{"id":36370,"date":"2020-03-02T16:03:06","date_gmt":"2020-03-02T15:03:06","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=36370"},"modified":"2020-03-31T09:36:33","modified_gmt":"2020-03-31T07:36:33","slug":"x-leszek-krolikowski-kilka-uwag-na-marginesie-motu-proprio-summorum-pontificum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=36370","title":{"rendered":"X. Leszek Kr\u00f3likowski: Kilka uwag na marginesie Motu Proprio \u201eSummorum Pontificum\u201d"},"content":{"rendered":"

1. Dwie rzeczy wzbudzaj\u0105ce zdziwienie.<\/strong><\/p>\n

Kiedy 7 lipca 2007 r. og\u0142oszone zosta\u0142o motu proprio Benedykta XVI \u201eSummorum Pontificum\u201d dwie zawarte w nim uwagi wzbudzi\u0142y zdziwienie, kt\u00f3re jednak by\u0142o niewielkie w por\u00f3wnaniu z og\u00f3ln\u0105 wymow\u0105 dokumentu, rado\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d konserwatyst\u00f3w i oburzeniem w\u015br\u00f3d post\u0119powc\u00f3w.<\/p>\n

Pierwsz\u0105 z tych uwag jest stwierdzenie, \u017ce forma nadzwyczajna i forma zwyczajna (chcia\u0142oby si\u0119 j\u0105 nazwa\u0107 ordynarn\u0105) s\u0105 dwiema formami tego samego rytu rzymskiego (art. 1 tego\u017c motu proprio). Dla ka\u017cdego, kto dobrze zna te dwie formy, jest rzecz\u0105 rzucaj\u0105c\u0105 si\u0119 w oczy, \u017ce mimo podobnej struktury, trudno m\u00f3wi\u0107 o jedno\u015bci rytu. Struktura jest podobna, ale to samo dotyczy te\u017c innych ryt\u00f3w zachodnich (ambrozja\u0144ski, mozarabski), kt\u00f3rym nikt nie odmawia miana osobnego rytu. Msza Paw\u0142a VI zdecydowanie zrywa z niekt\u00f3rymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami rytu rzymskiego, jak np. jedna anafora (w mszy Paw\u0142a VI mamy wielo\u015b\u0107 tzw. modlitw eucharystycznych), czy te\u017c istnienie wspomnie\u0144 (w mszy Paw\u0142a VI \u201ewspomnienie\u201d zmieni\u0142o swe znaczenie i okre\u015bla rang\u0119 liturgiczn\u0105 danego dnia), czyli mo\u017cliwej wielo\u015bci modlitw (orationes<\/em>) jednej mszy \u015bwi\u0119tej. Nawet je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 rytom wschodnim, to mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce msza zwana trydenck\u0105 ma znacznie wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z rytami wschodnimi ani\u017celi z msz\u0105 Paw\u0142a VI, kt\u00f3ra raczej przypomina nabo\u017ce\u0144stwa w zborze kalwinistycznym. Mo\u017cemy wi\u0119c wnioskowa\u0107, \u017ce mamy tu do czynienia nie z teologicznym opisem liturgii, ale z fikcj\u0105 prawn\u0105, ktora z jakich\u015b powod\u00f3w kwalifikuje msz\u0119 trydenck\u0105 i msz\u0119 Paw\u0142a VI jako dwie formy tego samego rytu, podobnie jak Unia Europejska uznaje marchewk\u0119 za owoc, a \u015blimaka za ryb\u0119.<\/p>\n

Kolejnym stwierdzeniem, kt\u00f3re wzbudza zdziwienie, jest uwaga zawarta w ko\u0144c\u00f3wce art. 1., niejako mimochodem m\u00f3wi\u0105ca, i\u017c msza trydencka nie zosta\u0142a nigdy odwo\u0142ana. Do tamtej pory uwa\u017cano, \u017ce intencj\u0105 Paw\u0142a VI przy wprowadzanu nowej mszy by\u0142o zast\u0105pienie dotychczasowych obrz\u0119d\u00f3w mszalnych wy\u0142\u0105cznie przez obrz\u0105dek przez niego samego promulgowany. Wskazuje na to, cho\u0107 nie w stuprocentowo pewny spos\u00f3b, zako\u0144czenie konstytucji apostolskiej \u201eMissale Romanum\u201d, wprowadzaj\u0105cej nowy msza\u0142: \u201eChcemy za\u015b, by te nasze przepisy i zarz\u0105dzenia posiada\u0142y obecnie i w przysz\u0142o\u015bci swoje zatwierdzenie i skuteczno\u015b\u0107, bez wzgl\u0119du, gdy to jest aktualne, na przeciwne Konstytucje i zarz\u0105dzenia wydane przez naszych Poprzednik\u00f3w i wszelkie inne przepisy, chocia\u017cby by\u0142y godne szczeg\u00f3lnej wzmianki i odwo\u0142ania.\u201c 31 sierpnia 1973 r. mons. Sustar, sekretarz Rady Europejskich Konferencji Episkopatu, poprosi\u0142 Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 o\u00a0jasne stwierdzenie, \u017ce dawna msza jest zakazana. Sekretarz Stanu Jan-Maria Villot uwa\u017ca\u0142, \u017ce oficjalne potwierdzenie takiego zakazu sprzeciwia\u0142oby si\u0119 auterytetowi papie\u017ca, kt\u00f3ry ju\u017c si\u0119 oficjalnie wypowiedzia\u0142 w tej kwestii. Dlatego poleci\u0142 sekretarzowi Kongregacji Kultu Bo\u017cego, abp. Hannibalowi Bugniniemu, g\u0142\u00f3wnemu autorowi mszy Paw\u0142a VI, odpowiedzie\u0107 w spos\u00f3b nieoficjalny. Ta nieoficjalna odpowied\u017a abp. Bugniniego zaczyna\u0142a si\u0119 od stwierdzenia, \u017ce \u201emsza Piusa V\u201d zosta\u0142a definitywnie zniesiona i \u017ce, aby to zrozumie\u0107, wystarczy przeczyta\u0107 ko\u0144cow\u0105 klauzul\u0119 konstytucji apostolskiej \u201eMissale Romanum\u201d. Jednak\u017ce wskutek panuj\u0105cego zamieszania w tej kwestii Sekretariat Stanu przygotowa\u0142 dokument, kt\u00f3ry 28 pa\u017adziernika 1974 zosta\u0142 zatwierdzony przez Paw\u0142a VI i og\u0142oszony nast\u0119pnie jako \u201eNotyfikacja\u201d Kongregacji Kultu Bo\u017cego. W niej zakazuje si\u0119 u\u017cywania tradycyjnego msza\u0142u w krajach, w kt\u00f3rych konferencja biskup\u00f3w ju\u017c zatwierdzi\u0142a wprowadzenie nowego msza\u0142u. Dopuszcza si\u0119 jednak\u017ce wyj\u0105tek dla starszych i chorych kap\u0142an\u00f3w, zastrzegaj\u0105c \u017ce odprawiane przez nich msze w starym rycie nie mog\u0105 by\u0107 mszami publicznymi. (Cf. Annibale Bugnini: La riforma liturgica<\/em>, Roma 2012, s. 300-301.)<\/p>\n

2. Ma\u0142o znany tekst soboru trydenckiego.<\/strong><\/p>\n

W dokumentach soboru trydenskiego rozr\u00f3\u017cniamy dwie cz\u0119\u015bci: wyk\u0142ad wiary oraz nast\u0119puj\u0105ce po nim pot\u0119pienie b\u0142\u0119d\u00f3w. Pot\u0119pienia te (tzw. kanony) maj\u0105 wysok\u0105 rang\u0119 dogmatyczn\u0105. Ktokolwiek uzna\u0142by za prawdziw\u0105 tez\u0119 pot\u0119pion\u0105, zosta\u0142by heretykiem. Na ko\u0144cu dokumentu po\u015bwi\u0119conego sakramentom w og\u00f3lno\u015bci znajdujemy nast\u0119puj\u0105cy kanon: \u201eJe\u015bliby kto\u015b twierdzi\u0142, \u017ce mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 przyj\u0119te i uznane w Ko\u015bciele katolickim obrz\u0119dy, kt\u00f3re si\u0119 zwykle stosuje przy uroczystym udzielaniu sakrament\u00f3w, albo \u017ce szafarze mog\u0105 je bez \u017cadnego grzechu dowolnie pomija\u0107, albo \u017ce kt\u00f3rykolwiek z pasterzy Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce je zmienia\u0107 na jakie\u015b nowe obrz\u0119dy – niech b\u0119dzie wy\u0142\u0105czony ze spo\u0142eczno\u015bci wiernych.\u201c (nr 387 w \u201eBreviarium fidei\u201c 2007.) W \u0142aci\u0144skim oryginale najbardziej nas tutaj interesuj\u0105cy fragment (ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 alternatywy) brzmi nast\u0119puj\u0105co: \u201eSi quis dixerit receptos et approbatos Ecclesiae catholicae ritus… in novos alios per quemcumque ecclesiarum pastorem mutari posse: anathema sit.\u201c (Denzinger-Sch\u00f6nmetzer 1613.) Kanon ten jest ma\u0142o znany, dlatego warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka s\u0142ow jego om\u00f3wieniu.<\/p>\n

Po pierwsze, jest to kanon dogmatyczny, a\u00a0nie tylko dyscyplinarny. Zdarza si\u0119, \u017ce papie\u017ce udzielaj\u0105 jakiego\u015b przywileju \u201epo wsze czasy\u201c, ale przysz\u0142y papie\u017c mo\u017ce taki przywilej w zasadzie uniewa\u017cni\u0107 (czego zreszt\u0105 unikano i\u00a0dokonywano tylko, je\u015bli zdecydowanie zmieni\u0142y si\u0119 warunki). Ale tutaj mamy do czynienia z\u00a0dogmatyczn\u0105 i\u00a0definitywn\u0105 wypowiedzi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, wa\u017cn\u0105 na zawsze, obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 ka\u017cdego, a zw\u0142aszcza g\u0142\u00f3wnego depozytariusza wiary \u2013 papie\u017ca.<\/p>\n

Po drugie, zakaz, o\u00a0kt\u00f3rym m\u00f3wi ten kanon, dotyczy KT\u00d3REGOKOLWIEK z\u00a0pasterzy Ko\u015bcio\u0142a. Nie czyni si\u0119 tu wyj\u0105tku dla jakiej\u015b kategorii, ale wr\u0119cz s\u0142owem \u201equemcumque\u201c (\u201ekt\u00f3rykolwiek\u201c) niczym kwantyfikatorem og\u00f3lnym podkre\u015bla si\u0119 uniwersalno\u015b\u0107 zakazu. Dlatego te\u017c i\u00a0sami papie\u017ce podlegaj\u0105 temu zakazowi.<\/p>\n

Po trzecie, w nas interesuj\u0105cej cz\u0119\u015bci, kanon zakazuje nie tylko wprowadania nowych ryt\u00f3w, ale nawet g\u0142oszenia, \u017ce jaki\u015b pasterz Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3g\u0142by taki nowy ryt wprowadzi\u0107, zast\u0119puj\u0105c nim \u201eprzyj\u0119te i\u00a0uznane w Ko\u015bciele obrz\u0119dy (ritus)\u201c.<\/p>\n

3. Hipoteza<\/strong><\/p>\n

Benedykt XVI by\u0142 na tyle dobry z teologii, \u017ce trudno przypuszcza\u0107, \u017ceby nauczanie soboru trydenckiego by\u0142o mu nieznane. Dlatego w motu proprio \u201eSummorum Pontificum\u201d wzi\u0105\u0142 je pod uwag\u0119. Dlatego stawiam hipotez\u0119, \u017ce dlatego w\u0142a\u015bnie uzna\u0142, \u017ce Pawe\u0142 VI nie zlikwidowa\u0142 starego obrz\u0105dku mszy i nie zast\u0105pi\u0142 go nowym (a jedynie wprowadzi\u0142 now\u0105, \u201ezwyczajn\u0105\u201d form\u0119 tego obrz\u0105dku), aby uwolni\u0107 Paw\u0142a VI od zarzutu herezji, polegaj\u0105cej na g\u0142oszeniu, \u017ce mo\u017cna zlikwidowa\u0107 stary ryt i zast\u0105pi\u0107 go nowym.<\/p>\n

Czy mu si\u0119 to uda\u0142o, pozostaje tematem na osobn\u0105 dyskusj\u0119.<\/p>\n

x. Leszek Kr\u00f3likowski<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1. Dwie rzeczy wzbudzaj\u0105ce zdziwienie. Kiedy 7 lipca 2007 r. og\u0142oszone zosta\u0142o motu proprio Benedykta XVI \u201eSummorum Pontificum\u201d dwie zawarte w nim uwagi wzbudzi\u0142y zdziwienie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":36300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[13],"tags":[127,436,470,5333,3354],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/944579_msza_PAP_83.jpg?fit=481%2C750&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9sC","jetpack-related-posts":[{"id":5374,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=5374","url_meta":{"origin":36370,"position":0},"title":"Watykan: Ksi\u0105dz Nicola Bux o liturgii","date":"24 czerwca 2012","format":false,"excerpt":"Na stronach internetowych Radia Watyka\u0144skiego ukaza\u0142 si\u0119 ciekawy wywiad z x. Nicol\u0105 Buxem (na zdj\u0119ciu), konsultorem dw\u00f3ch watyka\u0144skich kongregacji: Nauki Wiary oraz Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w. Po\u015bwi\u0119cony jest on zmianom liturgicznym po II Soborze Watyka\u0144skim. X. Bux m\u00f3wi mi\u0119dzy innymi: \u201eW liturgii stracono wymiar wertykalny, podobnie zreszt\u0105, jak w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":21623,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21623","url_meta":{"origin":36370,"position":1},"title":"Wenecja: Czyszczenie szk\u00f3\u0142 z homo-propagandy","date":"12 lipca 2015","format":false,"excerpt":"Luigi Brugnaro, nowy burmistrz Wenecji, zakaza\u0142 szko\u0142om w mie\u015bcie udost\u0119pniania dzieciom ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rych tematem jest homoseksualizm. Wprowadzenie takiego zakazu by\u0142o jedn\u0105 z obietnic wyborczych Brugnaro. W czerwcu wygra\u0142 on wybory jako kandydat popierany przez partie Naprz\u00f3d W\u0142ochy, Liga P\u00f3\u0142nocna i Sojusz Narodowy. Nowy burmistrz og\u0142osi\u0142 list\u0119 czterdziestu dziewi\u0119ciu ksi\u0105\u017cek, jakie\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/image.jpg?fit=558%2C372&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":110,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=110","url_meta":{"origin":36370,"position":2},"title":"Ks. Rafa\u0142 Trytek dla Xportalu","date":"31 pa\u017adziernika 2011","format":false,"excerpt":"Nauka Ko\u015bcio\u0142a 1) Jaki jest pogl\u0105d ksi\u0119dza na istnienie limbusa? Czy dusze nieochrzczonych dzieci (kt\u00f3re bestialsko zamordowano lub, kt\u00f3re urodzi\u0142y si\u0119 martwe) mog\u0105 zosta\u0107 zbawione? Czy teoria \u201eanonimowego chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d jest zgodna z integraln\u0105 nauk\u0105 katolick\u0105? Jakie jest ksi\u0119dza zdanie na jej temat? Istnienie limbusa jest pewn\u0105 konkluzj\u0105 teologiczn\u0105. \u0141aska zbawienia\u2026","rel":"","context":"In "Dla Xportalu"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/beznazwy.png?fit=300%2C225&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":31718,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=31718","url_meta":{"origin":36370,"position":3},"title":"Holandia: Rekonsekracja zabytkowego ko\u015bcio\u0142a przez FSSPX","date":"20 listopada 2017","format":false,"excerpt":"12 listopada, dzie\u0144 po \u015bwi\u0119cie \u015bw. Marcina, patrona archidiecezji w Utrecht, biskup Bernard Fellay, prze\u0142o\u017cony generalny Bractwa \u015bw. Piusa X rekonsekrowa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wilibrorda. Na ceremoni\u0119 odbywaj\u0105c\u0105 si\u0119 historycznym centrum miasta Utrecht przyby\u0142o oko\u0142o 600 wiernych z Holandii, Belgii, Luksemburgu i Niemiec. Ceremonia rozpocz\u0119ta zosta\u0142a obrz\u0119dem rekonsekracji, kt\u00f3ry ma na\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/utrecht1.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":17696,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=17696","url_meta":{"origin":36370,"position":4},"title":"Turcja: Rz\u0105d wspiera Pa\u0144stwo Islamskie","date":"30 listopada 2014","format":false,"excerpt":"29 listopada Kurdyjska Partia Robotnicza (PKK), dzia\u0142aj\u0105ca w Turcji, oskar\u017cy\u0142a tureckie w\u0142adze o rozmy\u015blne tolerowanie faktu wykorzystywania przez wahabit\u00f3w terytorium Turcji do atak\u00f3w samob\u00f3jczych i snajperskich na kurdyjskie miasto Kobane w Syrii, oblegane przez zbrojne bandy Pa\u0144stwa Islamskiego. 29 listopada zza tureckiej granicy wjecha\u0142 do Kobane samoch\u00f3d, kt\u00f3rym przyby\u0142o czterech\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":182,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=182","url_meta":{"origin":36370,"position":5},"title":"Adam Wielomski dla Xportalu","date":"1 listopada 2011","format":false,"excerpt":"MONARCHIA W POLSCE 1) Czy wierzy Pan w mo\u017cliwo\u015b\u0107 restytucji monarchii? Czy ma to by\u0107 typowa z historycznego punktu widzenia monarchia, czy mo\u017ce \"stara Tradycja w nowej formie\"? Nie, nie wierz\u0119 w restauracj\u0119 monarchii w Polsce. W Polsce rodzima tradycja kr\u00f3lewska w\u0142a\u015bciwie nie istnieje, a ostatnim kr\u00f3lem by\u0142 u nas\u2026","rel":"","context":"In "Dla Xportalu"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36370"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36370"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36532,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36370\/revisions\/36532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}