{"id":2900,"date":"2012-02-19T17:48:49","date_gmt":"2012-02-19T17:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.alk.pl\/?p=2900"},"modified":"2012-02-19T17:48:49","modified_gmt":"2012-02-19T17:48:49","slug":"tomasz-wisniewski-manowce-marksizmu-przeciwko-materializmowi-i-racjonalizmowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=2900","title":{"rendered":"Tomasz Wi\u015bniewski: Manowce marksizmu. Przeciwko materializmowi i racjonalizmowi"},"content":{"rendered":"

\u201eNie nale\u017cy zapomina\u0107 i o tym, \u017ce autor, kt\u00f3ry pragnie by\u0107 zrozumiany, zmuszony jest doprowadzi\u0107 sw\u0105 my\u015bl do jej ostatecznych teoretycznych konsekwencji, nieraz do progu fa\u0142szu i niepodobie\u0144stwa\u201d<\/em>
\n\u2013 Alexis de Tocqueville1<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n<\/p>\n

I<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Jak ju\u017c pr\u00f3bowa\u0142em zasygnalizowa\u0107 w swoim poprzednim tek\u015bcie, traktuj\u0105cym o Korea\u0144skiej Republice Ludowo-Demokratycznej Ostatnim bastionie logiki sakralnej<\/a><\/i>, materialistyczna aksjologia komunizmu jest finalizacj\u0105 okcydentalnego projektu racjonalistycznego i jako taka prowadzi do jego ca\u0142kowitej autodestrukcji. W omawianym w\u00f3wczas przypadku tak\u0105 kolej rzeczy musi spowodowa\u0107 zetkni\u0119cie si\u0119 tej \u015bwieckiej ideologii z archaiczn\u0105 umys\u0142owo\u015bci\u0105 cz\u0142owieka orientalnego \u2013 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej dojdzie do kryzysu po jednej ze stron, jakiego\u015b rodzaju konfrontacji, a w ko\u0144cu korea\u0144skie elity b\u0119d\u0105 musia\u0142y postawi\u0107 sobie pytanie \u201eco dalej?\u201d. Logika naukowego socjalizmu musi okaza\u0107 si\u0119 niekompatybiln\u0105 z duchowym g\u0142odem ludu \u2013 co zreszt\u0105 ju\u017c si\u0119 sta\u0142o, bo Korea\u0144czycy opatruj\u0105 panowanie swoich w\u0142adc\u00f3w ca\u0142ym szeregiem cud\u00f3w, irracjonalnych znak\u00f3w manifestuj\u0105cych przychylno\u015b\u0107 przyrody dla ich systemu. Jako nieodmienny stronnik idealizmu i spirytualizmu g\u0142osz\u0119 nadziej\u0119 na p\u00f3j\u015bcie Korea\u0144czyk\u00f3w w stron\u0119 uznania transcendencji autentycznej i oddania si\u0119 pod w\u0142adz\u0119 Prawdziwego Boga.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Ten problem komunizmu ma jednak wymiar uniwersalny i nale\u017cy rozpatrzy\u0107 go z perspektywy prawicowej filozofii politycznej. Intelektualna konstrukcja komunizmu oparta jest na kilku g\u0142\u00f3wnych fundamentach. Mowa o: 1) nieuniknionym procesie dziejowego post\u0119pu, kt\u00f3rego motorem jest 2) walka klas, wywi\u0105zana z powodu 3) sprzecznych interes\u00f3w ekonomicznych, rywalizacji o zasoby materialne. Najwa\u017cniejsz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tych za\u0142o\u017ce\u0144 jest przekonanie o wy\u0142\u0105cznie materialnej istocie rzeczywisto\u015bci. Implikuje to nieredukowalne znaczenie liczby i si\u0142y jako czynnik\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105cych oblicze \u015bwiata. Taka jest komunistyczna metoda rozwi\u0105zywania problem\u00f3w i realizacji wytyczonych cel\u00f3w.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Ideologii Marksa trzeba przyzna\u0107 na pewno to, \u017ce z nieskr\u0119powanym optymizmem przesz\u0142a od interpretacji \u015bwiata do celowego go zmieniania. To parcie do zmiany nie opiera si\u0119 jednak na konfrontacji rzeczywisto\u015bci zastanej z wzorcami historycznymi czy nadprzyrodzonymi, lecz zosta\u0142o wykoncypowane od pocz\u0105tku do ko\u0144ca jako zgodne z refleksj\u0105 naukow\u0105 narz\u0119dzie konieczno\u015bci. Dla Marksa ludzki rozum dysponuje mo\u017cliwo\u015bciami odkrycia praw kieruj\u0105cych natur\u0105 oraz poznania dalszego jej rozwoju. Je\u015bli zna si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107, i wie \u017ce jest ona niezmienna (a przy tym idealna), a jest si\u0119 usadowionym w nieodpowiadaj\u0105cej jej tera\u017aniejszo\u015bci, to \u2013 dla socjalist\u00f3w naukowych \u2013 nic nie stoi na przeszkodzie wobec tego, \u017ceby ten stan po prostu zmieni\u0107. Ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia na ziemi i jego warunk\u00f3w stanowi \u201etylko\u201d wynik wolnej gry si\u0142 materialnych. Jedynym czynnikiem mog\u0105cym wp\u0142yn\u0105\u0107 na losy tej gry jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2013 organiczne narz\u0119dzie, kt\u00f3rym w wyniku ewolucji zosta\u0142 obdarzony cz\u0142owiek. Dzi\u0119ki niej dysponuje on przewag\u0105 nad ca\u0142\u0105 reszt\u0105 natury, powinien wi\u0119c zajmowa\u0107 pozycj\u0119 jej pana.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem, jakie p\u0142ynie z tego typu pogl\u0105d\u00f3w, jest oddanie prymatu niczym nie ograniczonej ludzkiej woli. W antropologii chrze\u015bcija\u0144skiej wolna wola stanowi nieodzowny element konstytuuj\u0105cy cz\u0142owieka, rozumie si\u0119 j\u0105 jednak w ten spos\u00f3b, \u017ce jej istnienie jest uprawnione tylko wobec woli Boskiej, w kt\u00f3rej kierunku powinna pod\u0105\u017ca\u0107. Wola ludzka zna swoje ograniczenia i dopiero w zej\u015bciu si\u0119 z wol\u0105 Bosk\u0105 jest w stanie zapewni\u0107 cz\u0142owiekowi to, do czego zosta\u0142 stworzony. W marksizmie wola ludzka pozostaje samotna. Nie ma \u017cadnego Boga-stw\u00f3rcy natury, lecz wszystko jest natur\u0105. Jej elementem jest cz\u0142owiek, u kt\u00f3rego wola stanowi tylko jedn\u0105 z funkcji \u017cycia. To straszne wybrakowanie o nieobliczalnych konsekwencjach.<\/p>\n

\n<\/p>\n

II<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Czy mo\u017cemy uzna\u0107 socjalizm za odmian\u0119 idealizmu? Nawet je\u015bli jego przedstawiciele czy postronni intelektuali\u015bci b\u0119d\u0105 tak twierdzi\u0107, prawica zrobi\u0107 tego nie mo\u017ce. \u201eObiektywna\u201d nauka za idealistyczny uzna ka\u017cdy ruch uznaj\u0105cy si\u0119 za oparty o \u201eobiektywne\u201d idee \u2013 czy to zwane \u201eprawami przyrody\u201d, czy to \u201ekonieczno\u015bciami historycznymi\u201d \u2013 rzekomo mo\u017cliwe do poznania na drodze empirycznej czy racjonalnej. \u0179r\u00f3d\u0142owo wci\u0105\u017c pozostaje to samookre\u015bleniem. Polski filozof Wincenty Lutos\u0142awski (1864-1954) za tw\u00f3rc\u0119 socjalizmu \u2013 r\u00f3wnie\u017c, a i przede wszystkim tego sobie wsp\u00f3\u0142czesnego \u2013 uzna\u0142… Platona2<\/sup><\/a><\/sup>. O ile o idealizmie pisa\u0142 Lutos\u0142awski w spos\u00f3b mo\u017cliwy do przyj\u0119cia, to uto\u017csamienie jego zasad z socjalistycznymi jest powa\u017cnym nadu\u017cyciem. Wed\u0142ug niego idealizm \u201euznaje wy\u017csz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwiata wewn\u0119trznego my\u015bli nad \u015bwiat zewn\u0119trzny zjawisk i czyn\u00f3w\u201d3<\/sup><\/a><\/sup> \u2013 ju\u017c tutaj nasuwaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci definicyjne: czy\u017c \u015bwiat idei nie jest dla idealisty \u015bwiatem zewn\u0119trznym, prawdziwym, czy\u017c zjawiska i czyny nie s\u0105 dla\u0144 tylko u\u0142omnymi pr\u00f3bami realizacji idei? Paradoksalnie takie uznanie idei za elementy \u201e\u015bwiata wewn\u0119trznego\u201d pozwala na uznanie marksizmu za idealizm, ale dla nas nie jest to prawdziwy idealizm. Zgodzimy si\u0119 dalej z Lutos\u0142awskim: \u201eidealista zna my\u015bli z w\u0142asnej \u015bwiadomo\u015bci; nie pami\u0119ta on o tym, \u017ce w nim istniej\u0105, tylko uznaje istnienie idei za niezale\u017cne od jednostki, za prawo powszechne\u201d4<\/sup><\/a><\/sup>. Ale sk\u0105d marksista bierze swoje \u201eidee\u201d? Wyci\u0105ga je z procesu historycznego, przemian materii na ogromn\u0105 skal\u0119, przypadkowych zjawisk przyrodniczych. Jego prawa i konieczno\u015bci s\u0105 w najlepszym razie tylko zauwa\u017calnym rytmem natury. Przyznaje to sam, g\u0142osz\u0105c i\u017c to \u201ebyt kszta\u0142tuje \u015bwiadomo\u015b\u0107\u201d. Jego idee okazuj\u0105 si\u0119 tylko produktem historii, zapisem ruchu \u017cywych i martwych mas wszystkiego. Wed\u0142ug Marksa \u201eidea nie jest niczym innym, jak zjawiskiem materialnym przeniesionym do g\u0142owy ludzkiej i w niej przetworzonym\u201d5<\/sup><\/a><\/sup> \u2013 a wi\u0119c idee s\u0105 \u201eniezale\u017cne od jednostki\u201d jedynie w pewnym sensie, bo jednostka jest elementem sk\u0142adowym kompozycji wy\u017cszego rz\u0119du i przyjmuje tylko to, co dostaje od ca\u0142o\u015bci (z\u0142o\u017conej z wielu jednostek, b\u0119d\u0105cej jednak czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko ich sum\u0105). S\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u201eprawem powszechnym\u201d, co mo\u017cemy rozumie\u0107 jako suchy zapis praktyki. U Marksa \u201ekszta\u0142t rozumu wyznaczaj\u0105 stosunki produkcji, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 kszta\u0142t kultury i religii\u201d6<\/sup><\/a><\/sup>. W konstrukcji tej brakuje oczywi\u015bcie prawodawcy i prawowitych egzekutor\u00f3w prawa. Filozoficzne pobudki marksizmu s\u0105 tylko odblaskiem dzia\u0142ania prawdziwie transcendentnych instancji.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Zwr\u00f3\u0107my te\u017c uwag\u0119 na podzia\u0142y w \u0142onie ruchu marksistowskiego. Mo\u017cna przyr\u00f3wna\u0107 je do roz\u0142am\u00f3w doktrynalnych w \u0142onie wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 bo i wiek marksizmu jest odpowiednio m\u0142ody. Nie mo\u017cna ogranicza\u0107 rozumienia komunizmu do politycznej historii samego Zwi\u0105zku Sowieckiego. Godnym zainteresowania jest stan komunizmu na Zachodzie, zw\u0142aszcza jego modniejszej, niemal postmodernistycznej odmiany. Wzgl\u0119dem systemu sowieckiego \u201eeurokomunizm\u201d jawi si\u0119 jako herezja, kontynuuj\u0105ca wcze\u015bniejsze zasady stoj\u0105cego za powstaniem socjaldemokracji rewizjonizmu. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni neomarksi\u015bci zachodni reinterpretuj\u0105 manifesty swojego proroka, a styl i owoce ich dzia\u0142ania s\u0105 zupe\u0142nie odmienne od tego, co panowa\u0142o kiedy\u015b na Wschodzie. Stalinowska \u201eortodoksja\u201d od dawna krytykuje ich za oportunizm, \u201e[n]ieustanny i otwarty krytycyzm ZSRR i kraj\u00f3w socjalistycznych z pozycji bur\u017cuazyjnych koncepcji praw cz\u0142owieka i wolno\u015bci jednostki\u201d, w efekcie czego \u201eMarksizm-Leninizm i to, co r\u00f3\u017cni go od socjaldemokracji zosta\u0142 ograniczony do kwestii woli: socjali\u015bci nie chc\u0105 i\u015b\u0107 od reformy do reformy w stron\u0119 socjalizmu \u2013 my chcemy. Marksizm zosta\u0142 rozmyty, leninowska teoria pa\u0144stwa zosta\u0142a pogrzebana a jej miejsce zaj\u0105\u0142 wulgarny reformizm i ca\u0142kowite zafa\u0142szowanie marksizmu\u201d7<\/sup><\/a><\/sup>. Jako wa\u017ckich eksponent\u00f3w neomarksizmu podajmy Antonio Negriego i Michaela Hardta, autor\u00f3w postmodernistycznego manifestu pt. Imperium<\/i>8<\/sup><\/a><\/sup>. Ich pozycje s\u0105 w zasadzie postpolityczne; dobrze obrazuj\u0105 wydostanie si\u0119 marksizmu z racjonalizmu, gdy znikn\u0119\u0142y ju\u017c mierzalne, materialne warto\u015bci produkcji, a zast\u0105pi\u0142y je j\u0119zyk i komunikacja, stanowi\u0105ce podstawowe dobra ludzkiej \u201erzeszy\u201d (zast\u0119puj\u0105cej od teraz proletariat), do kt\u00f3rej wlicza si\u0119 ka\u017cdy, kto w jaki\u015b spos\u00f3b podlega \u201eImperium\u201d \u2013 b\u0119d\u0105cym zglobalizowanym, aterytorialnym aparatem w\u0142adzy (przede wszystkim \u201ebiopolitycznej\u201d) \u2013 a kt\u00f3rej jedyn\u0105 aspiracj\u0105 jest osi\u0105gni\u0119cie podmiotowo\u015bci (czyli w istocie zamiana miejsc). W Polsce inspiruj\u0105 si\u0119 nimi \u015brodowiska \u201ePracowni Pyta\u0144 Granicznych\u201d z pozna\u0144skiego UAMu9<\/sup><\/a><\/sup> oraz pisma \u201eKrytyka Polityczna\u201d. Ta ostatnia jednak wci\u0105\u017c pozostaje na rozdro\u017cu, stoi okrakiem pomi\u0119dzy modernistycznym racjonalizmem a postmodernistycznym irracjonalizmem; przedstawiciele obu tych opcji s\u0105 \u0142atwi do oddzielenia. Mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c \u015brodowisko \u201eKrytyki Politycznej\u201d scala metapolityczny subiektywizm, cechuj\u0105cy jej frakcj\u0119 \u201eidealistyczn\u0105\u201d oraz \u201ematerialistyczn\u0105\u201d10<\/sup><\/a><\/sup>. Obie wymienione grupy uwa\u017cam za intelektualnie najgro\u017aniejsze dla trwania prawicowej logosfery. W swoim zamierzeniu neokomunizm wraca do formu\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owej, bycia \u201enauk[\u0105] o warunkach wyzwolenia proletariatu\u201d11<\/sup><\/a><\/sup>. Pragnie odrzucenia kojarzonej z Sowietami \u201eabstrakcyjnej\u201d \u201eideokracji\u201d (sic<\/i>) oraz przeprowadzenia (we wci\u0105\u017c nieokre\u015blony spos\u00f3b) rewolucji, kt\u00f3ra \u201esytuuje si\u0119 w miejscu przecinania si\u0119 obecno\u015bci politycznej zdolno\u015bci oraz idei, \u017ce z partyzanckiej perspektywy owej zorganizowanej zdolno\u015bci jest mo\u017cliwe poznanie i praktyczna antycypacja realnych tendencji \u015bwiata, kt\u00f3ry komunizm stara si\u0119 podda\u0107 okre\u015blaj\u0105cej, rozstrzygaj\u0105cej i stanowczej negacji\u201d12<\/sup><\/a><\/sup>. Roszczeniowy bunt przez instytucje. Jak dawniej, jedynym uzasadnieniem tego pr\u0105du jest istnienie jakichkolwiek nier\u00f3wno\u015bci czy wyklucze\u0144. Potrzebne s\u0105 grupy niezadowolonych, ale ta \u201erzesza\u201d przesta\u0142a by\u0107 definiowana przez pryzmat ekonomii. Jej rewolucj\u0119 nap\u0119dzaj\u0105 \u017c\u0105dze i emocje. Polityk\u0119 zast\u0105pi\u0142a biopolityka: administracja cielesno\u015bci\u0105. R\u00f3\u017cne mog\u0105 by\u0107 tylko jej priorytety: wydajne zaopatrzenie lub zaspokajanie przyjemno\u015bci. Rewolucja neomarksistowska walczy o to drugie. To nakierunkowanie na sfer\u0119 trudn\u0105 do jednoznacznej klasyfikacji jako \u201ematerialna\u201d czy \u201eumys\u0142owa\u201d jest prost\u0105 konsekwencj\u0105 postmodernizmu, kt\u00f3ry odrzuci\u0142 nie tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania, ale i istnienia Bytu (obiektywnej prawdy), a wi\u0119c \u2013 zw\u0142aszcza wyboru perspektywy z kt\u00f3rej si\u0119 tego dokonuje13<\/sup><\/a><\/sup>. Nie umie si\u0119 ju\u017c oceni\u0107, co jest prawdziwsze: cia\u0142o czy umys\u0142 (dusza?), a nawet rozpozna\u0107 r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy nimi. Dla nas liczy si\u0119 to jako kapitulacja rozumu.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Marksizm i jego praktyczne realizacje stanowi\u0105 koronny przyk\u0142ad tzw. \u201eimmanentyzacji Eschatonu\u201d (aczkolwiek by\u0107 mo\u017ce demoliberalizm ju\u017c go po cichu w tym dogoni\u0142). Immanentyzacja Eschatonu nast\u0119puje, gdy cz\u0142owiek usi\u0142uje urzeczywistni\u0107 nadzieje transcendentne w \u015bwiecie doczesnym. W chrze\u015bcija\u0144stwie pocz\u0105tek i koniec dziej\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z przebywaniem w Raju; wygnany pierwotnie z niego cz\u0142owiek pokutuje przez dzieje, by zas\u0142u\u017cy\u0107 sobie na ponowne trafienie do niego. Rewolucjoni\u015bci (wszelkiej ma\u015bci, nie tylko marksi\u015bci konkretnie) tymczasem za sw\u00f3j cel maj\u0105 stworzenie spo\u0142ecze\u0144stwa doskona\u0142ego tu, na Ziemi, jedynie wysi\u0142kiem r\u0105k ludzkich. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 przewidywaniami co do czasu oraz nak\u0142adu si\u0142 potrzebnych na jego zbudowanie. Bierze si\u0119 to z wiary, \u017ce cz\u0142owiek samemu mo\u017ce pozna\u0107 istot\u0119 rzeczywisto\u015bci \u2013 a wi\u0119c mo\u017ce samemu r\u00f3wnie\u017c udoskonali\u0107 jej stan obecny. A. Wielomski tak wywodzi komunizm z przekona\u0144 reformacyjnych: \u201eTo przekonanie, \u017ce Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce mo\u017ce by\u0107 ustanowione na ziemi, w \u017cyciu doczesnym; to wiara protestancka, \u017ce \u0142aska mo\u017ce zregenerowa\u0107 cz\u0142owieka tak mocno, \u017ce prze\u0142amie on grzech pierworodny i ustanowi to Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce za \u017cycia\u201d14<\/sup><\/a><\/sup>. Marksizm czyni to na drodze materializmu i racjonalizmu. Uwa\u017caj\u0105cy t\u0119 ideologi\u0119 za \u201esocjalizm gnostyczny\u201d E. Voegelin zwraca uwag\u0119 na jej radykalny sekularyzm i nastawienie na aktywno\u015b\u0107 wewn\u0105trz\u015bwiatow\u0105: \u201eZamiast porzuci\u0107 gnoz\u0119 i przywr\u00f3ci\u0107 prawdziw\u0105 kontemplacj\u0119, Marks porzuci\u0142 kontemplacj\u0119 i prze\u0142o\u017cy\u0142 gnoz\u0119 na dzia\u0142anie\u201d15<\/sup><\/a><\/sup>. Marks mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 konkurencyjno\u015bci swojego projektu wobec zastanych form religii, pisz\u0105c: \u201eKrytyka religii stanowi przes\u0142ank\u0119 wszelkiej krytyki\u201d16<\/sup><\/a><\/sup>. Religia by\u0142a jedyn\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 starego eonu w mieszcza\u0144skim Zwischenwelt<\/i>. Trzeba by\u0142o doko\u0144czy\u0107 jej bur\u017cuazyjn\u0105 kontestacj\u0119, aby utworzy\u0107 religi\u0119 now\u0105, z cz\u0142owiekiem otwarcie zajmuj\u0105cym miejsce Boga. Bo dla marksist\u00f3w to \u201e[c]z\u0142owiek tworzy religi\u0119, nie za\u015b religia \u2013 cz\u0142owieka\u201d17<\/sup><\/a><\/sup>. Zgadza\u0142 si\u0119 Marks z Feuerbachowskim: \u201eWidmo Boga musi zosta\u0107 zdemaskowane, a cz\u0142owiek musi zabra\u0107 z powrotem wszystko, czego si\u0119 pozby\u0142, projektuj\u0105c to na boski, ponadnaturalny byt\u201d18<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n

\n<\/p>\n

III<\/b><\/p>\n

\n<\/p>\n

Historyczny komunizm by\u0142 systemem wysoce sprawnym politycznie. Na podstawie teorii paru ludzi zdo\u0142a\u0142 utworzy\u0107 pa\u0144stwa o gigantycznej skali oddzia\u0142ywania. Zwyci\u0119stwo rewolucji w jednym tylko kraju mia\u0142o by\u0107 baz\u0105 do przeprowadzenia jej w reszcie \u015bwiata. Faktycznie ZSRS sta\u0142 si\u0119 ojczyzn\u0105 proletariatu. By\u0142 wzorcem, do kt\u00f3rego musia\u0142y odnosi\u0107 si\u0119 wszelkie plany. W toku rewolucji wytworzone zosta\u0142y nowe, komunistyczne hierarchie. Jakkolwiek sednem interesuj\u0105cej nas ideologii jest egalitaryzm, to w praktyce by\u0142 on niemo\u017cliwy do realizacji \u2013 r\u00f3wno\u015b\u0107 posiadania i pozycji spo\u0142ecznej by\u0142a idea\u0142em maj\u0105cym spe\u0142ni\u0107 si\u0119 dopiero po totalnym zwyci\u0119stwie rewolucji, cudownym zniesieniem wszelkich u\u0142omno\u015bci. W fazie dzia\u0142ania marksizm mia\u0142 jasno zidentyfikowanego wroga, usytuowane na szczycie hierarchii spo\u0142ecznej klasy posiadaj\u0105ce, do kt\u00f3rych fizycznej eliminacji d\u0105\u017cy\u0142. Jednak po \u015bci\u0119ciu wierzcho\u0142ka szczytem automatycznie staje si\u0119 warstwa le\u017c\u0105ca bezpo\u015brednio poni\u017cej. Elita musi istnie\u0107 w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 w tym marksistowskim dyktatur\u0119 proletariatu mia\u0142a sprawowa\u0107 partia, ascetyczna grupa spiskowc\u00f3w i administrator\u00f3w. Faktycznie by\u0142a o\u015brodkiem rewolucyjnej kontrkultury walcz\u0105cej o eliminacj\u0119 kultury dotychczas panuj\u0105cej i jej hierarchii. Hierarchia rewolucyjna by\u0142a rewersem hierarchii oficjalnej \u2013 mia\u0142a j\u0105 po prostu zast\u0105pi\u0107. Dlatego w pa\u0144stwach socjalistycznych, po eliminacji elit poprzednich jako \u201egenetycznie\u201d nieprzyswajalnych do nowego ustroju, elit\u0119 now\u0105 kreowano z warstw dotychczas uciskanych \u2013 forsowano zdolnych ludzi pochodzenia ch\u0142opskiego i robotniczego przez przyznawanie im \u201epunkt\u00f3w za pochodzenie\u201d w naborze do instytucji. Ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 pa\u0144stwa by\u0142a kierowana centralnie, obj\u0119ta jednym pionem administracyjnym. Hierarchie pa\u0144stw socjalistycznych rozchodzi\u0142y si\u0119 z jednego o\u015brodka ku strukturom lokalnym, podporz\u0105dkowuj\u0105c ich funkcjonowanie najwy\u017cszemu poziomowi decyzyjnemu. Wszelka w\u0142adza w nich by\u0142a delegowana z g\u00f3ry \u2013 g\u00f3ry, kt\u00f3ra by\u0142a jedynym interpretatorem i wyrazicielem interes\u00f3w mitycznego proletariatu. Pa\u0144stwa socjalistyczne by\u0142y konkretnym odniesieniem dla ortodoksyjnych rewolucjonist\u00f3w z pa\u0144stw bur\u017cuazyjnych, realn\u0105 propozycj\u0105 zaprowadzenia nowego \u0142adu. Poskramiaj\u0105c demokratyczno-liberalny entropiczny nie-\u0142ad, komunizm dawa\u0142 propozycj\u0119 ca\u0142kowicie opracowanego \u201eporz\u0105dku\u201d rzeczywi\u015bcie totalnego. Jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, konstrukt ten falsyfikowa\u0142 \u0142ad prawdziwy, czyni\u0142 to jednak w warunkach jego nieobecno\u015bci i nieoczywisto\u015bci. Sta\u0142 si\u0119 adekwatnym rozwi\u0105zaniem dla odartego z religijnej \u017cywio\u0142owo\u015bci cz\u0142owieka, usi\u0142uj\u0105cego rozpaczliwie wype\u0142ni\u0107 mieszcza\u0144sk\u0105 pustk\u0119 \u017cywota nowymi mitami i now\u0105 moralno\u015bci\u0105. \u201eObszarem centralnym\u201d19<\/sup><\/a><\/sup> spor\u00f3w XIX wieku by\u0142 przemys\u0142 i technika, stanowi\u0105ce podstawow\u0105 funkcj\u0119 pa\u0144stw bur\u017cuazyjnych \u2013 Kapita\u0142<\/i> Marksa za\u015b by\u0142 pomy\u015blany jako krytyka ekonomii politycznej<\/i>. Odpu\u015bcimy sobie rozwa\u017canie, w jakim stopniu Rewolucja mog\u0142a pokrywa\u0107 si\u0119 tutaj z Reakcj\u0105.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Filozoficznie marksizm jest genialny. Jego aparat intelektualny bezproblemowo obala uzasadnienia agrarystycznych prze\u017cytk\u00f3w feudalizmu i tradycjonalistycznych urz\u0105dze\u0144 spo\u0142ecznych, pretensje liberalizmu ekonomicznego i politycznego. Radzi sobie w ka\u017cdym miejscu \u015bwiata, jego rewolucje zagra\u017ca\u0142y ka\u017cdym chyba w\u0142adzom. \u015awi\u0119te pisma jego prorok\u00f3w przet\u0142umaczono na j\u0119zyki wszystkich lud\u00f3w. Marksizm jest najwszechstronniejszym wynalazkiem ludzko\u015bci. Jako \u201e\u015bwiatopogl\u0105d\u201d ust\u0119puje tylko chrze\u015bcija\u0144stwu \u2013 b\u0119d\u0105cego \u201ewynalazkiem\u201d Boskim. Da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako najdono\u015bniejsze \u201enon serviam<\/i>\u201d, jakie zbuntowany cz\u0142owiek dotychczas wykrzycza\u0142 w kierunku Boga. Marks: \u201eCzym dla okre\u015blonych bog\u00f3w cudzoziemskich jest okre\u015blony kraj, tym jest kraina rozumu dla Boga w og\u00f3le \u2013 terenem, na kt\u00f3rym przestaje on istnie\u0107\u201d20<\/sup><\/a><\/sup>. Nawet mo\u017cna si\u0119 z nim tu zgodzi\u0107, sprowadzaj\u0105c ostateczn\u0105 alternatyw\u0119 do wyboru albo wiary, albo rozumu. Wiadomo, kto wybiera ten drugi.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Rewolucja marksistowska jest projektem maj\u0105cym na celu zast\u0105pienie Boga przez cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek Prawicy \u2013 czyli chrze\u015bcijanin \u2013 winien si\u0119 temu przeciwstawia\u0107 wszelkimi zachowaniami, jakie mu wpojono. Marksista chce zbudowa\u0107 na ziemi raj i my\u015bli, \u017ce uda mu si\u0119 to zrobi\u0107 samemu. Chrze\u015bcijanin wie, \u017ce cz\u0142owiek jest tu, gdzie jest, i jest taki, jaki jest, za kar\u0119 i na pr\u00f3b\u0119. Nie chce tego zmienia\u0107, nie powinien i nie mo\u017ce. Jedyne, co mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 lepszego, znajduje si\u0119 ju\u017c na kolejnym \u015bwiecie. Raju nie odzyska, bo jego pierwotn\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 zniweczy\u0142 przez doznanie Poznania. Marksista j\u0105trzy t\u0119 ran\u0119 dalej, wierz\u0105c i\u017c sam podo\u0142a ca\u0142kowitemu Poznaniu. Chrze\u015bcijanin wie, \u017ce w tej czynno\u015bci musi zda\u0107 si\u0119 na si\u0142\u0119 ostateczn\u0105. Marksista ma sceptycyzm, chrze\u015bcijanin ma ufno\u015b\u0107. Marksista ma pych\u0119, a chrze\u015bcijanin pokor\u0119. Marksista ma technik\u0119, chrze\u015bcijanin \u2013 wiar\u0119.<\/p>\n

\n<\/p>\n

Linia rozwojowa Rewolucji od Reformacji pocz\u0105wszy:
\n0. Interpretacja Objawienia przez Tradycj\u0119. 1. Interpretacja Objawienia przez cz\u0142owieka. 2. Interpretacja cz\u0142owieka przez cz\u0142owieka. 3. Objawienie cz\u0142owieka cz\u0142owiekowi. 4. Ub\u00f3stwienie cz\u0142owieka przez cz\u0142owieka.
\nPrzytaczany tu Voegelin by\u0142 wybornym kronikarzem tego procesu.
\nPonadto marksizm jawi si\u0119 jako wojuj\u0105ca religia monoteistyczna i mesjanistyczna, podczas gdy demoliberalizm przypomina raczej naturalistyczne, adogmatyczne politeizmy (jest fasadowym kultem pa\u0144stwowym, w kt\u00f3rego bo\u017ck\u00f3w nikt nie wierzy, a z\u0142o\u017cenie im ofiar to jedynie akt lojalno\u015bci politycznej). Marksizm lokuje si\u0119 doskonale na punkcie 3. naszej linii. Cz\u0142owiek przetrawi\u0142 cz\u0142owieka i ma do wyboru dwa ryzyka: postawi\u0107 na cz\u0142owieka albo tego nie robi\u0107. Paradoksalnie to przyj\u0119cie przez marksizm wi\u0119kszego z\u0142a i czynna realizacja jego programu ukazuje jego bezwyj\u015bciowo\u015b\u0107. Permanentna rewolucja skazuje cz\u0142owieka na wiar\u0119, nadziej\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107. Zawieszenie rewolucji \u2013 odracza ich zastosowanie w czasie. Objawienie cz\u0142owiekowi jego w\u0142asnej natury to do\u015bwiadczenie straszne, i od niego samego zale\u017cy jaki kult nast\u0119pnie wybierze.<\/p>\n

\n<\/p>\n

W \u015bwiecie idei godnymi siebie przeciwnikami s\u0105 tylko znienawidzone wzajemnie ekstrema. Z zajmowanych przez nie peryferii wychodz\u0105 impulsy do walki o centrum. Perwersj\u0105 symptomatyczn\u0105 dla czas\u00f3w obecnych s\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych wrogie sobie ekstrema zmuszone s\u0105 zawiera\u0107 ze sob\u0105 sojusze. \u015awiadczy to tylko o degeneracji tego wszystkiego, co powinno by\u0107 \u0142upem w walce pomi\u0119dzy nimi.<\/p>\n

\n<\/p>\n

W tek\u015bcie wiele razy, by\u0107 mo\u017ce zbyt wiele, pojawi\u0142o si\u0119 s\u0142owo \u201emarksizm\u201d. U\u017cywane by\u0142o wymiennie z \u201esocjalizmem\u201d czy \u201ekomunizmem\u201d, ale to ono ma centraln\u0105 warto\u015b\u0107 jako oznaczaj\u0105ce genetyczne pochodzenie systemu, o jakim by\u0142a mowa. Spo\u015br\u00f3d wszystkich socjalizm\u00f3w i komunizm\u00f3w to ten objawiony przez Marksa i Engelsa odni\u00f3s\u0142 najwi\u0119kszy sukces w historii i na d\u0142ugo okre\u015bli\u0142 postrzeganie tej rodziny ideologicznej.<\/p>\n

\n<\/p>\n

T. Wi\u015bniewski<\/i><\/p>\n

1<\/a> A. de Tocqueville, O demokracji w Ameryce<\/i>, t. I, Krak\u00f3w 1996, s. 17-18.<\/p>\n

2<\/a> Zob. W. Lutos\u0142awski, Platon jako tw\u00f3rca idealizmu<\/i>, \u201eKronos\u201d nr 4\/2011.<\/p>\n

3<\/a> Tam\u017ce, s. 222.<\/p>\n

4<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n

5<\/a> Cyt. za: E. Voegelin, Od O\u015bwiecenia do rewolucji<\/i>, Warszawa 2011, s. 347.<\/p>\n

6<\/a> P. \u015apiewak, Voegelina poszukiwanie Boga<\/i>, w: E. Voegelin, dz. cyt., s. XI.<\/p>\n

7<\/a> R. Martinez Turrero, Od eurokomunizmu do dzisiejszego oportunizmu<\/i>, http:\/\/kompol.org\/start\/Eurokomunizm.html<\/a> (dost\u0119p 17.02.2012).<\/p>\n

8<\/a> M. Hardt, A. Negri, Imperium<\/i>, Warszawa 2005.<\/p>\n

9<\/a> W zakresie poznania pogl\u0105d\u00f3w tej grupy poleci\u0142bym jej organ (internetowe czasopismo naukowe) \u201ePraktyka Teoretyczna\u201d, http:\/\/www.praktykateoretyczna.pl\/<\/a> (dost\u0119p 17.02.2012).<\/p>\n

10<\/a> Rozr\u00f3\u017cnienie poczyni\u0142em za R. Laseckim odnosz\u0105cym si\u0119 do A. Dugina w tek\u015bcie Ku doktrynie spo\u0142ecze\u0144stwa zamkni\u0119tego. Metapolityka i metafizyka sojuszu ekstrem\u00f3w<\/i>, \u201eTemplum Novum\u201d nr 11\/12; zob. s. 123-124. Obaj proponuj\u0105 \u201esojusz ekstrem\u00f3w\u201d lewicy i prawicy jako \u201ekoalicj\u0119 na rzecz Obiektywnego\u201d. Mimo wszelkiej sympatii, jak\u0105 mo\u017cna mie\u0107 do ascetyzmu i monumentalizmu klasycznego, staro\u015bwieckiego komunizmu i socjalizmu, to by\u0142 on jednak bezpo\u015brednim, naturalnym kontynuatorem absolutystycznego racjonalizmu \u2013 wszelka ugoda z nim by\u0142aby krokiem wstecz w dziele niszczenia gmachu Moderny; osobi\u015bcie obstawa\u0142bym przy propostmodernistycznej \u201ekoalicji na rzecz Irracjonalnego\u201d.<\/p>\n

11<\/a> F. Engels. Cyt. za: A. Toscano, Polityka abstrakcji: komunizm i filozofia<\/i>, http:\/\/www.praktykateoretyczna.pl\/index.php\/alberto-toscano-polityka-abstrakcji-komunizm-i-filozofia\/<\/a> (dost\u0119p 17.02.2012).<\/p>\n

12<\/a> Toscano. Tam\u017ce.<\/p>\n

13<\/a> Zob. np. K. Bielenin, J\u0119zykoznawstwo postmodernistyczne?<\/i>, http:\/\/www.jkn.uw.edu.pl\/prace\/jezykoznawstwo%20postmodernistyczne.htm<\/a> (dost\u0119p 17.02.2012).<\/p>\n

14<\/a> A. Wielomski, Komunizm nie by\u0142 niczym innym, jak tylko form\u0105 zsekularyzowanej radykalnej Reformacji<\/i> (wywiad), http:\/\/www.konserwatyzm.pl\/artykul\/3562\/komunizm-nie-byl-niczym-innym-jak-tylko-forma-zsekularyzowan<\/a> (dost\u0119p 18.02.2012).<\/p>\n

15<\/a> E. Voegelin, dz. cyt., s. 371.<\/p>\n

16<\/a> Cyt. za: tam\u017ce, s. 376. <\/p>\n

17<\/a> Cyt. za: tam\u017ce.<\/p>\n

18<\/a> Cyt. za: tam\u017ce, s. 374.<\/p>\n

19<\/a> Formu\u0142a Carla Schmitta. Zob. tego\u017c: Epoka neutralizacji i polityzacji<\/i>, w: Rewolucja konserwatywna w Niemczech 1918-1933<\/i><\/strong>, wyb. i opr. W. Kunicki, Pozna\u0144 1999; zw\u0142aszcza s. 429-436.<\/p>\n

20<\/a> Cyt. za: E. Voegelin, dz. cyt., s. 369.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNie nale\u017cy zapomina\u0107 i o tym, \u017ce autor, kt\u00f3ry pragnie by\u0107 zrozumiany, zmuszony jest doprowadzi\u0107 sw\u0105 my\u015bl do jej ostatecznych teoretycznych konsekwencji, nieraz do progu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2917,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6],"tags":[552,725],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-KM","jetpack-related-posts":[{"id":38041,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38041","url_meta":{"origin":2900,"position":0},"title":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki: Udzia\u0142 w protestach dzieciob\u00f3jc\u00f3w jest grzechem","date":"1 listopada 2020","format":false,"excerpt":"\u201eUdzia\u0142 ludzi wierz\u0105cych w demonstracjach, \u017ceby przerywa\u0107 \u017cycie ludzkie, przerywa\u0107 ci\u0105\u017c\u0119, to grzech\u201d \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 w rzecznik Konferencji Episkopatu Polski ksi\u0105dz Leszek\u00a0G\u0119siak\u00a0w Polsat News.\u00a0 \u201eJe\u017celi jest to demonstracja za tym, \u017ceby przerywa\u0107 \u017cycie ludzkie, \u017ceby przerywa\u0107 ci\u0105\u017c\u0119 i w ten spos\u00f3b zabija\u0107 ludzkie p\u0142ody, to oczywi\u015bcie, \u017ce\u00a0uczestnictwo w takiej manifestacji\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":25614,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25614","url_meta":{"origin":2900,"position":1},"title":"Polska: Mocarstwowa Jakubowska kontra PO","date":"21 maja 2016","format":false,"excerpt":"\u2013\u00a0Zachowujemy si\u0119 w dalszym ci\u0105gu jak prowincjusze, pomimo tego, \u017ce jeste\u015bmy \"\u015brednim mocarstwem europejskim\". Byle kto na Zachodzie co\u015b powie na nasz temat i od razu okazuje si\u0119, \u017ce musi si\u0119 do tego odnie\u015b\u0107 prezydent, premier, szef MSZ.\u00a0\u2013 powiedzia\u0142a Aleksandra Jakubowska w rozmowie z dziennikarzami Wirtualnej Polski. By\u0142a rzecznik rz\u0105du\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Aleksandra_Jakubowska.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25966,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25966","url_meta":{"origin":2900,"position":2},"title":"Dania: Trump zamiast „Murzyna bez talentu”","date":"22 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"Podczas Zgromadzenia Ludowego na\u00a0Bornholmie m\u0142odzie\u017c\u00f3wka Du\u0144skiej Partii Ludowej (DF) za\u015bpiewa\u0142a piosenk\u0119 o wyborach prezydenckich w USA ze s\u0142owami: \"Jest Obama, on jest Murzynem bez talentu, nie jest naszym bratem.\u00a0Uczy\u0144my Ameryk\u0119 zn\u00f3w wielk\u0105 z Trumpem.\" Utw\u00f3r zosta\u0142 wykonany w obecno\u015bci m.in. Rufusa Gifforda, ambasadora Stan\u00f3w Zjednoczonych w Kopenhadze. Piosenka wywo\u0142a\u0142a tzw.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/wyszczerz_Obamy.jpg?fit=536%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":26443,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=26443","url_meta":{"origin":2900,"position":3},"title":"Watykan: Papie\u017c pot\u0119pia gender","date":"3 sierpnia 2016","format":false,"excerpt":"We wtorek Stolica Apostolska opublikowa\u0142a stenogram ze spotkania papie\u017ca Franciszka z biskupami, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w trakcie \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy. W swoim wyst\u0105pieniu wikariusz Chrystusa pot\u0119pi\u0142 \"wp\u0142ywowe pa\u0144stwa\", kt\u00f3re przeprowadzaj\u0105 ideologiczn\u0105 kolonizacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw ca\u0142ego \u015bwiata w duchu liberalizmu. Jako przyk\u0142ad poda\u0142 wpajanie dzieciom przekonania, \u017ce ka\u017cdy ma prawo wybra\u0107 sobie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/papiez-franciszek.jpg?fit=800%2C487&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24806,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24806","url_meta":{"origin":2900,"position":4},"title":"Polska: Nie chcemy obszarnik\u00f3w","date":"21 marca 2016","format":false,"excerpt":"Minister rolnictwa Krzysztof Jurgiel wyja\u015bni\u0142, \u017ce ustawa o ochronie ziemi ma na celu oparcie polskiego rolnictwa na gospodarstwach rodzinnych, a tak\u017ce powstrzymanie koncentracji gospodarstw. Zdaniem ministra nie mo\u017cna pozwoli\u0107, by byli w Polsce obszarnicy. Jak\u00a0stwierdzi\u0142\u00a0- \"By\u0142y realizowane ekspertyzy, jakie gospodarstwo najbardziej rodzinne mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 tego ustroju, kt\u00f3ry jest zapisany\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/DSCF0079.jpg?fit=788%2C444&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22167,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22167","url_meta":{"origin":2900,"position":5},"title":"Czechy: Wojsko na granice","date":"17 sierpnia 2015","format":false,"excerpt":"Podczas spotkania szefa sztabu generalnego wojska czeskiego genera\u0142a Josefa Beczwarza z prezydentem Miloszem Zemanem, Beczwarz zapewni\u0142 g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa, \u017ce wojsko czeskie w ka\u017cdej chwili jest gotowe zacz\u0105\u0107 strzec granic pa\u0144stwa przed nielegalnymi imigrantami. Spotkanie by\u0142o reakcj\u0105 na coraz powa\u017cniejszy kryzys imigracyjny. Od kilku tygodni pojawiaj\u0105 si\u0119 bowiem g\u0142osy si\u0119 ze\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/czechy.jpg?fit=640%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2900"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2900\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}