{"id":33825,"date":"2018-06-14T15:54:22","date_gmt":"2018-06-14T13:54:22","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=33825"},"modified":"2018-06-14T15:54:22","modified_gmt":"2018-06-14T13:54:22","slug":"ronald-lasecki-rewolucja-nikaraguanska-i-jej-kryzys","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=33825","title":{"rendered":"Ronald Lasecki: Rewolucja Nikaragua\u0144ska i jej kryzys"},"content":{"rendered":"

Rozpocz\u0119te w listopadzie 2015 r. rz\u0105dy PiS ugruntowa\u0142y status naszego kraju jako politycznego i wojskowego protektoratu USA. Na sytuacj\u0119 t\u0119 pracowa\u0142y oczywi\u015bcie wszystkie poprzednie rz\u0105dy III RP, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem rz\u0105du Jana Olszewskiego (grudzie\u0144 1991-lipiec 1992), kt\u00f3rego minister obrony Jan Parys wprowadzi\u0142 Polsk\u0119 do Rady Wsp\u00f3\u0142pracy P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiej (NACC) i z poparciem \u00f3wczesnego ministra spraw zagranicznych Krzysztofa Skubiszewskiego mno\u017cy\u0142 proatlantyckie wypowiedzi (tzw. \u201edoktryna Parysa\u201d), zwie\u0144czone w maju 1992 r. deklaracj\u0105 K. Skubiszewskiego na praskim szczycie Tr\u00f3jk\u0105ta Wyszehradzkiego i dwa dni p\u00f3\u017aniejszym przem\u00f3wieniem sejmowym, w kt\u00f3rych polski minister otwarcie zapowiedzia\u0142 d\u0105\u017cenie do w\u0142\u0105czenia naszego kraju do NATO. <\/span><\/p>\n

Kolonialna de facto zale\u017cno\u015b\u0107 Polski od Waszyngtonu i wys\u0142ugiwanie si\u0119 polskich w\u0142adz i elity Stanom Zjednoczonym AP przek\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na swoist\u0105 blokad\u0119 informacyjn\u0105 w naszym kraju. Nar\u00f3d nie jest rzetelnie informowany o wszystkich tych wydarzeniach, kt\u00f3re mog\u0142yby zak\u0142\u00f3ci\u0107 obraz \u015bwiata, w kt\u00f3rym rol\u0119 pozytywnych bohater\u00f3w odgrywaj\u0105 Amerykanie i ich polityczni lokaje, za\u015b wszelkiemu z\u0142u winne s\u0105 si\u0142y naznaczone przez blok ameryka\u0144ski na wrog\u00f3w. I tak na przyk\u0142ad, opisuj\u0105c wizyt\u0119 prezydenta Andrzeja Dudy w USA w dniach 16-20 maja br. \u015brodki masowego przekazu ani komentatorzy nie poinformowali, \u017ce w swoim przem\u00f3wieniu 17. maja na forum RB ONZ, prezydent w\u015br\u00f3d przypadk\u00f3w \u0142amania prawa mi\u0119dzynarodowego skrz\u0119tnie pomin\u0105\u0142 masakr\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w przez Izrael (121 zabitych, 13 000 rannych) w czasie pokojowych protest\u00f3w palesty\u0144skich rozpocz\u0119tych w ko\u0144cu marca. W polskiej infosferze trudno te\u017c natkn\u0105\u0107 si\u0119 na jakiekolwiek informacje na temat haniebnego wstrzymania si\u0119 przez Polsk\u0119 od g\u0142osu nad rezolucj\u0105 Kuwejtu w sprawie ochrony palesty\u0144skich cywil\u00f3w g\u0142osowan\u0105 przez RB ONZ 1. czerwca br. <\/span><\/p>\n

Podobn\u0105, w zasadzie ca\u0142kowit\u0105 i szczeln\u0105 blokad\u0105 informacyjn\u0105 obj\u0119te s\u0105 obecne wydarzenia w Nikaragui, gdzie niepodleg\u0142o\u015bciowy rz\u0105d Sandinistowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego (FSLN) pod przyw\u00f3dztwem Daniela Ortegi (ur. 1945) walczy o przetrwanie ze sponsorowan\u0105 przez USA neoliberaln\u0105 rewolucj\u0105. Informacje na temat wydarze\u0144 w Nikaragui publikuj\u0105 jedynie liberalna \u201eGazeta Wyborcza\u201d oraz polskoj\u0119zyczna stacja ameryka\u0144ska TVN24. Spr\u00f3bujmy wype\u0142ni\u0107 zatem t\u0119 luk\u0119 i przybli\u017cy\u0107 naszym czytelnikom kryzys nikaragua\u0144ski. <\/span><\/p>\n

Zgodnie ze scenariuszem znanym mi\u0119dzy innymi z Syrii w roku 2011 i Ukrainy w roku 2013 (ale te\u017c z Polski w 1980 r.) pocz\u0105tek niepokojom da\u0142 pokojowy protest emeryt\u00f3w domagaj\u0105cych si\u0119 podwy\u017cek w czerwcu 2013 r. Do demonstrant\u00f3w szybko do\u0142\u0105czy\u0142a jednak zwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 przez portale spo\u0142eczno\u015bciowe wielkomiejska m\u0142odzie\u017c i studenci. Dosz\u0142o do pierwszych star\u0107 ulicznych z cz\u0142onkami M\u0142odzie\u017cy Sandinistowskiej (Juventud Sandinista<\/i>). Sytuacja uspokoi\u0142a si\u0119 po tym gdy prezydent D. Ortega przyzna\u0142 emerytom podwy\u017cki kt\u00f3rych si\u0119 domagali.<\/span><\/p>\n

Geopolityka jako przekle\u0144stwo i szansa<\/b><\/span><\/p>\n

Niepokoje w Nikaragui rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w tym samym miesi\u0105cu, gdy Zgromadzenie Narodowe tego pa\u0144stwa zaakceptowa\u0142o 50-letni\u0105 koncesj\u0119 na budow\u0119 kana\u0142u maj\u0105cego po\u0142\u0105czy\u0107 Ocean Spokojny z Morzem Karaibskim dla chi\u0144skiej Hongkongia\u0144skiej Kompanii Inwestycyjnej Rozwoju Kana\u0142u Nikaragua\u0144skiego (Grupa HKND) kierowanej przez milionera Weng Jinga (ur. 1972), z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przed\u0142u\u017cenia jej na kolejne 50 lat w przypadku uruchomienia kana\u0142u. Kana\u0142 mia\u0142 opiera\u0107 si\u0119 na rzece San Juan i Jeziorze Nikaragua\u0144skim. <\/span><\/p>\n

Jego wybudowanie by\u0142oby przewrotem geopolitycznym, gdy\u017c stanowi\u0142by on tras\u0119 transportu morskiego alternatywn\u0105 wobec Kana\u0142u Panamskiego kontrolowanego przez USA i trasy wok\u00f3\u0142 Przyl\u0105dka Horn kontrolowanej przez UK (bazy na silnie zmilitaryzowanych po 1983 r. Falklandach). Ekonomiczna kontrola nad kana\u0142em nikaragua\u0144skim znajdowa\u0142a by si\u0119 w r\u0119kach Chin. Pod wzgl\u0119dem strategicznym kana\u0142 i szlak morski prowadz\u0105cy od jego wschodniego uj\u015bcia na Atlantyk znajdowa\u0142by si\u0119 w strefie podlegaj\u0105cej kontroli lub oddzia\u0142ywaniu Nikaragui i Kuby \u2013 pa\u0144stw sprzymierzonych w ramach Boliwaria\u0144skiego Sojuszu dla Lud\u00f3w Naszej Ameryki (ALBA), w obydwu przypadkach socjalistycznych i d\u0105\u017c\u0105cych do ekonomicznej i geopolitycznej emancypacji spod panowania neoliberalnych i kapitalistycznych USA. <\/span><\/p>\n

Prezydent D. Ortega przewidywa\u0142 \u017ce budowa kana\u0142u pozwoli dope\u0142ni\u0107 Rewolucj\u0119 Nikaragua\u0144sk\u0105 i przyniesie 250 tys. nowych miejsc pracy oraz pozwoli krajowi wyj\u015b\u0107 z ub\u00f3stwa. Ch\u0119\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy przy realizacji projektu zg\u0142osi\u0142a w 2014 r. r\u00f3wnie\u017c Rosja, uzasadniaj\u0105c to swoim interesem geostrategicznym w postaci budowy \u015bwiata policentrycznego. Na przeszkodzie stan\u0119\u0142y trudne dla obserwatora z zewn\u0105trz do jednoznacznego zidentyfikowania i rozszyfrowania machinacje finansowe. Zastrze\u017cenia wobec projektu zg\u0142osi\u0142a na przyk\u0142ad Chi\u0144ska Kompania In\u017cynierii Portowej (CHEC), za\u015b w 2015 r. ameryka\u0144ska agencja informacyjna Bloomberg zacz\u0119\u0142a rozpowszechnia\u0107 oskar\u017cenia, \u017ce ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie mia\u0142oby jedynie s\u0142u\u017cy\u0107 grabie\u017cy ziemi przez D. Orteg\u0119 i uzale\u017cnieniu przez niego w ten spos\u00f3b od siebie przysz\u0142ych wyborc\u00f3w. Podejrzewa\u0107 mo\u017cna, \u017ce projektowi przeciwdzia\u0142a\u0107 postanowi\u0142a ze\u015brodkowana w USA kapitalistyczna mi\u0119dzynarod\u00f3wka, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zana jest r\u00f3wnie\u017c jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 chi\u0144skiej elity polityczno-gospodarczej. <\/span><\/p>\n

Doniesienia Bloomberga podsyci\u0107 zapewne mia\u0142y niepokoje w\u015br\u00f3d nikaragua\u0144skich ch\u0142op\u00f3w obawiaj\u0105cych si\u0119 wyw\u0142aszczenia przez HKND. Pozew w tej sprawie zosta\u0142 ostatecznie oddalony przez S\u0105d Konstytucyjny Nikaragui a zmiana konstytucji pa\u0144stwa pozwoli\u0142a na wy\u0142\u0105czenie HKND spod dalszych pozw\u00f3w. Obawy rozwia\u0142 w ko\u0144cu sam Weng Jing, deklaruj\u0105c \u017ce HKND p\u0142aci\u0107 b\u0119dzie za nabywan\u0105 ziemi\u0119 ceny rynkowe. Wysiedlenia mia\u0142y obj\u0105\u0107 pas 5 km. po ka\u017cdej stronie projektowanego kana\u0142u i bezpo\u015brednio lub po\u015brednio dotkn\u0105\u0107 ok. 30 tys. ludzi. Napi\u0119cie na tym tle stara\u0142a si\u0119 podsyca\u0107 brytyjska firma Environmental Impact Assesment (ERM), kt\u00f3ra twierdzi\u0142a \u017ce konieczne s\u0105 w tej sprawie dalsze konsultacje spo\u0142eczne, i oskar\u017ca\u0142a w\u0142adze Nikaragui o ich zaniechanie.<\/span><\/p>\n

Kres projektowi po\u0142o\u017cy\u0142 atak finansowy na gie\u0142dy chi\u0144skie z czerwca 2015 \u2013 lutego 2016. Ponownie, trudno wskaza\u0107 jednoznaczne tropy w nieprzenikliwym i wyj\u0105tkowo zawik\u0142anym \u015bwiecie mi\u0119dzynarodowych finans\u00f3w i \u0142\u0105cz\u0105cych poszczeg\u00f3lne jego cz\u0119\u015bci zale\u017cno\u015bciach. Mo\u017cemy jedynie z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zidentyfikowa\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wnym przegranym ataku by\u0142 Weng Jing, kt\u00f3ry straci\u0142 ponad 80% swoich aktyw\u00f3w finansowych i znacznie podupad\u0142 na zdrowiu. Biura HKND w Nikaragui zosta\u0142y ostatecznie zamkni\u0119te w kwietniu 2018 roku, cho\u0107 projekt nie zosta\u0142 formalnie anulowany przez Managu\u0119. Niew\u0105tpliwym zwyci\u0119zc\u0105 okazali si\u0119 Anglosasi, kt\u00f3rzy zachowali strategiczn\u0105 i kapita\u0142ow\u0105 kontrol\u0119 nad transportem morskim Atlantyk-Pacyfik, za\u015b dora\u017anym zwyci\u0119zc\u0105 ekonomicznym by\u0142a CHEC opowiadaj\u0105ca si\u0119 za przekierowaniem inwestycji na Kana\u0142 Panamski. W sensie geopolitycznym si\u0142y globalistyczne zwyci\u0119\u017cy\u0142y wi\u0119c nad rzecznikami policentryzmu i to\u017csamo\u015bci.<\/span><\/p>\n

O geopolitycznym znaczeniu Nikaragui \u015bwiadczy fakt, \u017ce rywalizacja o wp\u0142ywy geopolityczne w tym pa\u0144stwie i projekty budowy przez nie drogi morskiej \u0142\u0105cz\u0105cej dwa oceany wyst\u0119powa\u0142y ju\u017c w XIX w. Projekty takie wysun\u0105\u0142 ju\u017c w czasie swojej podr\u00f3\u017cy po Ameryce \u015arodkowej w latach 1799-1804 pruski filozof romantyczny i przyrodnik Alexander von Humboldt (1769-1859), za nim za\u015b francuski socjalista Henri hrabia de Saint-Simon (1760-1825). W 1850 r. rywalizuj\u0105ce o kapita\u0142ow\u0105 dominacj\u0119 w regionie latynoameryka\u0144skim UK i USA podpisa\u0142y umow\u0119 Clayton-Bulwer daj\u0105c\u0105 im r\u00f3wne prawa do budowy kana\u0142u. Po wojnie secesyjnej, w 1867 r. USA podpisa\u0142y z Nikaragu\u0105 uk\u0142ad o budowie kana\u0142u, ameryka\u0144ski Senat odm\u00f3wi\u0142 jednak jego ratyfikacji. W 1876 r. powo\u0142ana przez ameryka\u0144skiego prezydenta Ulissesa Granta specjalna komisja rekomendowa\u0142a Nikaragu\u0119 jako miejsce przekopania kana\u0142u. <\/span><\/p>\n

Po podpisaniu w 1901 r. z UK uk\u0142adu Hay-Pancoufe daj\u0105cego ju\u017c wy\u0142\u0105czne prawa do kana\u0142u Waszyngtonowi, tras\u0119 nikaragua\u0144sk\u0105 kosztem panamskiej rekomendowa\u0142y w\u0142adzom USA trzy kolejno powo\u0142ywane komisje. O ostatecznym wyborze Panamy w czerwcu 1902 r. zadecydowa\u0142y korzystniejsze warunki cenowe przedstawione przez francusk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 od kt\u00f3rej zamierzano odkupi\u0107 prawa do kana\u0142u, oraz wybuchy dw\u00f3ch kolejno wulkan\u00f3w w Nikaragui w pobli\u017cu planowanej trasy. Gdy prezes francuskiej sp\u00f3\u0142ki rozes\u0142a\u0142 ameryka\u0144skim senatorom znaczek pocztowy z dymi\u0105cym wulkanem wydany przez nikaragua\u0144sk\u0105 poczt\u0119, ci zadecydowali ostatecznie o wyborze trasy panamskiej. Pomimo tego jeszcze w sierpniu 1914 r. podpisany zosta\u0142 uk\u0142ad Bryan-Chamorro pomi\u0119dzy Waszyngtonem a Managu\u0105 daj\u0105cy USA wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 na ewentualn\u0105 budow\u0119 kana\u0142u w Nikaragui oraz oddaj\u0105cym im w dzier\u017caw\u0119 na 99 lat dwie wyspy u wybrze\u017cy Nikaragui i prawo utrzymywania bazy morskiej na wybrze\u017cu Zatoki Fonseca. Ameryka\u0144ski protektorat nad Nikaragu\u0105 utrzymywany by\u0142 od 1912 a\u017c do 1934 r. Zrozumia\u0142y jest zatem postkolonialny syndrom Nikaragua\u0144czyk\u00f3w wobec przygniataj\u0105cego ich przez ca\u0142e dekady jankeskiego molocha. <\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tki nikaragua\u0144skiego ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego<\/b><\/span><\/p>\n

Z ameryka\u0144skim protektoratem nad Nikaragu\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 inspiratora ruchu sandinistowskiego – <\/span>Augusto C\u00e9sara Sandino<\/span><\/em> (1895-1934). Nikaragua u progu XX w. rozdzierana by\u0142a przez konflikt konserwatyst\u00f3w (latyfundyst\u00f3w) i libera\u0142\u00f3w (klasy \u015bredniej). Ci pierwsi upatrywali swego protektora w Stanach Zjednoczonych AP, podczas gdy ci drudzy byli przeciwnikami polityki neokolonialnej i opowiadali si\u0119 za emancypacj\u0105 Nikaragui na gruncie nacjonalizmu oraz spo\u0142ecznej i gospodarczej modernizacji. W 1909 r. USA przy pomocy miejscowych konserwatyst\u00f3w zorganizowa\u0142o w dawnym brytyjskim porcie Bluefields w Moskitii (przy\u0142\u0105czonej do Nikaragui w 1894 r., UK odst\u0105pi\u0142o od swoich pretensji do tego terytorium w 1905 r.) rewolt\u0119 przeciwko liberalnemu prezydentowi (1893-1909) J<\/span>os\u00e9 Santosowi Zelayayi<\/span><\/em> L\u00f3pezowi (1853-1919), kt\u00f3ry zagra\u017ca\u0142 interesom Waszyngtonu w regionie, planuj\u0105c przekopanie kana\u0142u \u0142\u0105cz\u0105cego Pacyfik z Morzem Karaibskim.<\/span><\/p>\n

Rebelia, wsparta przez jednostki ameryka\u0144skiej piechoty morskiej wys\u0142ane do Bluefields, przynios\u0142a szybk\u0105 dymisj\u0119 Zelayi i wyniesienie do w\u0142adzy konserwatywnego klanu Chamorro, kt\u00f3rego przedstawiciele pe\u0142nili urz\u0105d prezydenta w latach 1916-1923. Nast\u0119pnie rz\u0105dy przesz\u0142y w r\u0119ce konkurencyjnej wobec rodziny Chamorro frakcji konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zawarli polityczne porozumienie z libera\u0142ami. Faktyczna w\u0142adza wci\u0105\u017c pozostawa\u0142a jednak w r\u0119kach Waszyngtonu, kt\u00f3rego wojska nadzorowa\u0142y proces wyborczy w 1924 r. W 1926 r. rodzina Chamorro zorganizowa\u0142a zamach stanu, kt\u00f3rego celem by\u0142o usuni\u0119cie libera\u0142\u00f3w z rz\u0105du. Ostatecznie stoj\u0105cy na czele przewrotu Emiliano Chamorro pod presj\u0105 USA zrezygnowa\u0142 z bezpo\u015bredniego sprawowania urz\u0119du prezydenckiego i pod patronatem Waszyngtonu w maju 1927 r. podpisa\u0142 w Tipitapie nowe porozumienie z libera\u0142ami. <\/span><\/p>\n

Porozumienia m\u00f3wi\u0105cego o zaprzestaniu przez libera\u0142\u00f3w walki zbrojnej i powo\u0142aniu pod parasolem USA oddzia\u0142\u00f3w Gwardii Narodowej (GN) nie zaakceptowa\u0142 jednak wspomniany A. C. Sandino. Na czele sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy i sze\u015bciuset uzbrojonych w maczety ch\u0142op\u00f3w wycofa\u0142 si\u0119 on w p\u00f3\u0142nocne zak\u0105tki kraju. W kolejnych latach, skutecznie rozszerza\u0142 stopniowo zasi\u0119g swojej dzia\u0142alno\u015bci, obejmuj\u0105c nim wreszcie ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105 i \u015brodkow\u0105 Nikaragu\u0119. Sandinowcy, wobec przyt\u0142aczaj\u0105cej materialnej przewagi przeciwnika, prowadzi\u0107 mogli jedynie wojn\u0119 szarpan\u0105. Jankesi, pomimo systematycznego u\u017cywania przeciw powsta\u0144com lotnictwa bombowego, przez kolejne lata nie byli w stanie pokona\u0107 powsta\u0144c\u00f3w. Wreszcie, zdecydowani wycofa\u0107 swoje wojska z Nikaragui i dokona\u0107 \u201enikaraguanizacji\u201d wojny, w listopadzie 1932 r. zorganizowali wybory, kt\u00f3re wygra\u0142 kandydat libera\u0142\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Zarazem, na czele GN postawiono Anastasio Somoz\u0119 (1896-1956). Mia\u0142 on romans z \u017con\u0105 \u00f3wczesnego ambasadora USA w Managui, czemu zawdzi\u0119cza\u0142 jej protekcj\u0119 i mianowanie na to stanowisko. A. C. Sandino zdecydowa\u0142 si\u0119 tymczasem na podpisanie 2 lutego 1933 r. porozumienia z rz\u0105dem, uznaj\u0105c \u017ce wycofanie si\u0119 jankes\u00f3w z kraju stanowi spe\u0142nienie jego niepodleg\u0142o\u015bciowego programu. Oddzia\u0142y sandinowc\u00f3w uleg\u0142y rozbrojeniu z wyj\u0105tkiem 100-osobowej osobistej gwardii A. C. Sandino. On sam jednak uzna\u0142 GN za cia\u0142o niekonstytucyjne i za\u017c\u0105da\u0142 wy\u0142\u0105czenia jej spod zale\u017cno\u015bci od USA, a podporz\u0105dkowanie prezydentowi Nikaragui. Zaproszony do Managui, 21 lutego podpisa\u0142 nowy uk\u0142ad z w\u0142adzami o podporz\u0105dkowaniu GN, w czasie powrotu z Pa\u0142acu Prezydenckiego zosta\u0142 jednak zdradziecko aresztowany i zamordowany przez Gwardzist\u00f3w. Nast\u0119pnie GN dokona\u0142a z zaskoczenia masakry rodzin sandinowc\u00f3w \u017cyj\u0105cych w za\u0142o\u017conej przez nich sp\u00f3\u0142dzielni rolniczej, a do 1937 r. spacyfikowa\u0142a ostatnie ogniska oporu partyzant\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Druga wojna o niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/span><\/b><\/p>\n

W 1936 r. A. Somoza zosta\u0142 z poparciem USA wybrany na prezydenta pa\u0144stwa, podporz\u0105dkowuj\u0105c sobie wcze\u015bniej ca\u0142kowicie Parti\u0119 Liberaln\u0105. Nikaragua do 1979 r. mia\u0142a pozosta\u0107 pod rz\u0105dami rodziny Somoz\u00f3w kontroluj\u0105cych w tym czasie w ca\u0142o\u015bci jej \u017cycie polityczne i gospodarcze. Pomimo niekiedy napi\u0119tych stosunk\u00f3w z waszyngto\u0144sk\u0105 metropoli\u0105, re\u017cym wspierany by\u0142 silnie przez Stany Zjednoczone i to temu poparciu zawdzi\u0119cza\u0142 tak d\u0142ugie trwanie. Gdy na przyk\u0142ad w przededniu Bo\u017cego Narodzenia 1972 r. Managu\u0119 nawiedzi\u0142y silne wstrz\u0105sy tektoniczne w wyniku kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 18 tys. os\u00f3b a krajowi zagrozi\u0142 chaos, Stany Zjednoczone zorganizowa\u0142y b\u0142yskawiczny przerzut swych oddzia\u0142\u00f3w ze Strefy Kana\u0142u Panamskiego i spacyfikowa\u0142y sytuacj\u0119. W tym samym roku zad\u0142u\u017cenie zewn\u0119trzne Nikaragui wynios\u0142o 1,2 mld dolar\u00f3w, gdy tymczasem maj\u0105tek klanu Somoz\u00f3w wart by\u0142 1 mld. dolar\u00f3w. Spis inwentaryzacyjny z 1977 r. wykaza\u0142 346 r. firm nale\u017c\u0105cych do klanu, kt\u00f3re obecne by\u0142y we wszystkich dos\u0142ownie dziedzinach gospodarki. <\/span><\/p>\n

Odrodzenie nikaragua\u0144skiego ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego datuje si\u0119 na lipiec 1961 r. gdy powsta\u0142 Sandinistowski Front Wyzwolenia Narodowego (FSLN). Jego tw\u00f3rcami byli dzia\u0142acze proradzieckiej Nikaragua\u0144skiej Partii Socjalistycznej (PSN), za\u015b ideologiem sta\u0142 si\u0119 nauczyciel szkolny i bibliotekarz Carlos Fonseca Amador (1936-1976). Doktryna i ideologia FSLN szybko odesz\u0142a od na\u015bladowania wzorc\u00f3w radzieckich. Fonseca krytykowa\u0142 ugrupowania marksistowskie za ideologiczne sekciarstwo. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce rewolucja w Nikaragui nie b\u0119dzie mogla zako\u0144czy\u0107 si\u0119 sukcesem, je\u015bli nie b\u0119dzie mia\u0142a charakteru rodzimego. Postulowa\u0142 nadanie walce z klanem Somoz\u00f3w charakteru narodowowyzwole\u0144czego i odwo\u0142anie si\u0119 do tradycji A. C. Sandino. Rewolucja niepodleg\u0142o\u015bciowa mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 celem r\u00f3\u017cnorodnych partii i ugrupowa\u0144 politycznych o odmiennych orientacjach. Nacisk miano po\u0142o\u017cy\u0107 na budowanie jedno\u015bci politycznej narodu. Ideologia mia\u0142a szuka\u0107 inspiracji w marksizmie, w nikaragua\u0144skim liberalizmie, oraz w my\u015bli chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznej.<\/span><\/p>\n

Strategia sandinist\u00f3w pocz\u0105tkowo bazowa\u0142a na koncepcjach Ernesto \u201eChe\u201d Guevary, kt\u00f3ry zreszt\u0105 sam pocz\u0105tkowo mia\u0142 uczestniczy\u0107 w ich dzia\u0142aniach, cho\u0107 ostatecznie pomoc z jego strony ograniczy\u0142a si\u0119 do dostaw kuba\u0144skiej broni i do og\u00f3lnych porad. W 1963 r. sandini\u015bci chcieli utworzy\u0107 \u201eognisko partyzanckie\u201dna p\u00f3\u0142nocy kraju, z niego rozszerzaj\u0105c stopniowo dzia\u0142alno\u015b\u0107. Ich podj\u0119ta w tym roku wyprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 jednak niepowodzeniem. W 1966 r. ponowili pr\u00f3b\u0119, cho\u0107 tym razem celem ognisk partyzanckich mia\u0142o by\u0107 zjednywanie ludno\u015bci, nie za\u015b niszczenie si\u0142y przeciwnika. Tym razem jednak r\u00f3wnie\u017c sandini\u015bci ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119. <\/span><\/p>\n

W pierwszej po\u0142owie lat 1970. strategi\u0119 \u201eognisk rewolucyjnych\u201d zast\u0105piono strategi\u0105 budowania zakonspirowanej organizacji rewolucyjnej w ca\u0142ym kraju. Akcj\u0105 obj\u0119to tak\u017ce \u015brodowiska studenckie, m\u0142odzie\u017cowe i katolik\u00f3w zwi\u0105zanych z emancypacyjnym kierunkiem \u201eteologii wyzwolenia\u201d. Na wsi zrezygnowano z przymusowego wcielania ch\u0142op\u00f3w do partyzantki, zast\u0105piono agitacj\u0119 marksistowsk\u0105 agitacj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 i narodowo-patriotyczn\u0105, zacz\u0119to przekazywa\u0107 ch\u0142opom leki i \u017cywno\u015b\u0107 oraz \u015bwiadczy\u0107 pomoc medyczn\u0105. Przynios\u0142o to mocne osadzenie struktur terenowych FSLN w \u015brodowisku wiejskim i lojalno\u015b\u0107 wsi wobec sprawy narodowej niepodleg\u0142o\u015bci. <\/span><\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w ruchu rewolucyjnym wkr\u00f3tce odgrywa\u0107 zacz\u0119\u0142a kom\u00f3rka FSLN w Managui, kt\u00f3ra utrzymywa\u0142a kontakty z kom\u00f3rkami w innych miastach i z partyzantami na p\u00f3\u0142nocy. To ona w\u0142a\u015bnie odpowiada\u0142a za przeprowadzon\u0105 w 1974 r. \u201eakcj\u0119 bo\u017conarodzeniow\u0105\u201d polegaj\u0105c\u0105 na pr\u00f3bie porwania znienawidzonego powszechnie ambasadora USA z przyj\u0119cia w jednej z willi na przedmie\u015bciach stolicy. Ambasadora ostatecznie nie uj\u0119to, gdy\u017c opu\u015bci\u0142 wcze\u015bniej przyj\u0119cie, bojownicy jednak wzi\u0119li na zak\u0142adnik\u00f3w szereg re\u017cymowych oficjeli. Negocjacje prowadzone przez kolejne trzy dni za po\u015brednictwem Episkopatu Nikaragui zako\u0144czy\u0142y si\u0119 pe\u0142nym ust\u0119pstwem re\u017cymu, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 zgod\u0119 na wyjazd cz\u0142onk\u00f3w komanda za granic\u0119, wysoki okup i zwolnienie kilkunastu wi\u0119zionych od dekady bojowc\u00f3w FSLN. <\/span><\/p>\n

Kontrowersje wok\u00f3\u0142 sensowno\u015bci \u201eakcji bo\u017conarodzeniowej\u201d doprowadzi\u0142y jednak do podzia\u0142\u00f3w wewn\u0119trznych w FSLN. Wy\u0142oni\u0142a si\u0119 marksistowska tzw. \u201etendencja proletariacka\u201d (TP) pragn\u0105ca oprze\u0107 rewolucj\u0119 na robotnikach o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych zwi\u0105zanych z produkcj\u0105 eksportow\u0105, maoistowska grupa zwolennik\u00f3w koncepcji tzw. \u201eprzed\u0142u\u017conej wojny ludowej\u201d (GPP) chc\u0105ca si\u0119 oprze\u0107 na ch\u0142opach, oraz \u201eoportunistyczna\u201d grupa tzw. \u201einsurekcjonist\u00f3w\u201d pragn\u0105cych si\u0119gn\u0105\u0107 do poparcia mieszcza\u0144stwa (\u201eklasy \u015bredniej\u201d, \u201ebur\u017cuazji\u201d). W 1976 r. w zasadzce GN rozbite zosta\u0142y si\u0142y zwolennik\u00f3w GPP i zgin\u0105\u0142 sprzyjaj\u0105cy im C. Fonseca, co przynios\u0142o marginalizacj\u0119 tej frakcji. Inicjatywa przesz\u0142a w r\u0119ce \u201einsurekcjonist\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy w 1977 r. bezskutecznie pr\u00f3bowali wywo\u0142a\u0107 powstanie narodowe. <\/span><\/p>\n

Tymczasem w styczniu 1978 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 masowe wyst\u0105pienia mieszcza\u0144stwa po zamordowaniu jednego z cz\u0142onk\u00f3w klanu Chamorro stoj\u0105cego w\u00f3wczas na czele konserwatywno-demoliberalnej opozycji. W zamieszkach tych przetrzebiony i wewn\u0119trznie podzielony FSLN w zasadzie nie uczestniczy\u0142, przejmuj\u0105c inicjatyw\u0119 dopiero w po\u0142owie roku, gdy si\u0142y re\u017cymu zacz\u0119\u0142y stopniowo pacyfikowa\u0107 sytuacj\u0119. W sierpniu 1978 r. 25-osobowy oddzia\u0142 sandinist\u00f3w wtargn\u0105\u0142 do siedziby parlamentu w Managui i wzi\u0105\u0142 2 tys. zak\u0142adnik\u00f3w. Zaskoczony re\u017cym ponownie poszed\u0142 na wszelkie \u017c\u0105dane od niego ust\u0119pstwa i pozwoli\u0142 bojownikom na bezpieczn\u0105 ewakuacj\u0119 z miasta. Akcja podsyci\u0142a wiar\u0119 w si\u0142y zamieraj\u0105cego wcze\u015bniej FSLN. <\/span><\/p>\n

Pod koniec sierpnia wybuch\u0142y bunty w prowincjonalnych o\u015brodkach w Matagalpie i Jinotepe. Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia oddzia\u0142y sandinist\u00f3w zaatakowa\u0142y jednostki GN we wszystkich najwa\u017cniejszych miastach Nikaragui. W dalszych miesi\u0105cach politycznie skompromitowa\u0142a si\u0119 negocjacjami i kontaktami z re\u017cymem popierana przez Waszyngton mieszcza\u0144ska opozycja demoliberalna. W kwietniu sandini\u015bci przej\u015bciowo opanowali prowincjonalne miasto Esteli, przep\u0119dzeni nast\u0119pnie z niego w ramach krwawej pacyfikacji miejscowo\u015bci przez GN. 30 maja sandini\u015bci og\u0142osili powstanie narodowe. Do ko\u0144ca czerwca opanowali ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142noc kraju z drugim najwi\u0119kszym miastem <\/span>Le\u00f3n i regiony wok\u00f3\u0142 Jeziora Nikaragua\u0144skiego na po\u0142udniu. Na pocz\u0105tku tego miesi\u0105ca w stolicy Kostaryki powsta\u0142a rewolucyjna junta nikaragua\u0144ska. Na pocz\u0105tku lipca FSLN kontrolowa\u0142 ju\u017c 80% powierzchni kraju, za\u015b w po\u0142owie tego miesi\u0105ca przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 po ucieczce Anastasio \u201eTechito\u201d Somozy (1925-1980) z Managui do Miami w USA. <\/span><\/em><\/p>\n

Nikaragua w obl\u0119\u017ceniu<\/b><\/span><\/em><\/p>\n

W kierownictwie Rewolucji Nikaragua\u0144skiej szybko zmarginalizowany zosta\u0142 \u201etercerystyczny\u201d (\u201e<\/span><\/em>terceristas<\/i><\/span><\/em>\u201d) mieszcza\u0144ski nurt \u201einsurekcjonist\u00f3w\u201d odpowiedzialny za spektakularne akcje latach 1974 i 1978. Przewag\u0119 uzyska\u0142y nurt marksistowski i maoistowski. Przekonany o nieuchronno\u015bci konfliktu niepodleg\u0142ej Nikaragui ze Stanami Zjednoczonymi, FSLN przyst\u0105pi\u0142 do organizowania infrastruktury bezpiecze\u0144stwa rewolucyjnego. Oddzia\u0142y partyzanckie niezw\u0142ocznie przekszta\u0142cono w Ludow\u0105 Armi\u0119 Sandinistowsk\u0105 (EPS), powo\u0142ano milicj\u0119 ludow\u0105, dzia\u0142aj\u0105ce na szczeblu lokalnym \u2013 wsi, wsp\u00f3lnoty india\u0144skiej, osiedla w miastach \u2013 Sandinistowskie Komitety Obrony (CDS) wzorowane na analogicznych strukturach kuba\u0144skich, Organizacj\u0119 M\u0142odzie\u017cy Sandinistowskiej 19 Lipca (JS-19), za\u015b na pocz\u0105tku 1980 r. tak\u017ce licz\u0105c\u0105 sobie 100 tys. milicj\u0119 robotnicz\u0105.<\/span><\/em><\/p>\n

Roztoczono kontrol\u0119 nad pras\u0105, zwi\u0105zkami zawodowymi, podj\u0119to walk\u0119 z analfabetyzmem i zap\u00f3\u017anieniami w medycynie i higienie do czego zaanga\u017cowano nauczycieli i lekarzy z Kuby. Znacjonalizowano posiad\u0142o\u015bci klanu Somoz\u00f3w, a tak\u017ce przemys\u0142y wydobywczy, budowniczy i rybo\u0142\u00f3wstwo, jak r\u00f3wnie\u017c transport, komunikacj\u0119, bankowo\u015b\u0107 i ubezpieczenia. Udzia\u0142 sektora publicznego w ca\u0142o\u015bci gospodarki wzr\u00f3s\u0142 w czasie pierwszej dekady rz\u0105d\u00f3w sandinist\u00f3w z 15% do 41%. Rewolucja Nikaragua\u0144ska r\u00f3wnocze\u015bnie chroni\u0142a ch\u0142opsk\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 ziemi i rzemios\u0142o oraz drobny i \u015bredni przemys\u0142 \u2013 60% nikaragua\u0144skiego przemys\u0142u pozosta\u0142o w r\u0119kach prywatnych, podobnie jak 80% nikaragua\u0144skiej ziemi pozosta\u0142o w r\u0119kach ch\u0142op\u00f3w i wsp\u00f3lnot india\u0144skich. W dalszych miesi\u0105cach, wyrastaj\u0105cy na przyw\u00f3dc\u0119 rewolucji Daniel Ortega og\u0142osi\u0142 plan konfiskaty nieuprawianych ziem i dom\u00f3w rodzinnych obywateli przebywaj\u0105cych pozas\u0142u\u017cbowo za granic\u0105 d\u0142u\u017cej ni\u017c sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy. By\u0142y to kolejne uderzenia wymierzone w powi\u0105zan\u0105 z Somozami i USA oligarchi\u0119 kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u201ewrogiem wewn\u0119trznym\u201d Rewolucji. Wywo\u0142a\u0142o to zaniepokojenie zar\u00f3wno w kr\u0119gach oligarchicznych, jak i w Waszyngtonie. <\/span><\/em><\/p>\n

Za prezydentury Jamesa Cartera (1977-1981) strategia Waszyngtonu wobec Nikaragui zasadza\u0142a si\u0119 na nieoficjalnym wsparciu \u201etercerystycznego\u201d skrzyd\u0142a w FSLN i zach\u0119caniu Nikaragui do odst\u0105pienia od polityki niepodleg\u0142o\u015bci narodowej po\u017cyczkami i dotacjami zar\u00f3wno z samych USA (75 mln. dolar\u00f3w w maju 1980 r.), jak i Mi\u0119dzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (IBRD) i Mi\u0119dzyameryka\u0144skiego Banku Rozwoju (BID). Polityka ta \u2013 jako zbyt \u201emi\u0119kka\u201d – sta\u0142a si\u0119 przedmiotem krytyki rodz\u0105cego si\u0119 w\u00f3wczas \u015brodowiska neokonserwatyst\u00f3w, kt\u00f3re w okresie prezydentury Ronalda Reagana (1981-1989) mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 popieraj\u0105cej go tzw. \u201eNowej Prawicy\u201d (\u201e<\/span><\/em>New Right<\/i><\/span><\/em>\u201d)1<\/sup><\/a>. <\/span><\/em><\/p>\n

Kluczowe dla doktryny tego \u015brodowiska wobec Nikaragui okaza\u0142y si\u0119 tekst Jeane Kirkpatrick \u201e<\/span><\/em>Dictatorships and Double Standards<\/i><\/span><\/em>\u201d (1979) oraz raport Komitetu Santa Fe zatytu\u0142owany \u201e<\/span><\/em>A New Inter-American Policy for the Eighties<\/i><\/span><\/em>\u201d (1979). Autorka pierwszego z omawianych tekst\u00f3w \u2013 p\u00f3\u017aniejsza ambasador USA przy ONZ za prezydentury R. Reagana \u2013 zaleca\u0142a odmienne traktowanie dyktatur proamerykanskich i proradzieckich; te pierwsze mia\u0142y by\u0107 wspierane, te drugie za\u015b zwalczane. Autorzy ze \u015brodowiska Komitetu Santa Fe podkre\u015blali za\u015b geopolityczn\u0105 wag\u0119 strefy Kana\u0142u Panamskiego i Nikaragui dla bezpiecze\u0144stwa USA i zalecali utrzymanie politycznej kontroli nad obydwoma tymi krajami. <\/span><\/em><\/p>\n

Nowy prezydent USA, kieruj\u0105c si\u0119 analizami i raportami neokonserwatyst\u00f3w, rozpocz\u0105\u0142 polityk\u0119 inspirowania i wspierania terroryzmu na terenie Nikaragui. W 1981 r. organizowane przez CIA na terenie Hondurasu spo\u015br\u00f3d by\u0142ych funkcjonariuszy GN oddzia\u0142y tzw. \u201econtras\u201d (od hiszp. \u201e<\/span><\/em>contrarevolucionarios<\/i><\/span><\/em>\u201d – pol. \u201ekontrrewolucjoni\u015bci\u201d) otrzyma\u0142y 20 mln. dolar\u00f3w dotacji. W marcu 1982 r. powsta\u0142a specjalna lotna brygada CIA do prowadzenia akcji terrorystycznych na terenie Nikaragui, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a tajne dzia\u0142ania w tym pa\u0144stwie. Sprawa trafi\u0142a na forum RB ONZ, jednak stosown\u0105 rezolucj\u0119 pot\u0119piaj\u0105c\u0105 Waszyngton zablokowa\u0142a reprezentuj\u0105ca to pa\u0144stwo w Radzie J. Kirkpatrick. W grudniu 1982 Kongres przyj\u0105\u0142 jednak pod presj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 tzw. poprawk\u0119 Bolanda zabraniaj\u0105c\u0105 administracji prezydenckiej finansowania i wspomagania wojskowego formacji maj\u0105cych na celu obalenie rz\u0105du Nikaragui oraz dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych wywo\u0142a\u0107 konflikt pomi\u0119dzy Nikaragu\u0105 a Hondurasem. <\/span><\/em><\/p>\n

W marcu 1983 r. USA pr\u00f3bowa\u0142y utworzy\u0107 na p\u00f3\u0142nocy Nikaragui tzw. \u201eterytorium wyzwolone\u201d i \u201estref\u0119 bezpiecze\u0144stwa\u201d, co r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o zg\u0142oszone na forum RB ONZ i podobnie jak w poprzednim wypadku USA pos\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 przys\u0142uguj\u0105cym im prawem weta dla zablokowania krytycznej wobec siebie rezolucji. Tym razem r\u00f3wnie\u017c Kongres przyj\u0105\u0142 w maju tzw. drug\u0105 poprawk\u0119 Bolanda zabraniaj\u0105c\u0105 CIA wszelkich dzia\u0142a\u0144 na terenie Nikaragui. <\/span><\/em><\/p>\n

W tej sytuacji R. Reagan postanowi\u0142 przerzuci\u0107 ci\u0119\u017car polityki ameryka\u0144skiej na pa\u0144stwa wasalne USA w regionie: w styczniu 1982 r. w San Jos\u00e9 z inicjatywy USA powo\u0142ana zosta\u0142a Demokratyczna Wsp\u00f3lnota \u015arodkowoameryka\u0144ska (CDC) z udzia\u0142em Kostaryki, Salwadoru i Hondurasu (oci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 pocz\u0105tkowo z akcesem Gwatemala do\u0142\u0105czy\u0142a po kilku tygodniach na wyra\u017ane polecenie Waszyngtonu), w pa\u017adzierniku tego samego roku r\u00f3wnie\u017c w San Jos\u00e9 powo\u0142ano Forum na rzecz Pokoju i Demokracji (FPD), w lutym 1983 r. J. Kirkpatrick z\u0142o\u017cy\u0142a wizyty dyplomatyczne w Hondurasie, Kostaryce i Salwadorze nak\u0142aniaj\u0105c je do zaostrzenia kursu wobec Nikaragui. Wszystkie te inicjatywy okaza\u0142y si\u0119 jednak s\u0142abe i niefunkcjonalne \u2013 cho\u0107by dlatego, \u017ce niekt\u00f3re ich pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie jak Salwador i Gwatemala by\u0142y moralnie skompromitowane wyj\u0105tkowymi okrucie\u0144stwami tamtejszych s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa szkolnych przez CIA w o\u015brodkach w Fort Benning w Georgii i w Strefie Kana\u0142u Panamskiego. <\/span><\/em><\/p>\n

Wobec nieskuteczno\u015bci strategii \u201emultilateralnej\u201d, R. Reagan podj\u0105\u0142 realizacj\u0119 strategii \u201eunilateralnej\u201d. W kwietniu 1983 r. wyg\u0142osi\u0142 na forum Kongresu histeryczne przem\u00f3wienie oskar\u017caj\u0105c Nikaragu\u0119 o \u201eeksport przemocy\u201d, \u201edestabilizacj\u0119\u201d, \u201ekomunizm\u201d i \u201ed\u0105\u017cenie do obalenia demokracji w regionie\u201d. W lipcu 1983 r. Waszyngton poinformowa\u0142 o rozpocz\u0119ciu d\u0142ugotrwa\u0142ych manewr\u00f3w ameryka\u0144skiej floty wojennej u wybrze\u017cy Nikaragui z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zablokowania jej port\u00f3w. W pa\u017adzierniku 1983 r. USA dokona\u0142y za parawanem Organizacji Pa\u0144stw Wschodnich Karaib\u00f3w (OECS) przy u\u017cyciu 6 tys. \u017co\u0142nierzy inwazji na Grenad\u0119, obalaj\u0105c tamtejszy lewicowy rz\u0105d. W listopadzie 1983 r. Kongres przeznaczy\u0142 24 mln. dolar\u00f3w na pomoc dla terroryst\u00f3w z \u201econtras\u201d, za\u015b w styczniu 1984 r. Senat zwi\u0119kszy\u0142 t\u0119 kwot\u0119 o kolejne 21 mln. dolar\u00f3w. W marcu 1984 r. flota USA ostrzela\u0142a urz\u0105dzenia portowe w Montelimar na karaibskim wybrze\u017cu Nikaragui. W kwietniu agenci CIA zaminowali nikaragua\u0144skie porty. <\/span><\/em><\/p>\n

Wszystkie te agresywne poczynania Waszyngtonu odczytywane by\u0142y nie tylko w Nikaragui jako przygotowanie do podboju tego kraju przez USA. W tej sytuacji rz\u0105d D. Ortegi stara\u0142 si\u0119 zawi\u0105za\u0107 sojusze z politycznymi przeciwnikami USA: Zwi\u0105zkiem Radzieckim i wschodnioeuropejskimi pa\u0144stwami socjalistycznymi, Kub\u0105, Wietnamem i Libi\u0105. W Nikaragui pojawili si\u0119 doradcy wojskowi z ZSRR, NRD, Bu\u0142garii i Libii, szkol\u0105cy \u017co\u0142nierzy, milicjant\u00f3w, funkcjonariuszy tajnych s\u0142u\u017cb. W po\u0142owie 1983 r. g\u0142\u00f3wn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za przygotowanie nowej strategii przeciw \u201econtras\u201d przej\u0119li Kuba\u0144czycy, kt\u00f3rych w tym czasie w Nikaragui przebywa\u0142o 10 tys., z czego po\u0142ow\u0119 stanowi\u0142 personel wojskowy, pozosta\u0142\u0105 za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 lekarze i nauczyciele. Prowadzono r\u00f3wnie\u017c intensywne zakupy broni w ZSRR, na Kubie, w Libii i w Algierii. Zarz\u0105dzono powszechny pob\u00f3r do wojska, za\u015b EPS zwi\u0119kszy\u0142a sw\u0105 liczebno\u015b\u0107 do 30 tys. \u017co\u0142nierzy pod koniec 1983 r. i do 40 tys. \u017co\u0142nierzy w po\u0142owie 1985 r. Nikaragua stawa\u0142a si\u0119 w po\u0142owie lat 1980. jednym wielkim obl\u0119\u017conym i atakowanym ze wszystkich stron obozem wojskowym. Wspiera\u0142a te\u017c w tym czasie inne ruchy narodowowyzwole\u0144cze, jak Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabundo Martiego (FMLN) w Salwadorze oraz partyzant\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych w Gwatemali. <\/span><\/em><\/p>\n

Gdy na pocz\u0105tku 1986 r. sandini\u015bci powo\u0142ali 30 tys. rezerwist\u00f3w i wyparli \u201econtras\u201d poza granice Nikaragui, Kongres USA przeznaczy\u0142 na wsparcie terroryst\u00f3w 100 mln. dolar\u00f3w i zezwoli\u0142 na tajne operacje CIA na terenie Nikaragui. Rz\u0105d D. Ortegi potraktowa\u0142 to jako faktyczne wypowiedzenie wojny, cho\u0107 zwi\u0119kszona pomoc USA nie by\u0142a w stanie zmieni\u0107 sytuacji na froncie, gdzie lepiej uzbrojona i zmotywowana armia nikaragua\u0144ska bi\u0142a w polu zdemoralizowane bandy \u201econtras\u201d. W pa\u017adzierniku 1986 r. nikaragua\u0144ska obrona przeciwlotnicza zestrzeli\u0142a nad terytorium kraju ameryka\u0144ski samolot szpiegowski przewo\u017c\u0105cy bro\u0144 dla \u201econtras\u201d. Zeznania pilota i znalezione przy nim dokumenty pozwoli\u0142y na ujawnienie handlowych i finansowych mechanizm\u00f3w zaopatrywania przez CIA w bro\u0144 nikaragua\u0144skich terroryst\u00f3w. <\/span><\/em><\/p>\n

Operacja realizowana by\u0142a z polecenia R. Reagana od 1984 r. pod szyldem Narodowej Agencji Bezpiecze\u0144stwa (NSA), kt\u00f3ra w przeciwie\u0144stwie do CIA nie musia\u0142a sk\u0142ada\u0107 report\u00f3w przed Kongresem. Fundusze z tajnej sprzeda\u017cy ameryka\u0144skiej broni do Arabii Saudyjskiej, Egiptu, Iranu i innych pa\u0144stw przeznaczano na finansowanie \u201econtras\u201d. Szacuje si\u0119, \u017ce ameryka\u0144ska pomoc dla terroryst\u00f3w si\u0119ga\u0107 mog\u0142a w tych latach nawet 45 mln. dolar\u00f3w. Afera \u201eIran-Contras\u201d wywo\u0142a\u0142a kryzys polityczny w Stanach Zjednoczonych i sparali\u017cowa\u0142a ich dalsze agresywne kroki wobec Nikaragui. Najprawdopodobniej jedynie dlatego Nikaragua ostatecznie unikn\u0119\u0142a bezpo\u015bredniej ameryka\u0144skiej agresji. <\/span><\/em><\/p>\n

Wobec zaistnia\u0142ego niepowodzenia USA ponownie postanowi\u0142y odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do pomocy swoich regionalnych wasali. W maju 1985 r. Stany Zjednoczone wprowadzi\u0142y pe\u0142ne embargo na stosunki gospodarcze z Nikaragu\u0105. Pod naciskiem USA w ich \u015blady posz\u0142o wiele ich pa\u0144stw wasalnych w regionie. Mi\u0119dzy innymi Meksyk, Wenezuela i Ekwador zaniecha\u0142y dostaw ropy do Nikaragui. W odpowiedzi w kwietniu i maju 1985 r. prezydent D. Ortega odby\u0142 podr\u00f3\u017c do pa\u0144stw socjalistycznych wschodniej Europy, a jednostronna zale\u017cno\u015b\u0107 gospodarcza Nikaragui od RWPG zacz\u0119\u0142a b\u0142yskawicznie rosn\u0105\u0107. Pomimo trudno\u015bci gospodarczych, wybory prezydenckie w styczniu 1985 r. przynios\u0142y sukces kandydatom FSLN: przy 75% frekwencji D. Ortega uzyska\u0142 67% g\u0142os\u00f3w w wyborach prezydenckich, za\u015b FSLN zdoby\u0142 61 z 96 miejsc w parlamencie. <\/span><\/em><\/p>\n

Trudno\u015bci ekonomiczne w Nikaragui jednak narasta\u0142y. Terrorystyczne dzia\u0142ania \u201econtras\u201d wyrz\u0105dza\u0142y szkody w rolnictwie, niszcz\u0105c w ten spos\u00f3b produkcyjn\u0105 baz\u0119 dla eksportu. Zwi\u0119ksza\u0142 si\u0119 deficyt w handlu zagranicznym i d\u0142ug zagraniczny. Z powodu du\u017cych wydatk\u00f3w bud\u017cetowych na armi\u0119, modernizacj\u0119 infrastruktury i polityk\u0119 socjaln\u0105 ros\u0142a inflacja. Administracja pa\u0144stwowa okaza\u0142a si\u0119 nie by\u0107 przygotowana do zarz\u0105dzania wieloma upa\u0144stwowionymi ga\u0142\u0119ziami gospodarki narodowej. Mieszcza\u0144stwo zaniecha\u0142o inwestycji rozwojowych. Pr\u00f3ba uzdrowienia gospodarki podj\u0119ta przez FSLN po wyborach nie powiod\u0142a si\u0119. Ju\u017c na pocz\u0105tku 1986 r. notowano braki w zaopatrzeniu sklep\u00f3w w towary \u017cywno\u015bciowe jak m\u0105ka, olej, nabia\u0142, ry\u017c. Sztuczne zani\u017canie cen i dotowanie wielu towar\u00f3w przez w\u0142adze spowodowa\u0142y rozkwit przemytu za granic\u0119, gdzie ceny tych samych towar\u00f3w by\u0142y wy\u017csze. Dotyczy\u0142o to np. wo\u0142owiny, herbicyd\u00f3w, chemikali\u00f3w i \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin itd. <\/span><\/em><\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1988 r. kl\u0119ski gospodarczej Nikaragui dope\u0142ni\u0142o uderzenie huraganu \u201eJoan\u201d. Zgin\u0119\u0142o lub zagin\u0119\u0142o ponad 200 os\u00f3b, za\u015b straty materialne si\u0119gn\u0119\u0142y 2 mld. dolar\u00f3w. Konieczno\u015b\u0107 pomocy ofiarom huraganu oznacza\u0142a dla Nikaragui katastrof\u0119 bud\u017cetow\u0105 i kl\u0119sk\u0119 hiperinflacji (33 602%). Ogromny deficyt w bilansie handlowym i p\u0142atniczym, d\u0142ug zagraniczny r\u00f3wny dwudziestokrotnej warto\u015bci eksportu, sp\u0142ata odsetek, kt\u00f3ra oznacza\u0142aby konieczno\u015b\u0107 przeznaczenia na ten cel ca\u0142o\u015bci wp\u0142yw\u00f3w z eksportu, sprawi\u0142y \u017ce Nikaragua sta\u0142a si\u0119 bankrutem i zarazem pa\u0144stwem niewyp\u0142acalnym. Dodajmy, \u017ce w ramach \u201ereaganomiki\u201d Bank Rezerwy Federalnej po 1980 r. systematycznie podnosi\u0142 stopy procentowe, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na wzrost ich wysoko\u015bci w innych bankach. Dla zad\u0142u\u017conych pa\u0144stw \u015brodkowoameryka\u0144skich oznacza\u0142o to katastrof\u0119. <\/span><\/em><\/p>\n

Udzia\u0142 produkcji przemys\u0142owej w ca\u0142o\u015bci PKB Nikaragui utrzymywa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas na wzgl\u0119dnie jak na region wysokim poziomie 17%. W 1988 r. produkcja spad\u0142a jednak o 9%, za\u015b oficjalne bezrobocie wynios\u0142o 25%, podczas gdy nieoficjalnie wynios\u0142o dwa razy tyle. Kryzys w Nikaragui zbieg\u0142 si\u0119 w czasie z gospodarczym i politycznym za\u0142amaniem ca\u0142ego bloku komunistycznego. Po konsultacjach z Waszyngtonem w maju 1989 r. Moskwa wstrzyma\u0142a dostawy broni dla Nikaragui. Jedynie formalnie istnia\u0142a jeszcze RWPG. W Nikaragui narasta\u0142o napi\u0119cie spo\u0142eczne na tle pogarszaj\u0105cej si\u0119 sytuacji gospodarczej. W kryzysie jednak znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pozbawione wsparcia USA formacje \u201econtras\u201d. <\/span><\/em><\/p>\n

W tej sytuacji prezydent D. Ortega zgodzi\u0142 si\u0119 na rozmowy z przedstawicielami \u201econtras\u201d na terytorium Nikaragui bez \u017cadnych warunk\u00f3w wst\u0119pnych. 21 marca 1988 r. podpisano zawieszenie broni na sze\u015b\u0107dziesi\u0105t dni. W sierpniu 1989 r. dosz\u0142o do porozumienia sandinist\u00f3w i opozycji w sprawie przeprowadzenia wybor\u00f3w powszechnych w lutym 1990 r. Pomimo kryzysu gospodarczego i spo\u0142ecznego w kraju, sandini\u015bci prowadzili jednak w sonda\u017cach przedwyborczych. Sytuacj\u0119 zmieni\u0142a inwazja Stan\u00f3w Zjednoczonych na Panam\u0119 w grudniu 1989 r. i pojmanie przez Amerykan\u00f3w prezydenta tego pa\u0144stwa Manuela Noriegi w styczniu nast\u0119pnego roku. R\u00f3wnocze\u015bnie uzbrojone oddzia\u0142y sandinist\u00f3w otoczy\u0142y budynek ambasady USA w Managui. <\/span><\/em><\/p>\n

Wszystko to spowodowa\u0142o wzrost w spo\u0142ecze\u0144stwie nikaragua\u0144skim obaw przed wojn\u0105 z USA. 75% ankietowanych uwa\u017ca\u0142o, \u017ce dalsze rz\u0105dy FSLN doprowadz\u0105 do wojny z USA. W przekonaniu takim utwierdzali Nikaragua\u0144czyk\u00f3w sami przekonani o nieuchronno\u015bci konfliktu sandini\u015bci. Nar\u00f3d nikaragua\u0144ski by\u0142 ju\u017c jednak zm\u0119czony permanentnym stanem zagro\u017cenia i w wyborach prezydenckich wygra\u0142a Violetta Chamorro \u2013 wdowa po dziennikarzu zabitym podczas rz\u0105d\u00f3w sandinist\u00f3w, spokrewnionym z klanem Chamorro i przedwojennymi prezydentami Nikaragui z tej rodziny. <\/span><\/em><\/p>\n

Rz\u0105dy chadek\u00f3w w latach 1990. realizowa\u0142y neoliberaln\u0105 polityk\u0119 gospodarcz\u0105, co z czasem spowodowa\u0142o wzrost niezadowolenia spo\u0142ecznego. Na jego fali w listopadzie 2006 r. FSLN powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy. Ju\u017c w styczniu 2007 r. wprowadzi\u0142 Nikaragu\u0119 do ALBA, a dzi\u0119ki pomocy gospodarczej i technicznej pozosta\u0142ych pa\u0144stw zrzeszonych w Sojuszu, m\u00f3g\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 liczne reformy spo\u0142eczne (m.in. bezp\u0142atn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia i o\u015bwiat\u0119, pomoc kredytow\u0105 dla rolnik\u00f3w, rzemie\u015blnik\u00f3w i drobnego kapita\u0142u) cofni\u0119te poprzednio przez neolibera\u0142\u00f3w i chadek\u00f3w. <\/span><\/em><\/p>\n

Przyczyny obecnego kryzysu<\/b><\/span><\/em><\/p>\n

Tymczasem w tym samym kwietniu 2018 r. w kt\u00f3rym HKND wycofa\u0142a si\u0119 z Nikaragui, zap\u0142on\u0119\u0142y lasy na terenach rezerwatu Indio Maiz w tym kraju, przez kt\u00f3re planowano wcze\u015bniej przeprowadzi\u0107 projektowany przez Chi\u0144czyk\u00f3w kana\u0142. W Managui natychmiast pojawi\u0142a si\u0119 liberalna m\u0142odzie\u017cowa opozycja, kt\u00f3ra oskar\u017cy\u0142a rz\u0105d FSLN o celowe pod\u0142o\u017cenie ognia dla przygotowania teren\u00f3w pod budow\u0119 kana\u0142u i rozprawienie si\u0119 z zamieszkuj\u0105cymi je ludami Rama i Kriol. W Nikaragui gdzie 80% mieszka\u0144c\u00f3w to rdzenni Amerykanie, oskar\u017cenia takie maj\u0105 ogromn\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia. Zw\u0142aszcza, gdy wysuwa si\u0119 je wobec rz\u0105du prezentuj\u0105cego si\u0119 jako rzecznik uci\u015bnionych i wyzyskiwanych. Oskar\u017cenia by\u0142y szeroko nag\u0142a\u015bniane przez zachodnie publikatory, kt\u00f3re jednak milcza\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie wobec rzeczywistych czystek etnicznych przeprowadzanych m.in. na ludzie Embera Katio przez szwadrony \u015bmierci na us\u0142ugach zachodnich koncern\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105ce pod parasolem ho\u0142ubionego przez Zach\u00f3d prowaszyngto\u0144skiego rz\u0105du Kolumbii2<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

Kolejny wymiar kryzysu nikaragua\u0144skiego wi\u0105\u017ce si\u0119 z machinacjami Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF). Tu z kolei znajdujemy analogi\u0119 z kryzysem zad\u0142u\u017ceniowym w Grecji (2009), gdzie r\u00f3wnie\u017c pod pretekstem likwidacji deficytu krajowi narzucono drako\u0144skie warunki ekonomiczne, prowadz\u0105ce do stagnacji, pog\u0142\u0119biaj\u0105ce n\u0119dz\u0119 i gospodarcz\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 od centr\u00f3w \u015bwiatowego kapitalizmu. Nietrudno si\u0119gn\u0105\u0107 jeszcze g\u0142\u0119biej do historii i przypomnie\u0107 bardzo podobn\u0105 w swym charakterze i skutkach XIX-wieczn\u0105 \u201edyplomacj\u0119 kanonierek\u201duprawian\u0105 m.in. wobec pa\u0144stw Ameryki \u0141aci\u0144skiej (np. Nikaragua 1895, Wenezuela 1902, Meksyk 1914).<\/span><\/p>\n

Tym razem pretekstem sta\u0142o si\u0119 zad\u0142u\u017cenie Nikaragua\u0144skiego Instytutu Zabezpieczenia Socjalnego (INSS) odpowiedzialnego za wyp\u0142at\u0119 \u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych. W 2017 r. IMF ostrzeg\u0142 w\u0142adze w Managui, \u017ce w 2019 r. INSS zbankrutuje, je\u015bli nie uzyska pomocy Funduszu. Rz\u0105d FSLN zgodzi\u0142 si\u0119 na realizacj\u0119 planu reform przygotowanego przez IMF, wprowadzaj\u0105c jednak kilka poprawek maj\u0105cych na celu przyspieszenie efekt\u00f3w reformy i odrzucaj\u0105c podwy\u017cszenie wieku emerytalnego, co zaleca\u0142 Fundusz. W kwietniu 2018 r. swoje negocjacje z rz\u0105dem, za sugesti\u0105 IMF, rozpocz\u0119\u0142a nikaragua\u0144ska konfederacja pracodawc\u00f3w (COSEP). Zaleca\u0142a ona przerzucenie finansowego ci\u0119\u017caru reformy na nikaragua\u0144ski kapita\u0142, \u015brodowiska pracownicze, a tak\u017ce przeprowadzenie reformy podatkowej. <\/span><\/p>\n

Z negocjacji wy\u0142\u0105czony zosta\u0142 drobny i \u015bredni kapita\u0142, COSEP bowiem reprezentowa\u0142a wy\u0142\u0105cznie kapita\u0142 du\u017cy \u2013 powi\u0105zany interesami gospodarczymi z kapita\u0142em p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim i z kapitalistyczn\u0105 mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0105, rzecznikiem interes\u00f3w kt\u00f3rej by\u0142 IMF. Ostatecznie og\u0142oszona przez prezydenta D. Orteg\u0119 reforma zosta\u0142a oprotestowana przez COSEP, ale te\u017c przez emeryt\u00f3w gdy\u017c \u2013 wbrew wcze\u015bniejszym deklaracjom prezydenta i zapisom konstytucji nikaragua\u0144skiej \u2013 obci\u0105\u017ca\u0142a emerytury 5% podatkiem. Rozwi\u0105zania wprowadzone przez D. Orteg\u0119 by\u0142y jednak po prostu realizacj\u0105 wytycznych narzuconych mu przez IMF i implementacj\u0105 cz\u0119\u015bci postulat\u00f3w wysuwanych wcze\u015bniej przez COSEP. <\/span><\/p>\n

Przebieg obecnego kryzysu<\/b><\/span><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna faza protest\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 18. kwietnia demonstracjami emeryt\u00f3w, student\u00f3w i m\u0142odzie\u017cy na ulicach stolicy i sze\u015bciu innych miast kraju. Protestuj\u0105cy demonstrowali przeciwko reformie systemu opieki spo\u0142ecznej, podwy\u017ckom podatk\u00f3w dochodowych i 5% opodatkowaniu emerytur. W czasie star\u0107 z policj\u0105 i M\u0142odzie\u017c\u0105 Sandinistowsk\u0105 zgin\u0119\u0142o 26 os\u00f3b. Nast\u0119pnego dnia zablokowano transmisj\u0119 czterech opozycyjnych kana\u0142\u00f3w telewizyjnych oraz sympatyzuj\u0105cego z opozycj\u0105 kana\u0142u ko\u015bcielnego. Pierwsza dama Rosario Murillo oskar\u017cy\u0142a demonstrant\u00f3w o d\u0105\u017cenie do destabilizacji i zniszczenia Nikaragui. <\/span><\/p>\n

21 kwietnia D. Ortega zapowiedzia\u0142 mo\u017cliw\u0105 rewizj\u0119 reform z dniem 1 lipca, oraz negocjacje jej kszta\u0142tu z przedstawicielami kapita\u0142u, z wy\u0142\u0105czeniem jednak przedstawicieli protestuj\u0105cych, kt\u00f3rych oskar\u017cy\u0142 o bycie manipulowanym przez gangi i polityczn\u0105 opozycj\u0119. COSEP zapowiedzia\u0142 jednak, \u017ce zasi\u0105dzie do rozm\u00f3w jedynie w przypadku zaprzestania dzia\u0142a\u0144 przeciwko demonstrantom, w\u0142\u0105czenia ich przedstawicieli do negocjacji, oraz przywr\u00f3cenia swobody \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. W podobnym duchu wypowiedzieli si\u0119 przedstawiciele nikaragua\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, papie\u017c Franciszek wspar\u0142 ich za\u015b po\u015brednio apeluj\u0105c o pok\u00f3j w kraju.<\/span><\/p>\n

22 kwietnia prezydent D. Ortega zapowiedzia\u0142 wycofanie si\u0119 z reform i poszerzenie grona negocjator\u00f3w o katolickiego kardyna\u0142a Leopoldo Brenesa. Ju\u017c 23 kwietnia przez Managu\u0119 przetoczy\u0142y si\u0119 licz\u0105ce sobie dziesi\u0105tki, je\u015bli nie setki tysi\u0119cy marsze przedstawicieli kapita\u0142u, student\u00f3w i wielkomiejskiej klasy \u015bredniej, domagaj\u0105cych si\u0119 zako\u0144czenia przemocy w kraju, uwolnienia aresztowanych student\u00f3w, przywr\u00f3cenia swobody dzia\u0142ania opozycyjnych nadawc\u00f3w, poci\u0105gni\u0119cia do odpowiedzialno\u015bci winnych \u015bmierci student\u00f3w, wreszcie za\u015b ust\u0105pienia samego prezydenta.<\/span><\/p>\n

24 kwietnia rz\u0105d zwolni\u0142 200 aresztowanych. Ruch ch\u0142opski popar\u0142 m\u0142odzie\u017cowe protesty, a jego przyw\u00f3dczyni wezwa\u0142a strajku generalnego w imi\u0119 w\u0142\u0105czenia do negocjacji przedstawicieli wszystkich grup spo\u0142ecznych, D. Orteg\u0119 za\u015b do rezygnacji ze stanowiska g\u0142owy pa\u0144stwa. W kolejnych dniach nikaragua\u0144ska prokurator generalna i przewodnicz\u0105cy Zgromadzenia Narodowego zapowiedzieli \u015bledztwo w sprawie zabitych student\u00f3w. Do dymisji poda\u0142a si\u0119 komendant g\u0142\u00f3wna Policji Pa\u0144stwowej.<\/span><\/p>\n

28 kwietnia nikaragua\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki zorganizowa\u0142 wielusettysi\u0119czne manifestacje w Managui, Matagalpie i Le\u00f3n. Wedle relacji prasowych, \u201e<\/span>biskupi maszerowali rami\u0119 w rami\u0119 z gejami, feministkami, cz\u0142onkami rodzin zabitych w czasie protest\u00f3w oraz<\/i><\/span> (\u2026) <\/span>setkami tysi\u0119cy ch\u0142op\u00f3w<\/i><\/span>\u201d. Ch\u0142opi dowo\u017ceni byli do stolicy zorganizowanymi konwojami ci\u0119\u017car\u00f3wek, by protestowa\u0107 przeciwko prezydenckiemu projektowi chi\u0144skiego kana\u0142u \u0142\u0105cz\u0105cego Pacyfik i Morze Karaibskie. 29 kwietnia nikaragua\u0144skie strony rz\u0105dowe zosta\u0142y zaatakowane przez ruch \u201eAnonymous\u201d.<\/span><\/p>\n

30 kwietnia mia\u0142a miejsce kilkudziesi\u0119ciotysi\u0119czna manifestacja Nikaragua\u0144czyk\u00f3w lojalnych wobec swojego rz\u0105du na kt\u00f3rej \u015bpiewano pie\u015bni z czas\u00f3w wojny domowej lat 1980. 1 maja Nikaragua odrzuci\u0142a wniosek Mi\u0119dzyameryka\u0144skiej Komisji Praw Cz\u0142owieka (CIDH) o zgod\u0119 na zbadanie przypadk\u00f3w u\u017cycia przemocy podczas kwietniowych zamieszek. 2 maja studenccy demonstranci za\u017c\u0105dali od w\u0142adz dopuszczenia przedstawicieli CIDH i Biura Praw Cz\u0142owieka NZ (OHCHR) do zbadania sytuacji w kraju, za\u015b Anonymous zaatakowali strony internetowe nikaragua\u0144skiej policji. Demonstranci zacz\u0119li si\u0119 te\u017c barykadowa\u0107 na terenie Uniwersytetu Politechnicznego Nikaragui (UPOLI).<\/span><\/p>\n

3 maja oddzia\u0142y szturmowe wojska i policji odbi\u0142y z r\u0105k demonstrant\u00f3w gmachy UPOLI, rani\u0105c sze\u015bciu protestuj\u0105cych. W odpowiedzi, studencki Ruch 19 Kwietnia (Movimiento 19 de Abril<\/i>) odm\u00f3wi\u0142 udzia\u0142u w negocjacjach z D. Orteg\u0105, stawiaj\u0105c tym samym mo\u017cliwo\u015b\u0107 deeskalacji sporu pod znakiem zapytania. 4 maja si\u0142y prorz\u0105dowe st\u0142umi\u0142y wyst\u0105pienia opozycji w Niquinohomo. Kolory bia\u0142y i niebieski (barwy nikaragua\u0144skiej flagi) zosta\u0142y przyj\u0119te przez opozycj\u0119 jako barwy protestu.<\/span><\/p>\n

6 maja Nikaragua\u0144ski Sojusz Uniwersytecki (AUN), Studencki Ruch 19 Kwietnia, oraz Ruch Uniwersytecki 19 Kwietnia powo\u0142a\u0142y koalicj\u0119 dla podj\u0119cia dialogu z w\u0142adzami, zarazem negatywnie oceniaj\u0105c inicjatyw\u0119 Zgromadzenia Narodowego powo\u0142ania \u201ekomisji prawdy\u201d maj\u0105cej zaj\u0105\u0107 si\u0119 zbadaniem wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych protestom. 8 maja Narodowa Koalicja Nikaragua\u0144skich Student\u00f3w Uniwersytet\u00f3w og\u0142osi\u0142a gotowo\u015b\u0107 do podj\u0119cia dialogu z w\u0142adz\u0105. Zarazem trwa\u0142y studenckie wyst\u0105pienia uliczne (m.in. student\u00f3w Pa\u0144stwowego Uniwersytetu Rolniczego i Uniwersytetu Katolickiego).<\/span><\/p>\n

9 maja \u201eprzemoc\u201d i \u201ecenzur\u0119\u201d w\u0142adz pot\u0119pi\u0142a zrzeszaj\u0105ca opozycyjnych dziennikarzy organizacja Niezale\u017cnej Prasy Nikaragui. Zrzeszaj\u0105ca ok. 1500 Ko\u015bcio\u0142\u00f3w ewangelicznych Apostolska Sie\u0107 Nikaragui wezwa\u0142a D. Orteg\u0119 do rezygnacji ze stanowiska. Przez Managu\u0119 przetoczy\u0142y si\u0119 wielusettysi\u0119czne manifestacje zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w urz\u0119duj\u0105cego prezydenta. Liczba zabitych si\u0119gn\u0119\u0142a 47 os\u00f3b. W czasie demonstracji tego dnia rannych zosta\u0142o trzech policjant\u00f3w.<\/span><\/p>\n

10 maja parlamentarna Komisja Prawdy zapowiedzia\u0142a nawi\u0105zanie kontakt\u00f3w z CIDH i wszcz\u0119cie wsp\u00f3lnego \u015bledztwa w sprawie zabitych, rannych, uwi\u0119zionych, zaginionych i zniszcze\u0144 mienia w kwietniowych protestach. Rz\u0105d Nikaragui zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Episkopatu o wyznaczenie terminu rozm\u00f3w nad rozwi\u0105zaniem kryzysu. R. Murillo o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce prezydent oczekuje na g\u0142os biskup\u00f3w. Tymczasem na prowincji pojawi\u0142y si\u0119 strajki okupacyjne ch\u0142op\u00f3w domagaj\u0105cych si\u0119 w\u0142\u0105czenia do negocjacji przedstawicieli wszystkich grup spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n

11 maja gotowo\u015b\u0107 do rozm\u00f3w og\u0142osi\u0142y wiceprezydent R. Murillo oraz przedstawiciele nikaragua\u0144skich student\u00f3w i kapita\u0142u. Rankiem dosz\u0142o do star\u0107 w UPOLI podczas kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 ponios\u0142o trzech kolejnych student\u00f3w. W odpowiedzi przez kraj przetoczy\u0142a si\u0119 kolejna fala wyst\u0105pie\u0144 ludowych przeciwko FSLN i D. Ortedze. 12 maja ostre starcia pomi\u0119dzy si\u0142ami policji i M\u0142odzie\u017cy Sandinistowskiej a opozycj\u0105 obj\u0119\u0142y ju\u017c dziesi\u0119\u0107 miast i osiem departament\u00f3w na zachodzie, p\u00f3\u0142nocy i w centrum kraju. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki da\u0142 prezydentowi 72 godziny na spe\u0142nienie podyktowanych przez siebie warunk\u00f3w rozpocz\u0119cia negocjacji: dopuszczenie CIDH, wycofanie spo\u0142ecznych si\u0142 prorz\u0105dowych, zaprzestanie represji przeciwko demonstrantom, wol\u0119 dialogu z opozycj\u0105.<\/span><\/p>\n

13 maja prezydent D. Ortega wezwa\u0142 do zaprzestania przemocy w kraju. W tym samym dniu rzecznik wojska pu\u0142kownik Manuel Guevara o\u015bwiadczy\u0142 \u017ce si\u0142y zbrojne nie zaanga\u017cuj\u0105 si\u0119 w represje przeciw demonstrantom i wezwa\u0142 do rozpocz\u0119cia dialogu. 14 maja sekretarz generalny Organizacji Pa\u0144stw Ameryka\u0144skich (OAS) Luis Almargo o\u015bwiadczy\u0142 \u017ce Nikaragua zgodzi\u0142a si\u0119 wpu\u015bci\u0107 przedstawicieli CIDH dla zbadania przestrzegania praw cz\u0142owieka w kraju. Konferencja Episkopatu Nikaragui wyznaczy\u0142a pocz\u0105tek negocjacji na 16 maja w seminarium Marii Panny Fatimskiej i zaprosi\u0142a do udzia\u0142u w nich przedstawicieli student\u00f3w, kapita\u0142u i opozycji obywatelskiej.<\/span><\/p>\n

Negocjacje toczy\u0142y si\u0119 w dniach 16-23 maja. Towarzyszy\u0142y im dalsze protesty i starcia w wielu miastach Nikaragui. 17 maja przyby\u0142a do Nikaragui komisarz Antonia Urrejola, kt\u00f3ra zosta\u0142a mianowana przez CIDH sprawozdawc\u0105 ds. Nikaragui. Zaraz po przybyciu za\u017c\u0105da\u0142a ona zaprzestania represji wobec opozycji i przywr\u00f3cenia swobody dzia\u0142ania opozycyjnych \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. 21 maja og\u0142osi\u0142a wst\u0119pny raport odnotowuj\u0105cy 76 ofiar \u015bmiertelnych protest\u00f3w i formu\u0142uj\u0105cy oskar\u017cenia wobec rz\u0105du. 23 maja niepowodzeniem zako\u0144czy\u0142y si\u0119 negocjacje strony rz\u0105dowej z opozycj\u0105. Ta ostatnia domaga si\u0119 ust\u0105pienia D. Ortegi i R. Murillo jako warunku wst\u0119pnego deeskalacji napi\u0119cia. Przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Nikaragui abp. Leopoldo Brenes o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 niepowodzenia negocjacji by\u0142 brak zgody co do ich przedmiotu. <\/span><\/p>\n

Z inicjatywy abp. L. Brenesa zosta\u0142a jednak powo\u0142ana mieszana sze\u015bcioosobowa komisja (3 przedstawicieli w\u0142adzy i 3 przedstawicieli opozycji), by przygotowa\u0107 grunt pod wznowienie narodowego dialogu. 40 punkt\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na program \u201edialogu narodowego\u201d zosta\u0142o jednak skrytykowanych przez ministra spraw zagranicznych Nikaragui Dennisa Moncada Colindresa jako sprowadzaj\u0105ce si\u0119 do niekonstytucyjnej zmiany w\u0142adzy i przeprowadzenia zamachu stanu. Opozycja domaga si\u0119 bowiem przyspieszenia wybor\u00f3w, zmiany konstytucji maj\u0105cej uniemo\u017cliwi\u0107 D. Ortedze ponowne kandydowanie na urz\u0105d g\u0142owy pa\u0144stwa, oraz obsadzenia swymi nominatami Najwy\u017cszego S\u0105du Konstytucyjnego (CSE). Strona rz\u0105dowa odrzuci\u0142a te postulaty, co sk\u0142oni\u0142o abp. L. Brenesa do przerwania 30 maja prac nad \u201edialogiem narodowym\u201d. <\/span><\/p>\n

1 czerwca dosz\u0142o do kolejnych star\u0107 w mie\u015bcie Masaya gdzie zamkni\u0119to 5 bank\u00f3w. Opozycja wezwa\u0142a do generalnego strajku obywatelskiego, by zmusi\u0107 prezydenta D. Orteg\u0119 i jego \u017con\u0119 a zarazem wiceprezydent kraju R. Murillo do ust\u0105pienia ze stanowiska. 2 czerwca dosz\u0142o do kolejnych star\u0107 i zamieszek w kilku miastach Nikaragui. W trakcie zamieszek \u015bmier\u0107 poni\u00f3s\u0142 mi\u0119dzy innymi obywatel Stan\u00f3w Zjednoczonych AP, co wywo\u0142a\u0142o specjalne o\u015bwiadczenie ambasady tego pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

4 czerwca w starciach zgin\u0119\u0142o dalszych sze\u015b\u0107 os\u00f3b, w\u015br\u00f3d nich za\u015b pi\u0119tnastoletni ch\u0142opiec. Biskup Silvio Baez ostrzeg\u0142 wiernych w Masayi przed snajperami i radzi\u0142 im nie opuszcza\u0107 dom\u00f3w. 5 czerwca pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o dalszych ofiarach \u015bmiertelnych w Masayi, gdzie wznoszone s\u0105 barykady uliczne. 3 czerwca mia\u0142 tam zosta\u0107 zastrzelony oficer policji.<\/span><\/p>\n

7 czerwca USA wprowadzi\u0142o restrykcje wizowe wobec przedstawicieli w\u0142adz Nikaragui \u201eodpowiedzialnych za naruszenia praw cz\u0142owieka i podminowywanie demokracji w Nikaragui\u201d. Sankcjami obj\u0119ci zostali oficerowie policji, przedstawiciele w\u0142adz miejskich i resortu zdrowia. Tego samego dnia Episkopat Nikaragui przed\u0142o\u017cy\u0142 prezydentowi D. Ortedze propozycj\u0119 wznowienia rozm\u00f3w z opozycj\u0105. Prezydent w odpowiedzi poprosi\u0142 o czas do namys\u0142u. Grupa zamaskowanych os\u00f3b zaatakowa\u0142a i podpali\u0142a urz\u0105dzenia pa\u0144stwowego Radio Nikaragua. Inna zamaskowana grupa zaatakowa\u0142a budynek szpitala Fernando V\u00e9lez Paiz w Managui.<\/span><\/p>\n

9 czerwca pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o kolejnych starciach w mie\u015bcie Jinotega i w stolicy kraju Managui. W Jinotedze studenci pr\u00f3bowali wznie\u015b\u0107 barykad\u0119 przeciwko si\u0142om bezpiecze\u0144stwa. Podczas star\u0107 jeden z nich zosta\u0142 zabity. W Managui zgin\u0105\u0142 zastrzelony dzia\u0142acz M\u0142odzie\u017cy Sandinistowskiej. Demonstranci \u017c\u0105daj\u0105 ust\u0105pienia D. Ortegi z funkcji prezydenta i organizuj\u0105 blokady dr\u00f3g w ca\u0142ym kraju.<\/span><\/p>\n

Stanowisko spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej<\/span><\/b><\/p>\n

O stosowanie przemocy, zbrojenie boj\u00f3wek, cenzur\u0119 i stosowanie tortur oskar\u017cy\u0142y w\u0142adze Nikaragui Rada Praw Cz\u0142owieka ONZ (UNHRC), CIDH, Mi\u0119dzyameryka\u0144skie Stowarzyszenie Prasy (SIP), oraz Amnesty International. 31 maja Parlament Europejski pot\u0119pi\u0142 \u201erepresje\u201d rz\u0105du Nikaragui i wezwa\u0142 do wcze\u015bniejszych wybor\u00f3w. Najbardziej krytyczne stanowisko wobec w\u0142adz Nikaragui zaj\u0119\u0142y Stany Zjednoczone i pozostaj\u0105ce od nich w kolonialnej zale\u017cno\u015bci Portoryko, a tak\u017ce \u2013 co nieco zaskakuj\u0105ce ze wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 tego kraju do ALBA \u2013 w\u0142adze Ekwadoru. Solidarno\u015b\u0107 z w\u0142adzami w Managui zadeklarowa\u0142y natomiast Kuba, Boliwia i Wenezuela. Rosja uzna\u0142a kryzys w Nikaragui za wewn\u0119trzn\u0105 spraw\u0119 tego pa\u0144stwa i przestrzeg\u0142a przed \u201edestrukcyjnymi wp\u0142ywami z zewn\u0105trz\u201d. <\/span><\/p>\n

Wnioski<\/span><\/b><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce w Nikaragui obserwujemy obecnie kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 \u201ekolorowej rewolucji\u201d przeprowadzonej przez USA przy u\u017cyciu student\u00f3w, m\u0142odzie\u017cy, \u201eklasy \u015bredniej\u201d i kapita\u0142u. W pierwszych latach po powrocie FSLN do w\u0142adzy Waszyngton bagatelizowa\u0142 znaczenie rozwoju wypadk\u00f3w w Nikaragui. Sam FSLN r\u00f3wnie\u017c zrezygnowa\u0142 z retoryki antyameryka\u0144skiej. Gdy jednak powr\u00f3ci\u0142 stary koszmar jankes\u00f3w: transoceaniczny kana\u0142 przez Nikaragu\u0119 poza ich kontrol\u0105, plany podporz\u0105dkowania sobie tego wci\u0105\u017c wymykaj\u0105cego si\u0119 USA kraju zosta\u0142y odnowione. <\/span><\/p>\n

Amerykanie wykorzystali dla swych cel\u00f3w rzeczywiste napi\u0119cia i sprzeczno\u015bci powsta\u0142e w konsekwencji umiarkowanej kolaboracji FSLN i chi\u0144skiej elity finansowej z kontrolowanymi przez Waszyngton instytucjami kapitalistycznej mi\u0119dzynarod\u00f3wki. USA odwo\u0142uje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do spo\u0142ecznych produkt\u00f3w postmodernistycznego kapitalizmu w postaci \u201eklasy \u015bredniej\u201d i \u201epokolenia twittera\u201dz ich kosmopolitycznym prozachodnim hedonizmem i permisywizmem. <\/span><\/p>\n

FSLN wydaje si\u0119 mie\u0107 na koncie podobne b\u0142\u0119dy jak Muammar Kaddafi i Baszar al-Asad od lat 1990. szukaj\u0105cy porozumienia z Zachodem i instytucjami mi\u0119dzynarod\u00f3wki kapitalistycznej oraz wdra\u017caj\u0105cych zalecane przez nie \u201ereformy\u201d gospodarcze, polityczne i spo\u0142eczne (np. otwarto\u015b\u0107 informacyjna, przyjmowanie zachodnich turyst\u00f3w). Dla obydwu wymienionych przyw\u00f3dc\u00f3w polityka rekoncyliacji z Zachodem zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pa\u0144stwow\u0105 katastrof\u0105. W przypadku pierwszego z wymienionych \u2013 zupe\u0142nym rozpadem pa\u0144stwa i zwie\u0144czon\u0105 zamordowaniem samego przyw\u00f3dcy. <\/span><\/p>\n

To, czy obecny kryzys w Nikaragui zako\u0144czy si\u0119 zupe\u0142n\u0105 katastrof\u0105 jak w Libii, czy te\u017c mo\u017ce FSLN uda si\u0119 odbudowa\u0107 lub cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo ocali\u0107 jedno\u015b\u0107 polityczn\u0105 kraju zale\u017cy, czy D. Ortega, podobnie jak B. al-Asad, zdo\u0142a pozyska\u0107 dla siebie konstruktywny nurt opozycji. Wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cliwe by\u0142oby to przynajmniej w przypadku tej jej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra motywowana jest ekonomicznie. Poszerzenie bazy spo\u0142ecznej rz\u0105du i wyizolowanie awanturnik\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do obalenia w\u0142adzy FSLN cho\u0107by za cen\u0119 anarchizacji kraju na pewno u\u0142atwi\u0142oby normalizacj\u0119 sytuacji w Nikaragui. <\/span><\/p>\n

Dlatego s\u0142uszne wydaj\u0105 si\u0119 postulaty miejscowego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, by do negocjacji dopu\u015bci\u0107 przedstawicieli wszystkich grup spo\u0142ecznych. Prezydent D. Ortega powinien rozwa\u017cy\u0107 p\u0142acowe postulaty emeryt\u00f3w i drobnych przedsi\u0119biorc\u00f3w, zerwa\u0107 natomiast korumpuj\u0105ce Nikaragu\u0119 kontakty z instytucjami kapitalistycznej mi\u0119dzynarod\u00f3wki i kompradorskim kapita\u0142em zrzeszonym w COSEP. Obecny kryzys w Nikaragui oka\u017ce si\u0119 te\u017c zapewne sprawdzianem solidarno\u015bci i sprawno\u015bci ALBA. <\/span><\/p>\n

Dla Polski istotne mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 wnioski z zaanga\u017cowania w konflikt poszczeg\u00f3lnych spo\u0142eczno\u015bci wyznaniowych: Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki zajmuje w Nikaragui stanowisko umiarkowanie demoliberalne ale zarazem realistyczne i elastyczne. Jako wyra\u017any rzecznik orientacji jankeskiej wyst\u0119puj\u0105 za\u015b spo\u0142eczno\u015bci protestanckie. Podobnie jest w naszym kraju, gdzie jedyne bodaj jak dotychczas g\u0142osy w obronie syjonizmu i Izraela wychodz\u0105 ze strony marginalnych zbor\u00f3w protestanckich. Trudno te\u017c znale\u017a\u0107 jakichkolwiek protestant\u00f3w, kt\u00f3rzy w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu nie byliby proameryka\u0144skimi libera\u0142ami. <\/span><\/p>\n

Ronald Lasecki<\/span><\/p>\n

(pisane 7-11 grudnia A.D. 2018) <\/span><\/p>\n

\n

1<\/a>Fenomenu tego nie nale\u017cy myli\u0107 z francusk\u0105 Now\u0105 Prawic\u0105 (Nouvelle Droite<\/i>) kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 si\u0119 od ko\u0144ca lat 1960. wok\u00f3\u0142 Alaina de Benoist (ur. 1943). <\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a>Przypomnijmy tu kuriozalny propagandowy film \u201eKolumbia \u2013 \u015bwiadectwo dla \u015bwiata\u201d (2008) w re\u017cyserii Dominika Tarczy\u0144skiego – skompromitowanego dzi\u015b ju\u017c pos\u0142a-aferzysty z PiS. Film w 2011 r. zdoby\u0142 pierwsze miejsce na XVI Katolickim Festiwalu Film\u00f3w i Multimedi\u00f3w w Niepokalanowie, co stanowi moraln\u0105 i intelektualn\u0105 kompromitacj\u0119 polskiego Ko\u015bcio\u0142a i tej imprezy. Honor Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w Polsce ratowa\u0142 wtedy (s\u0142abo s\u0142yszalnym g\u0142osem) m.in. ks. Andrzej Sarnacki SJ, wskazuj\u0105c na zbrodnie neokolonialnych boj\u00f3wek na ch\u0142opach i rdzennych etnosach Kolumbii, swym bestialstwem dor\u00f3wnuj\u0105ce tym znanym Polakom z tragicznych wydarze\u0144 Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej (m.in. przecinanie pi\u0142\u0105, wycinanie p\u0142od\u00f3w z \u0142ona matek i rozbijanie ich o \u015bciany itp.). <\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozpocz\u0119te w listopadzie 2015 r. rz\u0105dy PiS ugruntowa\u0142y status naszego kraju jako politycznego i wojskowego protektoratu USA. Na sytuacj\u0119 t\u0119 pracowa\u0142y oczywi\u015bcie wszystkie poprzednie rz\u0105dy […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":33826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Ronald Lasecki: Rewolucja Nikaragua\u0144ska i jej kryzys\r\n\r\nZ uwagi na blokad\u0119 informacyjn\u0105 odno\u015bnie wydarze\u0144 w Nikaragui publikujemy tekst na\u015bwietlaj\u0105cy sytuacj\u0119 tego kraju atakowanego obecnie przez wielki kapita\u0142 i si\u0142y demoliberalne.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[1700,78,79,178,5365,2314,378,428,635,800,5727,5726,871,5728,981],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/sandino.jpg?fit=576%2C765&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-8Nz","jetpack-related-posts":[{"id":33875,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=33875","url_meta":{"origin":33825,"position":0},"title":"Ronald Lasecki: Polska jest koloni\u0105 USA","date":"1 lipca 2018","format":false,"excerpt":"27 czerwca PiS doprowadzi\u0142 do zwo\u0142ania jednodniowego posiedzenia Sejmu w \u015brodku wakacji, licz\u0105c zapewne na nieobecno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci pos\u0142\u00f3w i unikni\u0119cie w zwi\u0105zku z tym debaty sejmowej, po czym w ci\u0105gu dw\u00f3ch godzin doprowadzi\u0142 do przyj\u0119cia ustawy znosz\u0105cej karalno\u015b\u0107 za przypisywanie narodowi polskiemu nazistowskich zbrodni na \u017bydach. Usuni\u0119te zosta\u0142y art. 55a\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kolonia-usa.jpg?fit=610%2C385&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21235,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21235","url_meta":{"origin":33825,"position":1},"title":"Polska: Przechowalnia sprz\u0119tu USA","date":"14 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Pentagon rozwa\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 umieszczenia m.in. w Polsce ci\u0119\u017ckiego uzbrojenia wojsk ameryka\u0144skich, w tym czo\u0142g\u00f3w i bojowych woz\u00f3w piechoty. Decyzj\u0119 o rozmieszczeniu sprz\u0119tu w Polsce i innych krajach naszego regionu musi zatwierdzi\u0107 jeszcze sekretarz obrony USA oraz Bia\u0142y Dom. Informacj\u0119 t\u0119 potwierdzi\u0142 w rozmowie z PAP polski minister obrony, Tomasz Siemoniak.\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/siemoniak.jpg?fit=663%2C364&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25416,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25416","url_meta":{"origin":33825,"position":2},"title":"Tad\u017cykistan: Chcieli zabi\u0107 prezydenta","date":"8 maja 2016","format":false,"excerpt":"S\u0105d w Duszanbe skaza\u0142 dw\u00f3jk\u0119 obywateli Tad\u017cykistanu na kary wi\u0119zienia za planowanie w ubieg\u0142ym roku zamachu na prezydenta kraju Emomalego Rahmona.\u00a0W komunikacie podano, \u017ce wyrok zapad\u0142 w grudniu. M\u0119\u017cczyzna zosta\u0142 skazany na dziesi\u0119\u0107\u00a0lat, a kobieta\u00a0na osiem i p\u00f3\u0142\u00a0roku wi\u0119zienia. Oboje s\u0105 mieszka\u0144cami Duszanbe. Wed\u0142ug oficjalnych danych w\u0142adz Tad\u017cykistanu\u00a0ponad tysi\u0105c obywateli\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/14.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25052,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25052","url_meta":{"origin":33825,"position":3},"title":"Rosja: Genera\u0142 Solejmani w Moskwie","date":"17 kwietnia 2016","format":false,"excerpt":"Wizyt\u0119 w Moskwie z\u0142o\u017cy\u0142 ira\u0144ski genera\u0142 Ghasem Solejmani, dow\u00f3dca brygady al-Kuds, jednostki specjalnej Korpusu Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej. \u2013\u00a0Genera\u0142 Solejmani polecia\u0142 zesz\u0142ej nocy do Moskwy, aby om\u00f3wi\u0107 kwestie zwi\u0105zane z dostarczeniem system\u00f3w rakietowych S-300, a tak\u017ce dotycz\u0105cych dalszej wsp\u00f3\u0142pracy wojskowej. \u2013 powiedzia\u0142 15 kwietnia przedstawiciel w\u0142adz Iranu cytowany przez agencj\u0119 informacyjn\u0105\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Ghasem_Solejmani.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38371,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38371","url_meta":{"origin":33825,"position":4},"title":"USA: Trump rozpocz\u0105\u0142 proces przekazania w\u0142adzy Bidenowi","date":"24 listopada 2020","format":false,"excerpt":"\u201eJestem pewien, \u017ce we\u017amiemy g\u00f3r\u0119 w walce. Jednak\u017ce, w najlepiej poj\u0119tym interesie kraju da\u0142em Emily Murphy i jej ekipie sygna\u0142 do rozpocz\u0119cia procesu przekazywania w\u0142adzy. Mojemu zespo\u0142owi nakaza\u0142em to samo\u201d - napisa\u0142 na Twitterze Trump. \u201eChcia\u0142bym przy tej okazji podzi\u0119kowa\u0107 Emily Murphy stoj\u0105cej na czele GSA (General Services Administration) za\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3JIZYCCGTJETPFA5EG4LF56PDI.jpg?fit=1200%2C858&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31566,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31566","url_meta":{"origin":33825,"position":5},"title":"Europa: Dwa nowe dow\u00f3dztwa NATO","date":"12 listopada 2017","format":false,"excerpt":"Na szczycie NATO w Brukseli 8-9 listopada og\u0142oszono zamiar utworzenia dw\u00f3ch nowych dow\u00f3dztw Sojuszu w Europie; jedno z nich ma s\u0142u\u017cy\u0107 koordynacji przerzucania wojsk na \u201ewschodni\u0105 flank\u0119\u201d, drugie za\u015b zabezpieczeniu mo\u017cliwo\u015bci swobodnego dost\u0119pu floty USA do Europy przez Atlantyk. Liczba dow\u00f3dztw NATO wzro\u015bnie w ten spos\u00f3b z siedmiu do dziewi\u0119ciu\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/23472458_10215152649509900_2068267399785374824_n.jpg?fit=676%2C384&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33827,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33825\/revisions\/33827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}