{"id":34178,"date":"2018-11-01T14:13:36","date_gmt":"2018-11-01T13:13:36","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=34178"},"modified":"2018-11-01T14:14:40","modified_gmt":"2018-11-01T13:14:40","slug":"ronald-lasecki-o-zywej-wiezi-z-przodkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=34178","title":{"rendered":"Ronald Lasecki: O \u017cywej wi\u0119zi z przodkami"},"content":{"rendered":"

Pour nous, la Patrie, c\u2018est le sol et les anc\u00eatres, c\u2018est la terre de nos morts.<\/span><\/em><\/p>\n

(Maurice Barr\u00e8s)<\/p>\n

\u015awi\u0119to Wszystkich \u015awi\u0119tych wyznaczone zosta\u0142o na 1 listopada przez papie\u017ca Grzegorza IV (827-844) w roku 835. Dzie\u0144 Zaduszny obchodzony jest od 998 r. w dniu 2 listopada. W czasie tych \u015bwi\u0105t chrze\u015bcijanie piel\u0119gnuj\u0105 pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ych \u015awi\u0119tych \u2013 zar\u00f3wno tych ju\u017c wyniesionych na o\u0142tarze jak i o tych zupe\u0142nie nieznanych, a tak\u017ce pami\u0119\u0107 zmar\u0142ych przodk\u00f3w.<\/p>\n

Jeszcze kilkadziesi\u0105t lat temu obchody obydwu \u015bwi\u0105t wi\u0105za\u0142y si\u0119 na Mazowszu i Podlasiu z bogat\u0105 obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 ludow\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a reliktem czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich. Dzi\u015b stopniowo stare zwyczaje wypierane s\u0105 przez obrz\u0119dy ko\u015bcielne, nabo\u017ce\u0144stwa i mod\u0142y odprawiane przez ksi\u0119\u017cy na cmentarzach. W\u015br\u00f3d nich popularne s\u0105 na przyk\u0142ad tzw. \u201ewypominki\u201d, b\u0119d\u0105ce rodzajem odmawianej na cmentarzach modlitwy po\u0142\u0105czonej z wywo\u0142ywaniem imion pochowanych tam zmar\u0142ych. Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c sk\u0142adane na grobach wie\u0144ce i bukiety sztucznych kwiat\u00f3w.<\/p>\n

1 i 2 listopada cmentarze odwiedzane s\u0105 przez t\u0142umy ludzi, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 przynajmniej zatrzyma\u0107 przy miejscach poch\u00f3wku swych bliskich. Na ton\u0105cych w kwiatach grobach p\u0142on\u0105 znicze. Zgodnie z polsk\u0105 tradycj\u0105, ich p\u0142omienie o\u015bwietlaj\u0105 te\u017c mogi\u0142y zapomniane i opuszczone kt\u00f3rych nie odwiedza ju\u017c nikt z krewnych. Mo\u017cna je zobaczy\u0107 mi\u0119dzy innymi na licznych na Mazowszu bezimiennych le\u015bnych i polnych mogi\u0142ach \u017co\u0142nierskich. Zaduszki s\u0105 bowiem r\u00f3wnie\u017c dniem pami\u0119ci narodowej, kiedy zapalamy ognie na miejscach strace\u0144, grobach powsta\u0144czych, kwaterach \u017co\u0142nierskich, przy tablicach pami\u0105tkowych po\u015bwi\u0119conych pami\u0119ci poleg\u0142ych i pomordowanych podczas r\u00f3\u017cnych wojen, a tak\u017ce na grobach os\u00f3b zas\u0142u\u017conych dla Polski i na grobach tw\u00f3rc\u00f3w kultury.<\/p>\n

Cze\u015b\u0107 oddawana przodkom nie jest jednak wynalazkiem kultury polskiej ani nawet chrze\u015bcija\u0144stwa, tylko elementem uniwersalnej tradycji pierwotnej, obecnej we wszystkich znanych kulturach \u015bwiata. R\u00f3wnie\u017c w krajach s\u0142owia\u0144skich obrz\u0119dy zaduszne nale\u017ca\u0142y do najwa\u017cniejszych rytua\u0142\u00f3w. Odprawiane by\u0142y kilka razy do roku, towarzyszy\u0142y im rozbudowane formy kultu, mod\u0142y i ofiary sk\u0142adane przede wszystkim z jad\u0142a i napoj\u00f3w. Trzeba by\u0142o d\u0142ugich stuleci by te zamierzch\u0142e rytua\u0142y wkomponowane zosta\u0142y i po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z now\u0105 wiar\u0105, a wiele spo\u015br\u00f3d tych tradycji \u017cywych by\u0142o jeszcze do niedawna w ludowej kulturze Mazowsza i Podlasia i warto im si\u0119 w tym miejscu przyjrze\u0107.<\/p>\n

Wedle tradycji ludowej listopad, na kt\u00f3rego pocz\u0105tek przypadaj\u0105 Zaduszki, to miesi\u0105c w kt\u00f3rym odlatuj\u0105 szpaki, zi\u0119by, s\u0142onki, cyranki, bekasy, go\u0142\u0119bie siniaki, czaple i b\u0142otniaki zbo\u017cowe. Gdy jest \u015bnieg i zimno, przylatuj\u0105 gile, jemio\u0142uszki, krzy\u017codzioby, myszo\u0142owy w\u0142ochate i czeczotki, pozostaj\u0105c p\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca lutego lub do pocz\u0105tk\u00f3w marca. W kalendarzu ludowym listopad wyst\u0119puje te\u017c pod nazwami listopadnika, sze\u015b\u0107\u015bwi\u0119tnika lub paj\u0119cznika. Jego zachowana do dzi\u015b i najpopularniejsza nazwa wywodzi si\u0119 od opadaj\u0105cych w tym miesi\u0105cu li\u015bci.<\/p>\n

Stary zwyczaj ludowy, jeszcze w XIX wieku kultywowany na Litwie, w Prusach, w Kurlandii i we wschodnich regionach Polski nakazywa\u0142 potajemnie zbiera\u0107 si\u0119 w dzie\u0144 zaduszny w kaplicach cmentarnych lub w opuszczonych domach stoj\u0105cych w pobli\u017cu cmentarzy, gdzie nast\u0119pnie wywo\u0142ywano dusze zmar\u0142ych na przygotowan\u0105 specjalnie dla nich uczt\u0119. Na samych cmentarzach a niekiedy te\u017c w ich pobli\u017cu urz\u0105dzano ponadto tego dnia obiaty \u017ca\u0142obne.<\/p>\n

Po\u015br\u00f3d wschodnich chrze\u015bcijan na Podlasiu a tak\u017ce po\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Kres\u00f3w, zachowa\u0142 si\u0119 przez d\u0142ugi czas zwyczaj \u201eugaszczania dusz\u201d. Polega\u0142 on na pozostawianiu na domowych sto\u0142ach na noc przed Zaduszkami ugotowanych poprzedniego dnia bobu, grochu, soczewicy, kutii (rodzaj potrawy z pszenicy, maku i miodu, podawanej na wschodzie Polski jako danie wigilijne a tak\u017ce na stypach i uroczysto\u015bciach zadusznych) jak r\u00f3wnie\u017c kieliszka w\u00f3dki, by nocy tej mog\u0142y si\u0119 nimi po\u017cywi\u0107 dusze zmar\u0142ych. W Dzie\u0144 Zaduszny niesiono te potrawy na cmentarz, gdzie pozostawiano je na grobach, wylewaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c na mogi\u0142y nieco w\u00f3dki.<\/p>\n

Z czasem forma obchod\u00f3w z\u0142agodnia\u0142a, a pierwotn\u0105 uczt\u0119 \u017ca\u0142obn\u0105 zast\u0105pi\u0142 specjalnie wypieczony bochen chleba lub placek, kt\u00f3ry niesiono na cmentarz i darowano tam najbiedniejszym, to jest tzw. \u201edziadom ko\u015bcielnym\u201da wi\u0119c utrzymuj\u0105cym si\u0119 z kwesty pobo\u017cnym pielgrzymom kt\u00f3rzy podr\u00f3\u017cowali od ko\u015bcio\u0142a do ko\u015bcio\u0142a. W dzie\u0144 wszystkich \u015bwi\u0119tych i w dzie\u0144 zaduszny zawsze mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 ich g\u0142o\u015bno modl\u0105cych si\u0119 pod murami cmentarza.<\/p>\n

Ofiarowano im kawa\u0142ek ciasta, chleba lub kubek gor\u0105cej kaszy a tak\u017ce kieliszek w\u00f3dki, prosz\u0105c w zamian o modlitw\u0119 za wymienionego z imienia zmar\u0142ego cz\u0142onka rodziny. Chleb lub ciasto by\u0142y zatem dzielone na tyle kawa\u0142k\u00f3w, ilu zmar\u0142ych by\u0142o w danej rodzinie. Gdy ksi\u0119\u017ca zwalcza\u0107 zacz\u0119li rozpijanie ko\u015bcielnych dziad\u00f3w w\u00f3dk\u0105, ofiar\u0119 w postaci jad\u0142a i napitku zast\u0105piono dawanymi dziadom pieni\u0119dzmi. Wierzono \u017ce modlitwa dziada, tak wi\u0119c \u201ecz\u0142owieka bo\u017cego\u201d, z pewno\u015bci\u0105 zostanie wys\u0142uchana.<\/p>\n

Jad\u0142o niekiedy zostawiano te\u017c wprost na mogi\u0142ach zmar\u0142ych, wierzono bowiem \u017ce korzystaj\u0105 z niego p\u00f3\u017aniej dusze zmar\u0142ych przodk\u00f3w. Na Podlasiu znany by\u0142 zwyczaj rozpalania na rozstajach dr\u00f3g lub w pobli\u017cu cmentarzy ogni przy kt\u00f3rych mog\u0142y si\u0119 ogrza\u0107 dusze powracaj\u0105ce w za\u015bwiaty. Ognie zaduszkowe rozpalano te\u017c na grobach os\u00f3b zmar\u0142ych gwa\u0142town\u0105 \u015bmierci\u0105, zw\u0142aszcza pogrzebanych w niepo\u015bwi\u0119conej ziemi pod cmentarnym murem samob\u00f3jc\u00f3w. Ogie\u0144 mia\u0142 bowiem chroni\u0107 \u017cywych przed z\u0142ymi duchami i upiorami.<\/p>\n

By ochroni\u0107 si\u0119 przed wilko\u0142akiem, jego d\u0142onie po \u015bmierci kr\u0119powano sznurem, w usta wk\u0142adano kamie\u0144 a cia\u0142o odwracano g\u0142ow\u0105 do ziemi. To mia\u0142o uniemo\u017cliwi\u0107 mu wstanie z grobu nawet w noc poprzedzaj\u0105c\u0105 Zaduszki. Zrodzonego z nasienia szatana i z matki czarownicy wampira unieruchomi\u0107 mo\u017cna by\u0142o odcinaj\u0105c mu po \u015bmierci g\u0142ow\u0119 i sk\u0142adaj\u0105c j\u0105 w nogach.<\/p>\n

By\u0142o to wa\u017cne, gdy\u017c w noc przed dniem zadusznym cienie zmar\u0142ych udawa\u0142y si\u0119 w procesji do ko\u015bcio\u0142a lub kaplicy cmentarnej, gdzie o p\u00f3\u0142nocy wys\u0142uchiwa\u0142y mszy celebrowanej przez zmar\u0142ego proboszcza. Zachowa\u0142y si\u0119 opowie\u015bci licznych \u015bwiadk\u00f3w kt\u00f3rzy s\u0142yszeli tej nocy bicie dzwon\u00f3w ko\u015bcielnych, g\u0142osy i \u015bpiew uczestnik\u00f3w nabo\u017ce\u0144stwa, widzieli korow\u00f3d w\u0119druj\u0105cych dusz, a nawet sami brali udzia\u0142 w tych niezwyk\u0142ych wydarzeniach.<\/p>\n

W pami\u0119ci ludu mazowieckiego zachowa\u0142y si\u0119 nawet historie o szabrownikach cmentarnych, kt\u00f3rzy tej nocy dostawszy si\u0119 pomi\u0119dzy duchy zmar\u0142ych, trafiali na podziemn\u0105 uczt\u0119 nieboszczyk\u00f3w, by opu\u015bciwszy j\u0105, znale\u017a\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej w zupe\u0142nie innym czasie \u2013 wiele lat po, jak si\u0119 okazywa\u0142o, swoim d\u0142ugotrwa\u0142ym zagini\u0119ciu.<\/p>\n

Na cmentarz udawano si\u0119 na dwa lub trzy dni przed \u015bwi\u0119tem zmar\u0142ych, by oczy\u015bci\u0107 groby z chwast\u00f3w i li\u015bci. Stare wiejskie cmentarze i \u015br\u00f3dpolne mogi\u0142y Mazowsza i Podlasia cz\u0119sto dzi\u015b zanikaj\u0105, okrawane z roku na rok p\u0142ugiem lub okrywaj\u0105c si\u0119 g\u0119stymi zaro\u015blami. Wiele takich porzuconych cmentarzyk\u00f3w znale\u017a\u0107 mo\u017cna w centralnej cz\u0119\u015bci Puszczy Kampinoskiej, sk\u0105d po 1975 r. stopniowo wysiedlano mieszka\u0144c\u00f3w istniej\u0105cych tam od XIX wieku osad i wiosek. Dzi\u015b ledwie mo\u017cna dostrzec chyl\u0105ce si\u0119 po\u015br\u00f3d zapadni\u0119tych mogi\u0142 ku ziemi zmursza\u0142e figury i poro\u015bni\u0119te mchem i powojami przegni\u0142e drewniane krzy\u017ce.<\/p>\n

Wiejskie cmentarze dzieli\u0142y si\u0119 na cz\u0119\u015b\u0107 dla bogatych i dla biednych. W niepo\u015bwi\u0119conej ziemi pod p\u0142otem lub w rogu cmentarza pozostawiano miejsce dla wisielc\u00f3w, topielc\u00f3w, nieochrzczonych dzieci etc. Ch\u0142opski pogrzeb, nierzadko bez ksi\u0119dza, ko\u0144czy\u0142 si\u0119 z\u0142o\u017ceniem zbitej z desek trumny w wykopanym wcze\u015bniej w ziemi dole. Gdy brakowa\u0142o pieni\u0119dzy na nagrobek murowany, sadzono w miejscu poch\u00f3wku drzewko lipy, brzozy lub krzak bzu, by po latach m\u00f3c \u0142atwo odnale\u017a\u0107 mogi\u0142\u0119 bliskich. Na grobach zapalano wyrabiane w\u0142asnor\u0119cznie lampki z t\u0142uszczu zwierz\u0119cego lub \u015bwieczki. Je\u015bli mogi\u0142a przystrajana by\u0142a kwiatami, to jedynie \u017cywymi.<\/p>\n

Istnia\u0142 te\u017c stary zwyczaj rzucania przez przechodz\u0105cego na mijany gr\u00f3b \u2013 niekoniecznie bynajmniej w \u015bwi\u0119to zaduszne \u2013 \u015bwie\u017co u\u0142amanych ga\u0142\u0105zek drzew. Tradycj\u0105 t\u0105 nawi\u0105zywano do s\u0142owia\u0144skich obrz\u0119d\u00f3w cia\u0142opalnych, podczas kt\u00f3rych dorzucano ga\u0142\u0119zie do p\u0142on\u0105cego stosu na kt\u00f3rym palono zw\u0142oki. Zwyczaj rzucania ga\u0142\u0105zek na mijan\u0105 mogi\u0142\u0119 powszechny by\u0142 na Mazowszu jeszcze w XIX wieku, w niekt\u00f3rych za\u015b rejonach zachowa\u0142 si\u0119 do po\u0142owy XX wieku.<\/p>\n

I tak na przyk\u0142ad w miejscu Puszczy Kampinoskiej zwanym Mogilnym Mostkiem jeszcze w latach poprzedzaj\u0105cych II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 mijaj\u0105cy je przechodnie k\u0142adli ga\u0142\u0105zk\u0119 drzewa. Czyniono tak na pami\u0105tk\u0119 mordu dokonanego tam na dziewczynie zmierzaj\u0105cej ze wsi Pociecha do ko\u015bcio\u0142a w \u0141omnej. Zab\u00f3jstwa mia\u0142 wedle miejscowych poda\u0144 dopu\u015bci\u0107 si\u0119 w\u0119drowiec, kt\u00f3ry poprzedniego dnia zanocowa\u0142 w miejscowej karczmie.<\/p>\n

Gdy rzucanego przez przechodni\u00f3w suszu nazbiera\u0142o si\u0119 ju\u017c du\u017co, kto\u015b z okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w przychodzi\u0142 wiosn\u0105 i podpala\u0142 zwalisko by dusza zamordowanej mog\u0142a w ogniu oczy\u015bci\u0107 si\u0119 z grzech\u00f3w. Zwyczaj ten opisa\u0142 w XIX wieku folklorysta i varsavianista Kazimierz W\u0142adys\u0142aw W\u00f3jcicki (1807-1879), a kultywowano go do czasu wysiedlenia mieszka\u0144c\u00f3w miejscowych puszcza\u0144skich wsi.<\/p>\n

Ju\u017c z czas\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich wywodzi si\u0119 tradycja przynoszenia w dzie\u0144 zaduszny przez wiernych ksi\u0119\u017com kaszy, m\u0105ki, mleka, \u015bmietany i sera. Wieczorem wszyscy zbierali si\u0119 p\u00f3\u017aniej, najcz\u0119\u015bciej w jakim\u015b domu lub w innym um\u00f3wionym miejscu, by wspomina\u0107 zmar\u0142ych i \u015bpiewa\u0107 ku ich upami\u0119tnieniu pie\u015bni. Noc\u0105 po okolicy mia\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas b\u0142\u0105ka\u0107 pod postaci\u0105 kul ognistych lub b\u0142\u0119dnik\u00f3w dusze zmar\u0142ych mierniczych, kt\u00f3re opuszcza\u0107 mia\u0142y groby by raz jeszcze wymierzy\u0107 \u017ale za \u017cycia wytyczone ch\u0142opskie zagony.<\/p>\n

Pozosta\u0142e z czas\u00f3w przedchrze\u015bcja\u0144skich na Mazowszu miejsca kultu przodk\u00f3w to jednak nie tylko Mogilny Mostek: w Lasach Osieckich znajduje si\u0119 na przyk\u0142ad uroczysko zwane Czarcimi Ko\u015bcio\u0142ami. W pobli\u017cu odkryto \u015blady cmentarzyska cia\u0142opalnego z czas\u00f3w rzymskich, a szczeg\u00f3ln\u0105 aktywno\u015b\u0107 mia\u0142y tam wykazywa\u0107 moce diabelskie. W\u0105w\u00f3z zwany Czarcim Do\u0142em powsta\u0142, gdy diabe\u0142 wyrwa\u0142 z tego miejsca zalegaj\u0105ce tam kamienie i wzni\u00f3s\u0142 z nich ko\u015bci\u00f3\u0142 na wydmie Bratos\u00f3wiec, sk\u0105d te\u017c wzi\u0119\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniejsza nazwa wspomnianego uroczyska.<\/p>\n

Na szczycie innej wydmy, znanej jako D\u0105browieck\u0105 lub Spalon\u0105 G\u00f3ra, kt\u00f3ra po\u0142o\u017cona jest w Lasach Celestynowskich, znajduje si\u0119 uroczysko nazywane Bia\u0142\u0105 G\u00f3r\u0105. W przeciwie\u0144stwie do ni\u017cej po\u0142o\u017conych zboczy, szczyt wydmy nie zarasta so\u015bnin\u0105 i pokryty jest jasnym piaskiem. Zgodnie z miejscowymi podaniami dzieje si\u0119 tak, gdy\u017c znajduje si\u0119 on pod w\u0142adz\u0105 si\u0142 nieczystych i odbywa\u0142y si\u0119 tam sabaty czarownic. Sabaty takie mia\u0142y mie\u0107 tak\u017ce miejsce na \u0141ysej G\u00f3rze przy ul. Hrabiego w Otwocku. Przypisywanie jej takiej funkcji jest dalekim echem istnienia tam dawniej poga\u0144skiego miejsca kultu.<\/p>\n

Na uroczysku Jo\u015bce niedaleko wsi G\u0142upianka do pocz\u0105tku XX wieku le\u017ca\u0142 wielki kamie\u0144, b\u0119d\u0105cy od czas\u00f3w pras\u0142owia\u0144skich o\u015brodkiem kultu ludowego. W okresie wiosennego przesilenia w jego zag\u0142\u0119bieniach sk\u0142adano ofiary w postaci jad\u0142a i drobnych monet, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zbierali \u017cebracy. Mieszka\u0144cy okolicy uwa\u017cali \u017ce zag\u0142\u0119bienia g\u0142azu s\u0105 \u015bladami, st\u00f3p, \u0142okci i brody Pana Jezusa. Niestety, proboszcz z pobliskiej Ko\u0142bieli w 1907 r. kaza\u0142 rozbi\u0107 g\u0142az, z kt\u00f3rego resztek u\u0142o\u017cono schody prowadz\u0105ce do ko\u015bcio\u0142a parafialnego. W miejscu dawnego g\u0142azu stan\u0119\u0142a kapliczka z figur\u0105 \u015bw. Anny, w kt\u00f3rej wierni gromadz\u0105 si\u0119 w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 na msz\u0119, jeszcze do niedawna ko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 huczn\u0105 zabaw\u0105 ludow\u0105.<\/p>\n

Tradycyjne formy kultu przodk\u00f3w s\u0105 dzi\u015b w wi\u0119kszo\u015bci martwe i powr\u00f3t do nich nie jest ju\u017c mo\u017cliwy. Odbija\u0142a si\u0119 w nich \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego sprzed weberowskiego \u201eodczarowania \u015bwiata\u201d. Zadaniem dzisiejszego tradycjonalizmu nie jest sztuczne odtwarzanie dawnych symboli i rytua\u0142\u00f3w. Julius Evola (1898-1974) s\u0142usznie krytykowa\u0142 takie zabiegi w swoim eseju skierowanym przeciwko \u201eneopoganom\u201d. Tym, czego mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 od naszych dziad\u00f3w i pradziad\u00f3w jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142bytowania z przodkami i istotami nadzmys\u0142owymi, z kt\u00f3rymi szczeg\u00f3lnie blisk\u0105 relacj\u0119 nawi\u0105zywano mi\u0119dzy innymi w dzie\u0144 zaduszny.<\/p>\n

Nasi ch\u0142opscy dziadkowie \u017cyj\u0105cy jeszcze w duchowym uniwersum kultury tradycyjnej, nie musieli \u201ewierzy\u0107\u201d w obecno\u015b\u0107 w ich codziennym \u017cyciu zmar\u0142ych przodk\u00f3w, gdy\u017c po prostu byli tej obecno\u015bci \u015bwiadomi. Przodkowie \u017cyli i wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 po\u015br\u00f3d nas, \u015bwiat dostrzegany zmys\u0142ami i pojmowany rozumem jest za\u015b jedynie jednym z aspekt\u00f3w w\u0142a\u015bciwego nam poziomu rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ry z kolei jest zaledwie jednym z wielu istniej\u0105cych poziom\u00f3w. Nasi dziadkowie widzieli przodk\u00f3w, s\u0142yszeli ich, czuli ich obecno\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie. Tak jak syn nie musi \u201ewierzy\u0107\u201d w obecno\u015b\u0107 ojca bo po prostu widuje go na co dzie\u0144 i jest jego obecno\u015bci \u015bwiadom, tak ludzie Tradycji nie musz\u0105 \u201ewierzy\u0107\u201d w obecno\u015b\u0107 zmar\u0142ych przodk\u00f3w.<\/p>\n

Rytua\u0142y i obrz\u0119dy ludowe znane z folkloru Mazowsza i Podlasia nie s\u0105 odzwierciedleniem naiwnej \u015bwiadomo\u015bci \u201eszlachetnych dzikus\u00f3w\u201d kt\u00f3rzy nie zaznali jeszcze w\u0105tpliwych dobrodziejstw odcinaj\u0105cego nas od wszystkiego co ba\u015bniowe i romantyczne ch\u0142odnego ostrza cywilizacji. Te rytua\u0142y i obrz\u0119dy by\u0142y reakcj\u0105 na postrzeganie przez ludzi spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego tych wszystkich pok\u0142ad\u00f3w rzeczywisto\u015bci, na kt\u00f3re zamkn\u0119\u0142y ludzi nowoczesnych m\u0119tne opary racjonalizmu i empiryzmu.<\/p>\n

Wnioskiem zatem do kt\u00f3rego powinno nas prowadzi\u0107 poznawanie tradycyjnego kultu naszych dziadk\u00f3w nie jest pr\u00f3ba rekonstrukcji dawnych rytua\u0142\u00f3w, lecz zrozumienie czemu mia\u0142y one s\u0142u\u017cy\u0107 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 czego si\u0119 w nich odbija\u0142a. Prawdziwym powrotem do Tradycji b\u0119dzie bowiem ponowne u\u015bwiadomienie sobie tego, \u017ce nasze \u017cycie nie ko\u0144czy si\u0119 wraz ze \u015bmierci\u0105 cia\u0142a, za\u015b \u015bwiat nie ogranicza si\u0119 do jego element\u00f3w poznawanych zmys\u0142owo b\u0105d\u017a racjonalnie.<\/p>\n

Wtedy obchody dnia zadusznego przestan\u0105 by\u0107 po prostu sentymentalnym wspominaniem tych kt\u00f3rzy od nas odeszli, a stan\u0105 si\u0119 rytua\u0142em nawi\u0105zania szczeg\u00f3lnej relacji z przodkami i z innymi wielkimi duchami przesz\u0142o\u015bci, jak bohaterowie narodowi, tw\u00f3rcy kultury czy polegli obro\u0144cy Ojczyzny. Dzi\u0119ki cyklicznie powtarzanemu rytua\u0142owi odnawiania tej wi\u0119zi, uczynimy j\u0105 wi\u0119zi\u0105 \u017cyw\u0105 i pulsuj\u0105c\u0105.<\/p>\n

Czerpa\u0107 za\u015b z niej b\u0119dziemy si\u0142y witalne i tw\u00f3rcze zar\u00f3wno jako poszczeg\u00f3lne osoby jak i jako ca\u0142y etnos. Duchowe i fizyczne odm\u0142odzenie etnosu, niwelacja skutk\u00f3w entropii jakiej podlega, jego regeneracja, rozbudzenie na nowo we wsp\u00f3lnocie etnicznej si\u0142 \u017cyciowych jest bowiem mo\u017cliwe poprzez rytua\u0142 odtwarzaj\u0105cy wi\u0119\u017a tej wsp\u00f3lnoty z zamieszkiwan\u0105 przez ni\u0105 ziemi\u0105 i z przodkami tej wsp\u00f3lnoty. Ojczyzna to bowiem \u201eziemia i przodkowie\u201d.<\/p>\n

Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n

Bibliografia:<\/span><\/p>\n

Giera\u0142a Zenon<\/span>, <\/span><\/strong>Szczodraki, kusaki, lany poniedzia\u0142ek. Rok obrz\u0119dowy w zwyczajach i podaniach ludowych<\/span><\/em>, Warszawa 1989.<\/span><\/p>\n

Herz Lechos\u0142aw, <\/span>Puszcza Kampinoska<\/span><\/em>, Pruszk\u00f3w 2006. <\/span><\/p>\n

Ka\u0142uszko Jacek, Ajdacki Pawe\u0142, <\/span>Otwock i okolice<\/span><\/em>, Pruszk\u00f3w 2006.<\/span><\/p>\n

Ogrodowska Barbara, <\/span>Polskie obrz\u0119dy i zwyczaje doroczne<\/span><\/em>, Warszawa 2012.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pour nous, la Patrie, c\u2018est le sol et les anc\u00eatres, c\u2018est la terre de nos morts. (Maurice Barr\u00e8s) \u015awi\u0119to Wszystkich \u015awi\u0119tych wyznaczone zosta\u0142o na 1 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":34179,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Ronald Lasecki: O \u017cywej wi\u0119zi z przodkami\r\n\r\nRonald Lasecki o metafizycznym znaczeniu dnia Wszystkich \u015awi\u0119tych i dnia zadusznego.","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[13],"tags":[3450,798,815,942,943,5804,5805],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/wszystkich-\u015bwi\u0119tych.jpg?fit=408%2C511&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-8Tg","jetpack-related-posts":[{"id":11539,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11539","url_meta":{"origin":34178,"position":0},"title":"Adam Danek: Refleksje po 1 listopada","date":"7 grudnia 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 \u00a0 \u00a0Obchodzone niedawno listopadowe \u015bwi\u0119ta, uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych i Dzie\u0144 Zaduszny, zajmuj\u0105 w polskiej duchowo\u015bci znacznie istotniejsze miejsce, ni\u017c mo\u017ce si\u0119 z pozoru wydawa\u0107. Ich wag\u0119 po\u015bwiadcza sp\u00f3r, jakiego przedmiotem dni te sta\u0142y si\u0119 w najnowszej historii Polski, w okresie PRL. Za rz\u0105d\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki komunistyczne w\u0142adze rozp\u0119ta\u0142y wok\u00f3\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Adam Danek"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/DSC_1774.jpg?fit=1200%2C797&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20148,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20148","url_meta":{"origin":34178,"position":1},"title":"Polska: Patologiczny rynek po\u017cyczek","date":"3 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"W ostatnich dniach pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej informacji o dzia\u0142alno\u015bci tzw. grup zgonowych, czyli wyspecjalizowanych zespo\u0142\u00f3w windykator\u00f3w, kt\u00f3rzy specjalizuj\u0105 si\u0119 w egzekucji nale\u017cno\u015bci od bliskich zmar\u0142ych d\u0142u\u017cnik\u00f3w. Dane na tem temat pojawi\u0142y si\u0119 przy okazji badania nieprawid\u0142owo\u015bci w sp\u00f3\u0142dzielczych kasach oszcz\u0119dno\u015bciowo-kredytowych. Ich istnienie potwierdzi\u0142 niedawno Pawe\u0142 Paw\u0142owski, zarz\u0105dca komisaryczny Kasy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/11.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9041,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9041","url_meta":{"origin":34178,"position":2},"title":"Rask Hetma\u0144ski: O! \u017byd, gej i komuch","date":"19 czerwca 2013","format":false,"excerpt":"13 czerwca 2011 Nic tak nie wkurza Polak\u00f3w, jak naigrywanie si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142a, papie\u017ca i wszystkich \u015bwi\u0119tych. W klerykalnym pa\u0144stwie jest to wyczyn wymagaj\u0105cy olbrzymiego po\u015bwi\u0119cenia, no i odwagi. Chc\u0105c dowie\u015b\u0107 swojego bohaterstwa, nale\u017cy publicznie demonstrowa\u0107 toksyczn\u0105 niech\u0119\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a, papie\u017ca i wszystkich \u015bwi\u0119tych. Jak to si\u0119 przyj\u0119\u0142o na lewicowych\u2026","rel":"","context":"In "Inne"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":14614,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=14614","url_meta":{"origin":34178,"position":3},"title":"Irak: Duchowni wzywaj\u0105 do walki","date":"11 czerwca 2014","format":false,"excerpt":"Wp\u0142ywowy duchowny szyicki Muktada as-Sadr poinformowa\u0142, \u017ce jest got\u00f3w do tworzenia ochotniczych oddzia\u0142\u00f3w\u00a0broni\u0105cych \u015bwi\u0119tych miejsc islamu i chrze\u015bcija\u0144stwa przed terrorystami kt\u00f3rzy wczoraj opanowali Mosul. Do wsp\u00f3\u0142pracy zaprosi\u0142 wszystkich chrze\u015bcijan i muzu\u0142man\u00f3w. Sadr w czasie okupacji ameryka\u0144skiej sta\u0142 na czele jednej z najwa\u017cniejszych szyickich organizacji zbrojnych walcz\u0105cych z okupantem. Jego deklaracja\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/uid_59b8f1b46cd0403349cf823a85a154401392573740241_width_633_play_0_pos_0_gs_0_height_355.jpg?fit=633%2C355&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27469,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27469","url_meta":{"origin":34178,"position":4},"title":"DRL: \u015aciganie zab\u00f3jc\u00f3w Motoroli","date":"18 listopada 2016","format":false,"excerpt":"10 listopada na konferencji prasowej Aleksandr Zacharczenko, przyw\u00f3dca Donieckiej Republiki Ludowej, o\u015bwiadczy\u0142: Mog\u0119\u00a0poda\u0107 nazwiska os\u00f3b zamieszanych w zab\u00f3jstwo Motoroli. Wed\u0142ug naszego wywiadu Witalij Malikow, kt\u00f3ry doradza\u0142 sabota\u017cystom i terrorystom w Donbasie, dow\u00f3dca SBU w obwodzie donieckim, Akut, oraz inni pracownicy i przedstawiciele SBU brali udzia\u0142 w zorganizowaniu i pope\u0142nieniu tej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/image-852318-galleryV9-xxvk.jpg?fit=850%2C587&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":27607,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=27607","url_meta":{"origin":34178,"position":5},"title":"Litwa: Spotkanie Polak\u00f3w na Podbrodziu","date":"3 grudnia 2016","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: Nap\u0142yn\u0119\u0142o dzi\u015b do nas poni\u017csze og\u0142oszenie, kt\u00f3re zdecydowali\u015bmy si\u0119 opublikowa\u0107 w pe\u0142nym brzmieniu.\u00a0 3 grudnia 2016 roku w Podbrodziu (lit. Pabrade), od wiek\u00f3w polskiej miejscowo\u015bci, po\u0142o\u017conej niedaleko Wilna, spotkaj\u0105 si\u0119 Polacy, by pok\u0142oni\u0107 g\u0142owy nad prochami naszych rodak\u00f3w, nieludzko zam\u0119czonymi w litewskich obozach koncentracyjnych dzia\u0142aj\u0105cych w\u0142a\u015bnie w Podbrodziu\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/polacy-wilno.jpg?fit=900%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34178"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34181,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34178\/revisions\/34181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}