{"id":34825,"date":"2019-06-16T17:49:30","date_gmt":"2019-06-16T15:49:30","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=34825"},"modified":"2019-06-16T18:38:44","modified_gmt":"2019-06-16T16:38:44","slug":"eugeniusz-onufryjuk-czarne-niebo-kresowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=34825","title":{"rendered":"Eugeniusz Onufryjuk: Czarne niebo kresowe"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Kresy s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej przesz\u0142o\u015bci i, mam nadziej\u0119, tera\u017aniejszo\u015bci. Zrodzi\u0142y wiele postaci wa\u017cnych dla polskiej historii i kultury, takich jak Stanis\u0142aw Moniuszko, J\u00f3zef Pi\u0142sudski, Adam Mickiewicz, Stanis\u0142aw Cat i J\u00f3zef Mackiewiczowie, Tadeusz Ko\u015bciuszko, Eliza Orzeszkowa, Juliusz S\u0142owacki. W literaturze polskiej Kresy te\u017c zajmuj\u0105 bardzo istotne miejsce. Akcja wi\u0119kszo\u015bci ksi\u0105\u017cek Sergiusza Piaseckiego dzieje si\u0119 w\u0142a\u015bnie na Kresach, z pami\u0119ci mog\u0119 wymieni\u0107 kilka miast kresowych: Rak\u00f3w (w mi\u0119dzywojniu miasteczko przygraniczne), Wilno. Lida. W \u201eBalladach i romansach\u201d Mickiewicz nada\u0142 wspania\u0142\u0105 form\u0119 literack\u0105 podaniom ludowym Nowogr\u00f3dczyzny (jezioro \u015awite\u017a le\u017cy obok Nowogr\u00f3dka. R\u00f3wnie\u017c w tych terenach toczy si\u0119 akcja polskiej epopei narodowej, \u201ePana Tadeusza\u201d tego\u017c autora. Wszyscy si\u0119 uczyli\u015bmy na pami\u0119\u0107 inwokacji, zaczynaj\u0105cej si\u0119 s\u0142owami \u201eLitwo, Ojczyzno moja&#8230;\u201d. Autor \u201eGry o Tron\u201d dzieci\u0144stwa mojego ojca, czyli Henryk Sienkiewicz w swojej Trylogii zabiera czytelnika na Ukrain\u0119, na Dzikie Pola, rzucaj\u0105c go w wir j\u0119zyk\u00f3w, wiar i kultur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W historii Kresy by\u0142y miejscem naszego bohaterstwa i naszej martyrologii, ka\u017cdy kamie\u0144, ka\u017cdy skrawek ziemi jest przesi\u0105kni\u0119ty polsk\u0105 krwi\u0105, na kt\u00f3rej powsta\u0142y wsie i miasta, z kt\u00f3rej wyros\u0142y drzewa i kwiaty. Ziemia \u015bwi\u0119ta, u\u015bwi\u0119con\u0105 krwi\u0105 naszych bohater\u00f3w i m\u0119czennik\u00f3w. Ta krew wci\u0105\u017c p\u0142ynie w \u017cy\u0142ach poka\u017anej liczby os\u00f3b, mieszkaj\u0105cych tam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W\u0142a\u015bnie w tych osobach spotyka si\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107 i tera\u017aniejszo\u015b\u0107 tych ziem. Przesz\u0142o\u015b\u0107, u\u015bwi\u0119cona najwy\u017cszym po\u015bwi\u0119ceniem i marna tera\u017aniejszo\u015b\u0107, napi\u0119tnowana prac\u0105 o chleb powszedni. Gorzkie \u017cycie, nad kt\u00f3rym wisi zagro\u017cenie zapa\u015bci w otch\u0142a\u0144, bia\u0142orusk\u0105, litewsk\u0105 czy ukrai\u0144sk\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mo\u017cemy zobaczy\u0107 to go\u0142ym okiem, patrz\u0105c na same statystyki. Za punkt odniesienia wybra\u0142em sobie rok 1989, czyli powstanie III RP, za punkt ko\u0144cowy natomiast ostatni spis powszechny, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce (dla rzetelno\u015bci musia\u0142bym zaczeka\u0107 do jesieni, bo wtedy b\u0119dziemy mieli aktualne dane z Bia\u0142orusi).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zaczn\u0119 od Litwy, na kt\u00f3rej Kresowiacy si\u0119 maj\u0105 stosunkowo najlepiej: zawsze, nawet w latach Zwi\u0105zku Sowieckiego mieli dost\u0119p do polskiego szkolnictwa (o czym ich s\u0105siedzi i krewni w Bia\u0142oruskiej SSR mogli tylko pomarzy\u0107), i do jednego tytu\u0142u prasowego w j\u0119zyku polskim, czyli gazety \u201eCzerwony Sztandar\u201d (zgodnie ze s\u0142owami Lenina \u201enarodowe w formie, socjalistyczne w tre\u015bci\u201d, ale to i tak lepiej ni\u017c nic). W roku 1989 Polak\u00f3w na Litwie by\u0142o 258 000, za 20 lat ju\u017c 200 317.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na Bia\u0142orusi, gdzie ze wszystkich pa\u0144stw kresowych \u017cywio\u0142 Polski by\u0142 najs\u0142abszy, w 1989 roku narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 deklarowa\u0142o 417 720 os\u00f3b, za 20 lat ta liczba spad\u0142a do 294 549 os\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na Ukrainie w roku 1989 r. jako Polacy zadeklarowa\u0142o si\u0119 219 179 os\u00f3b. Pierwszy i ostatni spis ludno\u015bci po upadku ZSRS w tym jak\u017ce sprawnym pa\u0144stwie mia\u0142 miejsce w roku 2001, wed\u0142ug niego Polak\u00f3w by\u0142o 144 130.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach w r\u00f3\u017cnym tempie obserwujemy t\u0119 sam\u0105 tendencj\u0119, czyli spadek liczby os\u00f3b, deklaruj\u0105cych narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105. Jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 tego s\u0105 manipulacje ze strony aparatu biurokratycznego tych pa\u0144stw, kt\u00f3re s\u0105 zainteresowane w zani\u017caniu liczby Polak\u00f3w. Te\u017c maj\u0105 na to wp\u0142yw og\u00f3lnoeuropejskie trendy demograficzne: w Europie og\u00f3lnie rodzi si\u0119 ma\u0142o dzieci, i Polacy na Kresach nie s\u0105 \u017cadn\u0105 wysp\u0105 konserwatyzmu. Na przestrzeni poradzieckiej dodatkowo wp\u0142yn\u0105\u0142 na rozpad Zwi\u0105zku Radzieckiego i zwi\u0105zany z tym kryzys kulturowy i gospodarczy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mo\u017cna d\u0142ugo wylicza\u0107 inne czynniki zewn\u0119trzne, na przyk\u0142ad, migracj\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w z tych kraj\u00f3w, lecz nie zbli\u017ca nas do istoty tej sprawy. Istot\u0105 tego procesu jest to, \u017ce Kresowiacy trac\u0105 swoj\u0105 polsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Du\u017ca liczba os\u00f3b po II Wojnie \u015awiatowej opu\u015bci\u0142a Kresy, cz\u0119\u015bciowo pod przymusem, cz\u0119\u015bciowo z w\u0142asnej woli. Zasiedli\u0142y one Ziemie Odzyskane. Bardzo cz\u0119sto by\u0142y to kresowe elity: ziemia\u0144stwo, inteligencja, mieszczanie, przez co Kresy opu\u015bci\u0142 element kulturotw\u00f3rczy. Na niekt\u00f3rych obszarach polskie szkolnictwo znikn\u0119\u0142o prawie na 40 lat, natomiast szkolnictwo radzieckie, radio, telewizja i prasa by\u0142y bardzo skutecznym narz\u0119dziem wynarodowiaj\u0105cym i z czasem wypchn\u0119\u0142y j\u0119zyk polski z pozycji j\u0119zyka codziennej komunikacji, i sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie j\u0119zykiem religijnym. Powstawa\u0142a dziwna sytuacja: Polacy mogli na co dzie\u0144 m\u00f3wi\u0107 w jakim\u015b innym j\u0119zyku, natomiast swoje b\u0142agania i westchnienia zanosili przed tron Bo\u017cy w j\u0119zyku polskim. Poza Litw\u0105, mo\u017cliwo\u015bci rozwoju polskiego szkolnictwa powsta\u0142y dopiero w czasach pieriestrojki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce po pieriestrojce, a tym bardziej po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego nast\u0105pi odrodzenie polsko\u015bci. Jak si\u0119 sta\u0142o naprawd\u0119, dobrze wiemy. \u017badne odrodzenie nie nast\u0105pi\u0142o, po cz\u0119\u015bci z winy pa\u0144stw poradzieckich, po cz\u0119\u015bci z braku pomocy ze strony pa\u0144stwa polskiego. Zamiast tego, by wesprze\u0107 polskie szkolnictwo na Kresach, pa\u0144stwo polskie wola\u0142o wspiera\u0107 i budowa\u0107 sojusze z takimi mocarstwami jak Litwa czy Ukraina, albo u\u017cywa\u0107 Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi w walce z prezydentem \u0141ukaszenk\u0105 po stronie si\u0142, kt\u00f3re tamtejszych Polak\u00f3w uwa\u017caj\u0105 za spolonizowanych Bia\u0142orusin\u00f3w wyznania rzymsko-katolickiego. Czasem ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce Polska w og\u00f3le nie jest zainteresowana w obronie swoich rodak\u00f3w, kt\u00f3rych z\u0142o\u017cy\u0142a w ofierze bo\u017ckom giedroycizmu i demoliberalizmu. Ofiara ta mia\u0142a zapewni\u0107 Polsce wieczn\u0105 przyja\u017a\u0144 Litwin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 mieliby przejawia\u0107 w przerwie mi\u0119dzy zamykaniem polskich szk\u00f3\u0142 i wykrzykiwaniem banderowskich hase\u0142. Ofiara bo\u017ckowi demoliberalizmu mia\u0142a zapewni\u0107 woln\u0105, niezale\u017cn\u0105 od Rosji Bia\u0142oru\u015b. Sukcesy tej polityki obserwujemy przez ca\u0142y czas. R\u00f3wnie\u017c warto tu wspomnie\u0107 o potrzebnej, popularnej i kosztuj\u0105cej polskiego podatnika 20 mln z\u0142otych rocznie telewizji Bie\u0142sat, kiedy oddolne inicjatywy polskie na Bia\u0142orusi zmagaj\u0105 si\u0119 z najbardziej przyziemnym i najbardziej upokarzaj\u0105cym problemem \u2013 brakiem pieni\u0119dzy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nie mo\u017cemy zapomnie\u0107 te\u017c o ukrai\u0144skiej ustawie o szkolnictwie, z powodu kt\u00f3rej na przyk\u0142ad W\u0119grzy bezpodstawnie przeszkadzaj\u0105 naszym ukrai\u0144skim braciom w ich drodze do wolnego \u015bwiata. Przecie\u017c mog\u0105 bra\u0107 przyk\u0142ad z rz\u0105du polskiego, i zachowywa\u0107 si\u0119 normalnie, przecie\u017c nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Najwi\u0119ksz\u0105 ha\u0144b\u0105 polityki wschodniej jest sprawa Polak\u00f3w na Litwie, i to zaczynaj\u0105c od polityki stricte to\u017csamo\u015bciowej (czyli pisownia nazwisk czy tabliczki na domach w j\u0119zyku polskim), a ko\u0144cz\u0105c na rozbijaniu \u015brodowiska polskiego w \u201eRepublice Litewskiej\u201d. Ta dywersja z macierzy zacz\u0119\u0142a si\u0119 jeszcze w 1991 roku, kiedy pa\u0144stwo polskie nie raczy\u0142o w \u017caden spos\u00f3b wesprze\u0107 d\u0105\u017ce\u0144 autonomistycznych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy proklamowali Polski Kraj Narodowo Terytorialny. Mia\u0142a to by\u0107 jednostka autonomiczna, kt\u00f3ra obejmowa\u0142aby tereny rejon\u00f3w wile\u0144skiego i solecznickiego, w wi\u0119kszo\u015bci zamieszka\u0142ych przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105. Wbrew prawu litewskiemu Rada Najwy\u017csza rozwi\u0105za\u0142a rady zamieszkanych przez Polak\u00f3w rejon\u00f3w wile\u0144skiego i solecznickiego, i zawiesi\u0142a w nich funkcjonowanie samorz\u0105du. A\u017c do wiosny 1993 roku rejony te b\u0119d\u0105 zarz\u0105dzane przez rz\u0105dowych komisarzy. Dzia\u0142acze polscy znale\u017ali si\u0119 na celowniku s\u0142u\u017cb specjalnych i prokuratury generalnej. Udzia\u0142 III RP w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu ograniczy\u0142 si\u0119 do nawi\u0105zania stosunk\u00f3w dyplomatycznych mi\u0119dzy Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 a Republik\u0105 Litewsk\u0105 dzie\u0144 po st\u0142umieniu projektu autonomicznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jesieni\u0105 2018 roku niekt\u00f3re media, pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 tub propagandowych rz\u0105du, zacz\u0119\u0142y krytykowa\u0107 Waldemara Tomaszewskiego i jego parti\u0119 AWPL, zarzucaj\u0105c im, a jak\u017ce, prorosyjsko\u015b\u0107. Ka\u017cdy rozumie, \u017ce takie dzia\u0142ania maj\u0105 na celu dyskredytacj\u0119 \u015brodowiska polskiego na Litwie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jest jeszcze jeden czynnik, decyduj\u0105cy o tym, \u017ce Polacy tak \u0142atwo si\u0119 rozpuszczaj\u0105 w obcym morzu. Wspomnia\u0142em wcze\u015bniej o olbrzymach polskiej kultury, dzi\u0119ki kt\u00f3rym znamy j\u0105 w takim kszta\u0142cie, w kt\u00f3rym istnieje teraz. Dzi\u015b polska kultura prze\u017cywa upadek. Owszem, mamy dobrych, no takich \u015brednich pisarzy, muzyk\u00f3w, filmowc\u00f3w, lecz je\u017celi ich dzie\u0142 si\u0119 nie zna, to nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce si\u0119 jest niewykszta\u0142conym czy co\u015b wielkiego omin\u0119\u0142o. Gdyby nasza kultura zachowywa\u0142a si\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a w XIX wieku, \u017caden Polak nie uzna\u0142by by kultur\u0119 litewsk\u0105, kt\u00f3ra ma za sob\u0105 mniej dorobku ni\u017c Krakowskie Przedmie\u015bcie w Warszawie, za swoj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jest jeszcze jedno, co nie sprzyja przetrwaniu polsko\u015bci na Kresach, czyli ca\u0142kowity brak idei narodowej na obecnych czasach. Idea narodowa jest tym, co mobilizuje nar\u00f3d w celu jego przetrwania. Bez takiej idei nar\u00f3d b\u0119dzie ulega\u0142 powolnej degeneracji i samozag\u0142adzie. D\u0105\u017cenie do realizacji idea\u0142\u00f3w jest w\u0142a\u015bciwe ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi. Je\u017celi cz\u0142owiek \u201epo prostu\u201d \u017cyje, nie maj\u0105c \u017cadnych plan\u00f3w, to znaczy \u017ce nie \u017cyje w og\u00f3le. R\u00f3wnie\u017c nar\u00f3d, po prostu trwaj\u0105cy, tak na prawd\u0119 powoli umiera. Poza tym, idea jest tym, co konsoliduje ludzi o tym samym pochodzeniu etnicznym, m\u00f3wi\u0105cych tym samym j\u0119zykiem, maj\u0105cych to samo zaplecze kulturowe we wsp\u00f3lnot\u0119 polityczn\u0105. Idea odpowiada nam, po co by\u0107 Polakiem, Niemcem, Rosjaninem i tak dalej. Nar\u00f3d, pozbawiony takiego spoiwa jest \u0142atwo poddany na wykorzenienie i asymilacj\u0119. W ko\u0144cu idea odpowiada na pytanie dlaczego nar\u00f3d istnieje? Jaka jest jego misja historyczna? Bez tej g\u0142\u0119bszej tre\u015bci nar\u00f3d staje si\u0119 cieniem samego siebie. W\u0142a\u015bnie tym jest obecnie polsko\u015b\u0107 na Kresach \u2013 zaledwie cieniem i wspomnieniem starych dobrych czas\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wydaje si\u0119, \u017ce w obecnej sytuacji, je\u017celi nic si\u0119 nie zmieni, to czeka nas ostateczna depolonizacja Kres\u00f3w. Najbardziej \u015bwiadomi Polacy, kt\u00f3rzy chc\u0105 pozosta\u0107 Polakami i nie ulec asymilacji, najprawdopodobniej opuszcz\u0105 rodzime strony i przeprowadz\u0105 si\u0119 do Polski. Natomiast patrz\u0105c na aktualne tendencje, ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce by\u0107 mo\u017ce poza Litw\u0105, gdzie polsko\u015b\u0107 mimo w\u015bciek\u0142ych atak\u00f3w w\u0142adz Republiki Litewskiej i oboj\u0119tno\u015bci ze strony elit III RP, ma si\u0119 stosunkowo dobrze, pokolenie lat 90. jest ostatnim polskim pokoleniem na Kresach.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<strong>Eugeniusz Onufryjuk<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Kresowianin<\/p>\n<p><img data-attachment-id=\"34826\" data-permalink=\"https:\/\/xportal.press\/?attachment_id=34826\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?fit=1024%2C805&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,805\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?fit=300%2C236&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?fit=810%2C637&amp;ssl=1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-34826\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?resize=810%2C637\" alt=\"\" width=\"810\" height=\"637\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?w=1024&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?resize=300%2C236&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?resize=70%2C55&amp;ssl=1 70w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?resize=640%2C503&amp;ssl=1 640w, https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?resize=650%2C511&amp;ssl=1 650w\" sizes=\"(max-width: 810px) 100vw, 810px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kresy s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej przesz\u0142o\u015bci i, mam nadziej\u0119, tera\u017aniejszo\u015bci. Zrodzi\u0142y wiele postaci wa\u017cnych dla polskiej historii i kultury, takich jak Stanis\u0142aw Moniuszko, J\u00f3zef Pi\u0142sudski, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":34826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"Eugeniusz Onufryjuk: Czarne niebo kresowe\r\n\r\nCzy pokolenie lat 90. jest ostatnim polskim pokoleniem na Kresach? Odpowiada red. Onufryjuk, Kresowianin","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[11],"tags":[6019,4213,6018,735,2122],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1024px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_at_its_maximum_extent.svg_.png?fit=1024%2C805&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-93H","jetpack-related-posts":[{"id":39377,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=39377","url_meta":{"origin":34825,"position":0},"title":"Ukrai\u0144skie media: Armia Krajowa odpowiedzialna za &#8222;tragedi\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105&#8221;","date":"20 lipca 2023","format":false,"excerpt":"Ukrai\u0144ska telewizja Espresso relacjonuj\u0105c na swoim portalu wizyt\u0119 premiera Morawieckiego na Wo\u0142yniu, dokona\u0142a osobliwej interpretacji wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z ludob\u00f3jstwem Polak\u00f3w na Kresach Wschodnich Rzeczpospolitej, kt\u00f3re przesz\u0142y do historii jako \u201erze\u017a wo\u0142y\u0144ska\u201d. \u00a0 Wed\u0142ug telewizji zwi\u0105zanej z by\u0142em premierem Ukrainy Arsenijem Jaceniukiem, by\u0142y to \"wzajemnie czystki etniczne polskiej oraz ukrai\u0144skiej ludno\u015bci,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Marsz-ku-czci-Stepana-Bandery-w-Kijowie-1-stycznia-2019-r.-Fot.-Unian-970x542-1.jpg?fit=970%2C542&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":38526,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=38526","url_meta":{"origin":34825,"position":1},"title":"\u201eRepublika Litewska\u201d: Nadba\u0142tycki karze\u0142 zn\u00f3w prosi si\u0119 o zielone ludziki","date":"12 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"\u201eParlament\u201d tzw. Republiki Litewskiej odrzuci\u0142 projekt ustawy dotycz\u0105cy oryginalnej pisowni nazwisk w dokumentach osobowych, w tym przy u\u017cyciu nielitewskich znak\u00f3w \u0142aci\u0144skich. Oznacza to upadek jednego ze skromniejszych postulat\u00f3w Polak\u00f3w z wojew\u00f3dztwa wile\u0144skiego, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 znajduje si\u0119 pod administracj\u0105 \u201eRepubliki Litewskiej\u201d. Po odrzuceniu w pierwszym czytaniu przyst\u0105piono do g\u0142osowania dotycz\u0105cego zwr\u00f3cenia\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Zeligowski_LOC_31862u.jpg?fit=1034%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":21938,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21938","url_meta":{"origin":34825,"position":2},"title":"Polska: Ochotnicze patrole antybanderowskie","date":"3 sierpnia 2015","format":false,"excerpt":"Akcja formowania ochotniczych patroli granicznych, o kt\u00f3rej informowali\u015bmy po raz pierwszy dwa tygodnie temu, wci\u0105\u017c trwa w odpowiedzi na\u00a0eskalacj\u0119 walk wojsk Kijowa z banderowskim \"Prawym Sektorem\" w pobli\u017cu polskiej granicy i post\u0119puj\u0105c\u0105 destabilizacj\u0119 Ukrainy. W ubieg\u0142ym tygodniu w Bieszczadach przy granicy polsko-ukrai\u0144skiej odby\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia taktyczne antybanderowskich patroli. Podzieleni na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Multimedia&quot;","img":{"alt_text":"DSCF0300","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/DSCF0300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":32767,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32767","url_meta":{"origin":34825,"position":3},"title":"Polska: Kaczy\u0144ski obro\u0144c\u0105 praw zwierz\u0105t","date":"25 stycznia 2018","format":false,"excerpt":"23 stycznia w gmachu Parlamentu Europejskiego otwarto wystaw\u0119 \"Make Fur History\", przedstawiaj\u0105c\u0105 argumenty na rzecz zarzucenia produkcji futer naturalnych. Inicjatyw\u0119 t\u0119 zrealizowa\u0142y organizacje Otwarte Klatki, Eurogroup for Animals i Fur Free Alliance, a tak\u017ce europos\u0142owie PiS:\u00a0Ryszard Legutko, Zdzis\u0142aw Krasnod\u0119bski, Zbigniew Ku\u017amiuk, Jadwiga Wi\u015bniewska i Stanis\u0142aw O\u017c\u00f3g. W\u015br\u00f3d organizator\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/atlas.jpg?fit=650%2C391&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":35186,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=35186","url_meta":{"origin":34825,"position":4},"title":"Eugeniusz Onufryjuk: Zasady polityki kresowej","date":"20 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Trudno m\u00f3wi\u0107 o czym\u015b, co nie istnieje. Po raz ostatni pr\u00f3by sformu\u0142owania czego\u015b, co mo\u017cna by\u0142aby nazwa\u0107 polityk\u0105 kresow\u0105, by\u0142y podejmowane w II RP, ale nawet wtedy pa\u0144stwo, poka\u017an\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kt\u00f3rego stanowi\u0142y tereny, nazywane Kresami Wschodnimi, zamieszka\u0142e przez konglomerat lud\u00f3w i religii, nie wypracowa\u0142o sp\u00f3jnego programu post\u0119powania z tymi terytoriami.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Polityka&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/kresy.jpg?fit=750%2C488&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8981,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=8981","url_meta":{"origin":34825,"position":5},"title":"Polska: Pa\u0144stwo uspo\u0142ecznione","date":"16 czerwca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0 \u00a016 czerwca przed po\u0142udniem rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Warszawie Kongres Polskiej Lewicy organizowany przez Sojusz Lewicy Demokratycznej. Racjonalnie przewiduj\u0105c, mo\u017cna by si\u0119 na nim by\u0142o spodziewa\u0107 w najlepszym razie standardowych politycznych bana\u0142\u00f3w i demokratyczno-liberalnej nowomowy. Tymczasem zd\u0105\u017cy\u0142y na nim wybrzmie\u0107 tre\u015bci znacznie bardziej zas\u0142uguj\u0105ce na uwag\u0119. \u2013 Pa\u0144stwo musi by\u0107\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/0.jpg?fit=480%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34825"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34830,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34825\/revisions\/34830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}