{"id":359,"date":"2011-09-08T22:16:43","date_gmt":"2011-09-08T21:16:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.xportal.hsms.pl\/?p=359"},"modified":"2011-09-08T22:16:43","modified_gmt":"2011-09-08T21:16:43","slug":"ronald-lasecki-cuba-libre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=359","title":{"rendered":"Ronald Lasecki: Cuba libre!"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">Od wczesnego okresu istnienia faszyzmu mo&#380;emy m\u00f3wi&#263; o uniwersalistycznych ambicjach tej ideologii. Szerzeniem faszyzmu poza granicami W&#322;och zajmowa&#322;y si&#281; mi&#281;dzy innymi <em>Fasci all\u2019estero <\/em>(kom\u00f3rki <em>Partido Nazionale Fascista<\/em> za granic&#261;) i <em>Comitati d`Azione per l`Universalit\u00e0 di Roma<\/em> (CAUR). Sam Mussolini o&#347;wiadczy&#322; 27 pa&#378;dziernika 1930 r., &#380;e \u201e<em>faszyzm jako idea, doktryna i realizacja jest uniwersalny: w&#322;oski w swoich poszczeg\u00f3lnych instytucjach, powszechny w swoim duchu<\/em>\u201d(1). Dzia&#322;ania te skierowane by&#322;y przede wszystkim ku Europie, ich za&#322;amanie przyniesione za&#347; zosta&#322;o przez wzmocnienie Niemiec i znaczne obni&#380;enie w&#322;oskiej <em>soft power<\/em> po inwazji tego pa&#324;stwa na Abisyni&#281; w 1935 r. Przyw\u00f3dcy pomniejszych europejskich ruch\u00f3w faszystowskich doszli w\u00f3wczas do wniosku, &#380;e w&#322;oski faszyzm ma na celu tyle&#380; zwi&#281;kszenie swojej mi&#281;dzynarodowej recepcji, co przy pomocy tak wzros&#322;ej popularno&#347;ci, realizacj&#281; cel\u00f3w mocarstwowych samych W&#322;och.<\/p>\n<p align=\"justify\">Trudno jest przes&#261;dzi&#263;, kt\u00f3ry z motyw\u00f3w odegra&#322; wi&#281;ksz&#261; rol&#281; w do&#347;&#263; s&#322;abo zbadanym w polskim (i &#347;wiatowym !) pi&#347;miennictwie przypadku penetracji faszyzmu w Ameryce. Z pewno&#347;ci&#261; W&#322;ochy ju&#380; w okresie poprzedzaj&#261;cym ustr\u00f3j faszystowski, stara&#322;y si&#281; demonstrowa&#263; swoj&#261; mocarstwowa pozycj&#281;, wywieraj&#261;c presj&#281; na niekt\u00f3re pa&#324;stwa ameryka&#324;skie. W grudniu 1902 r. i styczniu roku nast&#281;pnego, flota w&#322;oska uczestniczy&#322;a w akcji represyjnej przeciw odmawiaj&#261;cemu sp&#322;aty zad&#322;u&#380;enia zagranicznego rz&#261;dowi Wenezueli. Okr&#281;ty niemieckie, brytyjskie i w&#322;oskie ostrzela&#322;y w\u00f3wczas porty La Guaria, Puerto Cabello i twierdz&#281; San Carlos. W 1904 r. pose&#322; ameryka&#324;ski w Santo Domingo ostrzega&#322; za&#347; sw\u00f3j rz&#261;d przed kolejn&#261;, podobn&#261; interwencj&#261; w&#322;osk&#261;, tym razem przeciw Dominikanie. Incydenty te nie maj&#261; by&#263; mo&#380;e wi&#281;kszego znaczenia dla dalszego naszego wywodu, mo&#380;liwe te&#380; jednak, &#380;e p\u00f3&#378;niejsze pr\u00f3by w&#322;oskie na Kubie, dadz&#261; si&#281; odczyta&#263; jako podobne, puste manifestacje si&#322;y. Nie b&#281;dziemy tego tutaj przes&#261;dza&#263;, warto jednak zauwa&#380;y&#263;, &#380;e emigracja w&#322;oska w Ameryce niekiedy wywiera&#322;a, w ka&#380;dym razie znacz&#261;cy, wp&#322;yw na przebieg wydarze&#324; w niekt\u00f3rych tamtejszych pa&#324;stwach, sama te&#380; b&#281;d&#261;c uznawan&#261; przez niekt\u00f3re rz&#261;dy za istotny podmiot polityczny. I tak na przyk&#322;ad nacjonalistyczna polityka brazylijskiego przyw\u00f3dcy Getulio Vargasa (1882-1954, prezydent 1930-1945, 1950-1954), uderzaj&#261;cego bezceremonialnie w imigrant\u00f3w wszelkich narodowo&#347;ci, wyj&#261;tkowo nie narusza&#322;a interes\u00f3w licznej i zamo&#380;nej kolonii w&#322;oskiej w Brazylii, kt\u00f3rej cz&#322;onkowie z kolei udzielali poparcia <em>Estado Novo<\/em>(2). Mo&#380;liwe wi&#281;c, &#380;e wsp\u00f3&#322;istotnym, lub w ka&#380;dym razie towarzysz&#261;cym celem polityki w&#322;oskiej w Ameryce, by&#322;o rzeczywiste polityczne zbli&#380;enie z pa&#324;stwami tego regionu ? &#379;e cele te by&#322;y bardziej pog&#322;&#281;bione i &#380;e sta&#322;a za nimi bardziej kompleksowa strategia geopolityczna ?<\/p>\n<p align=\"justify\">Interesuj&#261;ce nas tu informacje zosta&#322;y opublikowane w pracy <em>Julio Antonio Mella et Tina Modotti contra el fascismo<\/em> autorstwa dwojga kuba&#324;skich historyk\u00f3w, Froilana Gonzaleza i Adys Cupull. Autorzy twierdz&#261;, &#380;e istnia&#322; konkretny plan przeniesienia i zainstalowania w&#322;oskiego faszyzmu na Kubie. Wed&#322;ug kuba&#324;skiej gazety <em>Juventud Rebelde<\/em> ich ustalenia opieraj&#261; si&#281; na informacjach, jakie uzyskali w udost&#281;pnionych im archiwach w&#322;oskich, meksyka&#324;skich i kuba&#324;skich. Raporty nap&#322;ywaj&#261;ce z Kuby mia&#322;y by&#263; przedmiotem szczeg\u00f3lnej uwagi Mussoliniego, w przeciwie&#324;stwie do doniesie&#324; z pozosta&#322;ych wysp archipelagu Wielkich Antyli (na przyk&#322;ad z frankofo&#324;skiej Haiti). Na Kubie mia&#322;a istnie&#263; rozbudowana sie&#263; w&#322;oskich agent\u00f3w, kt\u00f3rych imiona i nazwiska, miejsca zamieszkania i adresy zachowa&#322;y si&#281; w archiwach. Wp&#322;yni&#281;cie okr&#281;tu <em>Italia<\/em> do Zatoki Hawa&#324;skiej 2 sierpnia 1924 r. mia&#322;o by&#263; kluczowym elementem planu przeprowadzenia faszystowskiej rewolucji na wyspie. Jej powodzeniu s&#322;u&#380;y&#263; mia&#322;y dwie dzia&#322;aj&#261;ce w&#322;oskie radiostacje, ukazuj&#261;ca si&#281; gazeta i rozleg&#322;a agentura wp&#322;ywu, maj&#261;ca stosownie oddzia&#322;ywa&#263; na elity polityczne i intelektualne Hawany, wschodniej prowincji Camaguey i wyspy Pinos. Wsp\u00f3&#322;prac&#281; zaoferowano kuba&#324;skiej policji, rozwini&#281;te za&#347; kontakty mia&#322;y obejmowa&#263; r\u00f3wnie&#380; sfery finansowe, w&#322;a&#347;cicieli luksusowych hoteli, restauracji i dom\u00f3w publicznych. Do zamachu ostatecznie nie dosz&#322;o. Rewolucja mia&#322;a zwyci&#281;&#380;y&#263; na Kubie dopiero trzy dekady p\u00f3&#378;niej i ju&#380;, niestety,  pod inn&#261; barw&#261; (3).<\/p>\n<p align=\"justify\">Jakie konsekwencje mog&#322;oby przynie&#347;&#263; ewentualne wyzwolenie Kuby na drodze przewrotu faszystowskiego ? Przyjrzyjmy si&#281; uwarunkowaniom geopolitycznym wyspy: le&#380;y ona na tektonicznej p&#322;ycie p\u00f3&#322;nocnoameryka&#324;skiej, w obszarze fa&#322;dowa&#324; trzeciorz&#281;dowych. Strefa fa&#322;dowania jest stosunkowo m&#322;oda, wci&#261;&#380; jeszcze aktywna, o czym &#347;wiadczy&#263; mog&#261; stosunkowo niedawno wypi&#281;trzone Kajmany i wysoko podniesione tarasy morskie na wschodnim wybrze&#380;u Kuby. Grzbiet g\u00f3rski, kt\u00f3rego cz&#281;&#347;ci&#261; jest kuba&#324;skie pasmo Sierra Maestra, zwany Grzbietem Kajma&#324;skim, biegnie ku Kubie od Gwatemali, poprzez wspomniany archipelag Kajman\u00f3w. Pod wzgl&#281;dem przeci&#281;tnych temperatur w lipcu i sierpniu, Kuba w zasadzie powinna by&#263; zaliczona do tej samej strefy, co s&#261;siaduj&#261;ce z ni&#261; tereny pobrze&#380;ne i wyspy Zatoki Meksyka&#324;skiej i Morza Karaibskiego. Podobne s&#261; r\u00f3wnie&#380; warunki klimatyczne, mi&#281;dzy innymi wyst&#281;powanie niszcz&#261;cych cyklon\u00f3w. Gleba jest &#380;yzna, dogodna do uprawy roli. Pomimo tego, pocz&#261;wszy od gospodarczego \u201eprzebudzenia\u201d Kuby pod koniec XVIII wieku (zwi&#261;zanego g&#322;\u00f3wnie z ekspansj&#261; upraw trzciny cukrowej, wypieraj&#261;cej coraz wyra&#378;niej popularny wcze&#347;niej tyto&#324;), nowoczesna, stechnicyzowana organizacja i gospodarka, obejmowa&#322;y g&#322;\u00f3wnie prowincje p\u00f3&#322;nocne, tak wi&#281;c Matanzas i Hawana. Gorzej rozwini&#281;te prowincje wschodnie, Oriente, Camaguey, i Santa Clara (wsp\u00f3&#322;cze&#347;nie Las Villas) by&#322;y za to matecznikiem wszelkich bunt\u00f3w i rewolucji. Tam te&#380; najwi&#281;kszy by&#322; odsetek ludno&#347;ci murzy&#324;skiej i tam najd&#322;u&#380;ej przetrwa&#322;y etniczne relikty india&#324;skie. Je&#347;li wierzy&#263; doniesieniom kuba&#324;skich historyk\u00f3w, r\u00f3wnie&#380; W&#322;ochy Mussoliniego w prowincjach wschodnich (poza sto&#322;eczn&#261; Hawan&#261;, oczywi&#347;cie) przede wszystkim, rozbudowywa&#322;y swoj&#261; konspiracj&#281;. Geograficznie ku Europie zwr\u00f3cone by&#322;y g&#322;\u00f3wne porty p\u00f3&#322;nocnej Kuby, tak wi&#281;c sama Hawana oraz po&#322;o&#380;ony dalej na wsch\u00f3d Matanzas. Z kolej stary port w Santiago de Cuba m\u00f3g&#322; otwiera&#263; drog&#281; na pozosta&#322;e wyspy Antyli, podobnie jak w XV wieku otworzy&#322; drog&#281; na Kub&#281; najpierw wojowniczym Karaibom, odbijaj&#261;cym j&#261; krwawo wcze&#347;niej zamieszkuj&#261;cym tam Arawakom, nast&#281;pnie za&#347; przybywaj&#261;cym z Hispanioli iberyjskim poddanym kr\u00f3la Karola I (1500-1558, kr\u00f3l Hiszpanii 1519-1556) . W lata<\/p>\n<p>ch zimnej wojny, ameryka&#324;ski politolog Saul Cohen (ur. 1928), wskaza&#322; na Karaiby jako na \u201estref&#281; bramn&#261;\u201d, maj&#261;c&#261; prowadzi&#263; do regionu geopolitycznego obejmuj&#261;cego Ameryk&#281; anglosask&#261; i kraje po&#322;o&#380;one na wybrze&#380;ach okalaj&#261;cych Morze Karaibskie (4). Innymi s&#322;owy, ewentualne przeniesienie rewolucji faszystowskiej na Kub&#281;, mog&#322;oby uruchomi&#263; \u201eefekt domina\u201d i zaowocowa&#263; jej zwyci&#281;stwem w ca&#322;ym obszarze \u201eameryka&#324;skiego Morza &#346;r\u00f3dziemnego\u201d.<\/p>\n<p align=\"justify\">Czy taki scenariusz by&#322; jednak mo&#380;liwy ? Jak ju&#380; zasugerowano, Kuba nale&#380;y do tego samego regionu geopolitycznego, co Ameryka P\u00f3&#322;nocna. Twierdzimy ponadto, &#380;e wspomniane w akapicie wy&#380;ej podobie&#324;stwo warunk\u00f3w klimatycznych Kuby i po&#322;udniowo-wschodniej cz&#281;&#347;ci USA, podobna struktura gospodarcza (plantacje), nawet okre&#347;lone zbie&#380;no&#347;ci historyczne (zepchni&#281;cie india&#324;skiego plemienia Sibonej\u00f3w z Florydy na Kub&#281; w okresie bezpo&#347;rednio poprzedzaj&#261;cym europejsk&#261; kolonizacj&#281;, przynale&#380;no&#347;&#263; Florydy do imperium hiszpa&#324;skiego do 1819 r., kiedy s&#261;siednie posiad&#322;o&#347;ci p\u00f3&#322;nocnoameryka&#324;skie ju&#380; od niego odpad&#322;y, narastaj&#261;ce powi&#261;zania gospodarcze wyspy z USA i spowodowany nimi ruch aneksjonistyczny na Kubie w latach 40-tych XIX wieku), pozwalaj&#261; wyr\u00f3&#380;ni&#263; wysp&#281; i po&#322;o&#380;ony na p\u00f3&#322;noc od niej P\u00f3&#322;wysep Floryda, a&#380; po pasmo Apallach\u00f3w, w odr&#281;bny subregion geopolityczny. Innymi s&#322;owy, twierdzimy, &#380;e polityczne ustabilizowanie tego subregionu mo&#380;liwe by&#322;o dopiero w warunkach wype&#322;nienia go przez w&#322;adz&#281; jednego tylko o&#347;rodka si&#322;y. W ten spos\u00f3b, nale&#380;y naszym zdaniem, t&#322;umaczy&#263; uwag&#281; przywi&#261;zywan&#261; w Stanach Zjednoczonych do sytuacji na Kubie.<\/p>\n<p align=\"justify\">Przez ca&#322;y XIX wiek Amerykanie pilnowali zachowania wyspy przy ubogiej Hiszpanii, ponawiaj&#261;c zarazem oferty jej wykupienia (pierwsza pad&#322;a w 1848 r.). A&#380; do czasu interwencji w 1898 r. kontrowano w ten spos\u00f3b interesy pozosta&#322;ych mocarstw zabiegaj&#261;cych o w&#322;adz&#281; nad Kub&#261;, to jest Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa i orlea&#324;skiej Francji \u2013 w tym drugim przypadku, zamiar pozyskania Kuby, w zamian za odst&#261;pienie Hiszpanii ogarni&#281;tego w\u00f3wczas powstaniem San Domingo (!), podsun&#261;&#322; Napoleonowi ju&#380; w 1802 r. gen. Donatien de Vimeur (1755-1813), dow\u00f3dca si&#322; francuskich na Haiti. Ju&#380; po usuni&#281;ciu Hiszpan\u00f3w w styczniu 1899 r. (5), Amerykanie okupowali wysp&#281; do 1902 r. Opuszczaj&#261;c za&#347; j&#261;, zapewnili sobie prawo do interwencji w jej wewn&#281;trzne sprawy, co gwarantowa&#322;y im odpowiednie zapisy do&#322;&#261;czone jako aneks do konstytucji kraju. Uk&#322;ad zawarty w nast&#281;pnym roku dzier&#380;awi&#322; Stanom na nieokre&#347;lony czas obszar Guantanamo, gdzie mia&#322;y one prawo za&#322;o&#380;y&#263; swoj&#261; stacj&#281; w&#281;glow&#261; i morsk&#261;. Amerykanie interweniowali zreszt&#261; na Kubie kilkukrotnie, okupuj&#261;c j&#261; w latach 1906-1909, 1912-1913 i 1917. W roku 1933 udaremnili natomiast skutecznie rewolucj&#281; rozwijan&#261; przez Ram\u00f3na Grau San Mart\u00edna (1881-1969, prezydent 1933-1934, 1944-1948), kt\u00f3ry naruszy&#322; interesy USA na wyspie, przejmuj&#261;c w zarz&#261;d pa&#324;stwowy hawa&#324;sk&#261; elektrowni&#281; i dwie wielkie cukrownie, b&#281;d&#261;ce w&#322;asno&#347;ci&#261; ameryka&#324;sk&#261; (6). W og\u00f3le, zintegrowanie niepodleg&#322;ej Kuby z organizmem gospodarczym Stan\u00f3w by&#322;o bardzo du&#380;e; inwestycje kapita&#322;u ameryka&#324;skiego wzros&#322;y z 50 mln. dolar\u00f3w w 1895 r. do 200 mln. dolar\u00f3w w 1914 r. i do 800 mln dolar\u00f3w w 1928 r. W 1927 r. ameryka&#324;scy kapitali&#347;ci kontrolowali 62% produkcji cukru na wyspie. Od 1907 r. oko&#322;o 85% warto&#347;ci eksportu kuba&#324;skiego kierowa&#322;o si&#281; do Stan\u00f3w (7).<\/p>\n<p align=\"justify\">Warto w tym miejscu wspomnie&#263; jeszcze kr\u00f3tko, &#380;e tradycje organizacji politycznej na Kubie nie wyklucza&#322;y zupe&#322;nie mo&#380;liwo&#347;ci absorpcji ustroju radykalnego. Kszta&#322;towa&#322;y si&#281; one podczas rewolucyjnych wojen przeciw metropolii hiszpa&#324;skiej, prowadzonych w latach 1868-1878 (tzw. <em>Grito de Yara<\/em>) i 1895-1899. Wa&#380;n&#261; postaci&#261; tych wydarze&#324; jest Jos\u00e9 Mart\u00ed (1853-1895), z pozoru posta&#263; ma&#322;o warto&#347;ciowa dla naszych rozwa&#380;a&#324; \u2013 rewolucyjny, narodowy demokrata, zwolennik integracji narodowej zamieszkuj&#261;cych Kub&#281; ras, jednak r\u00f3wnie&#380; spiskowiec i konspirator, tw\u00f3rca (1892 r.) silnej, scentralizowanej, spojonej &#380;elazn&#261; dyscyplin&#261; <em>Partido Revolucionario Cubano<\/em>. Wzorce wojskowej dyktatury obecne s&#261; r\u00f3wnie&#380; w czasie pierwszej wojny rewolucyjnej, kiedy pod ciosami hiszpa&#324;skimi &#322;amie si&#281; polityczna struktura kuba&#324;skiej \u201erepubliki pod broni&#261;\u201d. Faktyczne wykonywanie rewolucyjnej w&#322;adzy republika&#324;skiej przechodzi w\u00f3wczas w r&#281;ce dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych (8). Te konspiracyjno-terrorystyczne i insurekcyjno-rewolucyjne do&#347;wiadczenia nie mog&#261; oczywi&#347;cie budzi&#263; w nas najmniejszej sympatii ideowej, jednak wpisanie ich w histori&#281; tworzonego w&#322;a&#347;nie narodu, dawa&#322;o pewne psychopolityczne zaplecze pod ewentualn&#261; reorientacj&#281; ustrojow&#261;.<\/p>\n<p align=\"justify\">Nawet jednak, je&#347;li ewentualne ustabilizowanie przewrotu profaszystowskiego na Kubie napotka&#322;oby wzgl&#281;dnie odpowiadaj&#261;ce warunki wewn&#281;trzne, kontekst zewn&#281;trzny zupe&#322;nie by mu nie sprzyja&#322;. Przez ca&#322;y okres, gdy Kuba i po&#322;udniowo-wschodnie tereny USA pozostawa&#322;y pod rzeczywist&#261; w&#322;adz&#261; odmiennych o&#347;rodk\u00f3w si&#322;y politycznej, ca&#322;y region karaibski, po&#347;rednio za&#347; r\u00f3wnie&#380; Stany Zjednoczone, pozostawa&#322;y w stanie politycznej i wojskowej niestabilno&#347;ci. Widzimy to zar\u00f3wno w staraniach XIX-wiecznych USA, by zwi&#261;za&#263; ze sob&#261; funkcjonalnie politycznie hiszpa&#324;sk&#261; Kub&#281;, jak i w drugiej po&#322;owie XX wieku, gdy bezpo&#347;rednim zagro&#380;eniem dla Stan\u00f3w uznano penetracj&#281; sowieck&#261; na wyspie. Fakt, i&#380; ani do przewrotu, ani do krystalizacji faszyzmu na Kubie nie dosz&#322;o, potwierdza raczej, i&#380; scenariusz taki by&#322; w\u00f3wczas politycznie niemo&#380;liwy. Gdyby jednak doszed&#322; do skutku&#8230; ca&#322;y region Ameryki anglosaskiej i Karaib\u00f3w m\u00f3g&#322;by zosta&#263; t&#261; drog&#261; geopolitycznie zneutralizowany i zdekonstruowany, za&#347; nad hiszpa&#324;skoj&#281;zyczn&#261; cz&#281;&#347;ci&#261;  zachodniej hemisfery za&#322;opota&#263; by mog&#322;y czarne sztandary faszyzmu. Mieszka&#324;cy Ameryki Roma&#324;skiej znale&#378;liby wreszcie wolno&#347;&#263;. Wolno&#347;&#263;, realizuj&#261;c&#261; si&#281; w pa&#324;stwie totalnym.<\/p>\n<p align=\"justify\"><em>Fascismo e Libert\u00e0 !<br \/><\/em><\/p>\n<p><strong>Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">Przypisy:<\/p>\n<p>1. Cyt za: J. W. Borejsza, <em>Rzym a wsp\u00f3lnota faszystowska. O penetracji faszyzmu w&#322;oskiego w Europie &#346;rodkowej, Po&#322;udniowej i Wschodniej<\/em>, Warszawa 1981, s.172.<br \/>2.M. Kula, <em>Brazylijski \u201e&#380;etulizm\u201d jako ustr\u00f3j autorytarny<\/em>, \u201eDzieje Najnowsze\u201d1978, z. 1, s. 117-128.<br \/>3. Oprac. na podst.: Ch. Bouchet, <em>Mussolini entendait \u00e9tendre \u00e0 Cuba le fascisme italien<\/em>, http:\/\/www.voxnr.com\/cc\/d_amerique_latine\/EEkAEuuEAFVsrNyFtj.shtml (12.10.2010)<br \/>4.S. B. Cohen, <em>Global Geopolitical Change in the Post-Cold War Era<\/em> [w:] \u201eAnnals of the Association of American Geographers\u201d, 81- grudzie&#324; 1991, s. 551.<br \/>5. Wycofanie si&#281; Hiszpanii z wyspy og&#322;osi&#322; jej ostatni gubernator, gen. Adolfo Jim\u00e9nez Castellanos (1844-1929).<br \/>6. M.<\/p>\n<p> Kula, <em>Kuba 1933: Dyplomaci, studenci, sier&#380;anci, robotnicy<\/em> [w:] T. &#321;epkowski, <em>Zamachy stanu, przewroty, rewolucje. Ameryka &#321;aci&#324;ska w XX wieku<\/em>, s. 72-85.<br \/>7.W. Dobrzycki, <em>Historia stosunk\u00f3w mi&#281;dzynarodowych w czasach nowo&#380;ytnych 1815-1945<\/em>, Warszawa 2002, s. 218.<br \/>8. T. &#321;epkowski, <em>Archipelagu dzieje nie&#322;atwe. Obrazy z przesz&#322;o&#347;ci Antyli XV-XX wiek<\/em>, Warszawa 1964, s. 250-252.<\/p>\n<p align=\"justify\">&#65279;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od wczesnego okresu istnienia faszyzmu mo&#380;emy m\u00f3wi&#263; o uniwersalistycznych ambicjach tej ideologii. Szerzeniem faszyzmu poza granicami W&#322;och zajmowa&#322;y si&#281; mi&#281;dzy innymi Fasci all\u2019estero (kom\u00f3rki Partido [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[23,12],"tags":[285,487],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-5N","jetpack-related-posts":[{"id":13715,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=13715","url_meta":{"origin":359,"position":0},"title":"Maurice Bard\u00e8che: Faszystowskie marzenie (cz\u0119\u015b\u0107 I)","date":"24 kwietnia 2014","format":false,"excerpt":"Od Redakcji: \"Faszystowskie marzenie\" jest trzeci\u0105 i ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cki Maurice Bard\u00e8che \"Qu\u2019est-ce que le fascisme?\" (\"Czym jest faszyzm?\"), wydanej przez Les Sept Couleurs, w Pary\u017cu w roku 1961. Dyktatura jest wieczna. Rzymianie zawieszali republika\u0144skie wolno\u015bci, gdy ojczyzna by\u0142a w niebezpiecze\u0144stwie. Konwent Narodowy zrobi\u0142 to samo. Rz\u0105d \"ojczyzny w niebezpiecze\u0144stwie\"\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/fascism-300x296.jpeg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11341,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=11341","url_meta":{"origin":359,"position":1},"title":"Romano Vulpitta: Yukio Mishima, Yojuro Yasuda i faszyzm","date":"25 listopada 2013","format":false,"excerpt":"Recepcja Mishimy w\u015br\u00f3d w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w W tym roku przypada dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105ta rocznica marszu Mussoliniego na Rzym. Wielkie marzenie narodu w\u0142oskiego \u2013 ca\u0142ego narodu \u2013 by\u0142o tak\u017ce marzeniem Mishimy, mimo r\u00f3\u017cnic formy i wyrazu. Chcia\u0142bym przedstawi\u0107 swoje my\u015bli na ten temat. Mishima cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d w\u0142oskich nacjonalist\u00f3w. Jak sta\u0142 si\u0119 ich\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/ymish.jpg?fit=468%2C324&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":367,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=367","url_meta":{"origin":359,"position":2},"title":"Aleksander Dugin: Faszyzm \u2013 bezgraniczny i czerwony","date":"8 wrze\u015bnia 2011","format":false,"excerpt":"W XX wieku jedynie trzy ideologie pokaza\u0142y, \u017ce opieraj\u0105 si\u0119 na zasadach realistycznych pod k\u0105tem ich polityczno-administracyjnego wcielania w \u017cycie \u2013 s\u0105 to liberalizm, komunizm i faszyzm. Nawet przy najszczerszych ch\u0119ciach nie da si\u0119 wskaza\u0107 modelu spo\u0142ecze\u0144stwa opartego na innych koncepcjach ideologicznych i jednocze\u015bnie realnie istniej\u0105cego. S\u0105 kraje liberalne, s\u0105\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"1012271_698087066910842_1779576493_n","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/1012271_698087066910842_1779576493_n.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":378,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=378","url_meta":{"origin":359,"position":3},"title":"Adam Danek: Dlaczego faszyzm?","date":"9 wrze\u015bnia 2011","format":false,"excerpt":"Polimorficzne \u015brodowiska i ugrupowania, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 okre\u015bla siebie mianem \u201enarodowych\u201d, inna cz\u0119\u015b\u0107 mianem \u201epa\u0144stwowych\u201d, inna mianem \u201eprawicowych\u201d, a jeszcze inna po prostu mianem \u201epatriotycznych\u201d, od dawna bezskutecznie poszukuj\u0105 syntetycznej formu\u0142y, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby im znalezienie wsp\u00f3lnej podstawy dzia\u0142ania i przekszta\u0142cenie si\u0119 dzi\u0119ki niej w jeden, szeroki pr\u0105d polityczny. Ich poszukiwania \u2013\u2026","rel":"","context":"In &quot;Idea&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":25232,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=25232","url_meta":{"origin":359,"position":4},"title":"Adriano Romualdi: Faszystowska rewolucja, kt\u00f3rej nie by\u0142o","date":"28 kwietnia 2016","format":false,"excerpt":"Od Redakcji:\u00a0W rocznic\u0119 \u015bmierci Benita Mussoliniego, zamordowanego przez komunistycznych bandyt\u00f3w (28 IV 1945), polecamy uwadze Czytelnik\u00f3w\u00a0artyku\u0142 Adriana Romualdiego, syna jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w W\u0142oskiej Republiki Spo\u0142ecznej, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 w nim krytycznie odpowiedzie\u0107 na pytanie, czym w istocie by\u0142 w\u0142oski faszyzm. 23 marca 1919 r. w Mediolanie Mussolini za\u0142o\u017cy\u0142 Fasci di combattimento\u2026","rel":"","context":"In &quot;Historia&quot;","img":{"alt_text":"rivoluzione_fascista","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/rivoluzione_fascista.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7938,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=7938","url_meta":{"origin":359,"position":5},"title":"Turcja: Syjonizm jest jak faszyzm","date":"2 marca 2013","format":false,"excerpt":"\u00a0Na organizowanym przez ONZ w Wiedniu spotkaniu \u201eSojusz Cywilizacji\u201d, maj\u0105cym promowa\u0107 \u201edialog mi\u0119dzy religiami\u201d, turecki premier Recep Tayyip Erdogan oznajmi\u0142, \u017ce \u201eislamofobia\u201d powinna by\u0107 uwa\u017cana za \u201ezbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci\u201d podobnie jak \u201esyjonizm, antysemityzm i faszyzm\u201d. \u00a0\u00a0 W wydanym dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej komunikacie biuro premiera Izraela poinformowa\u0142o, i\u017c \u201estanowczo pot\u0119pia on s\u0142owa\u2026","rel":"","context":"In &quot;Informacje&quot;","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}