{"id":3361,"date":"2012-03-11T13:24:40","date_gmt":"2012-03-11T13:24:40","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.alk.pl\/?p=3361"},"modified":"2012-03-11T13:24:40","modified_gmt":"2012-03-11T13:24:40","slug":"adam-danek-stare-idee-leonarda-cohena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=3361","title":{"rendered":"Adam Danek: Stare idee Leonarda Cohena"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">&#8222;<em>Pog\u0142oski o mojej \u015bmierci s\u0105 zdecydowanie przesadzone.<\/em>\u201d \u2013 znane, dowcipne powiedzenie kompozytora Gioacchina Rossiniego przychodzi na my\u015bl, kiedy bierze si\u0119 do r\u0119ki p\u0142yt\u0119 Leonarda Cohena \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d. Kanadyjski bard wyda\u0142 nowy album w wieku, bagatela, 78 lat. Od ukazania si\u0119 poprzedniego, \u201e<em>Dear Heather<\/em>\u201d, up\u0142yn\u0119\u0142o lat osiem. Sam ten fakt u\u015bwiadamia, \u017ce mamy tu do czynienia ze zjawiskiem odosobnionym w \u015bwiecie zdominowanym przez pseudo-muzyk\u0119 komercyjnych cha\u0142turnik\u00f3w, wypluwaj\u0105cych co rok kolejne p\u0142yty pod dyktando biznesplanu wytw\u00f3rni.<br \/>\nPod wzgl\u0119dem muzycznym \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d to album niezmiernie stylowy, chcia\u0142oby si\u0119 rzec: staro\u015bwiecki \u2013 tak jak i jego autor. T\u0142o instrumentalne, jak zawsze u Cohena, jest wyciszone, ale wysmakowane, odznacza si\u0119 delikatn\u0105 i precyzyjn\u0105 kompozycj\u0105. Nak\u0142ada si\u0119 na nie charakterystyczny g\u0142os artysty, niski i mocny, rozbrzmiewaj\u0105cy czasem powy\u017cej, a czasem poni\u017cej granicy melorecytacji. Ca\u0142o\u015b\u0107 ma skupiony nastr\u00f3j, wr\u0119cz medytacyjny. Neoromantyczni poeci ho\u0142dowali teorii pokrewie\u0144stwa (korespondencji) d\u017awi\u0119k\u00f3w i barw. Nawi\u0105zuj\u0105cy w swoim pisarstwie do neoromantyk\u00f3w Ernst J\u00fcnger, jak zapewnia nas w genialnym tomie prozy poetyckiej \u201e<em>Awanturnicze serce<\/em>\u201d, potrafi\u0142 niekiedy s\u0142ysze\u0107 kolory. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tych uj\u0119\u0107 artystycznych, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce d\u017awi\u0119ki na nowym albumie Cohena <em>wygl\u0105daj\u0105<\/em> jak smugi, powoli rozwijaj\u0105ce si\u0119 i rozp\u0142ywaj\u0105ce w powietrzu (a ca\u0142y album uk\u0142ada si\u0119 w obraz, zawieszony gdzie\u015b mi\u0119dzy zamglonymi wizjami \u015bwiata Williama Turnera a miejskimi pejza\u017cami samotno\u015bci Edwarda Hoppera). Przywodz\u0105 na my\u015bl smu\u017cki dymu z papierosa dogorywaj\u0105cego w popielniczce, smu\u017cki pary unosz\u0105cej si\u0119 z fili\u017canki gor\u0105cej kawy czy herbaty, ustawionych na blacie sto\u0142u w odleg\u0142ym k\u0105cie pustawej kafejki, przy kt\u00f3rym siedzi w pojedynk\u0119 zamy\u015blony nieweso\u0142o poeta. W kolorystyce \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d rzuca si\u0119 w oczy czer\u0144, du\u017co czerni \u2013 chyba wi\u0119cej, ni\u017c na kt\u00f3rymkolwiek z wcze\u015bniejszych album\u00f3w odzianego na czarno Kanadyjczyka.<br \/>\nNo w\u0142a\u015bnie: poeta. Wiele tak zwanych \u201egwiazd\u201d wsp\u00f3\u0142czesnej (pseudo-)muzyki osobi\u015bcie pisze sobie teksty utwor\u00f3w, w wyniku czego powstaje wiele idiotycznych tekst\u00f3w, poniewa\u017c kwalifikacje tw\u00f3rcze wykreowanych przez marketing \u201egwiazd\u201d s\u0105 z regu\u0142y \u017cadne. Pracodawcy innych \u201egwiazd\u201d zatrudniaj\u0105 tzw. tek\u015bciarzy \u2013 rzekomych zawodowc\u00f3w od pisania, kt\u00f3rzy na og\u00f3\u0142 nie reprezentuj\u0105 wcale wy\u017cszego poziomu. Leonard Cohen jawi si\u0119 na tym tle jako chodz\u0105cy zabytek: sam sobie pisze teksty, ale jest autentycznym poet\u0105, czynnym tw\u00f3rczo od ponad p\u00f3\u0142 wieku. Jego pierwszy tom poezji, zatytu\u0142owany \u201e<em>Let Us Compare Mythologies<\/em>\u201d, ukaza\u0142 si\u0119 drukiem w 1956 r., a wi\u0119c dobre kilka epok temu.<br \/>\nAlbum \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d stanowi zbi\u00f3r studi\u00f3w na temat nienowy ani w poezji, ani w tw\u00f3rczo\u015bci Cohena: traktuje o tajemnicach z\u0142o\u017conych wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy Erosem a Tanatosem. Jak wiersze Charlesa Baudelaire\u2019a czy niezapomniany (albo raczej zapomniany) tom poetycki \u201e<em>Srebrne i czarne<\/em>\u201d Jana Lechonia. Ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce temat to stary i wielokrotnie podejmowany przez elit\u0119 Parnasu, nie nadaje si\u0119 dla byle kogo. Zbyt trudno w nim o refleksj\u0119, zbyt \u0142atwo zepsu\u0107 go bana\u0142em lub kiczem. W stosunku do wcze\u015bniejszych album\u00f3w Cohena w najnowszym z nich daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 nasilenie motyw\u00f3w zmierzchu, przemijania, schy\u0142ku \u017cycia, z pewno\u015bci\u0105 nie bez zwi\u0105zku z s\u0119dziwym wiekiem barda. Przez wersy utwor\u00f3w nierzadko przeziera melancholijny fatalizm rodem z tradycji Wschodu, jak w s\u0142ynnych perskich <em>Rubajjatach<\/em> Omara Chajjama, napisanych w \u015bredniowieczu, a odkrytych przez europejskich dekadent\u00f3w w okresie <em>fin de si\u00e9cle<\/em>. Inspiracje perskie s\u0105 zreszt\u0105 obecne w poezji Cohena od bardzo dawna (by przywo\u0142a\u0107 tylko ballady z albumu \u201e<em>Recent Songs<\/em>\u201d z 1979 r.), co za\u015b do wp\u0142yw\u00f3w Wschodu, do\u015b\u0107 wspomnie\u0107 ordynacj\u0119 artysty na buddyjskiego mnicha w klasztorze zen na g\u00f3rze Baldy. Tak wi\u0119c jego nowa p\u0142yta to niespieszna przechadzka w krain\u0119 cieni, kt\u00f3re k\u0142ad\u0105 si\u0119 na \u017cyciu ludzi, krzy\u017cuj\u0105c ich plany i nadzieje, mrocznych duchowych \u017cywio\u0142\u00f3w, wykonuj\u0105cych swoj\u0105 kreci\u0105, podziemn\u0105 robot\u0119 bezg\u0142o\u015bnie, dop\u00f3ki nie dosi\u0119gn\u0105 nas jej efekty. Z fatalizmem przeplata si\u0119 w filozoficznej tkance \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d specyficzny stoicyzm \u2013 stoicyzm cz\u0142owieka dostatecznie starego, by wreszcie ogarn\u0105\u0107 wszystkie swoje dawne nami\u0119tno\u015bci, walki, pora\u017cki i g\u0142upstwa zdystansowanym spojrzeniem z g\u00f3ry. Liryka postarza\u0142ego, emerytowanego dekadenta. Lecz, co zaskakuj\u0105ce, gdzieniegdzie przez ten ciemny k\u0142\u0105b my\u015bli prze\u015bwiecaj\u0105 promyki eschatologicznej nadziei \u2013 zupe\u0142nie obcej tradycji azjanicznej czy stoickiej, bo jakby\u2026 chrze\u015bcija\u0144skiej. Ale tu \u017cadnych podpowiedzi; kto chce, niech sam ich poszuka.<br \/>\nPodsumowuj\u0105c, trzeba uzna\u0107 tytu\u0142 nowej p\u0142yty Leonarda Cohena za nader trafny. Dostajemy na niej rzeczywi\u015bcie stare idee, ale idee generalnie przypominaj\u0105 raczej tradycyjne trunki \u2013 im starsze, tym lepsze \u2013 ni\u017c narkotyki z chemicznego laboratorium, szybk\u0105 i osza\u0142amiaj\u0105c\u0105 rozrywk\u0119 dla bananowej m\u0142odzie\u017cy. Z punktu widzenia tej ostatniej album \u201e<em>Old Ideas<\/em>\u201d jest archaiczny do tego stopnia, \u017ce ci\u0119\u017cko uwierzy\u0107 w jego pojawienie si\u0119 w roku 2012. I bardzo dobrze. Przez truch\u0142o naszej kultury musz\u0105 od czasu do czasu przebiega\u0107 jakie\u015b utajone impulsy, skoro podobne dzie\u0142o wci\u0105\u017c mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w dzisiejszym pajdokratycznym \u015bwiecie. Osobi\u015bcie licz\u0119 po cichu, \u017ce Cohen sp\u0119dzi jeszcze troch\u0119 czasu na tym padole wygnania. I po osiemdziesi\u0105tce wyda kolejn\u0105, r\u00f3wnie dopracowan\u0105 p\u0142yt\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Adam Danek<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"http:\/\/xportal.alk.pl\/?attachment_id=3362\" rel=\"attachment wp-att-3362\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-3362\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.alk.pl\/wp-content\/uploads\/\/2012\/03\/Leonard_Cohen_Old_Ideas_2012-294x300.jpg?resize=294%2C300\" alt=\"\" width=\"294\" height=\"300\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Leonard Cohen, <em>Old Ideas<\/em>, Sony Music Entertainment, 2012.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Pog\u0142oski o mojej \u015bmierci s\u0105 zdecydowanie przesadzone.\u201d \u2013 znane, dowcipne powiedzenie kompozytora Gioacchina Rossiniego przychodzi na my\u015bl, kiedy bierze si\u0119 do r\u0119ki p\u0142yt\u0119 Leonarda Cohena [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3366,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6,26,27],"tags":[218,35,193,224,490,600,794],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-Sd","jetpack-related-posts":[{"id":22519,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22519","url_meta":{"origin":3361,"position":0},"title":"Henryk Wro\u0144ski: Niech przyjd\u0105","date":"9 wrze\u015bnia 2015","format":false,"excerpt":"\"W\u0142ochy pod rz\u0105dami Borgi\u00f3w \u2013 wojna, przelew krwi i k\u0142\u0119bowisko intryg, a wyprodukowali renesans, Leonarda i Micha\u0142a Anio\u0142a. A Szwajcaria? 500 lat pokoju i demokracji i co maj\u0105? Zegar z kuku\u0142k\u0105.\" Orson Welles w filmie \u201eTrzeci cz\u0142owiek\u201d Nadchodz\u0105 barbarzy\u0144cy! Wr\u00f3g w granicach! Nowa w\u0119dr\u00f3wka lud\u00f3w! Europa jest zagro\u017cona! Od jakiego\u015b\u2026","rel":"","context":"In &quot;Polityka&quot;","img":{"alt_text":"12001096_870477826320761_6788804003053939277_o","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/12001096_870477826320761_6788804003053939277_o-1024x554.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31003,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31003","url_meta":{"origin":3361,"position":1},"title":"Polska: Czystka w ABW","date":"28 wrze\u015bnia 2017","format":false,"excerpt":"W\u0142a\u015bnie dokonuje si\u0119 wielka reorganizacja Agencji Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego. Formalnej likwidacji poddano wi\u0119kszo\u015b\u0107 delegatur w\u00a0kraju, przekszta\u0142caj\u0105c je w\u00a0wydzia\u0142y zamiejscowe - informuj\u0105 na \u0142amach \"Rzeczpospolitej\" Izabela Kacprzak i\u00a0Gra\u017cyna Zawadka. Reforma wywo\u0142uje du\u017co obaw w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w ABW. Jak twierdzi wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w \"Rzeczpospolitej\", celem jest zwolnienie funkcjonariuszy, dla kt\u00f3rych nie ma miejsca pod nowymi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/958420-zatrzymanie-przez-abw-bylego-ministra.jpg?fit=900%2C609&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13765,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13765","url_meta":{"origin":3361,"position":2},"title":"Jemen: O niepodleg\u0142e Po\u0142udnie","date":"28 kwietnia 2014","format":false,"excerpt":"Tysi\u0105ce os\u00f3b wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w manifestacji poparcia dla niepodleg\u0142o\u015bci Jemenu Po\u0142udniowego\u00a0kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w niedziel\u0119 w mie\u015bcie Mukalla. Podobny protest odby\u0142 si\u0119 tak\u017ce w Adenie - dawnej stolicy\u00a0Jemenu Po\u0142udniowego. Demonstracje zorganizowa\u0142 separatystyczny Ruch Po\u0142udnia. Wed\u0142ug jego dzia\u0142aczy, celem by\u0142o przekazanie \u015bwiatu, \u017ce Jemen Po\u0142udniowy znajduje si\u0119 pod okupacj\u0105. Jemen Po\u0142udniowy\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/752f4ead97a9e8fc368b24cb44e36734eabca286.jpg?fit=768%2C511&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30542,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30542","url_meta":{"origin":3361,"position":3},"title":"Malta: Pot\u0119\u017cne ostrze\u017cenie dla Ko\u015bcio\u0142a","date":"29 sierpnia 2017","format":false,"excerpt":"Do osobliwego zdarzenia dosz\u0142o w ko\u015bciele franciszkan\u00f3w pod wezwaniem Matki Jezusa, kt\u00f3ry jest jednym z najstarszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na wyspie. Kiedy w \u015brod\u0119 rano zakonnicy otworzyli go, aby odprawi\u0107 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na o\u0142tarz zawali\u0142 si\u0119 dach. Zdaniem niekt\u00f3rych obserwator\u00f3w jest to znak, symbol sytuacji Ko\u015bcio\u0142a na Malcie. Jeszcze\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/wire-1189697-1503490656-613_634x423.jpg?fit=634%2C423&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32000,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32000","url_meta":{"origin":3361,"position":4},"title":"Polska: Aborcjonistki k\u0142ami\u0105 za szekle","date":"6 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"Jak podaje na swojej stronie internetowej Go\u015b\u0107 Niedzielny, Komitet Inicjatywy Ustawodawczej Ratujmy Kobiety m\u00f3g\u0142 znacznie zani\u017cy\u0107 wyniki zbi\u00f3rki podpis\u00f3w pod legalizacj\u0105 dzieciob\u00f3jstwa w Polsce. Aborcjonistki, pod koniec swojej zbi\u00f3rki og\u0142asza\u0142y publicznie, \u017ce uda\u0142o im zebra\u0107 si\u0119 prawie p\u00f3\u0142 miliona podpis\u00f3w. Do ca\u0142kiem innych rezultat\u00f3w mo\u017cna doj\u015b\u0107, dokonuj\u0105c samodzielnych oblicze\u0144 na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/69456138771506999600.jpg?fit=750%2C500&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15399,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=15399","url_meta":{"origin":3361,"position":5},"title":"Polska: Dobrodziejstwa \u201ewolnej gospodarki\u201d","date":"26 lipca 2014","format":false,"excerpt":"Tomasz Pi\u0105tek, autor czytade\u0142 dla wielkomiejskich (\u0107wier\u0107)inteligent\u00f3w oraz publicysta lewicowych szmat\u0142awc\u00f3w (\u201eGazeta Wyborcza\u201d, \u201ePolityka\u201d, \u201eKrytyka Polityczna\u201d), udzieli\u0142 wywiadu portalowi Interia, w kt\u00f3rym zaskakuj\u0105co trafnie podsumowa\u0142 spo\u0142eczne skutki dzia\u0142ania liberalnego kapitalizmu, opartego na wy\u0142\u0105czeniu interwencji pa\u0144stwa \u2013 zar\u00f3wno na szczeblu krajowym, jak i mi\u0119dzynarodowym. Poni\u017cej najciekawsze fragmenty wywiadu: \u2013 Kiedy mieszka\u0142em\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/tumblr_m35qpfGfps1qjfu0ho1_1280.jpg?fit=548%2C354&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}