Spotkanie prezydenta Rosji, W\u0142adimira Putina i prezydenta Turcji, Recepa Tayyipa Erdo\u011fana w Moskwie 5. marca wydaje si\u0119 zmniejsza\u0107 napi\u0119cie pomi\u0119dzy obydwoma pa\u0144stwami i roz\u0142adowywa\u0107 b\u0119d\u0105cy jego przyczyn\u0105 kryzys w syryjskiej muhafazie Idlib.<\/p>\n
Bezpo\u015brednim czynnikiem pojawienia si\u0119 kryzysu w stosunkach Moskwy z Ankar\u0105 by\u0142a \u015bmier\u0107 34 \u017co\u0142nierzy Tureckich Si\u0142 Zbrojnych (TSZ) w syryjsko-rosyjskim ataku lotniczym z 27. lutego w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Behun, w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci muhafazy Idlib. 28. lutego W. Putin zadzwoni\u0142 do R. T. Erdo\u011fana, wyra\u017caj\u0105c ubolewanie z powodu \u015bmierci \u017co\u0142nierzy TSZ, a tureckie \u015brodki masowego przekazu obci\u0105\u017cy\u0142y za ni\u0105 wy\u0142\u0105czn\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 Syryjsk\u0105 Armi\u0119 Arabsk\u0105 (SAA), wyciszaj\u0105c informacje na temat udzia\u0142u rosyjskiego lotnictwa.<\/p>\n
<\/p>\n
Sytuacja na froncie<\/strong><\/em><\/p>\n W kolejnych dniach Rosja ograniczy\u0142a lotnicz\u0105 os\u0142on\u0119 walcz\u0105cych w Idlib jednostek SAA, co poskutkowa\u0142o rakietowym i artyleryjskim ostrza\u0142em przez TSZ ponad 200 syryjskich cel\u00f3w i zadania SAA du\u017cych strat w ludziach i sprz\u0119cie. Front w efekcie ulega\u0142 licznym przesuni\u0119ciom w r\u00f3\u017cne strony w trzech miejscach: w regionie D\u017cabal Zawija na po\u0142udniu muhafazy Idlib, w regionie miasta Sarakib na przeci\u0119ciu autostrad M4 i M5, oraz w okolicach miejscowo\u015bci Asz-Szajh Akil na p\u00f3\u0142nocy muhafazy Aleppo, 18 km. na zach\u00f3d od miasta Aleppo.<\/p>\n W ramach rozpocz\u0119tej 19 grudnia 2019 r. operacji \u201e\u015awit Idlibu 2\u201d, SAA 16. lutego 2020 r. rozpocz\u0119\u0142a szeroko zakrojon\u0105 ofensyw\u0119 w regionie D\u017cabal Zawija, celem opanowania autostrady M4 \u0142\u0105cz\u0105cej Lataki\u0119 z Sarakib, i poprzez to miasteczko \u2013 z Aleppo. 23. lutego SAA wyzwoli\u0142a Sarakib, 26. lutego wyzwoli\u0142a 16 miejscowo\u015bci w regionie D\u017cabal Zawija z najwa\u017cniejszym miastem Kafr Nabl, wyzwalaj\u0105c w ten spos\u00f3b ca\u0142o\u015b\u0107 muhafazy Hama. W okresie do 26. lutego SAA wyzwoli\u0142a w sumie obszar o wielko\u015bci 1 890 km\u00b2.<\/p>\n Ju\u017c jednak 27. lutego terrory\u015bci przeprowadzili kontrofensyw\u0119 w regionie Sarakib, zdobywaj\u0105c trzy okalaj\u0105ce je miejscowo\u015bci, a w ko\u0144cu i samo miasto, 28. lutego TSZ dokona\u0142y za\u015b rakietowego i artyleryjskiego ostrza\u0142u oko\u0142o 200 syryjskich cel\u00f3w w odwecie za\u015b \u015bmier\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy poprzedniego dnia, za\u015b 29. lutego bandy rebelianckie odzyska\u0142y kontrol\u0119 nad cz\u0119\u015bci\u0105 miejscowo\u015bci w regionie D\u017cabal Zawija. Kontrofensywa terroryst\u00f3w kontynuowana by\u0142a w kolejnych dniach, podobnie jak wsparcie dla niej ze strony TSZ w ramach rozpocz\u0119tej 27. lutego operacji \u201eWiosenna Tarcza\u201d. TSZ u\u017cy\u0142y m.in. dron\u00f3w, atakuj\u0105c pozycje syryjskiej armii, syryjskie konwoje wojskowe i punkty dowodzenia w Idlib, a nawet dokonuj\u0105c 1. marca ataku na lotnisko wojskowe w Hamie.<\/p>\n Terrory\u015bci odbili miasto Al-Mamikija i osi\u0105gn\u0119li dalsze post\u0119py na po\u0142udniowym odcinku frontu, w regionie D\u017cabal Zawija, okupuj\u0105c ponownie 29. lutego i 1. marca m.in. wyzwolone w poprzednich dniach przez SAA miejscowo\u015bci Kafr Aweid, Hizarin, Dar al-Kabira, a tak\u017ce oko\u0142o 13 innych. TSZ zbombardowa\u0142y i zniszczy\u0142y po\u0142o\u017cone w s\u0105siedztwie Najrab lotniska wojskowe. Na froncie p\u00f3\u0142nocnym, terrory\u015bci 4. marca przej\u0119li przej\u015bciowo kontrol\u0119 nad Asz-Szajh Akil.<\/p>\n 2 marca odparta zosta\u0142a ofensywa terroryst\u00f3w na Sarakib, a miasto ponownie wyzwolone przez SAA wspieran\u0105 ju\u017c tym razem przez lotnictwo rosyjskie. Tego samego dnia do Sarakib dyslokowana zosta\u0142a jednostka rosyjskiej Policji Wojskowej, kt\u00f3rej zadaniem jest ochrona ruchu tranzytowego na autostradach M5 i M4. By\u0142 to pierwszy przypadek takiej aktywno\u015bci si\u0142 rosyjskich od czasu rozmowy telefonicznej W. Putina z R. T. Erdo\u011fanem 28. lutego. R\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a donosi\u0142y o r\u00f3\u017cnym przebiegu walk zar\u00f3wno o samo Sarakib, jak i o miejscowo\u015bci na po\u0142udniu, w regionie D\u017cabal Zawija, kt\u00f3re mia\u0142y przechodzi\u0107 z r\u0105k do r\u0105k, czy te\u017c w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach by\u0107 kontrolowane przez walcz\u0105ce ze sob\u0105 strony.<\/p>\n Wobec odmowy Ankary przerwania ostrza\u0142u artyleryjskiego i rakietowego, 2. marca proira\u0144skie milicje dokona\u0142y ostrza\u0142u rakietowego pozycji TSZ, wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 tureckich rakiety zosta\u0142y jednak przechwycone przez obron\u0119 przeciwlotnicz\u0105. 3. marca SAA dokona\u0142a ostrza\u0142u lotniska wojskowego Taftanaz, zabijaj\u0105c jednego tureckiego \u017co\u0142nierza i rani\u0105c kilku kolejnych. Tego samego dnia turecki my\u015bliwiec str\u0105ci\u0142 nad Idlib syryjski my\u015bliwiec Aero L-39 Albatros, pilot jednak katapultowa\u0142 si\u0119, nast\u0119pnie za\u015b zosta\u0142 uratowany przez syryjskich komandos\u00f3w w ramach operacji poszukiwawczo-ratunkowej (combat search and rescue, CSAR) 2 km. za lini\u0105 wroga. R\u00f3wnie\u017c 3. marca SAA w pe\u0142ni wyzwoli\u0142a i zabezpieczy\u0142a Sarakib oraz s\u0105siaduj\u0105ce z nim miejscowo\u015bci, a tak\u017ce dokona\u0142a ostrza\u0142u pozycji TSZ w Al-Turbnaba i Al-Mastouma, zabijaj\u0105c mi\u0119dzy 7 a 12 tureckich \u017co\u0142nierzy. 4. marca Iran wys\u0142a\u0142 2 000 posi\u0142k\u00f3w z Si\u0142 Kuds do Sarakib i 200-osobow\u0105 brygad\u0119 Fatemijun (szyickich ochotnik\u00f3w afga\u0144skich) do Maraat an-Numan.<\/p>\n <\/p>\n Dyplomatyczna rozgrywka Kremla<\/strong><\/em><\/p>\n Pocz\u0105tkowo, przebieg dzia\u0142a\u0144 wojennych w Idlib zaszkodzi\u0142 wizerunkowi Moskwy, sprawiaj\u0105c wra\u017cenie, \u017ce w obawie przed Turcj\u0105 porzuca ona swojego syryjskiego sojusznika. Nie mo\u017cna ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 istnienia po stronie rosyjskiej takich obaw, w przypadku bowiem rozpocz\u0119cia w Idlib ofensywy tureckiej na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, wynik starcia nie by\u0142by wcale dla Rosji pewny. Turcja mia\u0142aby w takim konflikcie przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 przewag\u0119 w liczbie dost\u0119pnego na miejscu personelu i dost\u0119pnym na miejscu sprz\u0119cie wojskowym. Syryjski teatr wojny oddalony jest od rosyjskiej podstawy strategicznej, Rosji brakowa\u0142oby za\u015b czasu i zdolno\u015bci logistycznych dla odpowiedniego zwi\u0119kszenia i zaopatrzenia swego kontyngentu w Syrii. Rosja musia\u0142aby przerzuci\u0107 do teatru dzia\u0142a\u0144 wojennych ogromne ilo\u015bci samolot\u00f3w bojowych, paliwa i amunicji. SAA zosta\u0142aby w przypadku frontalnego starcia pokonana przez TSZ\u00a0 w ci\u0105gu kilku dni. Z drugiej strony, rozw\u00f3j wypadk\u00f3w na polu walki w muhafazie Idlib po 2. marca nie by\u0142 bynajmniej pozytywny dla TSZ, kt\u00f3re straci\u0142o 10 lub nawet 13 dron\u00f3w, z kt\u00f3rych 8 by\u0142o produktem tureckiej firmy Bayraktar, nale\u017c\u0105cej do zi\u0119cia R. T. Erdo\u011fana, 5 kolejnych za\u015b to drony typu Anka-S.<\/p>\n Strona rosyjska wyra\u017anie stosowa\u0142a si\u0119 w relacjach z wymagaj\u0105cym partnerem jakim jest Turcja, do trzech charakterystycznych dla swej dyplomacji metod: demonstrowa\u0142a wobec Turcji empati\u0119 w odniesieniu do kwestii wra\u017cliwych z punktu widzenia strategicznych interes\u00f3w i bezpiecze\u0144stwa Ankary; jasno nakre\u015bli\u0142a nieprzekraczalne ze swojego punktu widzenia \u201eczerwone linie\u201d i wskaza\u0142a \u015bcie\u017ck\u0119 mo\u017cliwej wsp\u00f3\u0142pracy w tych obszarach; wykorzysta\u0142a b\u0142\u0119dy pope\u0142nione w odniesieniu do partnera przez o\u015brodki trzecie \u2013 w tym przypadku, przez USA w stosunku do Turcji. Do spotkania dosz\u0142o te\u017c w Moskwie, nie za\u015b w Ankarze \u2013 po kilku pro\u015bbach ze strony R. T.\u00a0 Erdo\u011fana \u2013 co wskazuje \u017ce to Rosja by\u0142a tu stron\u0105 silniejsz\u0105 i \u017ce to strona turecka bardziej potrzebowa\u0142a spotkania, ni\u017c strona rosyjska.<\/p>\n Relacje wideo z rozpocz\u0119cia spotkania ukazuj\u0105 szereg drobnych despekt\u00f3w protokolarnych kt\u00f3rych dopu\u015bci\u0142a si\u0119 strona rosyjska wobec strony tureckiej: gdy obydwaj prezydenci usiedli, W. Putin wsta\u0142 nast\u0119pnie i gestem przyjmuj\u0105cego na audiencji wyci\u0105gn\u0105\u0142 d\u0142o\u0144 do cz\u0142onk\u00f3w delegacji tureckiej, na co ministrowie spraw zagranicznych, obrony, oraz szef wywiadu tureckiego ruszyli niezgrabnie ku rosyjskiemu przyw\u00f3dcy, na co dopiero R. T. Erdo\u011fan wsta\u0142 i ruszy\u0142 poda\u0107 r\u0119k\u0119 ministrowi spraw zagranicznych FR, Siergiejowi \u0141awrowowi, oraz rosyjskiemu ministrowi obrony, Siergiejowi Szojgu. St\u0142oczeni cz\u0142onkowie tureckiej delegacji zostali te\u017c ustawieni pod statu\u0105 Katarzyny II, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a zwyci\u0119skie wojny z Imperium Osma\u0144skim w latach 1768-1774 i 1787-1792, w 1783 r. zaanektowa\u0142a za\u015b Krym stanowi\u0105cy lenno Osman\u00f3w. Turecki przyw\u00f3dca siedzia\u0142 obok prezydenta Rosji pod figur\u0105 z br\u0105zu, przedstawiaj\u0105c\u0105 \u017co\u0142nierzy rosyjskich walcz\u0105cych w zwyci\u0119skiej dla Rosji wojnie z Wysok\u0105 Port\u0105 w 1878 r.<\/p>\n <\/p>\n Zbie\u017cno\u015b\u0107 interes\u00f3w Moskwy i Ankary<\/strong><\/p>\n Szcz\u0119\u015bliwie dla powzi\u0119cia konstruktywnych ustale\u0144, strony postrzega\u0142y eskalacj\u0119 kryzysu w Idlib na tle szerszego kontekstu wzajemnych stosunk\u00f3w: \u201emusimy wszystko przedyskutowa\u0107 i przeanalizowa\u0107 obecne wydarzenia (tzn. eskalacj\u0119 w Idlib \u2013 przyp. RL) tak by, po pierwsze, nie sta\u0142o si\u0119 to (nawi\u0105zanie do \u015bmierci \u017co\u0142nierzy TSZ \u2013 przyp. RL) ponownie, i po drugie, by nie zaszkodzi\u0142o to stosunkom rosyjsko-tureckim, co do kt\u00f3rych wiem, \u017ce pan r\u00f3wnie\u017c je ceni\u201d powiedzia\u0142, otwieraj\u0105c spotkanie 5. marca, prezydent W. Putin, na co prezydent R. T. \u00a0Erdo\u011fan odpowiedzia\u0142 mu m.in. \u201eTo czas gdy relacje pomi\u0119dzy naszymi krajami, rzeczywi\u015bcie, si\u0119gn\u0119\u0142y szczytu. Oczywi\u015bcie, dotyczy to przemys\u0142u obronnego, wymiany handlowej i innych obszar\u00f3w; wci\u0105\u017c si\u0119 one rozwijaj\u0105. Jeste\u015bmy przekonani i stwierdzamy, \u017ce musimy w tym obszarze dokona\u0107 post\u0119pu. To, tak naprawd\u0119, nasze najwi\u0119ksze zadanie, i\u015b\u0107 naprz\u00f3d i rozwija\u0107 nasze relacje. Jestem przekonany, \u017ce nam si\u0119 to uda\u201d.<\/p>\n Rosj\u0119 i Syri\u0119 zbli\u017ca do siebie nawzajem opozycja wobec demoliberalnego globalizmu USA i poparcie dla \u015bwiata policentrycznego i pluralistycznego cywilizacyjnie i ideowo. Wyrazi\u0142o si\u0119 to w rosyjskim poparciu R. T. Erdo\u011fana w obliczu nieudanego zamachu stanu w Turcji 15-16 lipca 2016 r., wsp\u00f3lnym poparciu Ankary i Moskwy dla wenezuelskiego prezydenta Nicol\u00e1sa Maduro, a tak\u017ce w rosn\u0105cych wi\u0119ziach handlowych obydwu pa\u0144stw, w rosn\u0105cej wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci w obszarze energetyki, w projekcie pierwszej tureckiej elektrowni atomowej w Akkuyu budowanej przez Rosjan, w zakupie przez Turcj\u0119 rosyjskich system\u00f3w rakietowych S-400, jak i w planach zadzierzgni\u0119cia wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy obydwoma pa\u0144stwami na kolejnych polach i obszarach.<\/p>\n <\/p>\n \u00a0Tre\u015b\u0107 porozumienia moskiewskiego<\/strong><\/em><\/p>\n Po pi\u0119ciu godzinach i 45 minutach strony og\u0142osi\u0142y podpisanie \u201eProtoko\u0142u Dodatkowego do Memorandum w sprawie Stabilizacji Sytuacji w Strefie Deeskalacji Idlib\u201d. Rosja i Turcja uzna\u0142y si\u0119 tam za \u201egwarant\u00f3w przestrzegania re\u017cymu zawieszenia broni w Syryjskiej Republice Arabskiej\u201d, przywo\u0142a\u0142y \u201eMemorandum w sprawie Utworzenia Stref Deeskalacji w Syryjskiej Republice Arabskiej\u201d z 4. maja 2017 r. oraz \u201eMemorandum w sprawie Stabilizacji Sytuacji w Strefie Deeskalacji Idlib\u201d z 17. wrze\u015bnia 2018 r.; potwierdzi\u0142y swoje zdecydowane zaanga\u017cowanie na rzecz \u201esuwerenno\u015bci, niepodleg\u0142o\u015bci, jedno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej Syryjskiej Republiki Arabskiej; potwierdzi\u0142y swoj\u0105 determinacj\u0119 dla walki ze wszystkimi formami terroryzmu i eliminacji w Syrii wszystkich grup wskazanych jako terrorystyczne przez Rad\u0119 Bezpiecze\u0144stwa ONZ; zgodzi\u0142y si\u0119 \u017ce ataki na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 i na cywiln\u0105 infrastruktur\u0119 nie mog\u0105 by\u0107 usprawiedliwione pod \u017cadnym pretekstem; zgodzi\u0142y si\u0119, \u017ce konfliktu syryjskiego nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 metodami militarnymi, lecz jedynie na drodze kontrolowanego i kierowanego przez Syri\u0119 procesu politycznego wspieranego przez ONZ w zgodzie z rezolucj\u0105 Rady Bezpiecze\u0144stwa nr 2254; podkre\u015bli\u0142y potrzeb\u0119 zapobiegania dalszej degradacji sytuacji humanitarnej, ochrony ludno\u015bci cywilnej i zapewnienia wsparcia humanitarnego dla wszystkich potrzebuj\u0105cych Syryjczyk\u00f3w \u2013 bez warunk\u00f3w wst\u0119pnych i dyskryminacji, jak r\u00f3wnie\u017c zapobiegania uchod\u017actwu i umo\u017cliwienia bezpiecznego i dobrowolnego powrotu uchod\u017ac\u00f3w wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych do ich macierzystych miejsc zamieszkania w Syrii.<\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142owe warunki porozumienia obj\u0119\u0142y trzy punkty: 1) zawieszenie broni w Idlib wzd\u0142u\u017c linii kontaktu od p\u00f3\u0142nocy 6. marca; 2) ustanowienie korytarza bezpiecze\u0144stwa o szeroko\u015bci 6 km. na p\u00f3\u0142noc i 6 km. na po\u0142udnie od autostrady M4 z ustaleniem szczeg\u00f3\u0142owych zasad jego funkcjonowania przez ministerstwa obrony stron w ci\u0105gu 7 dni od podpisania protoko\u0142u; 3) wsp\u00f3lne patrolowanie przez strony autostrady M4 od miejscowo\u015bci Turunba na wschodzie, 2 km. na zach\u00f3d od Sarakib, do miejscowo\u015bci Ajn al-Hawr na zachodzie, pocz\u0105wszy od 15. marca.<\/p>\n <\/p>\n Interpretacja i wnioski<\/strong><\/p>\n <\/p>\n W porozumieniu nie wspomina si\u0119 o autostradzie M5, co sugeruje \u017ce strona turecka akceptuje przej\u0119cie nad ni\u0105 kontroli przez Syryjsk\u0105 Republik\u0119 Arabsk\u0105 (SRA), co z kolei jest wyra\u017anym sukcesem strategicznym Damaszku i zwyci\u0119stwem dyplomatycznym Moskwy. Wsp\u00f3lna kontrola przez Moskw\u0119 i Ankar\u0119 M4 stanowi ust\u0119pstwo Turcji w stosunku do sytuacji sprzed rozpocz\u0119cia ofensywy syryjskiej, gdy autostrada znajdowa\u0142a si\u0119 pod wy\u0142\u0105czn\u0105 kontrol\u0105 wspieranych przez Turcj\u0119 rebeliant\u00f3w, ale te\u017c nie odzwierciedla wyra\u017conych w planach ofensywy \u201e\u015awit Idlibu 2\u201d aspiracji Damaszku i Moskwy do odzyskania pe\u0142nej kontroli zar\u00f3wno nad M5 jak i nad M4, co w przypadku tej drugiej drogi okaza\u0142o si\u0119 nieosi\u0105galne dla SAA wobec silnego ostrza\u0142u przez TSZ. Protok\u00f3\u0142 Dodatkowy nie wspomina r\u00f3wnie\u017c o utworzeniu strefy zakazu lot\u00f3w nad Idlib, co pocz\u0105tkowo by\u0142o deklarowanym celem strony tureckiej. Pozostawienie nieba nad Idlib otwartego dla syryjskich, a przede wszystkim dla rosyjskich samolot\u00f3w, pozwala Damaszkowi i Moskwie zachowa\u0107 decyduj\u0105c\u0105 przewag\u0119 strategiczn\u0105 w stosunku do TSZ i wspieranych przez nie terroryst\u00f3w.\u00a0 Sukcesem dyplomatycznym Ankary wydaje si\u0119 natomiast kwestia tureckich posterunk\u00f3w obserwacyjnych w okolicy Sarakib i na po\u0142udnie od autostrady M4. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce ich ewentualne zachowanie przez stron\u0119 tureck\u0105 pozbawione b\u0119dzie znaczenia strategicznego, mog\u0105c co najwy\u017cej prowokowa\u0107 kolejne napi\u0119cia i konflikty.<\/p>\n Zobowi\u0105zanie si\u0119 Turcji do \u201ewyeliminowania grup terrorystycznych wskazanych przez RB ONZ\u201d\u00a0 nawi\u0105zuje do kwestii spe\u0142niaj\u0105cej to kryterium Hajat Tahrir al-Szam pod komend\u0105 Abu Mohammeda al-Golaniego, kt\u00f3rej Turcja nie tylko nie usun\u0119\u0142a ze strefy deeskalacji Idlib, do czego zobowi\u0105zywa\u0142o j\u0105 \u201eMemorandum\u201d z Soczi z 17. wrze\u015bnia 2018 r., lecz wr\u0119cz pomog\u0142a jej umocni\u0107 si\u0119 na wcze\u015bniej zdobytych pozycjach. W wypowiedzi z 4. wrze\u015bnia wskaza\u0142 na t\u0119 kwesti\u0119 jako na przyczyn\u0119 eskalacji kryzysu w Idlib rzecznik prasowy Prezydenta FR, Dmitrij Pieskow. Nadchodz\u0105ce tygodnie poka\u017c\u0105, jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 czeka Hajat Tahrir al-Szam i czy tym razem strona turecka zdecyduje si\u0119 usun\u0105\u0107 ten czynnik generowania niestabilno\u015bci w swoich stosunkach z SRA i Rosj\u0105.<\/p>\n Opr\u00f3cz wspomnianych kwestii posterunk\u00f3w TSZ na terenach znajduj\u0105cych si\u0119 obecnie pod kontrol\u0105 SAA \u2013 ewakuacji kt\u00f3rych odm\u00f3wi\u0142 prezydent R. T. Erdo\u011fan, oraz istnienia Hajat Tahrin al-Szam, kwesti\u0105 problematyczn\u0105 stanie si\u0119 zapewne strefa odbita w ostatnich dniach przez terroryst\u00f3w, znajduj\u0105ca si\u0119 jednak na po\u0142udnie od 12-kilometrowego korytarza bezpiecze\u0144stwa wok\u00f3\u0142 autostrady M4. Przez utworzenie wspomnianego korytarza, tereny te zostan\u0105 strategicznie i komunikacyjnie odci\u0119te od pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci muhafazy Idlib znajduj\u0105cej si\u0119 pod kontrol\u0105 rebeliant\u00f3w. Albo zatem korytarz bezpiecze\u0144stwa b\u0119dzie stale naruszany przez rebeliant\u00f3w i\/lub SAA, albo grupy rebelianckie zostan\u0105 ewakuowane poza jego p\u00f3\u0142nocn\u0105 granic\u0119. By\u0107 mo\u017ce, czasem koniecznym do przeprowadzenia tego drugiego, nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 rozpocz\u0119cie wsp\u00f3lnych, rosyjsko-tureckich patroli na M4 dopiero od 15. marca.<\/p>\n Przebieg obecnego kryzysu i protok\u00f3\u0142 moskiewski wydaje si\u0119 potwierdza\u0107 dotychczasowe regu\u0142y porz\u0105dku w strefie deeskalacji Idlib: zapobieganie starciom jednostek rosyjskich i tureckich; swobod\u0119 poruszania si\u0119 lotnictwa rosyjskiego przeciw terrorystom w strefie deeskalacji; niedost\u0119pno\u015b\u0107 syryjskiej przestrzeni powietrznej dla tureckiego lotnictwa; koordynowanie ruch\u00f3w i rozmieszczenia jednostek TSZ z dow\u00f3dztwem rosyjskim; wsp\u00f3lne rosyjsko-tureckie patrole na uzgodnionych drogach; zakaz udost\u0119pniania r\u0119cznych zestaw\u00f3w przeciwrakietowych (MANPAD) przez stron\u0119 tureck\u0105 rebeliantom. Co prawda, po 28. lutego strona turecka wydawa\u0142a si\u0119 odchodzi\u0107 od ustale\u0144 dotycz\u0105cych MANPAD-\u00f3w i u\u017cycia lotnictwa, zaanga\u017cowa\u0142a te\u017c na du\u017c\u0105 skal\u0119 drony i artyleri\u0119, zadaj\u0105c SAA du\u017ce straty w ludziach i sprz\u0119cie i wstrzymuj\u0105c jej ofensyw\u0119, sama jednak ponios\u0142a nieakceptowalne dla siebie straty.<\/p>\n Wyd\u017awi\u0119k i znacznie podpisanego w Moskwie 5. marca \u201eProtoko\u0142u Dodatkowego\u201dstaj\u0105 si\u0119 wyra\u017aniejsze, gdy por\u00f3wna si\u0119 je z odno\u015bnymi punktami \u201eMemorandum\u201d podpisanego 17. wrze\u015bnia 2018 r. w Soczi: \u201eZostanie utworzona strefa zdemilitaryzowana na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 15-20 km. W strefie deeskalacji Idlib\u201d (pkt. 3.); \u201eWszystkie radykalne grupy zostan\u0105 usuni\u0119te ze strefy zdemilitaryzowanej do 15. pa\u017adziernika 2018 r.\u201d (pkt. 5.); \u201eWszystkie czo\u0142gi, wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe, artyleria i mo\u017adzierze nale\u017c\u0105ce do skonfliktowanych stron zostan\u0105 usuni\u0119te ze strefy zdemilitaryzowanej do 10. pa\u017adziernika 2018 r.\u201d (pkt. 6.); \u201eRuch tranzytowy na autostradach M4 (Aleppo-Latakia) i M5 (Aleppo-Hama-Damaszek) zostanie przywr\u00f3cony do ko\u0144ca 2018 r\u201d (pkt. 8.).<\/p>\n Strona turecka nie wype\u0142ni\u0142a swoich zobowi\u0105za\u0144 zaci\u0105gni\u0119tych w Soczi i po dw\u00f3ch latach zmuszona zosta\u0142a do zaakceptowania fakt\u00f3w dokonanych stworzonych na polu walki przez SAA. Zgodnie z liter\u0105 protoko\u0142u moskiewskiego, M4 zostanie otwarta dla ruchu tranzytowego, do czego Turcja zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 w memorandum z Soczi, a kt\u00f3rego to warunku niespe\u0142nienie przez stron\u0119 tureck\u0105 sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 ofensywy SAA wspieranej przez Rosj\u0119 i obecnej eskalacji napi\u0119cia. SRA cz\u0119\u015bciowo osi\u0105gn\u0119\u0142a wi\u0119c swoje cele strategiczne, odblokowuj\u0105c autostrady M4 i M5, oraz ko\u0144cz\u0105c okupowanie ich przez wspieranych przez Turcj\u0119 terroryst\u00f3w, cho\u0107 Damaszkowi uda\u0142o si\u0119 przej\u0105\u0107 materialn\u0105 kontrol\u0119 jedynie nad autostrad\u0105 M5. R\u00f3wnie\u017c jednak M4 zostanie w\u0142\u0105czona do organizmu gospodarczego SRA, niweluj\u0105c w ten spos\u00f3b atut geopolityczny w r\u0119kach wspieranych przez Ankar\u0119 terroryst\u00f3w.<\/p>\n Nale\u017cy zatem stwierdzi\u0107, \u017ce dyplomacja Rosji zyska\u0142a dla SRA cel geopolityczny, kt\u00f3rego nie uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 SAA na polu walki. Damaszek, dzi\u0119ki militarnej pomocy Moskwy, odzyska\u0142 suwerenno\u015b\u0107 w odniesieniu do M5. Ograniczenie wsparcia wojskowego FR, uniemo\u017cliwi\u0142o mu odbudow\u0119 suwerenno\u015bci r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do M4. Wsparcie jednak dyplomacji rosyjskiej, pozwoli\u0142o SRA w\u0142\u0105czy\u0107 M4 ponownie do swej sieci komunikacyjnej. Moskwa nie udzieli\u0142a Damaszkowi dostatecznego wsparcia wojskowego, by osi\u0105gn\u0105\u0142 wszystkie cele strategiczne, udzieli\u0142a mu jednak wsparcia dyplomatycznego, dzi\u0119ki kt\u00f3remu osi\u0105gn\u0105\u0142 wszystkie cele geopolityczne. Ograniczenie sukces\u00f3w strategicznych SRA by\u0142o najpewniej cen\u0105, jak\u0105 Moskwa zdecydowa\u0142a si\u0119 zap\u0142aci\u0107, by utrzyma\u0107 r\u00f3wnie\u017c Ankar\u0119 w kr\u0119gu swojego oddzia\u0142ywania. Rozgrywka poprowadzona zosta\u0142a wi\u0119c przez Kreml w spos\u00f3b mistrzowski, wzmacniaj\u0105c wp\u0142yw Moskwy zar\u00f3wno na Damaszek jak i Ankar\u0119, i wypada przyzna\u0107 \u017ce jej przebieg w pe\u0142ni uzasadnia przekonanie o wysokich kompetencjach fachowych dyplomacji rosyjskiej.<\/p>\n Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n A. Dugin: Putin kontra Putin. Dwa oblicza jednego systemu<\/a><\/p><\/blockquote>\n