Prezydenci: Ion Iliescu 1990-1996 i 2000-2004, Emil Constantinescu 1996-200<\/p>\n
G\u0142\u00f3wne partie polityczne:<\/p>\n
\u201eCentro-lewica\u201d:<\/p>\n
FSN \u2013 de facto<\/em> spadkobiercy by\u0142ej Partii Komunistycznej, roz\u0142am na PSD i PD<\/p>\n PSD \u2013 przyw\u00f3dcy Ion Ilescu, Adrian Nastase<\/p>\n PD \u2013 Petre Roman<\/p>\n \u201eCentro-prawica\u201d<\/p>\n PNT-CD \u2013 Corneliu Coposu, Emil Constantinescu (znikn\u0105\u0142 ze sceny po roku 2000)<\/p>\n PNL \u2013 Radu Campeanu, Mircea Ionescu-Quintus etc.<\/p>\n Mniejszo\u015bci narodowe \u2013 UDMR (W\u0119grzy)<\/p>\n \u201eNacjonali\u015bci\u201d:<\/p>\n PRM \u2013 Corneliu Vadim Tudor<\/p>\n Po upadku re\u017cimu Ceausescu w grudniu 1989 roku, rumu\u0144ska postkomunistyczna scena polityczna zosta\u0142a zdominowana przez Parti\u0119 Socjaldemokratyczn\u0105 (PSD), spadkobierc\u00f3w rumu\u0144skich komunistycznych elit zarz\u0105dzaj\u0105cych. Ca\u0142a najnowsza historia polityczna kraju sprowadza si\u0119 do walki pomi\u0119dzy socjaldemokratami i r\u00f3\u017cnorodnymi koalicjami zwo\u0142anymi po to, aby im si\u0119 przeciwstawi\u0107. Si\u0142y opozycyjne gromadzi\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u201epartii historycznych\u201d, kt\u00f3re posiada\u0142y tradycje antykomunistyczne. Po 2004 roku opozycj\u0119 wobec socjaldemokrat\u00f3w jednoczy\u0142 prezydent Traian Basescu.<\/p>\n Socjaldemokraci wygrali wszystkie wybory pomi\u0119dzy rokiem 1990 a 2004, z kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 w roku 1996, gdy partie historyczne zorganizowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 starszych lider\u00f3w posiadaj\u0105cych legend\u0119 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, co zaowocowa\u0142o wygraniem wybor\u00f3w prezydenckich i uformowaniem s\u0142abej centro-prawicowej koalicji rz\u0105dowej.<\/p>\n Pozbawiona \u015brodk\u00f3w finansowych, o\u015brodk\u00f3w eksperckich, \u015bcieraj\u0105ca si\u0119 z problemami ekonomicznymi i zwalczana przez si\u0142y specjalne centro-prawicowa koalicja upad\u0142a w roku 2000. Socjaldemokracji powr\u00f3cili do w\u0142adzy po rozgrywce politycznej pomi\u0119dzy ich liderem Ionem Iliescu, a Corneliu Vadi Tudorem, narodowym komunist\u0105 w rumu\u0144skim stylu, powi\u0105zanym z dawnym re\u017cimem Ceausescu.<\/p>\n Jakkolwiek kr\u00f3tkotrwa\u0142a i s\u0142aba, koalicja centro-prawicowa 1996-2000 zmieni\u0142a pejza\u017c polityczny kraju w dw\u00f3ch wa\u017cnych aspektach: wewn\u0119trznym, poprzez prywatyzacj\u0119 przemys\u0142u krajowego, oraz zewn\u0119trznie, z uwagi na lansowanie cz\u0142onkostwa w NATO i UE jako g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w narodowych. Ten sam kierunek polityki zagranicznej by\u0142 kontynuowany pod przyw\u00f3dztwem PSD 2000-2004 (prezydentem zosta\u0142 Ion Iliescu, premierem Adrian Nastase), kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142o przystosowa\u0107 si\u0119 do nowej rzeczywisto\u015bci mi\u0119dzynarodowej, jednocze\u015bnie negocjuj\u0105c osobiste zyski dla wewn\u0119trznych k\u00f3\u0142 w\u0142adzy.<\/p>\n Zmiana w doktrynie polityki zagranicznej oznacza\u0142a zrzeczenie si\u0119 przez Rumuni\u0119 d\u0142ugoletniej niezale\u017cno\u015bci (kt\u00f3ra wyra\u017ca\u0142a si\u0119 poprzez istnienie w swoistej \u201eszarej strefie\u201d) na rzecz jasnych cel\u00f3w:<\/p>\n Integracji z Uni\u0105 Europejsk\u0105 (przedstawianej jako gwarant ekonomicznego prosperity<\/em>), do\u0142\u0105czeniu do NATO (przedstawianego jako gwarant bezpiecze\u0144stwa narodowego wobec zagro\u017ce\u0144 wewn\u0119trznych, kt\u00f3re spotka\u0142y Jugos\u0142awi\u0119, oraz potencjalnej agresji zewn\u0119trznej).<\/p>\n Z perspektywy ekonomicznej, zaczynaj\u0105c od p\u00f3\u017anych lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, fala prywatyzacji ogarn\u0119\u0142a kraj, produkuj\u0105c pierwszych oligarch\u00f3w. Wielu z nich posiada\u0142o koneksje w\u015br\u00f3d elit postkomunistycznych, czyli jedynych, kt\u00f3re posiada\u0142y odpowiednie rezerwy pieni\u0119dzy, a tak\u017ce \u0142atwy dost\u0119p do kredyt\u00f3w ze strony pa\u0144stwowych bank\u00f3w.<\/p>\n Proces prywatyzacji by\u0142 przedstawiany zar\u00f3wno jako niezb\u0119dny \u2013 czyli jako wym\u00f3g mi\u0119dzynarodowych kredytodawc\u00f3w, takich jak IMF, czy Bank \u015awiatowy \u2013 lecz tak\u017ce jako po\u017c\u0105dany, z uwagi na to, \u017ce prywatyzacja mia\u0142a zwi\u0119kszy\u0107 efektywno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n Po fali prywatyzacji nast\u0105pi\u0142 czas zamykania wa\u017cnych kompleks\u00f3w przemys\u0142owych, takich jak kopalnie w\u0119gla, przemys\u0142 chemiczny itp., doprowadzaj\u0105c do masowych zwolnie\u0144 i galopuj\u0105cego bezrobocia. Niezdolni do zarz\u0105dzania swoimi nabytkami nowi w\u0142a\u015bciciele podejmowali decyzje o sprzeda\u017cy przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych w r\u0119ce graczy mi\u0119dzynarodowych, lub dos\u0142ownym zez\u0142omowaniu ca\u0142ych fabryk pod zabudow\u0119 dewelopersk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 nowych oligarch\u00f3w zosta\u0142a skazana w procesach antykorupcyjnych we wczesnych latach 2000 i na pocz\u0105tku nast\u0119pnej dekady przez establishment prezydenta Basescu, zw\u0142aszcza je\u015bli byli oni zaanga\u017cowani politycznie przeciwko prezydentowi.<\/p>\n Cho\u0107 na pocz\u0105tku nie by\u0142 to proces widoczny dla opinii publicznej, prawdziwymi beneficjentami schemat\u00f3w prywatyzacyjnych by\u0142y mi\u0119dzynarodowe korporacje, kt\u00f3re zdo\u0142a\u0142y zakupi\u0107 najbardziej warto\u015bciowe i strategiczne aktywa po cenach likwidacyjnych. Taki los spotka\u0142 sektory dotychczas zmonopolizowane przez pa\u0144stwo: wydobycie ropy naftowej i gazu, dystrybucja energii, komunikacja zbiorowa, lokalne przedsi\u0119biorstwa u\u017cyteczno\u015bci publicznej, najwi\u0119ksze ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u takie jak produkcja stali, aluminium, samochod\u00f3w itd.<\/p>\n Na pocz\u0105tku lat 2000 mi\u0119dzynarodowe korporacje zainicjowa\u0142y inwestycje typu greenfield<\/em>, pocz\u0105tkowo g\u0142\u00f3wnie w przemys\u0142 motoryzacyjny. Fenomen rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w zachodnich regionach Banatu i Transylwanii, obecnie ma miejsce g\u0142\u00f3wnie w wi\u0119kszych miastach.<\/p>\n Epoka \u201eprezydenta-gracza\u201d 2005-2015<\/strong><\/p>\n Prezydent: Traian Basescu 2004-2014<\/p>\n G\u0142\u00f3wne partie polityczne:<\/p>\n \u201eCentro-lewica\u201d:<\/p>\n PSD \u2013 przyw\u00f3dcy Ion Iliescu (zrezygnowa\u0142 w 2004), Adrian Nastase (uwi\u0119ziony w 2012), Mircea Geoana, Victor Ponta, Liviu Dragnea<\/p>\n \u201eCentro-prawica\u201d:<\/p>\n PDL \u2013 de facto <\/em>Traian Basescu (Elena Udrea, Emil Boc, Vasile Blaga)<\/p>\n PNL \u2013 Valeriu Stoica (zrezygnowa\u0142), Theodor Stolojan, Calin Popescu-Tariceanu, Crin Antonescu (zrezygnowa\u0142 2014)<\/p>\n Mniejszo\u015bci narodowe \u2013 UDMR (W\u0119grzy)<\/p>\n Nacjonali\u015bci\/populi\u015bci: brak licz\u0105cego si\u0119 ugrupowania rumu\u0144skich nacjonalist\u00f3w, lub ruchu populistycznego<\/p>\n Po powrocie do w\u0142adzy w 2000 roku dominacja socjaldemokrat\u00f3w w \u017cyciu politycznym Rumunii wydawa\u0142a si\u0119 zabezpieczona na wieczno\u015b\u0107. Dysponowali najbardziej do\u015bwiadczonymi liderami politycznymi, hierarchiczn\u0105 struktur\u0105 partyjn\u0105 zorganizowan\u0105 terytorialnie w ca\u0142ym kraju, du\u017ce \u015brodki finansowe, zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 dominacj\u0119 na rynku medi\u00f3w poprzez skierowanie pa\u0144stwowych pieni\u0119dzy do zr\u00f3\u017cnicowanych o\u015brodk\u00f3w medialnych. Sukcesja pomi\u0119dzy prezydentem Ionem Iliescu a jego politycznym spadkobierc\u0105, premierem Adrianem Nastasem wydawa\u0142a si\u0119 pewna.<\/p>\n Ku zaskoczeniu wszystkich by\u0142y minister transportu i prezydent Bukaresztu Traian Basescu, zdo\u0142a\u0142 z minimaln\u0105 przewag\u0105 wygra\u0107 drug\u0105 tur\u0119 wybor\u00f3w prezydenckich. Strategi\u0105 rywalizacji z socjalistami by\u0142o, jak zwykle, zjednoczenie wszystkich pozosta\u0142ych si\u0142 politycznych (w\u0142\u0105czaj\u0105c w to organizacje pozarz\u0105dowe) w wielkiej koalicji. Dyskursem konsoliduj\u0105cym okaza\u0142a si\u0119 \u201ewalka z korupcj\u0105\u201d przeciwko systemowi \u201epa\u0144stwowo-partyjnemu\u201d.<\/p>\n Traian Basescu by\u0142 postrzegany przez rumu\u0144skich wyborc\u00f3w (a tak\u017ce przez r\u00f3\u017cne instytucje) jako jedyna osobowo\u015b\u0107 polityczna zdolna do powstrzymania socjalistycznej machiny partyjnej. Za\u0142o\u017cenie to okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 prawdziwe. Porwanie rumu\u0144skich dziennikarzy w Iraku w marcu 2005 roku (wydarzenie, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 wyre\u017cyserowane, przynajmniej w pocz\u0105tkowej fazie) dostarczy\u0142o okazji do poczynienia pierwszych krok\u00f3w maj\u0105cych na celu implementacj\u0119 re\u017cimu osobistego, \u201eprezydenta-gracza\u201d, jak okre\u015bli\u0142 to sam Basescu. Szefowie s\u0142u\u017cb specjalnych zostali wymienieni przez \u015bwie\u017co awansowanych oficer\u00f3w lojalnych wobec swojego dobroczy\u0144cy \u2013 nowego prezydenta sprawuj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 od zaledwie czterech miesi\u0119cy.<\/p>\n Z uwagi na brak struktur partyjnych, kt\u00f3re by\u0142yby zdolne konkurowa\u0107 z socjalistami, autorytarna strategia Basescu opiera\u0142a si\u0119 na kontrolowaniu pa\u0144stwa przez szereg czynnik\u00f3w zwi\u0105zanych z wymiarem sprawiedliwo\u015bci i s\u0142u\u017cbami specjalnymi. Nowi antykorupcyjni prokuratorzy mianowani przez prezydenta rozpocz\u0119li legalne procesy przeciwko wrogom Basescu, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to jego rywali politycznych i o\u015brodki medialne. Po raz pierwszy w najnowszej historii Rumunii, g\u0142\u00f3wni gracze polityczni i oligarchowie zostali skazani na kary wi\u0119zienia, przysporzy\u0142o prezydentowi popularno\u015bci, a tak\u017ce zapewni\u0142o sta\u0142y poziom nienawi\u015bci ze strony politycznych adwersarzy.<\/p>\n Poprzez u\u017cycie broni \u201es\u0105dowo-wywiadowczej\u201d i bezpo\u015brednie komunikowanie si\u0119 z wyborcami, Basescu by\u0142 w stanie dokona\u0107 efektywnej czystki wewn\u0105trz systemu politycznego, wysy\u0142aj\u0105c ka\u017cdego powa\u017cnego rywala do wi\u0119zienia,\u00a0 lub na polityczn\u0105 emerytur\u0119. Prezydent by\u0142 w stanie oprze\u0107 si\u0119 dw\u00f3m decyzjom parlamentu z 2007 i 2014 roku, kt\u00f3re zmierza\u0142y do obalenia jego w\u0142adzy.<\/p>\n Ewidentna korupcja na w\u0142asnym zapleczu politycznym, oraz sta\u0142e nadu\u017cywanie w\u0142adzy, po\u0142\u0105czone z efektami \u015bwiatowego kryzysu finansowego, kt\u00f3ry wymusi\u0142 obni\u017ck\u0119 pensji w administracji publicznej, doprowadzi\u0142y do erozji poparcia dla Basescu. Wska\u017anik jego popularno\u015bci spad\u0142 w nast\u0119pnych latach poni\u017cej 20%. Bez wzgl\u0119du na to uda\u0142o mu si\u0119 pozosta\u0107 przy w\u0142adzy do czasu zako\u0144czenia swojej drugiej kadencji w grudniu 2014 roku, co osi\u0105gn\u0105\u0142 dzi\u0119ki oparciu w\u0142adzy o instytucje, zespo\u0142y prokurator\u00f3w i wsparcie zewn\u0119trzne.<\/p>\n Strategi\u0105 polityki zagranicznej Basescu by\u0142o jak najbli\u017csze zbli\u017cenie z waszyngto\u0144skimi ko\u0142ami w\u0142adzy, zw\u0142aszcza neokonserwatywnymi. Agresywnej antyrosyjskiej retoryce zaadresowanej zar\u00f3wno do wewn\u0119trznych, jak i zewn\u0119trznych s\u0142uchaczy, towarzyszy\u0142o rozlokowanie w Rumunii ameryka\u0144skich instalacji antyrakietowych, co mia\u0142o ugruntowa\u0107 status prezydenta Basescu jako najbardziej lojalnego wasala.<\/p>\n Sytuacja obecna:<\/strong><\/p>\n Prezydent: Klaus Iohannis (od grudnia 2014)<\/p>\n G\u0142\u00f3wne partie polityczne:<\/p>\n \u201eCentro-lewica\u201d:<\/p>\n PSD \u2013 Liviu Dragnea<\/p>\n ALDE \u2013 Calin Popescu Tariceanu<\/p>\n \u201eCentro-prawica\u201d:<\/p>\n PNL, USR \u2013 Klaus Iohannis, Dacian Ciolos<\/p>\n Mniejszo\u015bci narodowe: UDMR (W\u0119grzy)<\/p>\n Nacjonali\u015bci\/populi\u015bci: brak licz\u0105cego si\u0119 ugrupowania rumu\u0144skich nacjonalist\u00f3w, lub ruchu populistycznego<\/p>\n Konsekwencje machinacji Basescu by\u0142y mieszane: uda\u0142o mi si\u0119 przetrwa\u0107 powtarzane pr\u00f3by jego obalenia przez parlament, dokona\u0142 czystki w\u015br\u00f3d rumu\u0144skich elit politycznych, lecz poza o\u015brodkiem prezydenckim, rumu\u0144skie centra decyzyjne stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej niejasne. Nowy prezydent, Klasu Iohannis, wprowadzi\u0142 system, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cby specjalne i prokuratorzy osi\u0105gn\u0119li maksimum w\u0142adzy, budz\u0105c jednocze\u015bnie l\u0119k w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w, z uwagi na zdolno\u015b\u0107 zniszczenia ka\u017cdego, kto okaza\u0142 si\u0119 niewygodny.<\/p>\n Ostatni rok kadencji Basescu, czyli rok 2014, pozostawi\u0142 rumu\u0144sk\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105 w stanie chaosu. Kontempluj\u0105c blisk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 bez przyw\u00f3dztwa prezydenta, mroczna struktura w\u0142adzy zacz\u0119\u0142a zwraca\u0107 si\u0119 przeciwko kamaryli Basescu, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to jego rodzin\u0119, jednocze\u015bnie wywieraj\u0105c nacisk na ka\u017cdego potencjalnego lidera politycznego.<\/p>\n Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 tymi samymi anty-socjalistycznymi, anty-korupcyjnymi sloganami, koalicja ugrupowa\u0107 otrzymuj\u0105ca pot\u0119\u017cne wsparcie ze strony organizacji pozarz\u0105dowych by\u0142a zdolna przeforsowa\u0107 zwyci\u0119stwo kandydata, kt\u00f3rego szanse mog\u0142y wydawa\u0107 si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne: Klausa Iohannisa, przyw\u00f3dc\u0119 mniejszo\u015bci niemieckiej.<\/p>\n W ci\u0105gu nast\u0119pnego roku manifestacje uliczne a la Majdan obali\u0142y socjalistyczny gabinet premiera Victora Ponty, co by\u0142o r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane z nieopanowanym po\u017carem w nocnym klubie, kt\u00f3ry zabi\u0142 64 osoby. Jak jednak zosta\u0142o to przedstawione na pocz\u0105tku artyku\u0142u, ostatnie wybory parlamentarnej okaza\u0142y si\u0119 du\u017cym zwyci\u0119stwem socjalist\u00f3w.<\/p>\n Konkluzja:<\/strong><\/p>\n Obecn\u0105 strategi\u0105 lewicy wydaje si\u0119 by\u0107 skoncentrowanie na rozbiciu mieszanki wywiadowczo-s\u0105dowej, kt\u00f3ra by\u0142a w stanie dokona\u0107 anihilacji rumu\u0144skiego establishmentu w ci\u0105gu ostatnich 10 lat.<\/p>\n W tym samym czasie, socjaldemokraci musz\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 z dwoma przeszkodami, kt\u00f3re blokuj\u0105 konsolidacj\u0119 ich w\u0142adzy. Pierwsz\u0105 przeszkod\u0105 natury wewn\u0119trznej jest ich niezdolno\u015b\u0107 do zdystansowania si\u0119 wobec afer korupcyjnych, zw\u0142aszcza w oczach m\u0142odszego elektoratu miejskiego. Drug\u0105 przeszkod\u0105, tym razem zewn\u0119trzn\u0105, jest brak umiej\u0119tno\u015bci ta\u0144szego \u201esprzedania si\u0119\u201d zagranicy, ani\u017celi w przypadku ich prawicowych rywali. M\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem ekonomii, mo\u017ce by\u0107 to po prostu kwestia koszt\u00f3w: zewn\u0119trzni decydenci, cho\u0107 stale kokietowani przez lider\u00f3w socjalist\u00f3w, zawsze decydowali na korzy\u015b\u0107 propozycji alternatywnych. Elity, kt\u00f3re zawdzi\u0119czaj\u0105 swoj\u0105 pozycj\u0119 wy\u0142\u0105cznie czynnikom zewn\u0119trznym, uznawane s\u0105 za ta\u0144sze i bardziej godne zaufania ni\u017c partia, kt\u00f3ra posiada siln\u0105 struktur\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w, oraz ich ambicje i oczekiwania.<\/p>\n System zbudowany w ci\u0105gu ostatnich 10 lat przez prezydenta Basescu trz\u0119sie si\u0119 w posadach, podczas gdy walka mi\u0119dzy czynnikami wywiadowczymi i s\u0105dowymi wywo\u0142uje destruktywne efekty. W tym samym czasie has\u0142o \u201ewalki z korupcj\u0105\u201d wci\u0105\u017c jest zdolne do zmobilizowania demonstruj\u0105cych t\u0142um\u00f3w i skierowania ich przeciwko rywalom politycznym.<\/p>\n Cho\u0107 prezydent Klaus Iohannis pr\u00f3buje przedstawia\u0107 si\u0119 jako silnego gracza walcz\u0105cego ze skorumpowanymi politykami, rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce po czystkach Basescu i jego w\u0142asnym upadku, nie osta\u0142y si\u0119 \u017cadne istotne osobowo\u015bci polityczne. Wraz z os\u0142abieniem zagranicznych patron\u00f3w, co jest efektem ostatnich wybor\u00f3w w Ameryce, oraz zmian\u0105 \u015brodowiska wewn\u0105trz UE, rumu\u0144skie \u017cycie polityczne do\u015bwiadczy prawdopodobnie dzia\u0142ania spirali niestabilno\u015bci w ci\u0105gu najbli\u017cszych miesi\u0119cy.<\/p>\n Tymczasem g\u0142\u00f3wne problemy kraju, takie jak koszmar demograficzny, czy zale\u017cno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem zagranicznych korporacji, s\u0105 ca\u0142kowicie nieobecne w dyskursie publicznym. Rumunia straci\u0142a co najmniej \u0107wier\u0107 swojej populacji z uwagi na masow\u0105 emigracj\u0119, oraz niski poziom urodze\u0144. Kryzys instytucjonalny Unii Europejskiej, lub istotna zmiana polityki prowadzonej przez korporacje transnarodowe, by przerzuci\u0107 swoj\u0105 produkcj\u0119 gdzie indziej, mog\u0142yby wp\u0119dzi\u0107 Rumuni\u0119 w najwi\u0119kszy kryzys od czas\u00f3w zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Rumu\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie by\u0142o dotychczas sk\u0142onne do przyswojenia sobie nowoczesno\u015bci. Cho\u0107 przez propagand\u0119 agent\u00f3w Zachodu \u00f3w fakt cz\u0119sto by\u0142 przedstawiany jako symbol zacofania, mo\u017ce on r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 jako dow\u00f3d na odporno\u015b\u0107 narodu rumu\u0144skiego. Wiara chrze\u015bcija\u0144ska, Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny, tradycyjna rodzina, silne \u017cycie wsp\u00f3lnotowe, w kt\u00f3rym zawieraj\u0105 si\u0119 mocne wi\u0119zi rodzinne, a tak\u017ce silne relacje z s\u0105siadami i przyjaci\u00f3\u0142mi, stanowi\u0105 wci\u0105\u017c filary spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re stara si\u0119 zrozumie\u0107 realia liberalizmu i z nimi pogodzi\u0107. To w\u0142a\u015bnie na tych filarach nowa rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce i musi zosta\u0107 zbudowana.<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<\/strong>katehon.com<\/p>\n T\u0142umaczenie z j\u0119zyka angielskiego:\u00a0<\/strong>Bartosz Bekier<\/p>\n Wybory parlamentarne w Rumunii, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 11 grudnia, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 zwyci\u0119stwem centro-lewicowej Partii Socjaldemokratycznej (PSD), kt\u00f3ra zdoby\u0142a blisko 50% miejsc w nowym parlamencie. Razem […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":28399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Przedstawiamy Pa\u0144stwu analiz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 za\u0142amania si\u0119 rumu\u0144skiego systemu politycznego, oraz fali zamieszek \"antykorupcyjnych\" przetaczaj\u0105cych si\u0119 przez kraj. Kr\u00f3tki rys historyczny, w niekt\u00f3rych aspektach zatrwa\u017caj\u0105co podobny do dziej\u00f3w \"transformacji\" w Polsce, pozwala lepiej zrozumie\u0107 obecn\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 Rumunii i walk\u0119 o przetrwanie (dos\u0142owne) stron sporu.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[4904,4902,4905,822,4903],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/2968709-zamieszki-w-rumunii-643-385.jpg?fit=643%2C385&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-7o0","jetpack-related-posts":[{"id":21154,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21154","url_meta":{"origin":28396,"position":0},"title":"Turcja: Cios dla obozu w\u0142adzy","date":"8 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Chocia\u017c rz\u0105dz\u0105ca Partia Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju (AKP) wygra\u0142a wczorajsze wybory parlamentarne w Turcji, jej wynik odebrano jako wyraz sprzeciwu wobec polityki obozu w\u0142adzy. Wed\u0142ug wst\u0119pnych wynik\u00f3w, AKP zdoby\u0142a \u00a040,79% g\u0142os\u00f3w, co da jej\u00a0258 miejsc w parlamencie. Tym samym, partia traci wi\u0119kszo\u015b\u0107 co nie daje jej mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego rz\u0105dzenia i przekre\u015bla\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/erdogan-sad.jpg?fit=580%2C424&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18874,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18874","url_meta":{"origin":28396,"position":1},"title":"Grecja: Powyborczy sojusz ekstrem\u00f3w","date":"26 stycznia 2015","format":false,"excerpt":"Wczorajsze wybory parlamentarne w Grecji zdecydowanie wygra\u0142a Koalicja Radykalnej Lewicy SYRIZA kt\u00f3ra zdoby\u0142a 36% g\u0142os\u00f3w co daje jej 149\u00a0miejsc w parlamencie. Dzi\u015b og\u0142oszono decyzj\u0119 o zawarciu koalicji mi\u0119dzy zwyci\u0119zcami a Niezale\u017cnymi Grekami (ANEL) kt\u00f3rzy otrzymali 4,75% g\u0142os\u00f3w i w parlamencie b\u0119d\u0105 reprezentowani przez 13 deputowanych. ANEL opowiada si\u0119 za ograniczeniem\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/syriza-anel-kentrinews.png?fit=922%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6623,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=6623","url_meta":{"origin":28396,"position":2},"title":"Sukces Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie!","date":"15 pa\u017adziernika 2012","format":false,"excerpt":"Akcja Wyborcza Polak\u00f3w na Litwie (AWPL) zdoby\u0142a ok. 6% g\u0142os\u00f3w z listy krajowej w wyborach do litewskiego parlamentu. Oznacza to, \u017ce po raz pierwszy w historii \u201eRepubliki Litewskiej\u201d \u00a0polska formacja trafi do Sejmu w Wilnie nie tylko za po\u015brednictwem okr\u0119g\u00f3w jednomandatowych, ale tak\u017ce og\u00f3lnopa\u0144stwowych wybor\u00f3w proporcjonalnych. Dobry wynik AWPL najprawdopodobniej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":4733,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=4733","url_meta":{"origin":28396,"position":3},"title":"Grecja: Sukces Z\u0142otego \u015awitu","date":"6 maja 2012","format":false,"excerpt":"Narodowi radyka\u0142owie z partii\u00a0Chrysi Avyi (Z\u0142oty \u015awit) mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 o sporym sukcesie w wyborach parlamentarnych. Partia z \u0142atwo\u015bci\u0105 przekroczy\u0142a trzyprocentowy pr\u00f3g wyborczy. Wed\u0142ug sonda\u017cy przeprowadzonych w\u015br\u00f3d g\u0142osuj\u0105cych, partia zdoby\u0142a od 6 od 8 % g\u0142os\u00f3w. Oznacza to, \u017ce w 300-osobowym, jednoizbowym parlamencie Grecji mo\u017ce zasi\u0105\u015b\u0107 nawet 25 przedstawicieli partii. Jak\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1973,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=1973","url_meta":{"origin":28396,"position":4},"title":"Egipt: Zwyci\u0119stwo islamist\u00f3w","date":"17 stycznia 2012","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug najnowszych doniesie\u0144, w egipskich wyborach parlamentarnych utworzona przez Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie islamistyczna Partia Sprawiedliwo\u015bci i Wolno\u015bci zdoby\u0142a 45% g\u0142os\u00f3w. Salafici z partii Nour zdobyli 25%, liberalna i prozachodnia partia Wafd zdoby\u0142a zaledwie 9%, centrystyczna i przychylna islamistom koalicja Kierunek Egipski zdoby\u0142a 8%. Pogrobowcy dawnego re\u017cymu z Partii Narodowej Demokracji nie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":24646,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24646","url_meta":{"origin":28396,"position":5},"title":"Hiszpania: Kryzys rz\u0105dowy przez Franco?","date":"2 marca 2016","format":false,"excerpt":"Przeprowadzone w grudniu\u00a0ubieg\u0142ego roku wybory parlamentarne w Hiszpanii zaowocowa\u0142y najbardziej podzielonym\u00a0sk\u0142adem izby w najnowszej historii tego kraju. Najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w zdoby\u0142a rz\u0105dz\u0105ca w poprzedniej kadencji Partia Ludowa\u00a0\u2013\u00a028,7%, nieco mniej socjali\u015bci (PSOE)\u00a0\u2013\u00a022%, lewicowy ruch Podemos\u00a0\u2013\u00a020,7%, liberalna Partia Obywatelska-Obywatele \u2013 13,9%. Poniewa\u017c \u017cadne ze stronnictw nie dysponuje nawet wzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 w Kortezach, od\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Caudillo.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28396"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28396"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28401,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28396\/revisions\/28401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/2968709-zamieszki-w-rumunii-643-385.jpg?resize=643%2C385\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"