Od Redakcji: <\/b>W galerii fetysz\u00f3w \u015brodowisk prawicowych i narodowych w Polsce poczesne miejsce zajmuje teoria cywilizacji prof. Feliksa Konecznego (1862-1949), do kt\u00f3rej \u015brodowiska te nie dopuszczaj\u0105 innego stosunku, ni\u017c czo\u0142obitny. Nie podzielamy ich bezkrytycznego zachwytu. Teoria Konecznego uchodzi cz\u0119sto za \u201ekonserwatywn\u0105\u201d, a w rzeczywisto\u015bci jest apoteoz\u0105 demokracji i liberalizmu, udrapowan\u0105 dla niepoznaki w wymy\u015bln\u0105 szat\u0119 historiozoficzn\u0105. Teoria Konecznego ma uzasadnia\u0107 pogl\u0105d o bezwzgl\u0119dnej wy\u017cszo\u015bci \u201ecywilizacji \u0142aci\u0144skiej\/zachodniej\u201d nad wszystkimi innymi cywilizacjami, dla kt\u00f3rych uczy pogardy. Je\u017celi wczyta\u0107 si\u0119 w ni\u0105 uwa\u017cnie, nie mo\u017cna nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zasad\u0119 spajaj\u0105c\u0105 \u201ecywilizacj\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105\u201d w uj\u0119ciu Konecznego stanowi nie katolicyzm, a r\u00f3\u017cna od niego \u201ezachodnio\u015b\u0107\u201d. (Katolicyzm jako taki nie jest zachodni, lecz uniwersalny, przekraczaj\u0105c wszelkie doczesne granice, w tym granice mi\u0119dzy cywilizacjami.). Teoria cywilizacji Konecznego okazuje si\u0119 wi\u0119c wytworem tego, co nazywamy zachodniactwem. Jako lepsz\u0105 alternatyw\u0119 dla jego filozofii kultury proponujemy Czytelnikom filozofi\u0119 kultury Stanis\u0142awa Cata-Mackiewicza (1896-1966), kt\u00f3rej zwi\u0119z\u0142y autorski wyk\u0142ad prezentujemy poni\u017cej \u2013 ciekawsz\u0105, woln\u0105 od szowinizmu przebranego w uczony kostium, a przy tym sformu\u0142owan\u0105 przez monarchist\u0119 i imperialist\u0119, nie przez demoliberalnego \u201ewolno\u015bciowca\u201d.<\/i> (A.D.)<\/p>\n
\n<\/p>\n
Mam sw\u00f3j spos\u00f3b dzielenia lud\u00f3w, psychologii lud\u00f3w starego \u015bwiata. Dziel\u0119 ich przede wszystkim na ludy l\u0105du i ludy morza. Narodem morza, oceanu s\u0105 Anglicy. Na fale Oceanu patrzy\u0142em tylko z brzegu, jak i na chor\u0105giew z krzy\u017cem czerwonym dumnych statk\u00f3w bryta\u0144skich. Nie lwy lecz mewy powinny by\u0107 w herbie Anglik\u00f3w. Ludy kontynentu europo-azjatyckiego dziel\u0119 wed\u0142ug cech najbardziej codziennych, najbardziej powszechnych, a wi\u0119c najbardziej realnych, wed\u0142ug napitk\u00f3w codziennych. Ju\u017c Fryderyk Nietzsche m\u00f3wi\u0142 o wp\u0142ywie psychologicznym piwa i wina i r\u00f3\u017cnicy, kt\u00f3ra st\u0105d wyp\u0142ywa pomi\u0119dzy Francuzami a Niemcami.<\/p>\n
Dzieli\u0142em ludy europejskie na psychologi\u0119 wina, psychologi\u0119 piwa, psychologi\u0119 herbaty. Wino \u2013 to stara kultura romano-gallijska, kultura konkretna, jasna, wyra\u017ana. Piwo, to ci\u0119\u017car i masywno\u015b\u0107 umys\u0142owo\u015bci niemieckiej. Herbata to tajemnicza jaka\u015b nostalgia, p\u0142yn\u0105ca z Azji, kt\u00f3ra jako obcy osad dop\u0142ywa brzeg\u00f3w Europy.<\/p>\n
Polacy s\u0105 skrzy\u017cowaniem tych kultur. Kultura wina p\u0142yn\u0119\u0142a do nas obficie za czas\u00f3w ostatnich Jagiellon\u00f3w. Piwo zwyci\u0119\u017cy\u0142o w Wielkopolsce i Galicji. Podobno by\u0142 to nap\u00f3j polski, znany w Polsce dawniej, ni\u017c gdzie indziej. Herbata opanowa\u0142a p\u00f3\u0142noc Polski. My, Polacy litewscy jedynie nale\u017cymy ca\u0142kowicie do psychologii herbaty. Tworzymy z Rosjanami jedn\u0105 rodzin\u0119.<\/p>\n
W tym moim podziale brakowa\u0142o mi czego\u015b. Zapomnia\u0142em jak to po zwyci\u0119skiej batalii pod Wiedniem, przodkowie nasi z ciekawo\u015bci\u0105 uchylali zas\u0142on cudownych, przepysznych namiot\u00f3w w tureckim zdobytych obozie. Jak to namiot kt\u00f3rego\u015b z wodz\u00f3w mia\u0142 36 pokoi i tyle skrytek, tyle pokoi, \u201ekt\u00f3rych nie ma\u201d, \u017ce dnia trzeciego po opanowaniu \u0142up\u00f3w znaleziono tam dopiero ukryt\u0105 kochank\u0119 wezyra. Jak to przez wieki nie zwi\u0119dnie zapach r\u00f3\u017cy, nie zje\u0142czeje \u0142echc\u0105ca goryczka czarnej kawy, nie przestanie pachn\u0105\u0107, poci\u0105ga\u0107 i t\u0119skni\u0107 wyraz: kochanka.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c czarna kawa. Zapomnia\u0142em, \u017ce nie na trzy, a na cztery pierwiastki da si\u0119 roz\u0142o\u017cy\u0107 psychologia kultury europejskiej. Psychologia czarnej kawy! Psychologia s\u0142odkiego odpoczynku; podnieconych, \u0142akn\u0105cych nerw\u00f3w. Czarna kawa, co za prze\u015bliczny nap\u00f3j. Kto\u015b ze smakoszy mi powiedzia\u0142, \u017ce naprawd\u0119 s\u0105 dwie rozkosze podniebienia, to jest czarna kawa i woda \u017ar\u00f3dlana. Przy kryszta\u0142owej wodzie \u017ar\u00f3dlanej i pachn\u0105cej kawie czarnej \u2013 szampan francuski to grubianin, a w\u00f3dka, czy piwo to ordynarne chamy.<\/p>\n
Kiedy\u015b w jakiej\u015b gazecie wyczyta\u0142em napad na Sieroszewskiego*, \u017ce przez wprowadzenie syberyjskich pierwiastk\u00f3w do literatury naszej zniekszta\u0142ca t\u0119 literatur\u0119. Co za nonsens, \u2013 co za brednie po trzy grosze od wiersza. A pi\u00f3ra strusie w klejnotach francuskich, angielskich i naszych. Czy to nie taka\u017c Syberia? A lwy, lamparty i tygrysy na tarczach herbowych. A \u015bredniowiecznego gotyku poszczeg\u00f3lne epizody. \u2013 Przecie\u017c to tak\u017ce wszystko przywiezione ze wschodu, z wypraw krzy\u017cowych. W Warszawie w 1919 roku og\u0142asza si\u0119 Wilia sybirak\u00f3w z magicznymi sztukami szama\u0144skimi, z teatrem cieni\u00f3w, z pami\u0105tkami z lat niewoli, sp\u0119dzonych w Azji. Przecie\u017c Syberia to tak\u017ce nasze wyprawy krzy\u017cowe. Im wi\u0119kszy jest nar\u00f3d tym wi\u0119cej wch\u0142ania w siebie pierwiastk\u00f3w obcych. Pozostawmy Estom piel\u0119gnowanie czystej esto\u0144sko\u015bci.<\/p>\n
\n<\/p>\n
Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz<\/p>\n
\n<\/p>\n
* Wac\u0142aw Sieroszewski <\/b>(1858-1945) \u2013 pisarz, poeta, etnograf i polityk. Prawie dwie dekady (1880-1898) sp\u0119dzi\u0142 na Syberii, gdzie zosta\u0142 karnie zes\u0142any za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu socjalistycznym. Autor wiele powie\u015bci utrzymanych w m\u0142odopolskiej stylistyce, opisuj\u0105cych \u017cycie lud\u00f3w Dalekiego Wschodu, kt\u00f3re przynios\u0142y mu popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d polskich czytelnik\u00f3w. W 1914 r. mimo swego wieku zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 ochotniczo do Legion\u00f3w Polskich \u2013 by\u0142 najstarszym legionist\u0105. W 1933 r. obj\u0105\u0142 stanowisko prezesa \u015bwie\u017co utworzonej Polskiej Akademii Literatury, kt\u00f3re zajmowa\u0142 do ko\u0144ca jej istnienia w 1939 r. Politycznie by\u0142 reprezentantem lewego skrzyd\u0142a sanacji. (Przyp. Redakcji Xportalu) <\/p>\n
\n<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/b>Stanis\u0142aw Mackiewicz, Ksi\u0105\u017cka moich rozczarowa\u0144<\/i>, Warszawa 1939, s. 376-377.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od Redakcji: W galerii fetysz\u00f3w \u015brodowisk prawicowych i narodowych w Polsce poczesne miejsce zajmuje teoria cywilizacji prof. Feliksa Konecznego (1862-1949), do kt\u00f3rej \u015brodowiska te nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,29,26,12],"tags":[206,454,492,533],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-Pc","jetpack-related-posts":[{"id":28408,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=28408","url_meta":{"origin":3174,"position":0},"title":"Adam Danek: Nacjonali\u015bci powinni broni\u0107 Europy. Wywiad dla portalu „Trzecia Droga”","date":"12 lutego 2017","format":false,"excerpt":"Redaktor Xportalu dr Adam Danek udzieli\u0142 odpowiedzi w ankiecie portalu \"Trzecia Droga\". Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z ca\u0142o\u015bci\u0105 ankiety pod niniejszym linkiem,\u00a0za\u015b poni\u017cej prezentujemy odpowiedzi dra Danka.\u00a0 1. Czy Cywilizacja Zachodu powinna by\u0107 traktowana jako model \u017cycia spo\u0142ecznego, kt\u00f3rego powinni broni\u0107 nacjonali\u015bci? Na tak sformu\u0142owane pytanie o tyle trudno odpowiedzie\u0107,\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5087,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5087","url_meta":{"origin":3174,"position":1},"title":"Adam Danek: Pielgrzymka przez Czerwone Wrota","date":"31 maja 2012","format":false,"excerpt":"Pan prof. Jacek Bartyzel, prezes Klubu Konserwatywnego w \u0141odzi, a niew\u0105tpliwy intelektualny przyw\u00f3dca polskiego ruchu monarchistycznego w og\u00f3le, opublikowa\u0142 niedawno w katolickiej prasie artyku\u0142 pt. \u201ePokusa \u00bbtradycjonalistycznego\u00ab nihilizmu\u201d (1). Artyku\u0142 ten opisuje krytycznie pewien \u201ebardzo wyrazisty nurt m\u0142odych autor\u00f3w przyznaj\u0105cych si\u0119 do tradycjonalizmu, i to w bardzo radykalnej, bezkompromisowej, nieprzejednanej\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":34012,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34012","url_meta":{"origin":3174,"position":2},"title":"Ronald Lasecki: Cywilizacja \u0142aci\u0144ska \u2013 wariant orientalny","date":"31 lipca 2018","format":false,"excerpt":"W autodeklaracjach ideowych polskich \u015brodowisk konserwatywnych bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 odwo\u0142anie do cywilizacji \u0142aci\u0144skiej. Rozumie si\u0119 j\u0105 bardzo cz\u0119sto przez pryzmat kontrowersyjnej i krytykowanej teorii cywilizacji Feliksa Konecznego. Postrzegana jest wi\u0119c jako niezr\u00f3\u017cnicowany wewn\u0119trznie i niezmienny w czasie monolit. Jej krynic\u0105 i najwa\u017cniejszym o\u015brodkiem mia\u0142by by\u0107 Rzym i katolickie kraje\u2026","rel":"","context":"In "Kultura"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Step.jpg?fit=800%2C416&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21351,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21351","url_meta":{"origin":3174,"position":3},"title":"Feliks Koneczny: Si\u0142a mongolskiego imperium","date":"23 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Wyznawcy popularnej w\u015br\u00f3d polskiej prawicy historiozofii Feliksa Konecznego zwykli upatrywa\u0107 najwi\u0119ksze z\u0142o tego \u015bwiata w \u201ecywilizacji tura\u0144skiej\u201d, stworzonej w \u015bredniowieczu przez Mongo\u0142\u00f3w, a w historii nowo\u017cytnej reprezentowanej przez Rosj\u0119 (oraz Pi\u0142sudskiego i pi\u0142sudczyk\u00f3w). Maj\u0105c to na uwadze, przypominamy poni\u017cej pochwa\u0142\u0119 mongolskiego imperializmu autorstwa\u2026 samego Konecznego. Przytoczony fragment jego\u2026","rel":"","context":"In "Historia"","img":{"alt_text":"10014835975_7e43ae373f_b","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/10014835975_7e43ae373f_b-1024x680.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24499,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=24499","url_meta":{"origin":3174,"position":4},"title":"Ks. Dwight Longenecker: Poga\u0144ski katolicyzm?","date":"15 lutego 2016","format":false,"excerpt":"Katolicy s\u0105 cz\u0119sto oskar\u017cani przez ewangelikalnych chrze\u015bcijan o \u201epoga\u0144stwo\u201d. Maj\u0105 na my\u015bli to, \u017ce wierz\u0105, i\u017c skoro katolicyzm sta\u0142 si\u0119 religi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 w 313 r.*, wi\u0119c po prostu czerpa\u0142 z otaczaj\u0105cej go kultury poga\u0144skiej, tote\u017c katolicyzm jest poga\u0144ski. Istnieje wiele przyk\u0142ad\u00f3w: Bo\u017ce Narodzenie jest podobno poga\u0144skim \u015bwi\u0119tem przesilenia zimowego przej\u0119tym\u2026","rel":"","context":"In "Publicystyka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Antoni_Wielki_i_centaur.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7943,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7943","url_meta":{"origin":3174,"position":5},"title":"Adam Danek: Katolicyzm a racjonalizm","date":"2 marca 2013","format":false,"excerpt":"Nazywa si\u0119 \u201eracjonalizmem\u201d postaw\u0119 intelektualn\u0105, kt\u00f3ra za racjonalne uwa\u017ca jedynie to, co sprzyja naszemu fizycznemu dobrobytowi.\u00a0 Trzy fa\u0142szywe kroki Ko\u015bcio\u0142a to: arystotelizm, jezuityzm, komisja biblijna.\u00a0 Nicol\u00e1s G\u00f3mez D\u00e1vila \u00a0 Niedawno pewien publicysta, kt\u00f3ry w swoim mniemaniu broni wiary katolickiej i konserwatyzmu \u2013 przy czym za wyk\u0142adni\u0119 autentyczn\u0105 wiary katolickiej i\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3174\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}