{"id":2894,"date":"2012-02-19T17:29:00","date_gmt":"2012-02-19T17:29:00","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.alk.pl\/?p=2894"},"modified":"2012-02-19T17:29:00","modified_gmt":"2012-02-19T17:29:00","slug":"pasozytnictwo-gospodarczepasozytnictwo-gospodarcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=2894","title":{"rendered":"Paso\u017cytnictwo gospodarcze"},"content":{"rendered":"

Od Redakcji:<\/b> Do podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 ideologii \u201ewolnego rynku\u201d nale\u017cy \u201ewolno\u015b\u0107 um\u00f3w\u201d, w kt\u00f3r\u0105 w\u0142adza publiczna nie powinna ingerowa\u0107. Je\u017celi wi\u0119c na przyk\u0142ad pracownik podpisa\u0142 z pracodawc\u0105 umow\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 jest zatrudniany na skandalicznych warunkach za psie pieni\u0105dze, to widocznie wyrazi\u0142 na to \u201edobrowoln\u0105 zgod\u0119\u201d i nikomu (zw\u0142aszcza pa\u0144stwu) nic do tego. Swoboda zawierania um\u00f3w o dowolnej tre\u015bci pomi\u0119dzy podmiotami gospodarczymi na \u201ewolnym rynku\u201d nie powinna by\u0107 w \u017caden spos\u00f3b ograniczana, a spos\u00f3b jej wykorzystywania \u2013 kontrolowany. Z my\u015bl\u0105 o tych artyku\u0142ach \u201ewolnorynkowej\u201d wiary przypominamy Czytelnikom obszerny fragment opracowania napisanego przed kilkudziesi\u0119ciu laty przez dw\u00f3ch polskich ekspert\u00f3w w dziedzinie finans\u00f3w. Jego tematem s\u0105 praktyki i rodzaje um\u00f3w zgodne z prawem handlowym i gospodarczym, ale sprzeczne z zasadami etyki i dobrymi obyczajami. Autorzy okre\u015blaj\u0105 je zbiorczym mianem \u201epaso\u017cytnictwa gospodarczego\u201d.<\/em> <\/p>\n

\n<\/p>\n

Eksploatacja paso\u017cytnicza r\u00f3\u017cni si\u0119 od wszystkich innych form nadu\u017cy\u0107 sw\u0105 subtelno\u015bci\u0105. Cechuje j\u0105 ukartowane porozumienie, planowe dzia\u0142anie, trudno\u015b\u0107 wykrycia i formalna zgodno\u015b\u0107 z liter\u0105 ustaw.<\/p>\n

Istota relacji paso\u017cytniczej polega na nies\u0142usznym wzbogaceniu si\u0119 cudzym kosztem przy zachowaniu formy legalno\u015bci. Wyzysk paso\u017cytniczy mo\u017ce by\u0107 bezpo\u015bredni lub po\u015bredni. Bezpo\u015bredni wyzysk ma miejsce w\u00f3wczas, kiedy osoby, kt\u00f3re dan\u0105 transakcj\u0119 zadecydowa\u0142y lub wykona\u0142y, osi\u0105gn\u0119\u0142y materialne korzy\u015bci bezpo\u015brednio w tym samym czasie. Po\u015bredni wyzysk ma miejsce w\u00f3wczas, kiedy skutkiem pewnej decyzji lub wykonania danej transakcji korzy\u015bci materialne osi\u0105ga osoba trzecia. Eksploatacja paso\u017cytnicza, kt\u00f3ra powoduje zubo\u017cenie jednej strony i nies\u0142uszne wzbogacenie si\u0119 drugiej, w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w wykracza tylko przeciwko dobrym obyczajom kupieckim i prawo jest wobec niej przewa\u017cnie bezsilne.<\/p>\n

Nie spos\u00f3b jest przytoczy\u0107 wszystkie formy, w jakich eksploatacja paso\u017cytnicza wyst\u0119puje w \u017cyciu gospodarczym. Nale\u017cy tylko zaznaczy\u0107, \u017ce formy jej s\u0105 r\u00f3\u017cnorodne i przewa\u017cnie niedostrzegalne nawet dla os\u00f3b, kt\u00f3re pad\u0142y ofiar\u0105 tego rodzaju wyzysku.<\/p>\n

Powstawanie strat lub marnotrawstwa w przedsi\u0119biorstwie jest wynikiem ca\u0142ego szeregu nieraz bardzo r\u00f3\u017cnorodnych czynnik\u00f3w, jak na przyk\u0142ad niepomy\u015blnej koniunktury, wadliwej struktury przedsi\u0119biorstwa, b\u0142\u0119d\u00f3w, nadu\u017cy\u0107, nieuczciwo\u015bci w\u0142adz przedsi\u0119biorstwa itd. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 przyczyn strat i marnotrawstwa w\u0142adze przedsi\u0119biorstwa, nieskr\u0119powane zewn\u0119trzn\u0105 i niezale\u017cn\u0105 kontrol\u0105, mog\u0105 zawsze tak przedstawi\u0107 sytuacj\u0119, aby nie pad\u0142o najmniejsze podejrzenie co do mo\u017cliwo\u015bci istnienia wyzysku paso\u017cytniczego.<\/p>\n

Kontrola, maj\u0105ca wy\u0142\u0105cznie na celu wykrycie wyzysku paso\u017cytniczego, jako taka nie istnieje. Zapobieganie eksploatacji paso\u017cytniczej stanowi tylko jedno z wielu zada\u0144 kontroli zewn\u0119trznej.<\/p>\n

Kontrola zewn\u0119trzna jest bodaj jedynym, skutecznym \u015brodkiem zaradczym przeciwko tego rodzaju wyzyskowi. Dlatego te\u017c w krajach, w kt\u00f3rych kontrola zewn\u0119trzna jest obowi\u0105zkowa, eksploatacja paso\u017cytnicza jest stale zwalczana i nie mo\u017ce si\u0119 rozwin\u0105\u0107 do wielkich rozmiar\u00f3w. Stwierdzenie istnienia wyzysku nale\u017cy do obowi\u0105zk\u00f3w rewidenta, st\u0105d te\u017c sprawa eksploatacji paso\u017cytniczej skierowana zostaje na w\u0142a\u015bciwe tory.<\/p>\n

W Polsce brak istnienia przymusu kontroli zewn\u0119trznej (\u2026) daje szerokie pole do rozwoju r\u00f3\u017cnych form eksploatacji paso\u017cytniczej w przedsi\u0119biorstwach. W ostatnich czasach odkryto u nas eksploatacj\u0119 paso\u017cytnicz\u0105 w kilku powa\u017cnych towarzystwach. Praktyka wykazuje, \u017ce Wydzia\u0142 Inspekcji Przedsi\u0119biorstw w Ministerstwie Przemys\u0142u i Handlu oraz S\u0105d Handlowy wkroczy\u0142 ostatnio na drog\u0119 bezwzgl\u0119dnej kontroli dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorstw w wypadku, gdy przez istnienie wyzysku paso\u017cytniczego zagro\u017cony lub pokrzywdzony zosta\u0142 interes lub porz\u0105dek publiczny, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w formie dobrych obyczaj\u00f3w kupieckich.<\/p>\n

Wszystko to wskazuje, \u017ce kontrola przedsi\u0119biorstw w zwi\u0105zku z istniej\u0105cym wyzyskiem jest zjawiskiem aktualnym, wymagaj\u0105cym o\u015bwietlenia przez czynniki fachowe. <\/p>\n

Eksploatacja paso\u017cytnicza datuje si\u0119 od czasu wprowadzenia w \u017cyciu gospodarczym formy os\u00f3b prawnych oraz od czasu oddzielenia stanu zarz\u0105dzania od stanu posiadania. Forma osobowo\u015bci prawnej daje szerokie pole do r\u00f3\u017cnych machinacji. Osoby fizyczne przez zas\u0142oni\u0119cie si\u0119 osobowo\u015bci\u0105 prawn\u0105 mog\u0105 ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo maskowa\u0107 sw\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do danego przedsi\u0119biorstwa, przy r\u00f3wnoczesnym ograniczeniu swej osobistej odpowiedzialno\u015bci. Z tego te\u017c powodu sp\u00f3\u0142ka akcyjna z wielk\u0105 rzesz\u0105 drobnych akcjonariuszy jest dobrym gruntem do k\u0142usownictwa dyrekcji na w\u0142asny rachunek lub na rachunek reprezentowanej grupy akcjonariuszy. Nie mniejsz\u0105 sposobno\u015b\u0107 do r\u00f3\u017cnych oszuka\u0144czych machinacji daje koncern, zw\u0142aszcza je\u017celi dzia\u0142a on na terenie kilku kraj\u00f3w. W tym wypadku kierownictwo, maj\u0105ce do swej dyspozycji kilka os\u00f3b prawnych, ma mo\u017cno\u015b\u0107 nadania fikcjom charakteru transakcji konkretnych. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy normami prawnymi poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w mo\u017ce by\u0107 zach\u0119t\u0105 do tego rodzaju poczyna\u0144. Dotychczasowy brak w traktatach handlowych klauzul, zapewniaj\u0105cych ka\u017cdemu pa\u0144stwu mo\u017cno\u015b\u0107 sprawdzenia dzia\u0142alno\u015bci ca\u0142ego mi\u0119dzynarodowego koncernu, o ile dzia\u0142a on r\u00f3wnie\u017c na terenie danego pa\u0144stwa, daje kierownikom doskona\u0142\u0105 sposobno\u015b\u0107 przerzucenia zysk\u00f3w lub strat z jednego towarzystwa, dzia\u0142aj\u0105cego w pewnym kraju, do innego towarzystwa, dzia\u0142aj\u0105cego w drugim.<\/p>\n

W kontroli, zmierzaj\u0105cej do ustalenia istnienia wyzysku i wysoko\u015bci powsta\u0142ych strat, rewident musi si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107, poza zasadami ksi\u0119gowo\u015bci, jeszcze nadto przes\u0142ankami natury ekonomicznej. Przy badaniu transakcji zawartych pomi\u0119dzy firmami znajduj\u0105cymi si\u0119 w r\u00f3\u017cnych krajach i wchodz\u0105cymi w sk\u0142ad jednego koncernu, rewident musi dok\u0142adnie zna\u0107 zasady i polityk\u0119 wielkich koncern\u00f3w, normy prawne i zwyczaje handlowe, stosowane w danym obrocie w r\u00f3\u017cnych krajach. Musi on r\u00f3wnie\u017c zna\u0107 decyzje, orzeczenia i opinie tak s\u0105d\u00f3w zagranicznych, jak i wielkich korporacji rzeczoznawc\u00f3w, wydane w analogicznych sprawach.<\/p>\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie jest tutaj omawiany wyzysk sprzeczny z obowi\u0105zuj\u0105cymi normami prawnymi, jak np. interesy grynderskie (1)<\/b>, prowadzenie konkurencyjnych interes\u00f3w przez cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du itp. gdy\u017c s\u0105 one wyra\u017anie zakazane przez prawo.<\/p>\n

Poruszone tutaj zosta\u0142y jedynie te rodzaje wyzysku, kt\u00f3re dotychczas nie s\u0105 uchwytne i kt\u00f3re nie zosta\u0142y wyra\u017anie zakazane przez prawo, a pozostaj\u0105 w sprzeczno\u015bci tylko z normami etycznymi.<\/p>\n

Dotychczas wykryto istnienie nast\u0119puj\u0105cych form eksploatacji paso\u017cytniczej:<\/p>\n

    \n
  1. \n

    Manipulowanie zyskami mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi okresami,<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    Niekorzystne i uci\u0105\u017cliwe kontrakty na zakupy i us\u0142ugi,<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Uci\u0105\u017cliwe kontrakty sprzeda\u017cy,<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    Sprzeda\u017c cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstwa,<\/p>\n<\/li>\n

  5. \n

    \u201eZa\u0142adowanie\u201d i \u201ewy\u0142adowanie\u201d akcji i udzia\u0142\u00f3w konsorcjalnych,<\/p>\n<\/li>\n

  6. \n

    \u0141a\u0144cuszkowa rozbudowa koncernu,<\/p>\n<\/li>\n

  7. \n

    Korzystanie z wysoko oprocentowanych kredyt\u00f3w,<\/p>\n<\/li>\n

  8. \n

    Nieprzezorne udzielanie kredyt\u00f3w,<\/p>\n<\/li>\n

  9. \n

    Zak\u0142\u00f3cenie r\u00f3wnowagi interes\u00f3w przeciwstawnych,<\/p>\n<\/li>\n

  10. \n

    Nadmierne pensje i wynagrodzenia.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    A\u017ceby wyrobi\u0107 sobie poj\u0119cie o istocie czynu, zakwalifikowanego jako eksploatacja paso\u017cytnicza, nale\u017cy zanalizowa\u0107 konsekwencje ka\u017cdej formy wyzysku i stwierdzi\u0107 kto w danym wypadku eksploatuje, a kto pada ofiar\u0105.<\/p>\n

    1. Manipulowanie zyskami mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi okresami.<\/b><\/p>\n

    \n<\/p>\n

    Przeniesienie zysku z jednego okresu na drugi jest zwyk\u0142ym nadu\u017cyciem. Stanowisko takie zaj\u0119\u0142y s\u0105dy w krajach anglosaskich. S\u0105dy angielskie, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0105dy ameryka\u0144skie, wydawa\u0142y w takich wypadkach wyroki, zas\u0105dzaj\u0105ce od dyrektor\u00f3w naprawienie szk\u00f3d, wynik\u0142ych z powodu wyp\u0142acenia dywidendy, opartej na sztucznie wyprowadzonych zyskach bilansowych, i to nawet w\u00f3wczas, kiedy sp\u00f3\u0142ka w nast\u0119pnych latach mia\u0142a zyski, wystarczaj\u0105ce do zr\u00f3wnowa\u017cenia sytuacji kapita\u0142u.<\/p>\n

    Przechodz\u0105c do naszych stosunk\u00f3w, je\u017celi na wyprowadzenie zysku bilansowego sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 pozycje w Polsce nie zakazane ustaw\u0105, takie przeniesienie zysku nale\u017cy podci\u0105gn\u0105\u0107 pod niniejsz\u0105 grup\u0119 wyzysku, a to ze wzgl\u0119du na brak autorytatywnej opinii, przys\u0142uguj\u0105cej w takich wypadkach rewidentom.<\/p>\n

    Je\u017celi firma, na przyk\u0142ad, mia\u0142a w dniu bilansu $ 5.000 po\u017cyczki stabilizacyjnej, za kt\u00f3r\u0105 zap\u0142aci\u0142a 20.000 z\u0142otych, a przyj\u0119\u0142a j\u0105 do bilansu za 30.000 z\u0142otych, przy kursie gie\u0142dowym 19.000 z\u0142otych, musia\u0142oby to by\u0107 traktowane za zwyk\u0142e nadu\u017cycie. Je\u017celi natomiast firma mia\u0142a towary wysz\u0142e z mody, zakupione za 5.000 z\u0142., kt\u00f3re po tej cenie zosta\u0142y przyj\u0119te do bilansu, a przy p\u00f3\u017aniejszym badaniu towary te okaza\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie bezwarto\u015bciowe, ich wstawienie do bilansu w tej sumie b\u0119dzie tylko wyzyskiem. Firma bowiem mo\u017ce si\u0119 zas\u0142oni\u0107 brakiem wyra\u017anego zakazu prawnego umieszczenia takich towar\u00f3w w aktywach, czyli form\u0105 legalno\u015bci. W ten spos\u00f3b \u201eulepszono\u201d bilans za dany okres o nierealn\u0105 warto\u015b\u0107 wysz\u0142ych z mody towar\u00f3w.<\/p>\n

    Manipulowanie amortyzacj\u0105 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca\u0107 jako wyzysk paso\u017cytniczy. B\u0119dzie ono zakwalifikowane jako nadu\u017cycie w\u00f3wczas, kiedy artyku\u0142y prawa podadz\u0105 tabele stawek amortyzacyjnych od r\u00f3\u017cnych obiekt\u00f3w i urz\u0105dze\u0144. Z powodu braku tabel amortyzacyjnych w\u0142adze sp\u00f3\u0142ki mog\u0105 zawsze zas\u0142oni\u0107 si\u0119 tym, \u017ce ich zdaniem w danym roku inwestycje nie straci\u0142y na warto\u015bci.<\/p>\n

    Absurdalny spos\u00f3b traktowania amortyzacji stwierdzaj\u0105 nieraz og\u0142oszone sprawozdania powa\u017cnych sp\u00f3\u0142ek akcyjnych, gdzie przytoczone s\u0105 o\u015bwiadczenia zarz\u0105du, \u017ce w roku bie\u017c\u0105cym nie zrobiono odpis\u00f3w na umorzenie aktyw\u00f3w sta\u0142ych, lub \u017ce poczyniono te odpisy w ma\u0142ej wysoko\u015bci, aby umo\u017cliwi\u0107 akcjonariuszom dywidendy (2)<\/b>. W\u0142adze sp\u00f3\u0142ki widocznie nie zdaj\u0105 sobie sprawy, \u017ce podobne sprawozdanie jest aktem samooskar\u017cenia i, \u017ce za takie czyny zagranic\u0105 w\u0142adze sp\u00f3\u0142ki by\u0142yby poci\u0105gni\u0119te do wyr\u00f3wnania wszelkich szk\u00f3d spowodowanych wyp\u0142at\u0105 dywidendy i tantiem (3)<\/b> z kapita\u0142u.<\/p>\n

    Ni\u017cej przytoczony przyk\u0142ad mo\u017ce jaskrawo ilustrowa\u0107 na czym polega manipulowanie amortyzacj\u0105. Powiedzmy, sp\u00f3\u0142ka mia\u0142a sta\u0142e aktywa z pocz\u0105tkiem okresu warto\u015bci 500.000 z\u0142. Suma ta mia\u0142a odpowiednik w pasywach: kapita\u0142 zak\u0142adowy, r\u00f3wnie\u017c w wysoko\u015bci 500.000 z\u0142otych. Z ko\u0144cem roku przy sporz\u0105dzaniu bilansu okaza\u0142o si\u0119 \u017ce przed poczynieniem odpis\u00f3w na amortyzacj\u0119 sp\u00f3\u0142ka zarobi\u0142a 40.000 z\u0142. Amortyzacja obliczona na podstawie tabel naukowych winna wynosi\u0107 45.000 z\u0142., czyli aktywa sta\u0142e z ko\u0144cem okresu stanowi\u0105 warto\u015b\u0107 455.000 z\u0142. (500.000 \u2013 45.000). Gdyby firma sporz\u0105dzi\u0142a bilans prawid\u0142owy, musia\u0142aby wykaza\u0107 strat\u0119 5.000 z\u0142. (Zysk przed amortyzacj\u0105 40.000 z\u0142. minus amortyzacja 45.000 z\u0142.). Powiedzmy, \u017ce zarz\u0105d w trosce o \u201edobro\u201d akcjonariuszy nie uwzgl\u0119dni\u0142 amortyzacji. Skutkiem tego aktywa sta\u0142e, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 faktyczna wynosi ju\u017c tylko 455.000 z\u0142., przyj\u0119te zosta\u0142y do bilansu w sumie 500.000 z\u0142. W ten spos\u00f3b zamiast straty 5.000 z\u0142. wprowadzony zosta\u0142 zysk w wysoko\u015bci 40.000 z\u0142otych.<\/p>\n

    Powiedzmy dalej, \u017ce na wniosek zarz\u0105du walne zgromadzenie uchwali\u0142o wyp\u0142aci\u0107 dywidend\u0119 w sumie 35.000 z\u0142., w rezultacie czego: <\/p>\n

      \n
    1. \n

      Dywidenda zosta\u0142a wyp\u0142acona z kapita\u0142u a nie z zysku (bo go nie by\u0142o),<\/p>\n<\/li>\n

    2. \n

      Uszczuplone zosta\u0142y \u015brodki obrotowe firmy przez wycofanie got\u00f3wki na dywidend\u0119,<\/p>\n<\/li>\n

    3. \n

      Zosta\u0142 zmieniony na niekorzy\u015b\u0107 firmy stosunek aktyw\u00f3w p\u0142ynnych do aktyw\u00f3w sta\u0142ych,<\/p>\n<\/li>\n

    4. \n

      Przy przej\u015bciu akcji z r\u0105k dotychczasowego posiadacza do r\u0105k nowego, wyp\u0142acona uprzednio dywidenda jest nies\u0142usznym zyskiem sprzedawcy i utajon\u0105 wad\u0105 sprzedanych akcji.<\/p>\n<\/li>\n

    5. \n

      W razie pogorszenia si\u0119 interes\u00f3w sp\u00f3\u0142ki i w razie braku pokrycia dla wszystkich wierzycieli wyp\u0142acona uprzednio z kapita\u0142u dywidenda jest nies\u0142usznym wzbogaceniem si\u0119 \u00f3wczesnego akcjonariusza poci\u0105gaj\u0105cym za sob\u0105 strat\u0119 wierzycieli.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Nie ulega najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce win\u0119 za straty nowego nabywcy akcji lub wierzyciela, w granicach wyp\u0142aconej dywidendy, nale\u017cy przypisa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w\u0142adzom sp\u00f3\u0142ki. Gdyby bilans by\u0142 sporz\u0105dzony prawid\u0142owo \u2013 dywidenda nie by\u0142aby wyp\u0142acona i akcje mia\u0142yby swoje stuprocentowe pokrycie w aktywach sp\u00f3\u0142ki. Nowonabywca akcji, nie widz\u0105c straty w bilansie, kupi\u0142 te akcje w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce maj\u0105 one stuprocentowe pokrycie.<\/p>\n

      Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna za szkody spowodowane naruszeniem kapita\u0142u zak\u0142adowego przez wyp\u0142at\u0119 dywidendy jest w krajach anglosaskich przes\u0105dzona, podnosz\u0105 si\u0119 nawet g\u0142osy, \u017ce w\u0142adze firmy maj\u0105 by\u0107 odpowiedzialne za agio (4)<\/b> zap\u0142acone przez nowonabywc\u00f3w akcji. Zajmuj\u0105cy to stanowisko wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce podstaw\u0105 agia by\u0142 \u201egood will\u201d firmy w \u015bwietle bilansu.<\/p>\n

      Rzecz oczywista, \u017ce manipulowanie zyskami nie jest aktem przypadku. W\u0142adze niekt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ek manipuluj\u0105 zyskami planowo. Ma to zwykle miejsce z tego powodu, \u017ce cz\u0142onkowie w\u0142adz sami s\u0105 posiadaczami akcji, lub \u017ce istnieje ukartowane porozumienie mi\u0119dzy nimi a grup\u0105 akcjonariuszy.<\/p>\n

      \n<\/p>\n

      2. Niekorzystne i uci\u0105\u017cliwe kontrakty na zakupy i us\u0142ugi.<\/b><\/p>\n

      \n<\/p>\n

      Wyzysk, daj\u0105cy si\u0119 podci\u0105gn\u0105\u0107 pod powy\u017cszy tytu\u0142 mo\u017ce przybra\u0107 formy bardzo r\u00f3\u017cnorodne. Zaliczy\u0107 tu mo\u017cna ciche porozumienie dla osi\u0105gni\u0119cia w\u0142asnych korzy\u015bci mi\u0119dzy szefami wydzia\u0142u zakup\u00f3w sp\u00f3\u0142ki a jej dostawcami. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce konsorcjum, maj\u0105ce g\u0142os decyduj\u0105cy w danej sp\u00f3\u0142ce na podstawie posiadanych akcji, sk\u0142ania sp\u00f3\u0142k\u0119 do zawierania niekorzystnych um\u00f3w z innymi firmami, znajduj\u0105cymi si\u0119 pod wp\u0142ywami konsorcjum.<\/p>\n

      Fakt istnienia tej formy eksploatacji paso\u017cytniczej mo\u017ce by\u0107 ujawniony nieraz dzi\u0119ki b\u0142ahym okoliczno\u015bciom, kt\u00f3re wska\u017c\u0105 na konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia rewizji zawartych um\u00f3w.<\/p>\n

      W pewnym zak\u0142adzie przemys\u0142u maszynowego rewident, sprawdzaj\u0105c ceny drobnych rachunk\u00f3w na zakupione cz\u0119\u015bci za got\u00f3wk\u0119, z\u0142o\u017conych przez kierownika produkcji, wpad\u0142 na trop istnienia niekorzystnych dla sp\u00f3\u0142ki um\u00f3w zakupu. Stwierdzi\u0142 mianowicie, \u017ce pewne cz\u0119\u015bci nabyte za got\u00f3wk\u0119 przez kierownika produkcji kosztowa\u0142y 1 z\u0142., podczas kiedy firma p\u0142aci\u0142a za takie same cz\u0119\u015bci sta\u0142ym i wy\u0142\u0105cznym dostawcom na podstawie formalnie zawartych um\u00f3w na sta\u0142e dostawy w du\u017cych partiach po 11 z\u0142. za sztuk\u0119.<\/p>\n

      Straty firmy nie zawsze wynikaj\u0105 z r\u00f3\u017cnicy cen. Bywaj\u0105 wypadki, gdy ceny s\u0105 identyczne lub nawet ni\u017csze od cen p\u0142aconych na wolnym rynku, mimo tego jednak istnie\u0107 mo\u017ce wyzysk w formie dostarczania towar\u00f3w ni\u017cszej jako\u015bci. Specjaln\u0105 odmian\u0105 wyzysku przy umowach zakupu jest dostawa towar\u00f3w starych, bezu\u017cytecznych i starych modeli.<\/p>\n

      G\u0142o\u015bn\u0105 by\u0142a w swoim czasie sprawa, \u017ce dostawca zagraniczny dostarcza\u0142 polskiej firmie towary, licz\u0105c pe\u0142ne ceny cennikowe, podczas kiedy w jego kraju, towary te, jako wysz\u0142e od trzech lat z mody, by\u0142y oferowane po 40% dawnej warto\u015bci cennikowej. Oczywi\u015bcie umowa zosta\u0142a dopiero zakwestionowana po obj\u0119ciu urz\u0119dowania przez nowego dyrektora.<\/p>\n

      Przy badaniu kontrakt\u00f3w zawartych mi\u0119dzy firm\u0105 a sta\u0142ymi dostawcami rewident powinien si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 cennikami i ofertami tego\u017c dostawcy, z\u0142o\u017conymi innym firmom, jak r\u00f3wnie\u017c cennikami i ofertami firm konkurencyjnych.<\/p>\n

      Trafia si\u0119 cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c, i\u017c wymienione na rachunkach wy\u015bwiadczone us\u0142ugi s\u0105 tak wyolbrzymione, \u017ce na oko zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 uzasadnione ogromne nieraz honoraria wyp\u0142acone za te us\u0142ugi. Badanie za\u015b rewidenta mo\u017ce w licznych wypadkach wykaza\u0107, \u017ce us\u0142ugi takie nie by\u0142y w og\u00f3le \u015bwiadczone lub te\u017c w minimalnym zakresie. Honorarium za te fikcyjne us\u0142ugi jest wyzyskiem firmy na korzy\u015b\u0107 zainteresowanych os\u00f3b, kt\u00f3rymi mog\u0105 by\u0107 dyrektorzy, wy\u017csi kierownicy lub akcjonariusze, dzia\u0142aj\u0105cy w porozumieniu z osobami postronnymi.<\/p>\n

      Punktem wyj\u015bcia przy badaniach tej formy wyzysku w niekt\u00f3rych transakcjach jest ustalenie stosunku zachodz\u0105cego mi\u0119dzy akcjonariuszami lub w\u0142adzami firmy kontrolowanej a jej dostawcami. Badanie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych dostawy mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do wykrycia wyzysku i do ustalenia wysoko\u015bci strat poniesionych przez firm\u0119.<\/p>\n

      Znane s\u0105 wypadki, \u017ce powo\u0142ywano do \u017cycia specjalne firmy, tak w kraju jak i zagranic\u0105, do po\u015bredniczenia przy dostawach. W\u0142a\u015bcicielami tych firm byli cz\u0142onkowie w\u0142adz firm obs\u0142ugiwanych. Jedyn\u0105 us\u0142ug\u0105 powo\u0142anej firmy by\u0142o przefakturowanie zakupionych towar\u00f3w ze znacznym podniesieniem ceny, dochodz\u0105cym nieraz do 50%. W ten spos\u00f3b zyski obs\u0142ugiwanej sp\u00f3\u0142ki mog\u0142y by\u0107 dowolnie regulowane, a korzy\u015bci materialne, osi\u0105gni\u0119te przez firm\u0119 obs\u0142uguj\u0105c\u0105, sz\u0142y na rzecz cz\u0142onk\u00f3w w\u0142adz i niekt\u00f3rych akcjonariuszy firmy macierzystej.<\/p>\n

      Podstaw\u0105 do obliczenia strat poniesionych przy tego rodzaju porozumieniach jest cena rynkowa p\u0142acona za towar danej jako\u015bci na rynku krajowym lub zagranicznym.<\/p>\n

      Do tej kategorii wyzysk\u00f3w nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zaliczy\u0107 straty firmy, poniesione w zwi\u0105zku z zakupem sta\u0142ych aktyw\u00f3w. Fakt, \u017ce straty te nie b\u0119d\u0105 ujawnione przy sprzeda\u017cy, sprzyja w wielkim stopniu cichym i nieuczciwym porozumieniom z dostawcami.<\/p>\n

      \n<\/p>\n

      3. Uci\u0105\u017cliwe kontrakty sprzeda\u017cy.<\/b><\/p>\n

      \n<\/p>\n

      Osoby nieuczciwe znalaz\u0142y spos\u00f3b wyzysku nawet przy kontraktach sprzeda\u017cy. Mia\u0142o to miejsce zw\u0142aszcza tam, gdzie porozumienia przy dostawach by\u0142y bardzo trudne ze wzgl\u0119du na ma\u0142e zapotrzebowanie na materia\u0142y z zewn\u0105trz.<\/p>\n

      Ciche porozumienia przybieraj\u0105 nieraz form\u0119 zapewnienia niekt\u00f3rym odbiorcom sprzeda\u017cy towar\u00f3w po wyj\u0105tkowo niskich cenach, albo przyznawania nieuzasadnionych bonifikat i skont (5)<\/b>. Nieraz stwierdzano, \u017ce rentowne artyku\u0142y by\u0142y powierzane do wy\u0142\u0105cznej sprzeda\u017cy umy\u015blnie powo\u0142ywanym do tego celu firmom. Powa\u017cne zyski tych zb\u0119dnych po\u015brednik\u00f3w by\u0142y odprowadzane do prywatnych kieszeni niekt\u00f3rych os\u00f3b, zainteresowanych r\u00f3wnie\u017c w sp\u00f3\u0142ce macierzystej.<\/p>\n

      Przy ustalaniu strat z tego tytu\u0142u nale\u017cy obliczy\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy sum\u0105 sprzeda\u017cy, jak\u0105 mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 po normalnych cenach, a uzyskan\u0105 sum\u0105 sprzeda\u017cy po cenach k\u0142usowniczych.<\/p>\n

      \n<\/p>\n

      4. Sprzeda\u017c cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstwa.<\/b><\/p>\n

      \n<\/p>\n

      Sprzeda\u017c cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstwa potraktowana zosta\u0142a oddzielnie od innych kontrakt\u00f3w sprzeda\u017cy ze wzgl\u0119du na odmienny spos\u00f3b obliczania strat, jakie mog\u0105 by\u0107 wyrz\u0105dzone towarzystwu przez tak\u0105 sprzeda\u017c.<\/p>\n

      Z natury rzeczy aktywa sta\u0142e lub idealne, stanowi\u0105ce cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa, nie maj\u0105 ceny rynkowej. Warto\u015b\u0107 sprzedawanych artyku\u0142\u00f3w sta\u0142ych lub idealnych ma by\u0107 ustalona przez bieg\u0142ych, ewentualnie przez por\u00f3wnanie otrzymanych ofert. Sprzeda\u017c cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstwa mo\u017ce spowodowa\u0107 olbrzymie straty dla firmy. Straty te nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do samej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 buchalteryjn\u0105 netto danego zasobu sta\u0142ego po uwzgl\u0119dnieniu rezerwy na jego amortyzacj\u0119 \u2013 a sum\u0105 otrzyman\u0105. Buchalteryjna warto\u015b\u0107 netto sprzedawanego obiektu mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza od warto\u015bci rzeczywistej. Z\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na to mog\u0142y:<\/p>\n

        \n
      1. \n

        nadmierna amortyzacja,<\/p>\n<\/li>\n

      2. \n

        przyrost warto\u015bci lub<\/p>\n<\/li>\n

      3. \n

        obie powy\u017csze przyczyny razem.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        Niezale\u017cnie od strat, stanowi\u0105cych r\u00f3\u017cnic\u0119 warto\u015bci na samym obiekcie, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 jeszcze konsekwencje, jakie poci\u0105ga za sob\u0105 dla ca\u0142o\u015bci firmy brak sprzedanej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

        Niedawno dyrektor pewnego powa\u017cnego przedsi\u0119biorstwa, korzystaj\u0105c z szerokich pe\u0142nomocnictw, sprzeda\u0142 motor Diesla, warto\u015bci $ 20.000 za sum\u0119 $ 4.500. Skutkiem braku motoru firma nie mog\u0142a prowadzi\u0107 dalej swej dzia\u0142alno\u015bci i ca\u0142e przedsi\u0119biorstwo warto\u015bci $ 100.000 przesz\u0142o za psie pieni\u0105dze w r\u0119ce nabywcy motoru. Po up\u0142ywie kr\u00f3tkiego czasu od dokonania sprzeda\u017cy przedsi\u0119biorstwa dawny dyrektor \u201ez szerokimi pe\u0142nomocnictwami\u201d sta\u0142 na czele firmy nowego w\u0142a\u015bciciela.<\/p>\n

        Powstaje pytanie czy strata spowodowana przez tego dyrektora wynosi\u0142a tylko $ 15.500? (R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy cen\u0105 kosztu motoru a sum\u0105 za niego otrzyman\u0105 ze sprzeda\u017cy.). Odpowied\u017a na to pytanie jest oczywista.<\/p>\n

        Przy obliczaniu strat, spowodowanych tego rodzaju eksploatacj\u0105, poza zwyk\u0142\u0105 strat\u0105, wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy cenami kupna a sprzeda\u017cy, nale\u017cy doliczy\u0107 straty spowodowane wycie\u0144czeniem firmy z aktyw\u00f3w p\u0142ynnych i naruszeniem stosunku aktyw\u00f3w p\u0142ynnych do aktyw\u00f3w sta\u0142ych.<\/p>\n

        \n<\/p>\n

        5. \u201eZa\u0142adowanie\u201d i \u201ewy\u0142adowanie\u201d akcji i udzia\u0142\u00f3w.<\/b><\/p>\n

        \n<\/p>\n

        Niejednokrotnie grupa wi\u0119kszo\u015bci prowadzi celow\u0105 polityk\u0119, zmierzaj\u0105c\u0105 do wyw\u0142aszczenia drobnych akcjonariuszy. W zwi\u0105zku z podobnymi planami grupa wi\u0119kszo\u015bci reguluje za po\u015brednictwem swych dyrektor\u00f3w zyski, nie uchwala przez szereg lat dywidendy, zniech\u0119caj\u0105c drobnych w\u0142a\u015bcicieli tak, \u017ce \u201es\u0142abe r\u0119ce\u201d nie mog\u0105 utrzyma\u0107 akcji. W ten spos\u00f3b akcje stopniowo przechodz\u0105 do grupy wi\u0119kszo\u015bci i s\u0105 do tej grupy \u201e\u0142adowane\u201d po cenach wyj\u0105tkowo niskich, nieusprawiedliwionych ich rzeczywist\u0105 warto\u015bci\u0105.<\/p>\n

        Czasami polityka grupy wi\u0119kszo\u015bci zmierza do celowego upadku przedsi\u0119biorstwa, a\u017ceby kosztem drobnych akcjonariuszy i niekt\u00f3rych wierzycieli naby\u0107 przedsi\u0119biorstwo w drodze przymusowej licytacji.<\/p>\n

        Nieraz zn\u00f3w grupa akcjonariuszy deficytowego przedsi\u0119biorstwa kieruje si\u0119 wr\u0119cz odmienn\u0105 polityk\u0105. Za pomoc\u0105 specjalnego manipulowania rachunkami wyprowadza sztuczne zyski, uchwala wyp\u0142at\u0119 dywidendy i inkasuje j\u0105. Uchwalona i wyp\u0142acona dywidenda stwarza doskona\u0142\u0105 koniunktur\u0119 dla grupy akcjonariuszy, pragn\u0105cych wyzby\u0107 si\u0119 posiadanych akcji. Oczywi\u015bcie ucieczka od akcji rzekomo prosperuj\u0105cego, a w istocie deficytowego przedsi\u0119biorstwa, czyli tak zwane \u201ewy\u0142adowanie\u201d akcji, odbywa si\u0119 po cenach uwzgl\u0119dniaj\u0105cych bie\u017c\u0105c\u0105 rentowno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa, kalkulowan\u0105 na zasadzie ostatnio wyp\u0142aconej dywidendy.<\/p>\n

        Inn\u0105 jeszcze odmian\u0105 tej kategorii wyzysku jest gra udzia\u0142ami.<\/p>\n

        Nie ka\u017cdy udzia\u0142 w innym przedsi\u0119biorstwie jest usprawiedliwiony potrzebami gospodarczymi firmy. Kupno takich udzia\u0142\u00f3w jest zadecydowane nieraz przez osoby, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zainteresowane w ich sprzeda\u017cy. Wielokrotnie mia\u0142 miejsce fakt, \u017ce \u201eza\u0142adowane\u201d udzia\u0142y pozostawa\u0142y w sp\u00f3\u0142ce tak d\u0142ugo, dop\u00f3ki przedstawia\u0142y one nie rentuj\u0105cy si\u0119 kapita\u0142. Ich \u201ewy\u0142adowanie\u201d nast\u0119powa\u0142o tylko w tych wypadkach, kiedy zaczyna\u0142y przynosi\u0107 doch\u00f3d. \u201eWy\u0142adowane\u201d udzia\u0142y przechodzi\u0142y w\u00f3wczas w prywatne r\u0119ce dysponuj\u0105cych os\u00f3b.<\/p>\n

        Kupno udzia\u0142\u00f3w jest czasem robione w zamiarze uzyskania decyduj\u0105cych wp\u0142yw\u00f3w. Wp\u0142ywy te s\u0105 wykorzystywane do ograniczenia lub zupe\u0142nego zahamowania produkcji, do ograniczenia sprzeda\u017cy na niekt\u00f3rych rynkach, do zdobycia tajemnic produkcji itp.<\/p>\n

        \n<\/p>\n

        6. \u0141a\u0144cuszkowa rozbudowa koncernu.<\/b><\/p>\n

        \n<\/p>\n

        Eksploatacja paso\u017cytnicza przy budowie koncernu polega na opanowaniu ca\u0142ego szeregu towarzystw za pomoc\u0105 jednego, stosunkowo niedu\u017cego kapita\u0142u w\u0142asnego.<\/p>\n

        Ca\u0142a gra polega na zachowaniu dla siebie tylko minimalnej wi\u0119kszo\u015bci akcji, powiedzmy 51% i na \u0142a\u0144cuszkowym wci\u0105ganiu ca\u0142ego kapita\u0142u przedsi\u0119biorstwa do drugiego przedsi\u0119biorstwa w formie aportu (6)<\/b>. W ten spos\u00f3b powstaje wielopi\u0119trowy gmach, opanowany ca\u0142kowicie przez nieliczn\u0105 garstk\u0119 os\u00f3b, maj\u0105cych znikom\u0105 cz\u0105stk\u0119 kapita\u0142u zaanga\u017cowanego w przedsi\u0119biorstwie, przy czym osoby trzecie, materialnie w daleko wy\u017cszym stopniu zainteresowane w przedsi\u0119biorstwie, nie maj\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu na bieg interes\u00f3w, podczas kiedy tw\u00f3rcy holdingu przy pomocy stosunkowo bardzo ma\u0142ego kapita\u0142u stanowi\u0105 czynnik decyduj\u0105cy we wszystkich przedsi\u0119biorstwach.<\/p>\n

        Nale\u017cy przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przy rozbudowie holdingowej \u201eza\u0142o\u017cyciele\u201d pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 jeszcze nadto wszystkimi obcymi kapita\u0142ami, jakie znalaz\u0142y si\u0119 w przedsi\u0119biorstwie z tytu\u0142u zobowi\u0105za\u0144 towarowych, finansowych i obligacyjnych.<\/p>\n

        Za\u0142o\u017cyciele tego rodzaju twor\u00f3w \u201eprzystosowuj\u0105\u201d stan zatrudnienia i rentowno\u015b\u0107 do potrzeb swojej polityki. Polityka ta obliczona jest na wci\u0105gni\u0119cie jak najwi\u0119kszych kapita\u0142\u00f3w i kredyt\u00f3w, i na przerzucenie ich w znacznej mierze do w\u0142asnej kieszeni.<\/p>\n

        Ju\u017c przy stosunkowo nieznacznym pogorszeniu si\u0119 koniunktury kolosy te, stoj\u0105ce na glinianych nogach, padaj\u0105 z wielkim trzaskiem, \u0142ami\u0105c swym ci\u0119\u017carem finansuj\u0105ce je banki, dostawc\u00f3w surowc\u00f3w, i pozbawiaj\u0105c rzesze robotnicze warsztat\u00f3w pracy.<\/p>\n

        Obecnie przy ograniczonych mo\u017cliwo\u015bciach kredytu emisyjnego powy\u017csza forma wyzysku jest chwilowo w Polsce ma\u0142o aktualn\u0105 (7)<\/b>. Nie jest ona jednak wykluczona w\u00f3wczas, kiedy powstan\u0105 odpowiednie do tego warunki.<\/p>\n

        \n<\/p>\n

        7. Korzystanie z uci\u0105\u017cliwych kredyt\u00f3w.<\/b><\/p>\n

        \n<\/p>\n

        Jest rzecz\u0105 powszechnie znan\u0105, \u017ce wygodny kredyt, mimo kosztu, mo\u017ce si\u0119 przyczyni\u0107 do rozwoju przedsi\u0119biorstwa. Nie znaczy to jednak, \u017ce firma mo\u017ce i powinna we wszystkich warunkach i z ka\u017cdego kredytu korzysta\u0107.<\/p>\n

        Dok\u0142adna analiza warunk\u00f3w, uzasadniaj\u0105cych potrzeb\u0119 kredytu, wysoko\u015bci jego kosztu, sposobu wykorzystania i zale\u017cno\u015bci od firmy kredytodawcy, wskaza\u0107 mo\u017ce czy w danej transakcji istnieje wyzysk.<\/p>\n

        Wprawdzie nie ma \u017cadnych norm prawnych, kt\u00f3re by okre\u015bla\u0142y maksymalny stosunek p\u0142atnego kredytu do kapita\u0142\u00f3w w\u0142asnych (z wyj\u0105tkiem uzale\u017cnienia kapita\u0142u obligacyjnego od kapita\u0142u w\u0142asnego w przedsi\u0119biorstwach bankowych), jednak\u017ce powi\u0119kszenie inwestycji dzi\u0119ki kr\u00f3tkoterminowemu i drogiemu kredytowi, przy zupe\u0142nym zaniechaniu akcji powi\u0119kszenia kapita\u0142\u00f3w w\u0142asnych lub uzyskania takich kredyt\u00f3w d\u0142ugoterminowych, wskazuje na mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia nie bezinteresownej polityki kierownik\u00f3w przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n

        Przy obliczaniu kosztu kredytu nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 \u201ekoszty akcesoryjne\u201d, to jest te, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z uzyskaniem i korzystaniem z kredytu. Koszty akcesoryjne wyra\u017caj\u0105 si\u0119 nieraz w formie kilku prowizji, wyp\u0142acanych osobom trzecim. Korzy\u015bci kredytodawc\u00f3w lub podstawionych przez nich os\u00f3b w postaci r\u00f3\u017cnicy cen za kupowane lub sprzedawane towary i us\u0142ugi, przewy\u017cszaj\u0105 nieraz odsetki zasadnicze. Rzecz jasna, \u017ce korzy\u015bci te nale\u017c\u0105 do koszt\u00f3w akcesoryjnych.<\/p>\n

        Doliczanie odsetek na pocz\u0105tku okresu lub kapitalizacja odsetek w kr\u00f3tkich odst\u0119pach czasu wp\u0142ywa na znaczne podro\u017cenie stopy procentowej ustalonej umow\u0105.<\/p>\n

        Jedn\u0105 z form wyzysku mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bciowe zablokowanie udzielonego kredytu. Odbywa si\u0119 to w ten spos\u00f3b, \u017ce kredytodawca pod pretekstem zabezpieczenia p\u0142atno\u015bci rat w terminie stawia warunek, \u017ceby kredytobiorca stale trzyma\u0142 pewn\u0105 sum\u0119 na rachunku u kredytodawcy lub we wskazanej przez niego instytucji. Suma ta jest bardzo nisko, albo wcale nieoprocentowana. Odsetki umowne s\u0105 obliczane w normalnej wysoko\u015bci od og\u00f3lnej sumy udzielonego kredytu, podczas kiedy powa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 przyznanego kredytu jest zablokowana i praktycznie znajduje si\u0119 do dyspozycji kredytodawcy.<\/p>\n

        Je\u017celi kredytodawca jest zarazem dostawc\u0105 lub je\u017celi kredyt zosta\u0142 udzielony za po\u015brednictwem dostawcy, odmienn\u0105 form\u0105 wyzysku mo\u017ce by\u0107 obci\u0105\u017cenie firmy d\u0142u\u017cniczej odsetkami za udzielony kredyt za pe\u0142ny okres czasu od daty faktur bez specjalnego skonta, mimo tego, \u017ce normalnie firma mia\u0142a prawo do korzystania z nieoprocentowanego kredytu przez pewien okres czasu. Przy obliczaniu sumy szk\u00f3d powsta\u0142ych z tego tytu\u0142u nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119:<\/p>\n

          \n
        1. \n

          warunki bankowe rynku, na kt\u00f3rym kredyt zosta\u0142 uzyskany,<\/p>\n<\/li>\n

        2. \n

          zwyczaje handlowe, stosowane przy podobnych transakcjach,<\/p>\n<\/li>\n

        3. \n

          wysoko\u015b\u0107 faktycznie wykorzystanego kredytu,<\/p>\n<\/li>\n

        4. \n

          koszty i obci\u0105\u017cenia powsta\u0142e z tytu\u0142u uzyskanego kredytu itd.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

          Powy\u017cej omawiana forma wyzysku jest bardzo rozpowszechniona.<\/p>\n

          \n<\/p>\n

          8. Nieprzezorne udzielanie kredytu.<\/b><\/p>\n

          \n<\/p>\n

          Regulowanie wysoko\u015bci zysku mo\u017ce si\u0119 odbywa\u0107 przez finansowanie towarzystw, w kt\u00f3rych decyduj\u0105ce osoby s\u0105 zainteresowane. Znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c us\u0142ugi grzeczno\u015bciowe dyrektor\u00f3w, \u015bwiadczone znajomym itp. kosztem firmy. Czasami transakcje grzeczno\u015bciowe s\u0105 z g\u00f3ry obliczone na niezap\u0142acenie lub na przysz\u0142\u0105 \u201eugod\u0119\u201d. Ugoda taka mo\u017ce polega\u0107 na:<\/p>\n

            \n
          1. \n

            powa\u017cnej redukcji sumy nale\u017cno\u015bci,<\/p>\n<\/li>\n

          2. \n

            obni\u017ceniu lub ca\u0142kowitym zrzeczeniu si\u0119 odsetek,<\/p>\n<\/li>\n

          3. \n

            roz\u0142o\u017ceniu nale\u017cno\u015bci na d\u0142ugoterminowe sp\u0142aty.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

            Dla odwr\u00f3cenia uwagi cz\u0119sto transakcje, z kt\u00f3rych wynikaj\u0105 te kredyty, s\u0105 zawarte na pozornie wyj\u0105tkowo korzystnych dla firmy warunkach.<\/p>\n

            Zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce podobne kredyty s\u0105 \u201edobrze zabezpieczone\u201d. Zabezpieczeniem mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne obiekty, kt\u00f3rych realizacja za got\u00f3wk\u0119 nie da\u0142aby nigdy sumy wyp\u0142aconej. Wypompowana w ten spos\u00f3b got\u00f3wka z kasy firmy w formie udzielonego kredytu wycie\u0144cza przedsi\u0119biorstwo, utrudnia jego prac\u0119 i rozw\u00f3j oraz cz\u0119sto jest powodem ostatecznej likwidacji. Dopiero przy sprzeda\u017cy, w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105, zabezpieczenia i zastawy okazuj\u0105 si\u0119 ma\u0142owarto\u015bciowe, a straty, wynik\u0142e z tej formy eksploatacji paso\u017cytniczej s\u0105 rzekomo usprawiedliwione przymusowym i szybkim up\u0142ynnieniem aktyw\u00f3w sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

            Stwierdzono w niezliczonej ilo\u015bci wypadk\u00f3w, \u017ce kredytodawcy mieli nieraz mo\u017cno\u015b\u0107 wycofania cz\u0119\u015bci nieprzezornie lub interesownie udzielonego kredytu, a tego nie uczynili. Przy odrzuceniu takiej mo\u017cliwo\u015bci kierownicy nie mieli podstaw do przypuszczenia, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci pretensje b\u0119d\u0105 zaspokojone w wi\u0119kszej sumie. Odwrotnie, wiedzieli oni z g\u00f3ry, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci nawet obecnie proponowanych sum nie otrzymaj\u0105. Jednak\u017ce nie skorzystali z istniej\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci dlatego, \u017ce ugoda z d\u0142u\u017cnikiem poci\u0105gn\u0119\u0142aby za sob\u0105 konieczno\u015b\u0107 ujawnienia likwidacji d\u0142ugu w ksi\u0119gach firmy. Likwidacja d\u0142ugu poci\u0105gn\u0119\u0142aby za sob\u0105 spisanie reszty nale\u017cno\u015bci na straty, co mog\u0142oby by\u0107 przedmiotem krytyki na walnym zgromadzeniu. Jednym s\u0142owem dla zachowania aktywnego bilansu \u201ena papierze\u201d, kierownicy rezygnuj\u0105 \u015bwiadomie z otrzymania cz\u0119\u015bci pretensji, nie licz\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce zainkasowana cz\u0119\u015b\u0107 mog\u0142aby by\u0107 z po\u017cytkiem wykorzystana przez przedsi\u0119biorstwo. Nie licz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c i z tym, \u017ce swoim stanowiskiem w tej sprawie nara\u017caj\u0105 firm\u0119 na dalsze jeszcze straty.<\/p>\n

            \n<\/p>\n

            9. Zak\u0142\u00f3cenie r\u00f3wnowagi przeciwstawnych interes\u00f3w.<\/b><\/p>\n

            \n<\/p>\n

            W krajach, w kt\u00f3rych istnieje rozwini\u0119ty przemys\u0142, w kt\u00f3rych porozumienia gospodarcze mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi przedsi\u0119biorstwami datuj\u0105 si\u0119 od dziesi\u0105tek lat, wyrobi\u0142a si\u0119 opinia co do praworz\u0105dno\u015bci polityki oraz porozumie\u0144 wielkich przedsi\u0119biorstw. Ta skrystalizowana opinia publiczna znalaz\u0142a wyraz w ca\u0142ym szeregu prac i sprawozda\u0144 ekonomicznych. Zgodnie z ni\u0105 w\u0142adze firmy winny by\u0107 niezainteresowanym regulatorem sprzecznych interes\u00f3w czterech g\u0142\u00f3wnych grup, maj\u0105cych swe zainteresowania w przedsi\u0119biorstwie. S\u0105 nimi:<\/p>\n

              \n
            1. \n

              dostawcy materia\u0142\u00f3w i pracy,<\/p>\n<\/li>\n

            2. \n

              konsumenci (odbiorcy),<\/p>\n<\/li>\n

            3. \n

              akcjonariusze i finansi\u015bci,<\/p>\n<\/li>\n

            4. \n

              interesy pa\u0144stwa.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

              Jest powszechnie wiadome, \u017ce dostawcy lub robotnicy pragn\u0105 otrzyma\u0107 mo\u017cliwie najwi\u0119cej za materia\u0142y lub prac\u0119, podczas kiedy odbiorcy chc\u0105 dosta\u0107 wyr\u00f3b najlepszy po najni\u017cszej cenie. Akcjonariusze za\u015b i finansi\u015bci chc\u0105 mie\u0107 jak najwi\u0119kszy procent od swoich lokat. Nie s\u0105 oni zadowoleni z powodu samego istnienia przedsi\u0119biorstwa, cho\u0107by ono sprzedawa\u0142o najlepszy towar po mo\u017cliwie najni\u017cszej cenie, o ile nie otrzymaj\u0105 z niego zysku od w\u0142o\u017conego kapita\u0142u.<\/p>\n

              S\u0142uszne jest stanowisko tych dyrektor\u00f3w, kt\u00f3rzy uwzgl\u0119dniaj\u0105 w swej kalkulacji godziwy zysk dla akcjonariusza na r\u00f3wni z interesem dostawc\u00f3w, kosztem surowc\u00f3w i robocizn\u0105.<\/p>\n

              Podatki na rzecz pa\u0144stwa i zwi\u0105zk\u00f3w komunalnych s\u0105 traktowane jako zobowi\u0105zania wobec dostawcy. Interesy pa\u0144stwa wyra\u017caj\u0105 si\u0119 w og\u00f3lnej polityce gospodarczej. Polegaj\u0105 one na uzgodnieniu dzia\u0142alno\u015bci danego przedsi\u0119biorstwa lub koncernu z ca\u0142okszta\u0142tem zagadnie\u0144 gospodarczych kraju.<\/p>\n

              Interesy powy\u017cszych grup pozostaj\u0105 ze sob\u0105 w sprzeczno\u015bci. Z\u0142agodzenie tych sprzeczno\u015bci i utrzymanie nale\u017cytej r\u00f3wnowagi jest pierwszym obowi\u0105zkiem w\u0142adz sp\u00f3\u0142ki. Tak poj\u0119ta ich rola jest niew\u0105tpliwie ci\u0119\u017cka i odpowiedzialna, jednak\u017ce jest ona gospodarcz\u0105 konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n

              Dop\u00f3ki produkcj\u0105 i dystrybucj\u0105 zajmuje si\u0119 bardzo du\u017ca ilo\u015b\u0107 jednostek, wzajemnie ze sob\u0105 konkuruj\u0105cych, kwestia r\u00f3wnowagi jest do pewnego stopnia automatycznie regulowana. Od chwili jednak, kiedy przedsi\u0119biorstwo mo\u017ce samo wp\u0142yn\u0105\u0107 na kszta\u0142towanie si\u0119 cen branych i p\u0142aconych, powstaje odpowiedzialno\u015b\u0107 w\u0142adz sp\u00f3\u0142ki za utrzymanie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy przeciwstawnymi interesami.<\/p>\n

              Dyktowanie przez przedsi\u0119biorstwo niskich cen za surowce i robocizn\u0119, celem uzyskania wyg\u00f3rowanych zysk\u00f3w lub te\u017c celem sprzeda\u017cy produktu po nieusprawiedliwienie niskich cenach, jest wyzyskiem. R\u00f3wnie\u017c jest wyzyskiem dyktowanie wyg\u00f3rowanych cen za wyroby celem osi\u0105gni\u0119cia nadmiernych zysk\u00f3w lub celem mo\u017cno\u015bci p\u0142acenia nadmiernych cen za surowce.<\/p>\n

              Zaproszenie rewidenta do ustalenia wysoko\u015bci szk\u00f3d wynikaj\u0105cych z tej formy eksploatacji mo\u017ce by\u0107 bardzo po\u017cyteczne.<\/p>\n

              \n<\/p>\n

              10. Nadmierne pensje i wynagrodzenia.<\/b><\/p>\n

              \n<\/p>\n

              Najprostszym sposobem wycofania zysk\u00f3w jest wysokie wynagrodzenie p\u0142acone cz\u0142onkom w\u0142adz, dzia\u0142aj\u0105cym w porozumieniu z grup\u0105 wi\u0119kszo\u015bci. W obecnych warunkach pewne utrudnienia dla tej formy wyzysku stanowi wysoki i progresywny podatek dochodowy od uposa\u017ce\u0144 i tantiem.<\/p>\n

              W statutach niekt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ek akcyjnych podana jest g\u00f3rna granica rocznego wynagrodzenia w\u0142adz sp\u00f3\u0142ki. Wynagrodzenie wyra\u017cone jest albo w okre\u015blonej sumie z\u0142otych, albo te\u017c w stosunku procentowym do kapita\u0142\u00f3w w\u0142asnych, zysk\u00f3w, obrot\u00f3w itp. Uzale\u017cnienie wysoko\u015bci wynagrodzenia od obrot\u00f3w albo zysk\u00f3w jest dla firmy bardzo niebezpieczne, gdy\u017c stwarza to tendencj\u0119 sztucznego zwi\u0119kszania obrot\u00f3w lub zysk\u00f3w.<\/p>\n

              Celem zabezpieczenia interes\u00f3w Skarbu Pa\u0144stwa przy wymiarze podatku dochodowego ustawa o podatku dochodowym przewiduje maksymalne granice potr\u0105calnego wynagrodzenia, wyp\u0142acanego cz\u0142onkom w\u0142adz sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

              Brak ogranicze\u0144 w ustawach o sp\u00f3\u0142kach co do wysoko\u015bci pensji w\u0142adz daje szerokie pole do tego rodzaju wyzysku. Wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia winna by\u0107 jednak oceniona w zale\u017cno\u015bci od walor\u00f3w danego funkcjonariusza dla firmy i od warunk\u00f3w, na jakich mo\u017cna podobnego pracownika zaanga\u017cowa\u0107.<\/p>\n

              (\u2026).<\/p>\n

              Specjaln\u0105 odmian\u0105 tej formy wyzysku s\u0105 d\u0142ugoterminowe i uci\u0105\u017cliwe umowy z cz\u0142onkami w\u0142adz przedsi\u0119biorstwa oraz wyp\u0142ywaj\u0105ce st\u0105d wysokie odszkodowania przy ich zwalnianiu. Niejedno przedsi\u0119biorstwo pad\u0142o ofiar\u0105 zbyt uci\u0105\u017cliwych um\u00f3w s\u0142u\u017cbowych.<\/p>\n

              \n<\/p>\n

              * *<\/p>\n

              *<\/p>\n

              \n<\/p>\n

              Reasumuj\u0105c powy\u017csze, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce wszystkie formy eksploatacji paso\u017cytniczej wzbogacaj\u0105 nies\u0142usznie jedne osoby kosztem drugich w spos\u00f3b podst\u0119pny i trudny do wykrycia. Dlatego te\u017c wszystkie te rodzaje wyzysku obra\u017caj\u0105 instynkt sprawiedliwo\u015bci publicznej, a po ka\u017cdym ujawnieniu wyzysku opinia publiczna patrzy ze zgorszeniem na bezsilno\u015b\u0107 prawa i tolerowanie paso\u017cyt\u00f3w.<\/p>\n

              Normy prawa handlowego maj\u0105 na celu bezpiecze\u0144stwo interes\u00f3w, wyp\u0142ywaj\u0105cych ze stosunk\u00f3w handlowych. Nowe formy gospodarki i ewolucja poj\u0119\u0107 etycznych wp\u0142ywaj\u0105 na kszta\u0142towanie si\u0119 nowych zwyczaj\u00f3w handlowych, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 z biegiem czasu obowi\u0105zuj\u0105cymi normami prawnymi. Spos\u00f3b powstawania prawa handlowego wskazuje jaskrawo, \u017ce prawo jest wyprzedzane przez samo \u017cycie. Ewolucja poj\u0119\u0107 etycznych powstaje na podstawie obserwacji zjawisk gospodarczych, kt\u00f3re chocia\u017c nie s\u0105 wyra\u017anie zakazane obowi\u0105zuj\u0105cymi ustawami, to jednak s\u0105 sprzeczne z duchem i intencjami praworz\u0105dno\u015bci.<\/p>\n

              Skutecznymi \u015brodkami zaradczymi przeciwko wyzyskowi paso\u017cytniczemu s\u0105:<\/p>\n

                \n
              1. \n

                kontrola zewn\u0119trzna wykonywana przez fachowych rewident\u00f3w,<\/p>\n<\/li>\n

              2. \n

                kontrola bud\u017cetowa,<\/p>\n<\/li>\n

              3. \n

                konsolidowanie bilans\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                \u015arodki te wymagaj\u0105 osobnego om\u00f3wienia. Tu zaznaczymy tylko, \u017ce rewident przy wykonywaniu swych prac powinien mie\u0107 zwr\u00f3con\u0105 czujn\u0105 uwag\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia korsarstwa gospodarczego a to celem ustalenia jego form i spowodowanych szk\u00f3d.<\/p>\n

                Co do zasad sporz\u0105dzania i wykorzystywania kontroli bud\u017cetowej, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie chodzi tu o bud\u017cet w sensie urz\u0119dowym. Bud\u017cet urz\u0119dowy bowiem jest raczej celem lub ko\u0144cem odpowiedzialno\u015bci w\u0142adz, podczas kiedy bud\u017cet przedsi\u0119biorstwa handlowego lub przemys\u0142owego powinien by\u0107 raczej \u015brodkiem, czyli pocz\u0105tkiem pracy dla kierownika przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n

                Przy zastosowaniu kontroli bud\u017cetowej wyzyski mog\u0105 by\u0107 ujawnione w pierwszych miesi\u0105cach roku operacyjnego. Kontrola bud\u017cetowa ma t\u0119 wy\u017cszo\u015b\u0107, \u017ce wnika w tajemnice zamiar\u00f3w ju\u017c przy samym planowaniu tych transakcji. Daje ona dlatego mo\u017cno\u015b\u0107 oceny sprawiedliwo\u015bci przyczyn, jakimi dyrekcja si\u0119 kierowa\u0142a.<\/p>\n

                Istota skonsolidowanych bilans\u00f3w polega na uznaniu do cel\u00f3w bilansowych wszystkich po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 przedsi\u0119biorstw, b\u0119d\u0105cych samoistnymi osobami prawnymi, za jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, przy jednoczesnym wy\u0142\u0105czeniu wewn\u0119trznych obrot\u00f3w.<\/p>\n

                Potrzeba skonsolidowanych bilans\u00f3w powsta\u0142a od czasu wprowadzenia holding\u00f3w. Pierwszy nale\u017cyty bilans skonsolidowany zosta\u0142 sporz\u0105dzony przez ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0119 United Steel Corporation w r. 1902. Korporacje rewident\u00f3w przeprowadzi\u0142y w tej dziedzinie badania. Opinie, wydane na podstawie powy\u017cszych bada\u0144, wskazuj\u0105 na konieczno\u015b\u0107 skonsolidowania bilans\u00f3w przedsi\u0119biorstw, zwi\u0105zanych ze sob\u0105 za pomoc\u0105 udzia\u0142\u00f3w lub pakietu akcji. Opinie te brzmi\u0105: \u201eskonsolidowanie bilans\u00f3w jest konieczne, je\u017celi bilanse te maj\u0105 wykaza\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 sytuacj\u0119 tych przedsi\u0119biorstw i maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 za podstaw\u0119 do sprawiedliwego wymiaru podatk\u00f3w\u201d.<\/p>\n

                Najlepsi prawnicy, wyspecjalizowani w prawie o sp\u00f3\u0142kach uznali, \u017ce formalna strona prawa jest mniej wa\u017cna dla akcjonariuszy, ani\u017celi strona praktyczna, tj. obraz w\u0142a\u015bciwego stanu interes\u00f3w. (\u2026). W krajach anglosaskich banki \u017c\u0105daj\u0105 bilans\u00f3w skonsolidowanych pocz\u0105wszy od roku 1915. Pierwsz\u0105 inicjatyw\u0119 w tej sprawie da\u0142 Federal Reserve Bank.<\/p>\n

                (\u2026).<\/p>\n

                Je\u017celi chodzi o wysoko\u015b\u0107 udzia\u0142u lub portfela, kt\u00f3ra by uzasadnia\u0142a potrzeb\u0119 sporz\u0105dzania skonsolidowanego bilansu, istniej\u0105 znaczne r\u00f3\u017cnice w normach prawnych, kt\u00f3re ulegaj\u0105 stale zmianom. Korporacje rewident\u00f3w nie s\u0105 za wprowadzeniem ustawowego minimum, przy kt\u00f3rym mia\u0142by istnie\u0107 obowi\u0105zek sporz\u0105dzania bilansu skonsolidowanego, chc\u0105 one to uzale\u017cni\u0107 od opinii rewident\u00f3w w ka\u017cdym indywidualnym wypadku.<\/p>\n

                (\u2026).<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/b>J. Ase\u0144ko, A. Grodzicki, Pasorzytnictwo <\/i>[sic!] gospodarcze<\/i>, Warszawa b.d.w., s. 5-21. (Pisowni\u0119 uwsp\u00f3\u0142cze\u015bniono. Opuszczenia i przypisy pochodz\u0105 od Redakcji Xportalu. Obaj autorzy byli cz\u0142onkami Korporacji Mi\u0119dzynarodowych Rzeczoznawc\u00f3w Ksi\u0119gowo\u015bci w Londynie oraz ekspertami ds. ksi\u0119gowo\u015bci polskiego Krajowego Towarzystwa Powierniczego). <\/p>\n

                \n<\/p>\n

                Przypisy:<\/b><\/p>\n

                \n<\/p>\n

                1. Grynderstwo<\/b> \u2013 pospieszne zak\u0142adanie przedsi\u0119biorstw (zwykle w formie sp\u00f3\u0142ek akcyjnych) na kr\u00f3tki czas w okresach pomy\u015blnej koniunktury, w celu szybkiego osi\u0105gni\u0119cia zysk\u00f3w za pomoc\u0105 spekulacji papierami warto\u015bciowymi; termin upowszechni\u0142 si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX wieku.<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                2. Dywidenda<\/b> \u2013 udzia\u0142 akcjonariusza w rocznym zysku sp\u00f3\u0142ki. <\/p>\n

                \n<\/p>\n

                3. Tantiema <\/b>\u2013 udzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w zysku przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                4. Agio<\/b> \u2013 nadwy\u017cka kursu sprzeda\u017cy papier\u00f3w warto\u015bciowych ponad ich warto\u015b\u0107 nominaln\u0105.<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                5. Skonto<\/b> \u2013 zni\u017cka ceny towaru obj\u0119tego sprzeda\u017c\u0105 kredytow\u0105 lub rataln\u0105, udzielana nabywcy p\u0142ac\u0105cemu got\u00f3wk\u0105 przed um\u00f3wionym terminem sp\u0142aty.<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                6. Aport<\/b> \u2013 wk\u0142ad rzeczowy za\u0142o\u017cyciela sp\u00f3\u0142ki akcyjnej. <\/p>\n

                \n<\/p>\n

                7. <\/b>Ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 drukiem w 1933 lub 1934 r.<\/p>\n

                \n<\/p>\n

                Opr. Adam Danek <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Od Redakcji: Do podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 ideologii \u201ewolnego rynku\u201d nale\u017cy \u201ewolno\u015b\u0107 um\u00f3w\u201d, w kt\u00f3r\u0105 w\u0142adza publiczna nie powinna ingerowa\u0107. Je\u017celi wi\u0119c na przyk\u0142ad pracownik podpisa\u0142 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22,6,12],"tags":[255,689,970,1022],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-KG","jetpack-related-posts":[{"id":12058,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12058","url_meta":{"origin":2894,"position":0},"title":"Polska: Rz\u0105d przeciw umowom \u015bmieciowym","date":"12 stycznia 2014","format":false,"excerpt":"Premier Donald Tusk og\u0142osi\u0142, \u017ce w rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 roku rz\u0105d podejmie starania na rzecz wyparcia praktyki zatrudniania pracownik\u00f3w na \u201eumowy \u015bmieciowe\u201d z rynku pracy. \u2013 W 2014 r. rozpoczniemy prace nad zako\u0144czeniem niechlubnej ery \u015bmieci\u00f3wek; (...) \u015bmieci\u00f3wki to praca odarta z godno\u015bci i poczucia bezpiecze\u0144stwa na przysz\u0142o\u015b\u0107. Zaproponujemy rozwi\u0105zania, kt\u00f3re\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/1349964573-smieciowe-umowy-logo.jpg?fit=800%2C600&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20532,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20532","url_meta":{"origin":2894,"position":1},"title":"UE: \u015amieci\u00f3wki godz\u0105 w rozw\u00f3j Polski","date":"28 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug najnowszego raportu Komisji Europejskiej bardzo du\u017ca liczba um\u00f3w czasowych na polskim rynku pracy mo\u017ce by\u0107 czynnikiem spowalniaj\u0105cym rozw\u00f3j kraju, gdy\u017c podkopuje fundamenty pod wzrost gospodarczy w \u015brednim i d\u0142ugim okresie. Opublikowany w poniedzia\u0142kowy ranek dokument autorstwa dyrekcji KE ds. gospodarczych i finansowych wskazuje, \u017ce wed\u0142ug danych z 2013 roku\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/\u015bmieciowe.jpg?fit=470%2C461&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":28817,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28817","url_meta":{"origin":2894,"position":2},"title":"Polska: PIP chce zaostrzy\u0107 walk\u0119 z wyzyskiem","date":"24 marca 2017","format":false,"excerpt":"Generalny Inspektor Pracy b\u0119dzie optowa\u0142 za\u00a0zwi\u0119kszeniem kompetencji inspektor\u00f3w sprawdzaj\u0105cych nadu\u017cywanie przez firmy \"um\u00f3w \u015bmieciowych\" (um\u00f3w-zlece\u0144 i\u00a0o\u00a0dzie\u0142o), tak, aby\u00a0jedn\u0105 decyzj\u0105 administracyjn\u0105 mo\u017cna by\u0142o zamieni\u0107 takie umowy na normalne umowy o\u00a0prac\u0119. Jak zapowiada Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy, w\u00a02017 r. inspektorzy maj\u0105 przeprowadzi\u0107 oko\u0142o 79.000 kontroli. Zmasowane odwiedziny w\u00a0firmach polega\u0107 maj\u0105 m.in.\u00a0na sprawdzeniu przestrzegania\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Policja_i_Inspekcja_Pracy.jpg?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":37959,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=37959","url_meta":{"origin":2894,"position":3},"title":"Iran: Muzu\u0142manie nigdy nie zaakceptuj\u0105 upokarzaj\u0105cych um\u00f3w z syjonistami","date":"21 pa\u017adziernika 2020","format":false,"excerpt":"Przyw\u00f3dca Rewolucji Islamskiej ajatollah Ali Chamenei po raz kolejny pot\u0119pi\u0142 podpisanie porozumie\u0144 pomi\u0119dzy niekt\u00f3rymi krajami arabskimi a tworem syjonistycznym, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce narody islamskie nigdy nie zaakceptuj\u0105 upokarzaj\u0105cych um\u00f3w z re\u017cimem syjonistycznym.\u00a0 Najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Iranu oceni\u0142, \u017ce USA srogo si\u0119 myl\u0105, je\u017celi uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u201cproblemy regionu da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 w ten\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/khamenei-blog.jpg?fit=880%2C350&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19062,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19062","url_meta":{"origin":2894,"position":4},"title":"Polska: Prawo dobre, wykonanie fatalne","date":"2 lutego 2015","format":false,"excerpt":"Po\u015br\u00f3d powszechnego narzekania na polskie prawo, ciekaw\u0105 opini\u0119 wyg\u0142osili eksperci bior\u0105cy udzia\u0142 w sobotniej konferencji PPS i OPZZ, kt\u00f3rzy stwierdzili, \u017ce polski Kodeks Pracy nie jest z\u0142y, za\u015b do poprawy sytuacji na rynku pracy przyczyni\u0142oby si\u0119 po prostu stosowanie si\u0119 do niego przez pracodawc\u00f3w. Andrzej Radzikowski, wiceprzewodnicz\u0105cy Og\u00f3lnopolskiego Zrzeszenia Zwi\u0105zk\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/kodeks.png?fit=350%2C200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24608,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24608","url_meta":{"origin":2894,"position":5},"title":"Polska: Koniec z dyktatem korporacji?","date":"26 lutego 2016","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug zapowiedzi wiceministra skarbu Miko\u0142aja Wilda, rz\u0105d rozwa\u017ca wypowiedzenie bilateralnych um\u00f3w handlowych, kt\u00f3re zawieraj\u0105 klauzul\u0119 arbitra\u017cy inwestycyjnych (ISDS). Obecnie toczy si\u0119 przeciwko Polsce 11 post\u0119powa\u0144, kt\u00f3rych przedmiot spory opiewa na kwot\u0119 4,1 miliard\u00f3w z\u0142otych. Biuro prasowe resortu wyja\u015bni\u0142o, \u017ce podj\u0119ta zostanie mi\u0119dzyresortowa analiza tych um\u00f3w, po kt\u00f3rej podj\u0119ta zostanie decyzja\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"corporate-charter","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/corporate-charter.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}