{"id":34746,"date":"2019-06-06T18:22:41","date_gmt":"2019-06-06T16:22:41","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=34746"},"modified":"2019-06-06T18:22:41","modified_gmt":"2019-06-06T16:22:41","slug":"konrad-rekas-reformy-wilczka-czy-mozliwa-byla-polska-droga-do-kapitalizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=34746","title":{"rendered":"Konrad R\u0119kas: Reformy Wilczka – czy mo\u017cliwa by\u0142a polska droga do kapitalizmu?"},"content":{"rendered":"

Reformy Wilczka <\/strong>i Rakowskiego<\/strong>\u2026Dla jednych obiekt westchnie\u0144 o niedosz\u0142ym wariancie chi\u0144skim, dla drugich z\u0142owrogi zwiastun nadchodz\u0105cego kapitalizmu, wreszcie dla wielu czas niekwestionowanej eksplozji polskiej przedsi\u0119biorczo\u015bci, nie czekaj\u0105cej bynajmniej na 4. czerwca i prawdziwe czy udawane reformy polityczno-ustrojowe.<\/p>\n

 <\/p>\n

Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jeszcze PRZED Wilczkiem[i]<\/a><\/strong>, w realiach PRL-u drugiej po\u0142owy lat 80-tych z powodzeniem dzia\u0142a\u0142y tak zwane firmy polonijne<\/strong> i przedsi\u0119biorstwa zagraniczne<\/strong> \u2013 cz\u0119sto b\u0119d\u0105ce po prostu przykrywkami dla krajowego kapita\u0142u zgromadzonego przez r\u00f3\u017cnych rzemie\u015blnik\u00f3w i badylarzy, kt\u00f3rzy ju\u017c nie musieli obawia\u0107 si\u0119 domiaru i \u201erobienia tylko na progresj\u0119<\/em>\u201d. A jednocze\u015bnie, \u017ceby by\u0142o \u015bmieszniej (?) \u2013 to przecie\u017c drog\u0119 do reform rz\u0105du Mieczys\u0142awa F. Rakowskiego<\/strong> otworzy\u0142o pozbycie si\u0119 poprzedniego premiera, Zbigniewa Messnera<\/strong>, do czego z kolei pretekst da\u0142o… OPZZ, atakuj\u0105c go przecie\u017c nie z pozycji reformatorskich, ale raczej roszczeniowych (a poniek\u0105d wr\u0119cz\u2026 pryncypialnych!). Gabinet ten dzia\u0142a\u0142 wi\u0119c pod zmultiplikowan\u0105 presj\u0105: ju\u017c rozbudzonych zdolno\u015bci gospodarczych Polak\u00f3w \u2013 wymieszanych jednak wci\u0105\u017c z przekonaniami o mo\u017cliwo\u015bci doj\u015bcia nie do \u017cadnego \u201ekapitalizmu z ludzk\u0105 twarz\u0105<\/em>\u201d, ale raczej \u201euczciwego socjalizmu dla ludzi<\/em>\u201d. To wtedy tak du\u017co opowiada\u0142o si\u0119 w Polsce o wariancie nie chi\u0144skim bynajmniej, ale raczej\u2026 szwedzkim<\/strong> (dopiero po transformacji przysz\u0142a pora na odmienianie przez wszystkie przypadki \u201espo\u0142ecznej gospodarki rynkowej<\/em>\u201d). A wszystko to przede wszystkim w okre\u015blonym otoczeniu mi\u0119dzynarodowym, w kt\u00f3rym kluczowe rozstrzygni\u0119cia ju\u017c zapad\u0142y, czy to mi\u0119dzy Reaganem<\/strong> i Gorbaczowem<\/strong>, czy realnie mi\u0119dzy politycznym kierownictwem ZSSR (a zatem i Bloku) a globaln\u0105 finansjer\u0105.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Dla cudzych zysk\u00f3w<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Na realia polskie ustalenia te mia\u0142y o tyle decyduj\u0105cy, a fatalny wp\u0142yw, \u017ce ci, kt\u00f3rzy przyszli P\u00d3\u017bNIEJ wsp\u00f3\u0142kreowa\u0107 polsk\u0105 ekonomi\u0119, uw\u0142aszczaj\u0105c si\u0119 ju\u017c w latach 90-tych (a nie w czasach Wilczka i Rakowskiego<\/strong>) na maj\u0105tku narodowym \u2013 nie dzia\u0142ali bynajmniej na w\u0142asny szczot. Dlatego w\u0142a\u015bnie nie powsta\u0142a w RP ca\u0142a warstwa nomenklatury\/OLIGARCHII, typowa dla jelcynowskiej Rosji i wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy. Tacy jak Starak<\/strong>, Krauze<\/strong>, Kulczyk<\/strong>, Gawronik<\/strong>, Niemczycki<\/strong>, Stok\u0142osa<\/strong> i inni dzia\u0142ali czy to od razu, czy po… przekonaniu na rzecz kapita\u0142u zachodniego, przejmuj\u0105cego Polsk\u0119 jako \u015brednio-wykwalikowanego podwykonawc\u0119<\/strong> (bo ju\u017c nawet nie rynek zbytu, pozbawiony \u015brodk\u00f3w nabywczych monetarystyczn\u0105 doktryn\u0105 Balcerowicza<\/strong>).<\/p>\n

 <\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie by\u0142a istota (anty)polskiej transformacji: r\u00f3wnocze\u015bnie z przej\u0119ciem i likwidacj\u0105 polskiego przemys\u0142u, a wraz z nim i dochod\u00f3w ludno\u015bci \u2013 zlikwidowa\u0142a konkurencj\u0119 w postaci polskiej drobnej i \u015bredniej przedsi\u0119biorczo\u015bci<\/strong>, a w ich miejsce nawet nie utrwali\u0142a tej mitycznej \u201enomenklatury<\/em>\u201d, kt\u00f3rej rz\u0105dami i w\u0142asno\u015bci\u0105 w gospodarce tak straszono na prze\u0142omie lat 80\/90-tych.<\/p>\n

 <\/p>\n

St\u0105d i nie ma si\u0119 co szczeg\u00f3lnie \u0142udzi\u0107, \u017ce np. wcze\u015bniejszy start liberalizacji gospodarczej w Polsce da\u0142by nam lepsze pozycje startowe (ju\u017c pomijaj\u0105c na ile i w jakim stopniu by\u0142o to realne przy rz\u0105dach marksistowsko dogmatycznych czy przynajmniej takie udaj\u0105cych w ZSSR). Zrozummy bowiem, \u017ce co by si\u0119 nie wydarzy\u0142o \u2013 wobec podj\u0119tych decyzji o finalnym kszta\u0142cie przysz\u0142ego kapitalizmu polskiego \u017caden samodzielny kapita\u0142 polski i tak by nie wystarczy\u0142 w sytuacji, gdy prywatyzacj\u0119 lat 90-tych prowadzono 1. rabunkowo, 2. dewastacyjnie, 3. od razu z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce je\u015bli nie natychmiast – to docelowo w r\u0119ce zagraniczne<\/strong>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jasne, nawet w Rosji znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asno\u015bci przemys\u0142owej uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwowych (b\u0105d\u017a krajowo-oligarchicznych, z opcj\u0105 re-nacjonalizacji czy przynajmniej politycznego uzale\u017cnienia), a na Ukrainie a\u017c trzeba by\u0142o robi\u0107 Majdan, \u017ceby m\u00f3c si\u0119 do niej dobra\u0107. Wynika to jednak z faktu, \u017ce przy wszystkich PRL-owskich kawa\u0142ach o sowieckiej biedzie i bardaku \u2013 tam naprawd\u0119 mieli wi\u0119cej do ukradzenia, wi\u0119c byli w stanie wygenerowa\u0107 pewne si\u0142y obronne\/oporowe nawet podczas jelcynowskiej smuty. Polsk\u0119 jednak faktycznie ci sami \u201eRadzieccy<\/em>\u201d sprzedali Zachodowi<\/strong>, o tyle wi\u0119c ca\u0142a dyskusja „co by by\u0142o<\/em>” nie ma wi\u0119kszego sensu, bo to nie u nas si\u0119 rozstrzyga\u0142o.<\/p>\n

 <\/p>\n

Iluzja w\u0142adzy, iluzja w\u0142asno\u015bci, iluzja wolno\u015bci\u2026<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Oczywi\u015bcie, dla znaj\u0105cych temat nieco lepiej ca\u0142a wizja \u201epolskiego kapitalizmu bez demokracji<\/em>\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak nie z Wilczkiem, nie z MFR, ani nawet nie z ahistorycznymi przerysowaniami JKM<\/strong> o tym, jak to \u201egenera\u0142 Jaruzelski<\/strong> nie zosta\u0142 polskim Pinochetem<\/strong><\/em>\u201d, tylko z koncepcjami nies\u0142usznie zapomnianego dzi\u015b troch\u0119, a bardzo wa\u017cnego dla ko\u0144c\u00f3wki lat 80-tych filozofa i pisarza gospodarczego \u2013 Miros\u0142awa Dzielskiego<\/strong>. I znowu jednak, ca\u0142y problem z jego sztandarowym pomys\u0142em, ze s\u0142ynnym „Listem do porucznika Borewicza..<\/em>.”, sprowadzaj\u0105cym si\u0119 w pewnym uproszczeniu do wymiany \u201erz\u0105d\u017acie sobie, tylko narodowi si\u0119 bogaci\u0107<\/em>\u201d (w takiej intencji, \u017ce w\u0142a\u015bnie w\u0142asno\u015b\u0107 daje wolno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, a ta jest kluczow\u0105 dla prawdziwej swobody jednostek) \u2013 polega\u0142 na tym, \u017ce w\u0142adza przeprowadzi\u0142a dok\u0142adnie TAKI SAM eksperyment my\u015blowy jak on, dochodz\u0105c do dok\u0142adnie ODWROTNYCH wniosk\u00f3w. St\u0105d zamiast odda\u0107 wolno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 za w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105 – oddano pozory wolno\u015bci politycznej za w\u0142adz\u0119 gospodarcz\u0105.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Sprawiedliwo\u015b\u0107 dziejowa sprowadza si\u0119 co najwy\u017cej do tego, \u017ce ta druga te\u017c ostatecznie okaza\u0142a si\u0119 iluzoryczn\u0105, niepodzielnie ju\u017c przechodz\u0105c w r\u0119ce zewn\u0119trzne.<\/p>\n

 <\/p>\n

Czy wi\u0119c \u201epolski kapitalizm<\/em>\u201d by\u0142 w og\u00f3le mo\u017cliwy? Nie, bo by\u0142aby to zasadnicza sprzeczno\u015b\u0107 z sam\u0105 istot\u0105 tego systemu<\/strong>, zak\u0142adaj\u0105c\u0105 jego powszechno\u015b\u0107, globalno\u015b\u0107 i zniszczenie wszelkich barier, w\u0142\u0105cznie z docelow\u0105 atrofi\u0105 pa\u0144stw, narod\u00f3w, nawet rodzin, a w pewnym sensie nawet i osobistej wolno\u015bci ludzkiej. I na tym polega fundamentalny paradoks ju\u017c nie tylko liberalizacyjnych reform Wilczka\/Rakowskiego, ale ca\u0142ej transformacji dokonanej na Polsce \u2013 \u017ce po wszystkich perypetiach, w\u0142a\u015bnie dokonuj\u0105c w II po\u0142. lat 80-tych przemian w imi\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci i swobody gospodarczej, znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w ko\u0144cu na tak d\u0142ugo obiecywanej\u2026 \u201epolskiej drodze do<\/em> socjalizmu<\/em>\u201d<\/strong> (czymkolwiek by si\u0119 ostatecznie nie okaza\u0142) i zeszli\u015bmy z niej czy raczej zostali\u015bmy \u015bci\u0105gni\u0119ci has\u0142ami, \u017ce tam za rogiem b\u0119dzie jeszcze fajniej, cho\u0107 zarazem \u201enaprawd\u0119 po polsku<\/em>\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tyle, \u017ce jedni m\u00f3wili \u201esocjalizm<\/em>\u201d, a po prostu dawali ludziom w ko\u0144cu \u017cy\u0107 i zarobi\u0107, a ci drudzy wcale nie \u017cartowali z tym kapitalizmem. W kt\u00f3rym ani na \u201eludzk\u0105 twarz<\/em>\u201d, ani na \u017cadn\u0105 \u201epolsk\u0105 drog\u0119<\/em>\u201d miejsca nie by\u0142o, nie ma i by\u0107 nie mo\u017ce.<\/p>\n

 <\/p>\n

Konrad R\u0119kas<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

[i]<\/a> Kt\u00f3ry sam by\u0142 i jest zreszt\u0105 przeceniany, licz\u0105c si\u0119 jednak jako pewien symbol strategii realizowanej przede wszystkim przez MFR. Kt\u00f3rego (mimo wszelkich zgorsze\u0144 tak \u201eantykomunist\u00f3w<\/em>\u201d, jak i \u201eprawdziwych komunist\u00f3w<\/em>\u201d) \u2013 bardzo szanowa\u0142em i lubi\u0142em. Tak jako premiera, ale przede wszystkim jako REDAKTORA.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Reformy Wilczka i Rakowskiego\u2026Dla jednych obiekt westchnie\u0144 o niedosz\u0142ym wariancie chi\u0144skim, dla drugich z\u0142owrogi zwiastun nadchodz\u0105cego kapitalizmu, wreszcie dla wielu czas niekwestionowanej eksplozji polskiej przedsi\u0119biorczo\u015bci, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":34747,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22],"tags":[5996,5995,5700],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/uJUktkqTURBXy9jODg1ODJlNjkwNGVhMjQ3N2Y3MmYxNmQ1Nzc2YzlmNC5qcGVnkpUDACzNCSPNBSSTBc0Djs0CXw.jpg?fit=910%2C607&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-92q","jetpack-related-posts":[{"id":22611,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22611","url_meta":{"origin":34746,"position":0},"title":"Polska: Obawy Balcerowicza","date":"15 wrze\u015bnia 2015","format":false,"excerpt":"Leszek Balcerowicz obawia si\u0119, \u017ce Polska mo\u017ce zaprzepa\u015bci\u0107 \"dotychczasowe efekty reform gospodarczych\" je\u015bli nie podejmie si\u0119 przeprowadzenia nowych reform, przede wszystkim rynkowych i tych z zakresu funkcjonowania pa\u0144stwa. Szef Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR) dostrzega tak\u017ce mo\u017cliwy scenariusz \"kryzysowy\", w kt\u00f3rym Polska mog\u0142aby zdecydowa\u0107 si\u0119 na obni\u017cenie wieku emerytalnego. Balcerowicz znalaz\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/balcerowicz.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9253,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9253","url_meta":{"origin":34746,"position":1},"title":"Polska: Pot\u0119pi\u0107 Balcerowicza","date":"6 lipca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 \u00a0SLD przygotowuje projekt uchwa\u0142y sejmowej pot\u0119piaj\u0105c\u0105 by\u0142ego ministra finans\u00f3w Leszka Balcerowicza oraz premiera Jerzego Buzka za reform\u0119 wprowadzaj\u0105c\u0105 OFE. Politycy Sojuszu uwa\u017caj\u0105, \u017ce ta reforma nie mia\u0142a na celu dobra przysz\u0142ych \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w, a zosta\u0142a przeprowadzona w interesie mened\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy nabili sobie dzi\u0119ki temu portfele. \u00a0\u00a0 6 lipca Leszek Miller\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":17864,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17864","url_meta":{"origin":34746,"position":2},"title":"Francja: Protesty w Alzacji","date":"9 grudnia 2014","format":false,"excerpt":"Nawet 4000 os\u00f3b mog\u0142o wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zorganizowanej przez alzackich regionalist\u00f3w manifestacji przeciwko planom reformy administracyjnej kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 wczoraj w Miluzie - jednym z najwi\u0119kszych miast Alzacji. Reforma przewiduje redukcj\u0119 liczby region\u00f3w administracyjnych, co dla Alzacji oznacza po\u0142\u0105czenie z Lotaryngi\u0105 i regionem Szampania-Ardeny. Zdaniem przeciwnik\u00f3w reformy zagra\u017ca ona historycznej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/les-manifestants-ont-effectue-une-boucle-autour-du-centre-historique-de-mulhouse-photos-l-alsace.jpg?fit=840%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3965,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3965","url_meta":{"origin":34746,"position":3},"title":"Polska: Nowy system dowodzenia armi\u0105","date":"4 kwietnia 2012","format":false,"excerpt":"Rada Bezpiecze\u0144stwa Narodowego dyskutowa\u0142a nad za\u0142o\u017ceniami zapowiedzianej reformy systemu dowodzenia Si\u0142 Zbrojnych RP. Wed\u0142ug wst\u0119pnych informacji, w jego nowej strukturze Sztab Generalny zajmie si\u0119 planowaniem strategicznym, a za dowodzenie b\u0119d\u0105 odpowiada\u0107 dwa dow\u00f3dztwa \u2013 jedno za sprawy bie\u017c\u0105ce i wyposa\u017cenie armii, drugie za dzia\u0142ania za granic\u0105, w razie kryzysu lub\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":29958,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29958","url_meta":{"origin":34746,"position":4},"title":"USA: Departament Stanu poucza Polsk\u0119 o demokracji","date":"22 lipca 2017","format":false,"excerpt":"O\u015bwiadczenie w\u00a0sprawie zmian w\u00a0polskim s\u0105downictwie wyda\u0142a rzecznik Departamentu Stanu USA Heather Nauert. Podkre\u015bla w\u00a0nim, \u017ce\u00a0\u201esilna i\u00a0zdrowa demokracja w\u00a0Polsce jest kluczowa dla\u00a0relacji pomi\u0119dzy krajami\u201d. W pi\u0105tek 21\u00a0lipca Departament Stanu USA opublikowa\u0142 o\u015bwiadczenie odnosz\u0105ce si\u0119 do\u00a0sytuacji w\u00a0Polsce i\u00a0przeprowadzanych przez rz\u0105d PiS zmian w\u00a0s\u0105downictwie. \u201ePolski rz\u0105d kontynuuje przeprowadzanie reformy, kt\u00f3ra podkopuje s\u0119dziowsk\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/7677e1388e80668f4fd94d00c24a.jpeg?fit=759%2C505&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9362,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=9362","url_meta":{"origin":34746,"position":5},"title":"Polska: Zlikwidowa\u0107 gimnazja","date":"14 lipca 2013","format":false,"excerpt":"Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 to kolejna partia kartelu parlamentarnego, kt\u00f3ra do swojego programu wpisa\u0142a oficjalnie likwidacj\u0119 gimnazj\u00f3w. Wcze\u015bniej to samo uczyni\u0142 Sojusz Lewicy Demokratycznej. Oba stronnictwa postuluj\u0105 przywr\u00f3cenie o\u015bmioklasowej szko\u0142y podstawowej oraz czteroklasowych lice\u00f3w i szk\u00f3\u0142 zawodowych. \u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eRzeczpospolita\u201d Komentarz Redakcji: Postulat zlikwidowania gimnazj\u00f3w zd\u0105\u017cyli ju\u017c pot\u0119pi\u0107 tw\u00f3rcy reformy szkolnictwa z\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/gimbus.jpg?fit=350%2C263&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34746"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34748,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34746\/revisions\/34748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}