Bardzo cz\u0119sto o wojnie w Jemenie my\u015bli si\u0119 jako o konflikcie zast\u0119pczym pomi\u0119dzy Iranem a\u00a0Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105 (kto\u015b dodaje tutaj jeszcze ZEA). Taka opinia jest uzasadniona tylko cz\u0119\u015bciowo.<\/p>\n
Zaanga\u017cowanie monarchii znad Zatoki Perskiej w konflikt trwaj\u0105cy od 2011 roku w Jemenie jest zwi\u0105zany nie tyle ze wzrostem ira\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w w regionie, ile ze strategicznym po\u0142o\u017ceniem i zasobami samego Jemenu. Walka o nie trwa na kilku poziomach, r\u00f3wnie\u017c wewn\u0105trz koalicji naje\u017ad\u017ac\u00f3w.<\/p>\n
Na terenach Jemenu, znajduj\u0105cych si\u0119 pod kontrol\u0105 koalicji, dochodzi do walk pomi\u0119dzy zwolennikami sterowanego przez Rijad \u201eprezydenta\u201d Abd Rabbuha Mansura Hadiego a\u00a0wspieranymi przez Zjednoczone Emiraty Arabskie po\u0142udniowojeme\u0144skimi separatystami. Mi\u0119dzy dwoma pa\u0144stwami, najbardziej zaanga\u017cowanymi w agresj\u0119 \u2013 trwa walka o w\u0142adz\u0119, zasoby i terytorium Jemenu, przez co kraj podzielony jest na strefy wp\u0142ywu. R\u00f3wnie\u017c rywalizuj\u0105ce monarchie obra\u0142y r\u00f3\u017cne strategie: je\u017celi KSA anga\u017cuje si\u0119 w konflikt bezpo\u015brednio, to ZEA wol\u0105 prowadzi\u0107 wojn\u0119 wspieraj\u0105c miejscowych separatyst\u00f3w. Walki pomi\u0119dzy separatystami i jednostkami lojalnymi Hadiemu s\u0105 ods\u0142on\u0105 konfliktu pomi\u0119dzy KSA a ZEA o kontrol\u0119 nad nadmorskimi miastami w prowincjach Aden, Szabwa i Hadramaut.<\/p>\n
Z punktu widzenia Arabii Saudyjskiej walka toczy si\u0119 przede wszystkim o kontrol\u0119 nad prowincj\u0105 al-Mahra, le\u017c\u0105c\u0105 nad granic\u0105 z Omanem. Kontrola nad t\u0105 wschodni\u0105 prowincj\u0105 pozwoli na zbudowanie ruroci\u0105gu, kt\u00f3ry pozwoli Saudom omin\u0105\u0107 Cie\u015bnin\u0119 Ormuz. Owa cie\u015bnina jest jedynym szlakiem morskim pozwalaj\u0105cym na eksport ropy z Zatoki Perskiej, przez kt\u00f3ry odbywa si\u0119 przew\u00f3z 20% ca\u0142ego eksporu ropy naftowej na \u015bwiecie. Cie\u015bnina Ormuz w ca\u0142o\u015bci stanowi wody terytorialne Iranu i Omanu, natomiast szlaki transportowe id\u0105 poprzez wody terytorialne Iranu. Jak podkre\u015blaj\u0105 liczni eksperci, do zablokowania ca\u0142ej cie\u015bniny wystarczy zatopienie kilku statk\u00f3w \u2013Iran uczyni to, gdy zostanie zaatakowany, co spowoduje zatrzymanie transportu ropy i\u00a0gazu z Zatoki Perskiej.<\/p>\n
Zbudowanie przez Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105 ruroci\u0105gu spowoduje zmniejszenie zale\u017cno\u015bci kraj\u00f3w Zatoki Perskiej od Cie\u015bniny Ormuz i da Amerykanom jeszcze jedno narz\u0119dzie wywierania presji na Teheran \u2013 w chwili uruchomienia ruroci\u0105gu ewentualne zablokowanie Cie\u015bniny Ormuz b\u0119dzie czynnikiem, kt\u00f3ry spowoduje wzrost cen ropy naftowej \u2013 ale funkcjonowanie ruroci\u0105gu zmniejszy negatywne skutki takiego posuni\u0119cia.<\/p>\n
Zmniejszenie uzale\u017cnienia monarchii znad Zatoki od transportu ropy naftowej poprzez Cie\u015bnin\u0119 Ormuz spowodowa\u0142oby uzale\u017cnienie tych\u017ce kraj\u00f3w od Rijadu i jego ruroci\u0105gu na terytorium Jemenu \u2013 wszak nie wiadomo, jakie b\u0119d\u0105 kolejne pomys\u0142y gospodarza Bia\u0142ego Domu i czy Cie\u015bnina Ormuz rzeczywi\u015bcie nie zostanie zablokowana. W takiej sytuacji Arabia Saudyjska sta\u0142aby si\u0119 rozdaj\u0105cym karty w regionie \u2013 to Rijad by decydowa\u0142, kto i jak mo\u017ce eksportowa\u0107 rop\u0119 z Zatoki Perskiej.<\/p>\n
Innym wra\u017cliwym dla Arabii Saudyjskiej punktem jest cie\u015bnina Bab al-Mandam (z arabskiego \u2013 Brama \u0142ez), \u0142\u0105cz\u0105ca Zatok\u0119 Ade\u0144sk\u0105 z Morzem Czerwonym \u2013 jest to kluczowy odcinek szlaku Morze \u015ar\u00f3dziemne \u2013 Ocean Indyjski, \u0142\u0105cz\u0105cy Europ\u0119 z Azj\u0105 Po\u0142udniowo-Wschodni\u0105.<\/p>\n
W\u0142adza nad cie\u015bnin\u0105 Bab al-Mandab pozwala kontrolowa\u0107 przep\u0142yw towar\u00f3w pomi\u0119dzy Azj\u0105 a\u00a0Europ\u0105. Alternatywny szlak prowadzi wok\u00f3\u0142 Afryki i jest o wiele d\u0142u\u017cszy.<\/p>\n
Przed saudyjsk\u0105 inwazj\u0105 na Jemen przez Bab al-Mandab transportowanych zosta\u0142o do 4 tysi\u0119cy bary\u0142ek ropy naftowej. Atakuj\u0105c Jemen, Saudowie sami stworzyli problem z\u00a0transportem swoich surowc\u00f3w. Wcze\u015bniej Jeme\u0144czycy nie stanowili zagro\u017cenia dla \u017ceglugi w\u00a0cie\u015bninie Bab al-Mandab.<\/p>\n
Jeden z g\u0142ownych autor\u00f3w tej wojny \u2013 saudyjski ksi\u0105\u017c\u0119 Mohammad bin Salman \u2013 nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 jednego: bojownicy Ansarullahu s\u0105 o wiele bitniejsi ni\u017c saudyjscy \u017co\u0142nierze. \u015aci\u0105ganie najemnik\u00f3w z Sudanu, Egiptu i Somalii te\u017c nie pomog\u0142o Saudom. Jeme\u0144ska awantura mocno nadszarpn\u0119\u0142a gospodark\u0119 Arabii Saudyjskiej \u2013 w 2020 rok Rijad wszed\u0142 z 50 mld dolar\u00f3w deficytu bud\u017cetowego, 120 mld dolar\u00f3w (26% PKB) zad\u0142u\u017cenia i 12% bezrobocia. Zwa\u017caj\u0105c na to, \u017ce wojskom saudyjskim w prowincji Marib grozi okr\u0105\u017cenie i wybicie, nowe bombardowania saudyjskiego terytorium oraz og\u00f3lne zamro\u017cenie kontakt\u00f3w na \u015bwiecie z powodu pandemii COVID-19 \u2013 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wojna w Jemenie zamiast by\u0107 kluczem do mocarstwowo\u015bci KSA, sta\u0142a si\u0119 pierwszym krokiem ku zapa\u015bci tego pa\u0144stwa.<\/p>\n
Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce w razie wi\u0119kszych problem\u00f3w w Jemenie Rijad liczy\u0142 na zaanga\u017cowanie Waszyngtonu, co si\u0119 zupe\u0142nie nie sprawdzi\u0142o. USA cynicznie wykorzystuj\u0105 ci\u0119\u017ck\u0105 sytuacj\u0119 swojego sojusznika, by sprzedawa\u0107 Saudom sw\u00f3j sprz\u0119t \u2013 nie anga\u017cuj\u0105c bezpo\u015brednio nawet swojego lotnictwa. Dla decydent\u00f3w w Polsce musi to by\u0107 znak, \u017ce bycie na rozkazy Waszyngtonu bynajmniej nie niczego nie gwarantuje.<\/p>\n
Mimo sprzeda\u017cy broni i wysy\u0142ania \u017co\u0142nierzy do Arabii Saudyjskiej wahhabickie kr\u00f3lestwo \u2013 przez bombardowania ludno\u015bci cywilnej, nieprzestrzeganie wolno\u015bci prasy, morderstwa na dziennikarzach i hakowaniu za pomoc\u0105 filmik\u00f3w w WhatsAppie smartfon\u00f3w najbogatszych os\u00f3b \u015bwiata \u2013 nie mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 najlepsz\u0105 opini\u0105 w USA. Stan ten pr\u00f3buj\u0105 wykorzysta\u0107 przede wszystkim Zjednoczone Emiraty Arabskie staraj\u0105c si\u0119 przej\u0105\u0107 rol\u0119 naczelnego ameryka\u0144skiego (nie licz\u0105c tworu syjonistycznego) kolaboranta w regionie.<\/p>\n
Eugeniusz Onufryjuk<\/strong><\/p>\n