Re\u017cim demoliberalny, uwa\u017cany przez elity wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata za jedyny dopuszczalny ustr\u00f3j, narodzi\u0142 si\u0119 w walce z przedrewolucyjnym modelem w\u0142adzy pa\u0144stwowej, nazywanym dzi\u015b najcz\u0119\u015bciej monarchi\u0105 absolutn\u0105. W walce tej wykuwa\u0142y si\u0119 wszystkie konstytutywne instytucje liberalnej demokracji: \u201eprawa cz\u0142owieka\u201d, \u201eprawa obywatela\u201d, parlamentaryzm, \u201etr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adz\u201d, kadencyjno\u015b\u0107, wybory, system partyjny, etc. Homo democraticus nie umie wyobrazi\u0107 sobie wsp\u00f3lnoty politycznej bez ca\u0142ej tej rupieciarni. Czasy, gdy pa\u0144stwo ich nie zna\u0142o mo\u017ce on wspomina\u0107 wy\u0142\u0105cznie ze zgroz\u0105 i \u015bwi\u0119tym oburzeniem. W tych mrocznych wiekach w\u0142adza mia\u0142a charakter absolutny: mog\u0142a bezkarnie zmusza\u0107 ludzi do spe\u0142niania wszelkich zachcianek w\u0142adcy, narzuca\u0107 im jego wol\u0119, brutalnie represjonuj\u0105c za najmniejszy przejaw niepos\u0142usze\u0144stwa. W\u0142adza by\u0142a wtedy nieograniczona, a w demokracji, jak ka\u017cdy wie, jest zupe\u0142nie inaczej. <\/p>\n
Ten, znany ka\u017cdemu z nas a\u017c za dobrze, obraz absolutyzmu, z kt\u00f3rego piekie\u0142 rzekomo wyzwoli\u0142a rodzaj ludzki dopiero demokracja nale\u017cy traktowa\u0107 w najwy\u017cszym stopniu krytycznie. Stanowi on bowiem intelektualny wyr\u00f3b ideolog\u00f3w demokracji, sprokurowany w celu odstraszenia wychowanych w nim nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w od ustroj\u00f3w innych ni\u017c demokracja, a tak\u017ce utwierdzenia ich w przekonaniu o jej niepor\u00f3wnywalnej wy\u017cszo\u015bci nad tym, co istnia\u0142o przed ni\u0105 i braku jakichkolwiek podobie\u0144stw pomi\u0119dzy ni\u0105 a re\u017cimami niedemokratycznymi. Czy stereotyp \u00f3w odpowiada prawdzie, pr\u00f3bowa\u0142 wyja\u015bnia\u0107 m.in. konserwatywny my\u015bliciel polityczny Ignacy Czuma<\/b> (1891-1963).<\/p>\n
Czuma, jako uczony zwi\u0105zany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, by\u0142 prawnikiem i finansist\u0105. Publikowa\u0142 te\u017c prace z zakresu filozofii, stoj\u0105c w nich na pozycjach klasycznego tomizmu. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Akcj\u0105 Katolick\u0105. W latach 1930-1935 zasiada\u0142 w Sejmie jako pose\u0142 Polskiego Stronnictwa Katolicko-Ludowego, wybrany z listy BBWR. Wszed\u0142 w sk\u0142ad zespo\u0142u redakcyjnego pracuj\u0105cego nad pierwszymi dziesi\u0119cioma artyku\u0142ami przysz\u0142ej Konstytucji RP \u2013 to w\u0142a\u015bnie on jest autorem formu\u0142y o odpowiedzialno\u015bci g\u0142owy pa\u0144stwa tylko \u201eprzed Bogiem i histori\u0105\u201d<\/i>. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142 osadzony przez Niemc\u00f3w na Zamku Lubelskim. Powr\u00f3ciwszy na wolno\u015b\u0107 w 1940 r., zaj\u0105\u0142 si\u0119 tajnym nauczaniem. Po zako\u0144czeniu wojny nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z WiN, co przyp\u0142aci\u0142 aresztowaniem i kilkuletnim (1950-1953) pobytem w komunistycznym wi\u0119zieniu. W 1949 r. S\u0142uga Bo\u017cy Pius XII podni\u00f3s\u0142 go do godno\u015bci szambelana papieskiego.<\/p>\n
Czuma dowodzi\u0142, \u017ce absolutyzm poj\u0119ty tak, jak strasz\u0105 nim demokraci nigdy nie istnia\u0142, poniewa\u017c nie istnia\u0142o nigdy pa\u0144stwo rz\u0105dzone li tylko kapry\u015bn\u0105 i zmienn\u0105, nieskr\u0119powan\u0105 niczym wol\u0105 jednej osoby. \u201eProsty rzut oka wskazuje nam fakt, i\u017c monarcha absolutny czy despota nie jest podmiotem znajduj\u0105cym si\u0119 poza ustrojem, lecz \u017ce w tym ustroju tkwi, \u017ce jest jego podmiotem wa\u017cnym, najwa\u017cniejszym, ale tylko podmiotem. (\u2026). Despota nie jest \u203a\u203aorganem\u2039\u2039 pa\u0144stwa, poniewa\u017c sprawuje swoje w\u0142adztwo nie w interesie poddanych, lecz w interesie w\u0142asnym. Tak brzmi zarzut. Tymczasem nie by\u0142o w\u0142adzy, kt\u00f3ra by nie legitymowa\u0142a si\u0119 w stosunku do poddanych, i\u017c istnieje i dzia\u0142a przede wszystkim w interesie tych\u017ce poddanych. To ju\u017c czyni\u0142 (\u2026) naczelnik najbardziej prymitywnej hordy, ale kt\u00f3\u017c mo\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107, czy takie twierdzenie w\u0142adc\u00f3w jest prawdziwe. Despota (\u2026) jest organem pa\u0144stwa, gdy\u017c ustanawia normy porz\u0105dku, bez kt\u00f3rych nie by\u0142oby mowy o pa\u0144stwie. \u017be on nie jest poddany tym normom, to wcale nie zmienia jego charakteru jako organu. Ale i z t\u0105 wolno\u015bci\u0105 od norm nie jest tak prosto. Despota podlega mo\u017ce tylko normom religijnym, tym niemniej jest nimi zwi\u0105zany. Nie jest zupe\u0142nie wolny, zupe\u0142nie zwolniony od obowi\u0105zku pos\u0142usze\u0144stwa normom. Tak samo bezsensownym jest twierdzenie, \u017ce w despocji nie ma porz\u0105dku prawnego, lecz panuje jedynie samowola despoty. Rzeczywisto\u015b\u0107 historyczna dowodzi czego\u015b wr\u0119cz przeciwnego, tego mianowicie, i\u017c wszystkie nam znane, specjalnie te\u017c starowschodnie despocje wykazuj\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cniczkowany porz\u0105dek prawny. Odm\u00f3wienie im charakteru prawnego by\u0142oby czyst\u0105 naiwno\u015bci\u0105. Te znane nam despocje wykazuj\u0105 technik\u0119, przynajmniej na terenie prawa maj\u0105tkowego, podobn\u0105 do rzymskiej techniki prawnej, znaj\u0105c instytucj\u0119 prawa w\u0142asno\u015bci i innych subiektywnych praw maj\u0105tkowych.\u201d <\/i>Je\u017celi o absolutyzmie poj\u0119tym tak, jak maluj\u0105 go demokratyczni ideolodzy nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 nawet w przypadku staro\u017cytnych azjatyckich monarchii despotycznych, to tym bardziej ci\u0119\u017cko si\u0119 go dopatrywa\u0107 w nowo\u017cytnym europejskim ancien r\u00e9gime<\/i> sprzed 1789 roku.<\/p>\n
Potrzebne staje si\u0119 tedy lepsze, bardziej precyzyjne zdefiniowanie absolutyzmu ustrojowego. Czuma proponuje oznaczenie t\u0105 nazw\u0105 takiego porz\u0105dku pa\u0144stwowego, gdzie jeden organ dominuje zdecydowanie nad wszystkimi pozosta\u0142ymi organami pa\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 mu podporz\u0105dkowane. Za odmian\u0119 absolutyzmu wypada w\u00f3wczas jednak uzna\u0107 r\u00f3wnie\u017c parlamentaryzm. Przyk\u0142ad\u00f3w dostarczaj\u0105 tu III republika francuska czy Polska w okresie konstytucji marcowej \u2013 \u201eabsolutyzm kolegium parlamentarnego, zwany okresem bezwzgl\u0119dnej przewagi parlamentu\u201d<\/i>. Nie zmienia tego faktu \u201etr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adz\u201d, bez kt\u00f3rego demokraci nie wyobra\u017caj\u0105 sobie pa\u0144stwa. \u201eSzczeg\u00f3lnie absolutyzm ustrojowy kolegium os\u0142oni\u0142 si\u0119 dymem fikcji, teorii i postulat\u00f3w. Tak zwany podzia\u0142 w\u0142adz uczyni\u0142 sugesti\u0119 istotnego rozdzielenia na jakie\u015b r\u00f3wne i r\u00f3wnogatunkowe cz\u0119\u015bci trzonu budowy pa\u0144stwowej. \u203a\u203aW\u0142adza ustawodawcza\u2039\u2039 nale\u017cy do parlamentu, \u203a\u203aw\u0142adza wykonawcza\u2039\u2039 do Prezydenta i Rz\u0105du, \u203a\u203as\u0105downicza\u2039\u2039 nale\u017cy do s\u0105d\u00f3w. Trzeba dopiero stopniowo bada\u0107 ci\u0119\u017car tych potr\u00f3jnych \u203a\u203aw\u0142adz\u2039\u2039, by po wyczerpaniu wszelkich uprawnie\u0144 po stronie tych piastun\u00f3w \u203a\u203aw\u0142adzy\u2039\u2039 doj\u015b\u0107 do przekonania, i\u017c w gruncie rzeczy mamy przed sob\u0105 zdecydowan\u0105 przewag\u0119 parlamentu. Tutaj, ustr\u00f3j w zasadzie zapowiada pod adresem dzier\u017cyciela absolutyzmu ustrojowego, mniej, daje wi\u0119cej, tam, jak w monarchii absolutnej, ustr\u00f3j zapowiada\u0142 dla dzier\u017cyciela absolutyzmu wi\u0119cej, dawa\u0142 mniej.\u201d<\/i> Tzw. \u201etr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adz\u201d pozostaje przeto nie realizowaln\u0105, ideologiczn\u0105 fikcj\u0105, maskuj\u0105c\u0105 absolutne rz\u0105dy parlamentu.<\/p>\n
Demokracja sprzyja przy tym zaistnieniu absolutyzmu o wiele bardziej ni\u017c np. monarchia. O ile bowiem ustr\u00f3j monarchiczny opiera si\u0119 na pewnych zasadach wyprzedzaj\u0105cych wol\u0119 w\u0142adcy i wy\u017cszych od niej, zasadach o charakterze metafizycznym b\u0105d\u017a religijnym, kt\u00f3rych w\u0142adca nie mo\u017ce zmieni\u0107 ani znie\u015b\u0107, nawet gdy je \u0142amie \u2013 o tyle ustr\u00f3j demokratyczny nie zna \u017cadnych obiektywnych zasad moralnych czy filozoficznych. Zna jedynie aktualn\u0105 wol\u0119 ludu, kapry\u015bn\u0105 i zmienn\u0105 niepor\u00f3wnywalnie bardziej, ni\u017c wola jakiegokolwiek monarchy, a przy tym pozbawion\u0105 jakichkolwiek ogranicze\u0144 poza sob\u0105 sam\u0105. \u201eDobr\u0105 jest zasad\u0105, i\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo ma szerokie prawo decydowania przez swoje urz\u0105dzenia ustrojowe o zagadnieniach tak ustrojowych, jak w og\u00f3le spo\u0142ecznych, pa\u0144stwowych. Z\u0142\u0105 i niebezpieczn\u0105 jest zasada, wedle kt\u00f3rej \u203a\u203alud\u2039\u2039 jest nieograniczonym s\u0119dzi\u0105 spraw ludzkich, nikomu nie podlegaj\u0105c, \u017cadnym prawem moralnym nie skr\u0119powany pr\u00f3cz w\u0142asnej woli i ch\u0119ci. Dobr\u0105 jest zasada, i\u017c organy ustrojowe wy\u0142ania si\u0119 w kontakcie i ze wsp\u00f3\u0142udzia\u0142em mas spo\u0142ecznych. Z\u0142\u0105 jest zasada, wedle kt\u00f3rej organy powo\u0142ane w ten lub inny spos\u00f3b nie maj\u0105 nad sob\u0105 \u017cadnego prawa wy\u017cszego, ponad w\u0105tpliwe praktycznie prawo dzia\u0142ania zgodnie z \u203a\u203awol\u0105 ludu\u2039\u2039 i niew\u0105tpliwe praktycznie dzia\u0142anie zgodnie jedynie z w\u0142asn\u0105 wol\u0105. Ja nie zamierzam twierdzi\u0107, i\u017c w \u015bwietle takiej filozofii ustr\u00f3j i \u017cycie publiczne id\u0105 jedynie i zawsze na manowce. Podkre\u015blam tylko, i\u017c ustr\u00f3j jest zaw<\/p>\n
sze og\u00f3lnie zorientowany filozoficznie, i \u017ce przyj\u0119cie jednej, odrzucenie innej filozofii zabarwia system tak lub inaczej.\u201d<\/i> wszelako gdy demokratyczny ustr\u00f3j (forma), \u0142\u0105czy si\u0119 z demokratyczn\u0105 ideologi\u0105 (tre\u015b\u0107), \u0142atwo przewidzie\u0107 bieg wypadk\u00f3w. Pa\u0144stwo ewoluuje ku absolutyzmowi. \u201eMo\u017ce by absolutyzm kolegium nie rozwin\u0105\u0142 si\u0119, gdyby nie ugruntowa\u0142 si\u0119 filozoficzny absolutyzm \u203a\u203aludu\u2039\u2039. Gdy kolegium rozpocz\u0119\u0142o przemawia\u0107 imieniem \u203a\u203aludu\u2039\u2039, gdy przej\u0119\u0142o monopol tego prawa przemawiania, absolutyzm filozoficzny \u203a\u203aludu\u2039\u2039 przeszed\u0142 na kolegium parlamentarne. Czy\u017c mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, i\u017c w tym wypadku parlament bra\u0142 na siebie jedne uprawnienia za drugimi, nigdy nie by\u0142 syty swoich prerogatyw, wsz\u0119dzie chcia\u0142 by\u0107, wszystkim chcia\u0142 kierowa\u0107, wszystkim rz\u0105dzi\u0107, wszystko kontrolowa\u0107, wszystko od siebie uzale\u017cni\u0107. Mo\u017ce by by\u0142 wi\u0119cej skromny, gdyby mu wyt\u0142umaczono najpierw, i\u017c nie jest w ustroju jedynie bliski spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce nie jest wy\u0142\u0105cznym tego\u017c organem, czy ustami. Mo\u017ce by by\u0142 wi\u0119cej skromny, gdyby wiedzia\u0142, \u017ce i \u203a\u203alud\u2039\u2039, jego normodawca, podlega prawu moralnemu, \u017ce i \u203a\u203alud\u2039\u2039 jest \u203a\u203aograniczony\u2039\u2039 i \u203a\u203apodporz\u0105dkowany\u2039\u2039 normatywno-moralnie, \u017ce i \u203a\u203alud\u2039\u2039 nie mo\u017ce czyni\u0107 niczego, co temu moralnemu prawu si\u0119 sprzeciwia, \u017ce zatem i prawo i urz\u0105dzenia, kt\u00f3re imieniem \u203a\u203aludu\u2039\u2039 stanowi, temu prawu moralnemu nie mog\u0105 si\u0119 sprzeciwi\u0107. Ale parlament zosta\u0142 rozgrzeszony ze wszystkiego, co robi\u0142. Nie ma trybuna\u0142u moralnego, pr\u00f3cz prasy i wiec\u00f3w, na kt\u00f3rych \u203a\u203alud\u2039\u2039 wypowiada si\u0119, jak\u017ce cz\u0105stkowo i drobnie! Nie ma trybuna\u0142u prawnego! Nie mia\u0142 trybuna\u0142u politycznego, formalnie i skutecznie zorganizowanego. Faktycznym trybuna\u0142em by\u0142y znowu tylko wiec i prasa. Absolutyzm kolegium by\u0142 niebezpieczny nie tyle przez to, i\u017c mia\u0142 wiele funkcji, \u017ce by\u0142 funkcjonalnie \u203a\u203aob\u0142adowany\u2039\u2039, ale dlatego, i\u017c odzia\u0142 si\u0119 w filozoficzny absolutyzm \u203a\u203aludu\u2039\u2039 (\u2026), zaw\u0142aszczaj\u0105c go dla siebie. W tym tkwi\u0142o najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo.\u201d<\/i> Niebezpiecze\u0144stwo tyranii, nazywaj\u0105c rzecz po imieniu.<\/p>\n
Czuma intensywnie poszukiwa\u0142 dr\u00f3g zwalczenia owego niebezpiecze\u0144stwa, przezwyci\u0119\u017cenia demokratyczno-parlamentarnego absolutyzmu. Postulowa\u0142 z jednej strony przywr\u00f3cenie ustrojowi pa\u0144stwa obiektywnego fundamentu normatywnego przez wprowadzenie do prawa (w tym do konstytucji) norm religijnych, z drugiej za\u015b przywr\u00f3cenie ustrojowi wymiaru wertykalnego, poch\u0142oni\u0119tego ca\u0142kowicie przez wymiar horyzontalny (lud). W sytuacji niemo\u017cno\u015bci powrotu do dawnych form ustrojowych, po upadku zasady monarchicznej, d\u0105\u017cy\u0142 do ich rewitalizacji w nowoczesnej, republika\u0144skiej formie pa\u0144stwa. Opowiada\u0142 si\u0119 za budow\u0105 oczyszczonej z demoliberalizmu republiki o hierarchicznym ustroju. Jej ustr\u00f3j mia\u0142 \u201emie\u0107 form\u0119 piramidy, kt\u00f3rej zako\u0144czeniem jest punkt, a nie \u015bci\u0119ta powierzchnia\u201d<\/i> \u2013 mia\u0142 opiera\u0107 si\u0119 na silnej pozycji g\u0142owy pa\u0144stwa. Taki te\u017c ustr\u00f3j wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Ignacy Czuma przez sw\u00f3j udzia\u0142 w pracach nad Konstytucj\u0105 kwietniow\u0105.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n Adam Danek<\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesne wznowienia prac Ignacego Czumy:<\/p>\n <\/p>\n Ignacy Czuma \u201eAbsolutyzm ustrojowy. Wyb\u00f3r pism\u201d<\/i>, red. Maciej Marsza\u0142, wyd. O\u015brodek My\u015bli Politycznej, Krak\u00f3w 2003<\/p>\n <\/p>\n \u201eO moralne podstawy ustroju. Wyb\u00f3r pism Ignacego Czumy (1891-1963)\u201d<\/i>, red. Kazimierz Ostaszewski, Jacek Szczot, wyd. Wydawnictwo KUL, Lublin 2007<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Re\u017cim demoliberalny, uwa\u017cany przez elity wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata za jedyny dopuszczalny ustr\u00f3j, narodzi\u0142 si\u0119 w walce z przedrewolucyjnym modelem w\u0142adzy pa\u0144stwowej, nazywanym dzi\u015b najcz\u0119\u015bciej monarchi\u0105 absolutn\u0105. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":291,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[21,3],"tags":[213,459],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-4G","jetpack-related-posts":[{"id":16976,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16976","url_meta":{"origin":290,"position":0},"title":"Juan Manuel de Prada: Post\u0119powy Matrix nowej tyranii","date":"16 pa\u017adziernika 2014","format":false,"excerpt":"\u201eJak mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o 'nowej tyranii', skoro nigdy wcze\u015bniej cz\u0142owiek nie cieszy\u0142 si\u0119 tak\u0105 wolno\u015bci\u0105 i tyloma prawami?\u201d Oto pytanie, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by zada\u0107 czytelnik nie zaznajomiony z tematem. Klasyczne tyranie, faktycznie, charakteryzowa\u0142y si\u0119 tym, \u017ce ogranicza\u0142y wolno\u015b\u0107 i odbiera\u0142y prawa. Ludzie byli \u015bwiadomi tej uzurpacji poniewa\u017c pozbawieni czego\u015b, co nale\u017ca\u0142o\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"Juan Manuel de Prada","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/Juan-Manuel-de-Prada.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14937,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14937","url_meta":{"origin":290,"position":1},"title":"Polska: Awantura o Kim Ir Sena","date":"2 lipca 2014","format":false,"excerpt":"Przedstawiciele grup lewicowych wyrazili oburzenie planem wystawienia w Polsce opery \"Morze krwi\" autorstwa Kim Ir Sena.\u00a0Zdaniem przygotowuj\u0105cych spektakl opowiadaj\u0105cy o walce z japo\u0144sk\u0105 okupacj\u0105 Korei utw\u00f3r niesie przes\u0142anie feministyczne ukazuj\u0105c udzia\u0142 kobiet korea\u0144skich w walce o wyzwolenie ojczyzny. W li\u015bcie otwartym podpisanym\u00a0m.in.\u00a0przez dzia\u0142aczy M\u0142odych Socjalist\u00f3w, Polskiej Partii Socjalistycznej i partii\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/korea.jpg?fit=665%2C385&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":16738,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=16738","url_meta":{"origin":290,"position":2},"title":"Hiszpania: Nie oddamy Katalonii","date":"29 wrze\u015bnia 2014","format":false,"excerpt":"29 wrze\u015bnia hiszpa\u0144ski rz\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 oficjalnie do S\u0105du Konstytucyjnego, aby uzna\u0142 za nielegalne referendum w sprawie niepodleg\u0142o\u015bci Katalonii, zaplanowane na jesie\u0144 przez w\u0142adze tej wsp\u00f3lnoty autonomicznej. \u2013 Ani przedmiot, ani procedury g\u0142osowania nie s\u0105 zgodne z hiszpa\u0144sk\u0105 konstytucj\u0105. (\u2026). Nic ani nikt, \u017cadna w\u0142adza ani instytucja nie mog\u0105 podwa\u017ca\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":27635,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27635","url_meta":{"origin":290,"position":3},"title":"Rosja: Zmar\u0142 Gejdar D\u017cemal","date":"5 grudnia 2016","format":false,"excerpt":"Dzi\u015b w wieku 69 lat zmar\u0142 rosyjski filozof, geopolityk, ideolog \"marksistowskiego islamu\", antysystemowiec i krytyk wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, Gejdar D\u017cahidowicz D\u017cemal. My\u015bl urodzonego w 1947 roku D\u017cemala charakteryzuje si\u0119 przenikliwo\u015bci\u0105 i kontrowersyjno\u015bci\u0105, co wida\u0107 w jednym z jego ostatnich tekst\u00f3w przet\u0142umaczonych na j\u0119zyk polski - \"Mechanizm systemu - rok 2015\", do\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/15385397_1383453008331402_4723485890193474888_o.jpg?fit=1200%2C785&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8726,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8726","url_meta":{"origin":290,"position":4},"title":"Ekwador: Prezydent za tradycyjn\u0105 rodzin\u0105","date":"5 czerwca 2013","format":false,"excerpt":"W wywiadzie udzielonym telewizji RTS prezydent Ekwadoru Rafael Correa zdecydowanie wyst\u0105pi\u0142 przeciwko prawnemu zr\u00f3wnywaniu par homoseksualnych z ma\u0142\u017ce\u0144stwami i przyznawaniu im prawa do adopcji dzieci. Wed\u0142ug prezydenta by\u0142oby to sprzeczne z natur\u0105 gdy\u017c dzieci powinny by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105cej fundamentem spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnej rodziny tworzonej przez m\u0119\u017cczyzn\u0119 i kobiet\u0119. Wed\u0142ug Correi \u00a0\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":24424,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24424","url_meta":{"origin":290,"position":5},"title":"Niemcy: Saudyjska „misja” w Syrii?","date":"7 lutego 2016","format":false,"excerpt":"Zamiar Arabii Saudyjskiej wtr\u0105cenia si\u0119 w konflikt syryjski wywo\u0142a\u0142 szok u wszystkich stron bior\u0105cych udzia\u0142 w uregulowaniu konfliktu, oraz zmusi\u0142 USA do zastanowienia si\u0119 nad tym, jak daleko mog\u0105 one posun\u0105\u0107 si\u0119 w poparciu dla Rijadu, pisze Die Welt. Waszyngton o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce got\u00f3w jest poprze\u0107 wszystkich swoich sojusznik\u00f3w w walce\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/image-20151217-8104-1fw0iy8.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/290"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/290\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}