{"id":28570,"date":"2017-03-02T10:51:51","date_gmt":"2017-03-02T09:51:51","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=28570"},"modified":"2017-03-02T10:51:51","modified_gmt":"2017-03-02T09:51:51","slug":"adam-danek-zrodlo-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=28570","title":{"rendered":"Adam Danek: \u0179r\u00f3d\u0142o Europy"},"content":{"rendered":"

W dyskusjach zar\u00f3wno nad przesz\u0142o\u015bci\u0105, jak i przysz\u0142o\u015bci\u0105 Europy pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy twierdz\u0105ce, \u017ce tradycja europejska nie ma charakteru chrze\u015bcija\u0144skiego, ka\u017c\u0105ce widzie\u0107 europejsk\u0105 tradycj\u0119 i chrze\u015bcija\u0144stwo jako kategorie co najmniej odr\u0119bne, a nawet przeciwstawne. Zwolennicy tego pogl\u0105du \u2013 czasem libera\u0142owie, czasem nacjonali\u015bci, czasem prawicowcy, czasem lewicowcy, czasem \u201etradycjonali\u015bci\u201d, a czasem czciciele Post\u0119pu \u2013 rozpatruj\u0105 tradycj\u0119 europejsk\u0105 jako co\u015b, co ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 niezale\u017cnie od chrze\u015bcija\u0144stwa, bez jego istotnego udzia\u0142u lub wr\u0119cz w opozycji do niego. Na tej podstawie wysnuwaj\u0105 wniosek, \u017ce dzisiejsza Europa powinna odrzuci\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo, poniewa\u017c jest ono dla niej zb\u0119dnym balastem b\u0105d\u017a cia\u0142em obcym.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, w europejskiej historii zapisa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c postacie w swojej my\u015bli lub czynach dalekie od chrze\u015bcija\u0144stwa, oboj\u0119tne wobec religii albo \u015bwiadomie z ni\u0105 walcz\u0105ce. Oczywi\u015bcie, dzisiaj ka\u017cdy Europejczyk mo\u017ce porzuci\u0107 wiar\u0119 w Chrystusa i nie przestaje z tego powodu by\u0107 Europejczykiem. Wszystko to jednak nie zmienia faktu, \u017ce Europa jako ca\u0142o\u015b\u0107, jako formacja kulturowa, wyrasta na jednoznacznie chrze\u015bcija\u0144skim korzeniu. I nie ma fundamentu innego, ni\u017c chrze\u015bcija\u0144ski.<\/p>\n

W istocie bowiem cho\u0107by wszyscy \u017cyj\u0105cy obecnie Europejczycy dokonali zbiorowego aktu apostazji, nie zmieni\u0142oby to chrze\u015bcija\u0144skiego charakteru samej Europy. Zwolennicy dechrystianizacji tradycji europejskiej myl\u0105 si\u0119, gdy s\u0105dz\u0105, \u017ce Europa posiada tradycj\u0119 inn\u0105 ni\u017c chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 tradycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna od chrze\u015bcija\u0144stwa oddzieli\u0107 i zachowa\u0107, odrzucaj\u0105c samo chrze\u015bcija\u0144stwo. Ignoruj\u0105 bowiem fakt, i\u017c chrze\u015bcija\u0144stwo to nie tylko religia, rozumiana jako duchowa wi\u0119\u017a cz\u0142owieka z Bogiem, ale r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119boka warstwa europejskiej kultury, zar\u00f3wno intelektualnej, jak i materialnej. Chrze\u015bcija\u0144stwo oddzia\u0142ywa\u0142o na kultur\u0119 Europy przez dwa tysi\u0105ce lat \u2013 d\u0142u\u017cej ni\u017c na przyk\u0142ad przedchrze\u015bcija\u0144ska my\u015bl grecka czy rzymska. A w\u0142a\u015bciwie nale\u017ca\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce nie tyle na ni\u0105 oddzia\u0142ywa\u0142o, ile j\u0105 formowa\u0142o, nasycaj\u0105c swoj\u0105 tre\u015bci\u0105 prawo, sztuk\u0119, instytucje, obyczaje, nauk\u0119, symbole, miar\u0119 czasu i rachub\u0119 lat oraz wszelkie inne aspekty \u017cycia zbiorowego. Republika Francuska mo\u017ce szermowa\u0107 antyklerykaln\u0105 ideologi\u0105, ale dziekanem korpusu dyplomatycznego we Francji nadal jest nuncjusz apostolski, jak we wszystkich pa\u0144stwach o katolickiej tradycji. Mieszka\u0144cy zateizowanej Hiszpanii nie chodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ale bardzo skrupulatnie przestrzegaj\u0105 wolnego od pracy w \u015bwi\u0119ta ko\u015bcielne.<\/p>\n

Baron Friedrich Leopold von Hardenberg (1772-1801), zwany Novalisem, konserwatywny my\u015bliciel polityczny i jeden z wybitniejszych niemieckich literat\u00f3w doby romantyzmu, sw\u00f3j wielki esej-manifest ideowy zatytu\u0142owa\u0142 \u201eChrze\u015bcija\u0144stwo albo Europa\u201d<\/em>. Jako religia powszechna (uniwersalna), chrze\u015bcija\u0144stwo obejmuje i przenika wiele \u015bwiat\u00f3w kulturowych, nie tylko nasz. Nie wszystko zatem, co chrze\u015bcija\u0144skie, wykwita z Europy, ale wszystko, co europejskie, wykwita z chrze\u015bcija\u0144stwa. Przypomnijmy, w jakich okoliczno\u015bciach pojawi\u0142o si\u0119 s\u0142owo \u201eEuropejczycy\u201d. Po raz pierwszy zosta\u0142o ono u\u017cyte w relacji o bitwie pod Poitiers w 732 r., w kt\u00f3rej rycerstwo Karola M\u0142ota rozbi\u0142o Saracen\u00f3w. \u017byj\u0105cy w\u00f3wczas kronikarz zanotowa\u0142: \u201eLudzie europejscy zbiegli si\u0119 zewsz\u0105d i pokonali Arab\u00f3w.\u201d <\/em>Jako pierwsi \u201eEuropejczykami\u201d zostali nazwani chrze\u015bcija\u0144scy rycerze broni\u0105cy swej ziemi przed najazdem innowierc\u00f3w, \u201epogan\u201d.<\/p>\n

Pr\u00f3by oddzielenia chrze\u015bcija\u0144stwa od w\u0142a\u015bciwej tradycji europejskiej s\u0105 wi\u0119c pozbawione podstaw. Z innych pozycji krytykuj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skie dziedzictwo Europy ci, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105 wp\u0142yw chrze\u015bcija\u0144stwa na dzieje jako dodatni, ale uwa\u017caj\u0105 jego rol\u0119 za zako\u0144czon\u0105. W przeciwie\u0144stwie do tych pierwszych g\u0142osz\u0105, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo wnios\u0142o pozytywny wk\u0142ad w rozw\u00f3j naszej kultury, jednak na pewnym jego etapie nie odpowiada ju\u017c skutecznie na duchowe, intelektualne i spo\u0142eczne potrzeby cz\u0142owieka, a nawet staje si\u0119 obci\u0105\u017ceniem utrudniaj\u0105cym dalszy rozw\u00f3j. Nale\u017cy zatem pozwoli\u0107 \u2013 lub wr\u0119cz pom\u00f3c \u2013 mu obumrze\u0107, dokona\u0107 jego \u201eprzezwyci\u0119\u017cenia\u201d, a na jego gruzach budowa\u0107 lepszy \u015bwiat, \u015bwiat nowych warto\u015bci. Pogl\u0105dowi takiemu ho\u0142dowali wyznawcy r\u00f3\u017cnych wersji O\u015bwiecenia, kanty\u015bci, jak Jos\u00e9 Ortega y Gasset, i hegli\u015bci, jak Alexandre Koj\u00e8ve, egzystencjali\u015bci i kulturali\u015bci, a nawet niekt\u00f3rzy marksi\u015bci. Na gruncie polskim wypowiedzia\u0142 go na przyk\u0142ad Czes\u0142aw Mi\u0142osz w \u201eZniewolonym umy\u015ble\u201d<\/em>. Wsp\u00f3lne dla tych r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 i autor\u00f3w pozostaje przekonanie, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo ma charakter historyczny<\/strong>, tzn. sko\u0144czony w czasie, przemijalny \u2013 jak wszystko, co historyczne.<\/p>\n

G\u0142osiciele tezy o ko\u0144cu ery chrze\u015bcija\u0144skiej z powodu \u201eprzebrzmienia\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa w historii pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0105d odwrotny do b\u0142\u0119du g\u0142osicieli tezy o \u201eobco\u015bci\u201d chrze\u015bcija\u0144stwa w tradycji europejskiej: widz\u0105 w nim tylko kultur\u0119, a nie widz\u0105 religii, czyli transcendencji. Chrze\u015bcija\u0144stwo to objawienie absolutu, pochodz\u0105ce spoza czasu, ale dokonuj\u0105ce si\u0119 w czasie \u2013 w ludzkich dziejach, to jest w \u015bwiecie kultury. Chrystus wcieli\u0142 si\u0119 tylko jeden raz; raz umar\u0142, zmartwychwsta\u0142 i wst\u0105pi\u0142 do nieba. Lecz jednocze\u015bnie Chrystus jest w spos\u00f3b realny g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, a Ko\u015bci\u00f3\u0142, mistyczne cia\u0142o Chrystusa, dzia\u0142a w historii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 to metahistoryczna moc stale o\u017cywiaj\u0105ca, inspiruj\u0105ca i podtrzymuj\u0105ca kultur\u0119 europejsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142a.<\/p>\n

Ci, co chcieliby oddzieli\u0107 kultur\u0119 europejsk\u0105 od Ko\u015bcio\u0142a, musz\u0105 pami\u0119ta\u0107 o jednym: kultura europejska obecnie obumiera, poniewa\u017c w znacznym stopniu oddzieli\u0142a si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a. Jej ca\u0142kowite oddzielenie od Ko\u015bcio\u0142a sprawi, \u017ce kultura europejska ca\u0142kiem obumrze, jak ro\u015blina zupe\u0142nie odci\u0119ta od \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

Warunkiem przetrwania kultury europejskiej jest jej powr\u00f3t do Ko\u015bcio\u0142a. Co bardziej spostrzegawczy Europejczycy chyba ju\u017c zaczynaj\u0105 sobie z tego zdawa\u0107 spraw\u0119.<\/p>\n

Adam Danek<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dyskusjach zar\u00f3wno nad przesz\u0142o\u015bci\u0105, jak i przysz\u0142o\u015bci\u0105 Europy pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy twierdz\u0105ce, \u017ce tradycja europejska nie ma charakteru chrze\u015bcija\u0144skiego, ka\u017c\u0105ce widzie\u0107 europejsk\u0105 tradycj\u0119 i […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":28571,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"'W dyskusjach zar\u00f3wno nad przesz\u0142o\u015bci\u0105, jak i przysz\u0142o\u015bci\u0105 Europy pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy twierdz\u0105ce, \u017ce tradycja europejska nie ma charakteru chrze\u015bcija\u0144skiego, ka\u017c\u0105ce widzie\u0107 europejsk\u0105 tradycj\u0119 i chrze\u015bcija\u0144stwo jako kategorie co najmniej odr\u0119bne, a nawet przeciwstawne. Zwolennicy tego pogl\u0105du \u2013 czasem libera\u0142owie, czasem nacjonali\u015bci, czasem prawicowcy, czasem lewicowcy, czasem \u201etradycjonali\u015bci\u201d, a czasem czciciele Post\u0119pu \u2013 rozpatruj\u0105 tradycj\u0119 europejsk\u0105 jako co\u015b, co ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 niezale\u017cnie od chrze\u015bcija\u0144stwa, bez jego istotnego udzia\u0142u lub wr\u0119cz w opozycji do niego. Na tej podstawie wysnuwaj\u0105 wniosek, \u017ce dzisiejsza Europa powinna odrzuci\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo, poniewa\u017c jest ono dla niej zb\u0119dnym balastem b\u0105d\u017a cia\u0142em obcym.\r\n\r\nOczywi\u015bcie, w europejskiej historii zapisa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c postacie w swojej my\u015bli lub czynach dalekie od chrze\u015bcija\u0144stwa, oboj\u0119tne wobec religii albo \u015bwiadomie z ni\u0105 walcz\u0105ce. Oczywi\u015bcie, dzisiaj ka\u017cdy Europejczyk mo\u017ce porzuci\u0107 wiar\u0119 w Chrystusa i nie przestaje z tego powodu by\u0107 Europejczykiem. Wszystko to jednak nie zmienia faktu, \u017ce Europa jako ca\u0142o\u015b\u0107, jako formacja kulturowa, wyrasta na jednoznacznie chrze\u015bcija\u0144skim korzeniu. I nie ma fundamentu innego, ni\u017c chrze\u015bcija\u0144ski.'","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[12,13],"tags":[3105,185,4969,3773,4651,4967,4966,1415,436,459,470,4970,2958,500,1091,552,605,4968,746,756,798,811,943],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Flag_of_Christian_Europe.png?fit=640%2C427&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-7qO","jetpack-related-posts":[{"id":31756,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31756","url_meta":{"origin":28570,"position":0},"title":"Unia Europejska: J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 faszyst\u0105","date":"21 listopada 2017","format":false,"excerpt":"W maju bie\u017c\u0105cego roku w Brukseli otwarty zosta\u0142 Dom Historii Europejskiej. To sfinansowane przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 muzeum ma ukazywa\u0107 g\u0142\u00f3wnie histori\u0119 Europy w XX wieku oraz histori\u0119 integracji europejskiej. Jak wszystko, czego dotyka si\u0119 Unia Europejska, ekspozycja zosta\u0142a sfastrygowana wed\u0142ug wytycznych groteskowej brukselskiej ideologii. W unijnej wizji historii Europy starannie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/maj_1926.jpg?fit=1200%2C760&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21912,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21912","url_meta":{"origin":28570,"position":1},"title":"Leon Drzewczyk: \u015awiat\u0142o z nieba","date":"31 lipca 2015","format":false,"excerpt":"Cz\u0142owieka Kali Yugi \u0142atwo zawr\u00f3ci\u0107 z obranej drogi. Wystarcz\u0105 trudno\u015bci z czasem, pieni\u0119dzmi, konieczno\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ce\u0144, aby zniech\u0119ci\u0107 go do dzia\u0142ania. Odda\u0107 \u017cycie za cokolwiek to dla\u0144 niemal szale\u0144stwo. Konsumpcja decyduje o jego euforii b\u0105d\u017a frustracji. Bezw\u0142adny atom, sterowany przez mamon\u0119, zdany wy\u0142\u0105cznie na siebie. Europa przed paroma wiekami obra\u0142a kurs\u2026","rel":"","context":"In "Kultura"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/23caab7cb0fb7e8558765579fe572d29.jpg?fit=736%2C1054&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19378,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19378","url_meta":{"origin":28570,"position":2},"title":"Ukraina: Saakaszwili zadba o reformy","date":"15 lutego 2015","format":false,"excerpt":"By\u0142y prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko szefa Mi\u0119dzynarodowej Rady Konsultacyjnej ds. Reform.\u00a0Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie internetowej Petra Poroszenki, w dekrecie dotycz\u0105cym tej sprawy, \"podstawowym zadaniem Mi\u0119dzynarodowej Rady Konsultacyjnej ds. Reform jako organu przy prezydencie Ukrainy jest przedstawianie propozycji i rekomendacji w celu realizacji na Ukrainie reform.\"\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/saakaszwili.jpg?fit=610%2C418&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14868,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14868","url_meta":{"origin":28570,"position":3},"title":"Adam Danek: Nie jestem Europejczykiem","date":"27 czerwca 2014","format":false,"excerpt":"W tek\u015bcie \u201eJestem Europejczykiem\u201d, okre\u015blonym w podtytule jako \u201eosobisty manifest europeizmu\u201d, Ronald Lasecki przekonuj\u0105co dowodzi, i\u017c nie ma sensu identyfikowanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z takimi kategoriami, jak Zach\u00f3d, cywilizacja zachodnia czy kultura \u0142aci\u0144ska \u2013 i mo\u017cna si\u0119 tylko z tym zgodzi\u0107. Ale jedna kwestia wymaga przedstawienia jej odmiennie, ni\u017c uczyni\u0142 to\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/0019b91ec74f107cc0790f.jpg?fit=600%2C406&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":23057,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=23057","url_meta":{"origin":28570,"position":4},"title":"Niemcy: Razem przeciw TTIP","date":"11 pa\u017adziernika 2015","format":false,"excerpt":"Aktywi\u015bci z szerokiego spektrum politycznych i spo\u0142ecznych ugrupowa\u0144 zebrali si\u0119 w centrum Berlina, by zaprotestowa\u0107 przeciw TTIP, czyli umowie o wolnym handlu mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a Stanami Zjednoczonymi. Wed\u0142ug krytyk\u00f3w przyj\u0119cie tej umowy oznacza\u0107 b\u0119dzie przyznanie korporacjom w\u0142adzy nad europejskimi pa\u0144stwami i obywatelami. Marsz wyruszy\u0142 spod g\u0142\u00f3wnego dworca kolejowego stolicy,\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/kon.jpg?fit=600%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33664,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33664","url_meta":{"origin":28570,"position":5},"title":"Aleksander Dugin: Grupa Wyszehradzka jako projekt Wielkiej Europy Wschodniej","date":"2 maja 2018","format":false,"excerpt":"Prezentujemy Pa\u0144stwu wywiad z Aleksandrem Duginem na temat regionu Europy \u015arodkowej i Grupy Wyszehradzkiej przeprowadzony przez Sofi\u0119 Metelkin\u0119. Kt\u00f3re kraje Pana zdaniem nale\u017c\u0105 do regionu Europy \u015arodkowej? Co odr\u00f3\u017cnia je od Europy Zachodniej i Europy Wschodniej? Przede wszystkim poj\u0119cie Europy \u015arodkowej (Mitteleuropa) zosta\u0142o wprowadzone przez Friedricha Naumanna jako cz\u0119\u015b\u0107 niemieckiej\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/vyszehrad.jpg?fit=746%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28570"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28570"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28572,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28570\/revisions\/28572"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}