W wielu miastach Iranu zosta\u0142y zorganizowane wiece z okazji 40. rocznicy zaj\u0119cia jankeskiej ambasady w Teheranie.<\/p>\n
W stolicy Iranu studenci we wczesnych godzinach porannych do\u0142\u0105czyli si\u0119 do du\u017cego zgromadzenia, zorganizowanego przed by\u0142ym budynkiem ambasady, aby uczci\u0107 to, co uwa\u017cane jest za kamie\u0144 milowy w trwaj\u0105cej walce Iranu ze \u015bwiatow\u0105 arogancj\u0105.<\/p>\n
Demonstranci wyrazili sw\u00f3j sprzeciw wobec globalnej hegemonii, skanduj\u0105c has\u0142a przeciwko Stanom Zjednoczonym i Izraelowi oraz podpalaj\u0105c flagi, pot\u0119piaj\u0105c ich polityk\u0119 tworzenia spustoszenia w innych krajach.<\/p>\n
Tymczasem ira\u0144ski parlament wst\u0119pnie zaakceptowa\u0142 wprowadzenie do podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych opis\u00f3w „ameryka\u0144skich zbrodni”. W parlamencie r\u00f3wnie\u017c skandowano „\u015amier\u0107 Ameryce”.<\/p>\n
W niedziel\u0119 najwy\u017cszy przyw\u00f3dca Iranu, ajatollah Ali Chamenei potwierdzi\u0142 zakaz prowadzenia wszelkich rozm\u00f3w z USA, okre\u015blaj\u0105c Iran i USA mianem „nieprzejednanych wrog\u00f3w”.<\/p>\n
\u201eCi, kt\u00f3rzy wierz\u0105, \u017ce negocjacje z wrogiem rozwi\u0105\u017c\u0105 nasze problemy, s\u0105 w 100 procentach w b\u0142\u0119dzie\u201d – powiedzia\u0142 ajatollah.<\/p>\n
Ambasada USA zosta\u0142a zaj\u0119ta przez setki student\u00f3w 4 listopada 1979 roku, prawie po 9 miesi\u0105cach od zwyci\u0119stwa Rewolucji Islamskiej, kt\u00f3ra obali\u0142a projankeski re\u017cim szacha Pahlawiego.<\/p>\n
Studenci zatrzymali 66 pracownik\u00f3w ambasady, kt\u00f3rzy byli w trakcie niszczenia tajnych dokument\u00f3w, kt\u00f3re udowadnia\u0142y jankeski spisek maj\u0105cy na celu obalenie nowopowsta\u0142ej Republiki Islamskiej.<\/p>\n
Iran uwolni\u0142 kobiety, Murzyn\u00f3w i jednego m\u0119\u017cczyzn\u0119, \u0119, u kt\u00f3rego zdiagnozowano stwardnienie rozsiane kilka dni p\u00f3\u017aniej, ale pozosta\u0142e 52 osoby pozosta\u0142y.<\/p>\n
Wydarzenie to przerodzi\u0142o si\u0119 w powa\u017cn\u0105 polityczn\u0105 awantur\u0119 mi\u0119dzy Teheranem a Waszyngtonem i spowodowa\u0142o, \u017ce \u00f3wczesny prezydent USA Jimmy Carter by\u0142 pod ogromn\u0105 presj\u0105, aby uwolni\u0107 personel ambasady przed wyborami prezydenckimi1980 roku.<\/p>\n
Popchni\u0119ty do dzia\u0142a\u0144 wojskowych przez \u00f3wczesnego doradc\u0119 ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego Zbigniewa Brzezi\u0144skiego, Carter zarz\u0105dzi\u0142 tajn\u0105 operacj\u0119 Orli Szpon, w ramach kt\u00f3rej jednostki si\u0142 specjalnych USA mia\u0142y przylecie\u0107 do Iranu na pok\u0142adzie o\u015bmiu \u015bmig\u0142owc\u00f3w i zabra\u0107 zatrzymany personel ambasady z powrotem do USA.<\/p>\n
Operacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w kwietniu 1980 roku, kiedy \u015bmig\u0142owce z powodzeniem wkroczy\u0142y na terytorium Iranu i wyl\u0105dowa\u0142y na centralnych pustyniach w pobli\u017cu miasta Tabas przed planowanym lotem do Teheranu. Jednak od tego momentu operacja przerodzi\u0142a si\u0119 w ogromn\u0105 awari\u0119, gdy\u017c burza piaskowa spowodowa\u0142a uszkodzenie dw\u00f3ch \u015bmig\u0142owc\u00f3w, a trzeci zderzy\u0142 si\u0119 z samolotem transportowym nast\u0119pnego ranka.<\/p>\n
Carter zosta\u0142 zmuszony do odwo\u0142ania katastrofalnej operacji i wzi\u0119cia za ni\u0105 odpowiedzialno\u015bci w publicznym wyst\u0105pieniu, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c znacznie zmniejszy\u0142o jego szanse na ponowny reelekcj\u0119.<\/p>\n
Ostatecznie Iran zgodzi\u0142 si\u0119 na uwolnienie zatrzymanych na podstawie umowy, w ramach kt\u00f3rej USA zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 zaniecha\u0107 wrogie dzia\u0142ania wobec Republiki Islamskiej.<\/p>\n
(na podst. Al-Masirah\/opr. Eugeniusz Onufryjuk)<\/i><\/p>\n