pozostaj\u0105 jako niezb\u0119dne sk\u0142adniki w naszych kategoriach my\u015blenia.<\/p>\n

Korzystam z okazji, aby wyrazi\u0107 moje zobowi\u0105zanie i podzi\u0119kowa\u0107 za doskona\u0142\u0105 prac\u0119 mojemu t\u0142umaczowi, panu Waegerowi (mam nadziej\u0119, \u017ce jego s\u0142owniczek na ko\u0144cu tego tomu mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo u\u017cyteczny) i moim wydawcom, panom Dunckerowi i Humblotowi, kt\u00f3rych oficyna, od dnia, kiedy opublikowali moje\u00a0Ekonomiczne konsekwencje pokoju<\/em>\u00a0szesna\u015bcie lat temu, umo\u017cliwi\u0142a mi utrzymywanie kontaktu z niemieckimi czytelnikami.<\/p>\n

John Maynard Keynes<\/p>\n

7 wrze\u015bnia 1936 r.<\/p>\n

(T\u0142umaczenie z j\u0119z. angielskiego nades\u0142ane do Redakcji Xportal.pl. Tytu\u0142 pochodzi od Redakcji Xportalu.)<\/p>\n

\"Economist<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od Redakcji: Poni\u017cej udost\u0119pniamy Czytelnikom przek\u0142ad przedmowy napisanej przez lorda Keynesa do niemieckiego wydania jego najwa\u017cniejszego dzie\u0142a\u00a0\u2013 „Og\u00f3lnej teorii zatrudnienia, procentu i pieni\u0105dza” (1936). Alfred […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":27766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"\"Przyznaj\u0119, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 niniejszej ksi\u0105\u017cki ilustruje i obja\u015bnia swoje tezy g\u0142\u00f3wnie w odniesieniu do warunk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w krajach anglosaskich. Niemniej jednak teoria produkcji jako ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ta ksi\u0105\u017cka rzekomo daje, jest o wiele \u0142atwiejsza do zaadoptowania przez pa\u0144stwo totalitarne, ni\u017c teoria produkcji i dystrybucji danych wytworzonych d\u00f3br, kt\u00f3re mia\u0142aby by\u0107 wyprodukowane w warunkach wolnej konkurencji i sporej dawki laissez-faire.\" - John Maynard Keynes w przedmowie do niemieckiego wydania jego najwa\u017cniejszego dzie\u0142a z 1936 r.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,12],"tags":[4787,4788,4786,4617,1144],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/JMK.jpg?fit=2060%2C1236&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-7dP","jetpack-related-posts":[{"id":17620,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17620","url_meta":{"origin":27765,"position":0},"title":"Yahya Dabouq: Ira\u0144skie rakiety daj\u0105 Hezbollahowi przewag\u0119 w odstraszaniu Izraela","date":"26 listopada 2014","format":false,"excerpt":"Teheran og\u0142osi\u0142, \u017ce przekaza\u0142 najnowocze\u015bniejszy model rakiet ziemia-ziemia Fateh-110 w r\u0119ce Hezbollahu.\u00a0Izraelski\u00a0dziennik \"Yediot\u00a0Ahronoth\u00a0\"okre\u015bli\u0142 to mianem\u00a0\u201epog\u0142\u0119biania koszmaru\u201d\u00a0dla izraelskiej\u00a0armii. Czym jest ta rakieta i co oznacza dla izraelskiej teorii \u201ezaburzenia r\u00f3wnowagi\u201d? Najnowocze\u015bniejszy model Fateh-110 to czwarta generacja tego pocisku (Fateh-110-D1) ukazana \u015bwiatu w 2012 r.\u00a0Model\u00a0charakteryzuje si\u0119 wysok\u0105\u00a0pr\u0119dko\u015bci\u0105\u00a0i celno\u015bci\u0105. Posiada zasi\u0119g 300\u00a0kilometr\u00f3w\u00a0i jest\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"fateh_110_4_fwd","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/fateh_110_4_fwd.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6451,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6451","url_meta":{"origin":27765,"position":1},"title":"Carl Schmitt: Nieznany Donoso Cort\u00e9s","date":"28 wrze\u015bnia 2012","format":false,"excerpt":"Gdy pr\u00f3buje si\u0119 umie\u015bci\u0107 Donoso Cort\u00e9sa w historii dziewi\u0119tnastowiecznej my\u015bli politycznej, koniecznym jest poczynienie kilku zastrze\u017ce\u0144. Mamy tu do czynienia z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jest s\u0142abo rozpoznawalny poza Hiszpani\u0105 i, kt\u00f3ry wywo\u0142uje polityczne nieporozumienia nawet w tym kraju, poniewa\u017c sta\u0142 si\u0119 on w pewnej mierze symbolem. W jaki\u015b spos\u00f3b Donoso by\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":14069,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14069","url_meta":{"origin":27765,"position":2},"title":"Micha\u0142 Rudzki: Przeciwko teorii post\u0119pu","date":"14 maja 2014","format":false,"excerpt":"Przedmiotem krytyki w tym tek\u015bcie b\u0119dzie teoria post\u0119pu, kt\u00f3ra by\u0142a i jest niezwykle popularna w kr\u0119gach lewicowo-liberalnych i przez nie propagowana. Idea ta jest dzieckiem epoki O\u015bwiecenia i kwintesencj\u0105 filozoficznego materializmu i modernizmu, zatem jako taka powinna zosta\u0107 odrzucona. \u0179r\u00f3d\u0142a i dzieje teorii post\u0119pu Teoria post\u0119pu powsta\u0142a jako wynik o\u015bwieceniowej\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":13962,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13962","url_meta":{"origin":27765,"position":3},"title":"Adam Danek: Post\u0119p czyli rozpad","date":"3 lipca 2012","format":false,"excerpt":"W nowoczesnej socjologii popularno\u015b\u0107 zyskiwa\u0142y rozmaite typy teorii rozwoju spo\u0142ecznego. Jednym z ich rodzaj\u00f3w s\u0105 tzw. teorie dychotomiczne. Zak\u0142adaj\u0105 one istnienie dw\u00f3ch zasadniczych, biegunowo od siebie r\u00f3\u017cnych modeli spo\u0142ecze\u0144stwa. Rozw\u00f3j spo\u0142eczny za\u015b opisuj\u0105 i analizuj\u0105 jako rozci\u0105gni\u0119ty w czasie, nawet na wiele wiek\u00f3w (multisekularny), proces stopniowego, ewolucyjnego przechodzenia spo\u0142eczno\u015bci od\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":12664,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12664","url_meta":{"origin":27765,"position":4},"title":"Aleksandr Dugin: Majdan i faszyzm","date":"24 lutego 2014","format":false,"excerpt":"Kluczow\u0105 zasad\u0105 Czwartej Teorii Politycznej jest kolejno\u015b\u0107 likwidacji. Najpierw libera\u0142owie, potem komuni\u015bci, na ko\u0144cu faszy\u015bci. Celem gry o Ukrain\u0119 jest zwyci\u0119stwo libera\u0142\u00f3w (atlantyst\u00f3w), kt\u00f3rzy sankcjonowali i popierali (anty)Euromajdan. Ci, kt\u00f3rzy dzi\u015b stoj\u0105 na jego czele, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie s\u0105 komunistami. To w wi\u0119kszo\u015bci prozachodni libera\u0142owie wykorzystuj\u0105cy (bardzo specyficznych) faszyst\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/99d4a3e105c12a3a64f72d8c5c73dcf5.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7633,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7633","url_meta":{"origin":27765,"position":5},"title":"Polska: Zmar\u0142 Aleksander Gudzowaty","date":"15 lutego 2013","format":false,"excerpt":"Rankiem 14 lutego zmar\u0142 w szpitalu w Warszawie Aleksander Gudzowaty, jeden z najbardziej znanych polskich \u201eoligarch\u00f3w\u201d. Jako przyczyn\u0119 jego \u015bmierci podano d\u0142ugoletni\u0105 chorob\u0119 serca. Gudzowaty (ur. 1938) w okresie PRL pracowa\u0142 w instytucjach zajmuj\u0105cych si\u0119 handlem zagranicznym, m.in. jako przedstawiciel handlowy w Moskwie (1975-1979); nale\u017ca\u0142 do PZPR. W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27765"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27765"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27767,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27765\/revisions\/27767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}