Nie wiem, w jakim stopniu Polska, ten niegdy\u015b kraj Maryi, nadal jeszcze nim jest. Wizerunki maryjne wci\u0105\u017c spotyka si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto, wisz\u0105 sobie dla ozdoby na r\u00f3\u017cnych \u015bcianach, ale jak cz\u0119sto staramy si\u0119 je odczyta\u0107?<\/p>\n
Na starych obrazach niejednokrotnie uderza smuk\u0142o\u015b\u0107 i krucho\u015b\u0107 r\u0105k Bogarodzicy. Niekiedy s\u0105 wprost eteryczne (na co, my\u015bl\u0105c o Matce Boskiej Ostrobramskiej, w jednym ze swoich opowiada\u0144 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Stefan Grabi\u0144ski, autor powie\u015bci grozy nazywany polskim Edgarem Allanem Poe). Nic nie r\u00f3wna si\u0119 delikatno\u015bci, z jak\u0105 dotykaj\u0105 serc i poruszaj\u0105 w duszach najbardziej utajone struny. Ale na najmniejszy gest tych drobnych d\u0142oni kl\u0119kaj\u0105 armie anio\u0142\u00f3w. Ipsa conteret<\/em>. Na niekt\u00f3rych wizerunkach w r\u0119kach Maryi spoczywa ber\u0142o, ale takie atrybuty wcale nie s\u0105 konieczne, by podkre\u015bli\u0107 ich w\u0142adczo\u015b\u0107.<\/p>\n G\u0142ow\u0119 Kr\u00f3lowej zdobi korona. I zn\u00f3w \u2013 nie przepadam za tymi doklejanymi p\u00f3\u017aniej koronami czy diademami ze szlachetnych metali i kamieni, kt\u00f3re zbyt mocno kojarz\u0105 si\u0119 z ziemskim blichtrem. Namalowana na obrazie korona to znak ducha, jego wolno\u015bci i supremacji. To dlatego w traktatach alchemicznych postacie-symbole na ilustracjach przedstawiaj\u0105cych etapy opus alchemicum <\/em>nosz\u0105 korony (1)<\/strong>. W kulturze poga\u0144skiej kobieta cz\u0119sto uosabia\u0142a pierwiastek cielesny \u2013 materi\u0119 lub wody pierwotne \u2013 przeciwstawny uduchowionemu pierwiastkowi m\u0119skiemu. Motyw ten powraca\u0142 nieraz w kulturze nowoczesnej, jak w mrocznych teorematach filozofii Ottona Weiningera czy Jean-Paula Sartre\u2019a albo w r\u00f3wnie mrocznym malarstwie Edvarda Muncha. W chrze\u015bcija\u0144stwie, a zw\u0142aszcza w jego najbardziej maryjnej ga\u0142\u0119zi, jak\u0105 jest katolicyzm (2)<\/strong>, odrzucono ten przes\u0105d: Maryja uosabia doskona\u0142o\u015b\u0107 ducha, za\u015b jej wniebowzi\u0119cie, a potem ukoronowanie na kr\u00f3low\u0105 nieba i ziemi to ostateczny triumf zasady duchowej nad cia\u0142em, grzechem i \u201etym \u015bwiatem\u201d.<\/p>\n Stare obrazy Matki Bo\u017cej mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 wieloma szczeg\u00f3\u0142ami, ale jeden zawsze jest na nich podobny \u2013 Jej przepa\u015bciste oczy. Ciemne sw\u0105 g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 i jednocze\u015bnie roz\u015bwietlone od wewn\u0105trz, jak nocne niebo.<\/p>\n Nie pr\u00f3bujcie Jej zamyka\u0107 w naszych ludzkich wyobra\u017ceniach o pi\u0119knie. Nie b\u0105d\u017acie g\u0142upcami. Ci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mieli szcz\u0119\u015bcie, przekonaj\u0105 si\u0119, jak naprawd\u0119 wygl\u0105da.<\/p>\n Adam Danek<\/p>\n 1.\u00a0<\/strong>Zastanawiaj\u0105ce, jak bliskie terminologii i symbolice alchemicznej s\u0105 niekt\u00f3re tradycyjne tytu\u0142y Matki Bo\u017cej: Domus aurea<\/em>, Rosa mystica<\/em>. Sama posta\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszej Panienki r\u00f3wnie\u017c odgrywa\u0142a w alchemii wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Bia\u0142\u0105 tynktur\u0119 \u2013 jedno z najwa\u017cniejszych poj\u0119\u0107 alchemicznych \u2013 przedstawiano jako mleko Maryi. Operacj\u0119 pojenia bia\u0142\u0105 tynktur\u0105 kamienia filozoficznego obrazowano natomiast jako karmienie Dzieci\u0105tka przez Madonn\u0119.<\/p>\n 2.\u00a0<\/strong>Ze wzgl\u0119du na dogmaty o Niepokalanym Pocz\u0119ciu (og\u0142oszony w 1854 r.) i o Wniebowzi\u0119ciu NMP (og\u0142oszony w 1950 r.), kt\u00f3rych nie uznaj\u0105 od\u0142\u0105czone Ko\u015bcio\u0142y wschodnie.<\/p>\n Matka Bo\u017ca Chorzelowska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niewiele znam r\u00f3wnie dobrych obiekt\u00f3w do kontemplacji, co obrazy maryjne. I mo\u017ce to kogo\u015b zaskoczy: im \u201ebrzydsze\u201d (dla oka profana), im starsze, im surowsz\u0105 technik\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":31081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"\"Niewiele znam r\u00f3wnie dobrych obiekt\u00f3w do kontemplacji, co obrazy maryjne. I mo\u017ce to kogo\u015b zaskoczy: im \u201ebrzydsze\u201d (dla oka profana), im starsze, im surowsz\u0105 technik\u0105 malarsk\u0105 wykonane, tym lepiej. Tym wi\u0119ksza ich g\u0142\u0119bia i si\u0142a wyrazu. Dobrym przyk\u0142adem jest obraz Matki Bo\u017cej Kalwaryjskiej z Kalwarii Pac\u0142awskiej. Jeszcze lepszym, bo skrajniejszym, obraz Maryi w klasztorze cysters\u00f3w w W\u0105chocku. Podobno nie by\u0142o u nas takiego go\u015bcia, \u017ceby mu si\u0119 spodoba\u0142a \u2013 komentowa\u0142 weso\u0142o mnich, kt\u00f3ry przed laty oprowadza\u0142 mnie i moich towarzyszy po opactwie, \u0142ysy i gruby jak beczka, niczym \u015bw. Tomasz z Akwinu na swoich portretach. Je\u015bli powiedzia\u0142 prawd\u0119, to ja by\u0142em pierwszy.\r\n\r\nZupe\u0142nie natomiast nie przemawiaj\u0105 do mnie typowe dla ery nowoczesnej przedstawienia, upowszechnione masowo za pomoc\u0105 tanich oleodruk\u00f3w, cukierkowe i wyszminkowane, kt\u00f3rych znany przyk\u0142ad stanowi figura z Fatimy. Na si\u0142\u0119 robi\u0105 z Matki Boga przyziemnie pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0119 w najpospolitszym, najbardziej banalnym wydaniu. Redukowanie zaznaczonych na wizerunkach przymiot\u00f3w Maryi do lalkowatej urody sieje w sercach wiernych zapomnienie, \u017ce Jej obrazy nie s\u0105 portretami, czyli czym\u015b wykonanym na pami\u0105tk\u0119, lecz symbolami.\"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[12,13],"tags":[51,5382,3397,5388,5384,4855,5385,3491,436,470,536,5381,5380,4778,3322,5387,5383,5386,717,5389,5390,3495],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Matka_Boska_Chorzelowska.jpg?fit=486%2C640&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-85i","jetpack-related-posts":[{"id":3710,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3710","url_meta":{"origin":31080,"position":0},"title":"\u015aw. Albert Wielki o magii","date":"24 marca 2012","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Wsp\u00f3\u0142czesna filozofia katolicka pozostaje zmonopolizowana przez zwolennik\u00f3w neotomizmu. Ci usi\u0142uj\u0105 za\u015b zredukowa\u0107 katolicyzm do racjonalistycznej filozofijki \u2013 swoistego humanizuj\u0105cego dodatku do prawa rzymskiego. Neotomi\u015bci z furi\u0105 atakuj\u0105 wszelkie idee i formy duchowo\u015bci nie mieszcz\u0105ce si\u0119 w ciasnych ramach racjonalistycznego \u015bwiatopogl\u0105du. Odnosz\u0105 si\u0119 te\u017c z nieskrywan\u0105 pogard\u0105 do wszystkich\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":10501,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=10501","url_meta":{"origin":31080,"position":1},"title":"Australia: Ksi\u0105dz-lewak ekskomunikowany","date":"24 wrze\u015bnia 2013","format":false,"excerpt":"Ksi\u0105dz Gregory Reynolds z Melbourne zosta\u0142 ekskomunikowany przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 za popieranie lewackich koncepcji kap\u0142a\u0144stwa kobiet oraz \u201ema\u0142\u017ce\u0144stw\u201d homoseksualist\u00f3w. Dekret wydany w tej sprawie przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary wr\u0119czy\u0142 mu przed kilkoma dniami o. John Salvano, dziekan katedry \u015bw. Patryka w Melbourne. Dokument datowany jest na 31 maja 2013 r.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/aw-Ex-20priest-20Greg-20Reynolds-20130920224632508240-620x349.jpg?fit=620%2C349&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9402,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9402","url_meta":{"origin":31080,"position":2},"title":"Innocenty Boche\u0144ski: Tomizm, kolektywizm, pa\u0144stwo totalne","date":"18 lipca 2013","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Katolickie \u015brodowiska polityczne wsp\u00f3\u0142czesnej Polski uzasadnie\u0144 dla swoich pogl\u0105d\u00f3w w filozofii politycznej poszukuj\u0105 z regu\u0142y w tomizmie. Interpretuj\u0105 przy tym tomizm z mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 doz\u0105 chciejstwa i w\u0142asnego widzimisi\u0119, wyprowadzaj\u0105c z filozofii \u015bw. Tomasza a to \u201erepublikanizm\u201d, a to \u201ewolny rynek\u201d, a to demokracj\u0119 albo jeszcze co\u015b\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/aquinasbible.jpg?fit=600%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5677,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5677","url_meta":{"origin":31080,"position":3},"title":"Instytuty Tradycji katolickiej obraduj\u0105","date":"15 lipca 2012","format":false,"excerpt":"Pierwsza po\u0142owa lipca bie\u017c\u0105cego roku up\u0142yn\u0119\u0142a w \u015bwiecie Tradycji katolickiej pod znakiem obrad Kapitu\u0142 Generalnych trzech g\u0142\u00f3wnych tradycjonalistycznych instytut\u00f3w kap\u0142a\u0144skich. Obraduj\u0105ca od 3 lipca Kapitu\u0142a Generalna Bractwa Kap\u0142a\u0144skiego \u015aw. Piotra ponownie wybra\u0142a ks. Jana Berga na urz\u0105d prze\u0142o\u017conego generalnego tego instytutu. Ksi\u0105dz Jan Berg jest Amerykaninem, ma 42 lata, studiowa\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":13279,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13279","url_meta":{"origin":31080,"position":4},"title":"Adam Danek: Zamiast tomizmu","date":"3 lipca 2012","format":false,"excerpt":"\u00a0\u00a0 Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w kr\u0119gu nie-modernistycznej (albo umiarkowanie modernistycznej) my\u015bli katolickiej dominuje bezwzgl\u0119dnie teologia i filozofia tomistyczna. Tomizm uchodzi wr\u0119cz za stanowisko w \u0142onie katolicyzmu pozbawione alternatyw \u2013 przynajmniej w\u015br\u00f3d katolickich intelektualist\u00f3w o zachowawczych, jak na standardy epoki, inklinacjach (pomijamy tu fanaberie katolickich intelektualist\u00f3w o inklinacjach liberalnych lub innych lewicowych, staraj\u0105cych\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":12628,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=12628","url_meta":{"origin":31080,"position":5},"title":"Adam Danek: Mie\u0107 albo nie mie\u0107","date":"21 lutego 2014","format":false,"excerpt":"Na og\u00f3\u0142 niewiele zjawisk wydaje si\u0119 nam r\u00f3wnie oczywiste, co ludzka sk\u0142onno\u015b\u0107 do powi\u0119kszania w\u0142asnego maj\u0105tku. W oczach wi\u0119kszo\u015bci z nas ch\u0119\u0107 bogacenia si\u0119 nie wymaga \u017cadnych uzasadnie\u0144, bo jest zrozumia\u0142a sama przez si\u0119. Twierdzi si\u0119 nawet, \u017ce w samej naturze cz\u0142owieka tkwi d\u0105\u017cenie do posiadania wi\u0119cej, ni\u017c si\u0119 posiada\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"JesusKicksOutTheBankers","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/JesusKicksOutTheBankers.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31082,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31080\/revisions\/31082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Matka_Boska_Chorzelowska.jpg?resize=486%2C640\")
<\/p>\n