{"id":36533,"date":"2020-04-01T06:22:56","date_gmt":"2020-04-01T04:22:56","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=36533"},"modified":"2020-04-01T06:22:56","modified_gmt":"2020-04-01T04:22:56","slug":"fenek-solere-meczenstwo-roberta-brasillacha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=36533","title":{"rendered":"Fenek Sol\u00e8re: M\u0119cze\u0144stwo Roberta Brasillacha"},"content":{"rendered":"

\u201cJames Dean francuskiego faszyzmu\u201d <\/em>\u2013 Alice Kaplan, autorka ksi\u0105\u017cki Kolaborant: Proces i egzekucja Roberta Brasillacha (2001)<\/p>\n

Taki opis drobnego okularnika, poety o ch\u0142opi\u0119cym wygl\u0105dzie \u2013 zw\u0142aszcza pochodz\u0105cy od c\u00f3rki prokuratora z Norymbergi \u2013 wydaje si\u0119 by\u0107 albo nieco zarozumia\u0142ym \u017cartem, albo z\u0142o\u015bliw\u0105 ironi\u0105. Jednak godny i wyzywaj\u0105cy spos\u00f3b, w jaki Brasillach zmierzy\u0142 si\u0119 z nieuniknionym skazaniem i p\u00f3\u017aniejszym wyrokiem \u015bmierci, w pewien spos\u00f3b uzasadnia hiperbol\u0119 autorki.<\/p>\n

Staj\u0105c 19 stycznia 1945 roku przed Salles des Assis, by us\u0142ysze\u0107 o sw\u00f3j losie, oskar\u017cony powita\u0142 wype\u0142nione m\u015bciwo\u015bci\u0105 og\u0142oszenie wyroku z typowym sowim u\u015bmiechem, tak znanym tym, kt\u00f3rzy go dobrze znali i zareagowa\u0142 na wrzaw\u0119 wybuch\u0142\u0105 na sali s\u0105dowej, gdy jego zwolennicy i przeciwnicy zacz\u0119li si\u0119 wzajemnie przekrzykiwa\u0107, odpowiadaj\u0105c: „To zaszczyt”.<\/p>\n

Nast\u0119pnie, dok\u0142adnie o godzinie 9 rano, 6 lutego \u2013 w sam\u0105 rocznic\u0119 zamieszek wywo\u0142anych przez prawicowe ligi na Place de la Concorde, podczas kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o jedena\u015bcie os\u00f3b \u2013 zosta\u0142 bezzw\u0142ocznie wyprowadzony ze swojej celi. Sta\u0142o si\u0119 tak pomimo b\u0142aga\u0144 o u\u0142askawienie wnoszonych w ostatniej chwili przez jego wrog\u00f3w politycznych, w tym lewicowych literat\u00f3w, takich jak Francois Mauriac, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce Brasillach w innych czasach zosta\u0142by zaliczony w poczet \u201enie\u015bmiertelnych\u201d Akademii Francuskiej, Paul Valery, Jean Cocteau czy Thierry Maulnier. Prezydent de Gaulle, arcyhipokryta i p\u00f3\u017aniejszy zdrajca Pied Noirs<\/em> we francuskiej Algierii, stanowczo na nie odpowiedzia\u0142: \u201eTalent ma swoje obowi\u0105zki\u201d.<\/p>\n

Tak wi\u0119c Brasillach zosta\u0142 wyprowadzony ze swego mniszego \u017cycia, wo\u0142aj\u0105c \u201eau revoir Beraud, au revoir Lucien Combelle!<\/em>\u201d do swoich wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w zanim bezceremonialnie zapakowano go do furgonetki czekaj\u0105cej na niego przed wi\u0119zieniem Fresnes.<\/p>\n

Brasillach by\u0142 jeszcze jedn\u0105 ofiar\u0105 Epuration legale<\/em>, czyli oczyszczenia, pod\u0142ego spektaklu przypominaj\u0105cego robespierrowski terror, kt\u00f3rego w latach 1944\u20131949 do\u015bwiadczy\u0142o ponad 10 000 kolaborant\u00f3w poddanych podobnemu ukrzy\u017cowaniu za swoje domniemane zbrodnie. Ofiarami byli ludzie tacy jak Rene Benedetti, redaktor naczelny proniemieckiej gazety L’Oeuvre<\/em>, kt\u00f3remu zmia\u017cd\u017cono z\u0119by. M\u0119\u017cczy\u017ani, kobiety i dzieci byli natychmiast mordowani bagnetami, strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy i wieszani w orgii wzbieraj\u0105cych wendet i golenia g\u0142\u00f3w za \u201ekolaboracj\u0119 horyzontaln\u0105\u201d, co uchodzi\u0142o za sprawiedliwo\u015b\u0107 po tak zwanym wyzwoleniu.<\/p>\n

Brasillach napisa\u0142 swoje Poemes de Fresnes<\/em> i sw\u00f3j polityczny testament, Lettre un soldat de la classe 60<\/em>, w chorobliwych oparach wywo\u0142uj\u0105cego \u0142zy dymu papierosowego, czekaj\u0105c na swoj\u0105 znan\u0105 podr\u00f3\u017c traktem d’Orleans<\/em> na pokazowy proces za \u201ezbrodnie intelektualne\u201d. W tych fatalnych okoliczno\u015bciach autor zosta\u0142 zabrany do twierdzy Montrouge, gdzie po p\u00f3\u0142 godzinie spotka\u0142 pluton egzekucyjny z\u0142o\u017cony z dwunastu m\u0119\u017cczyzn czekaj\u0105cych na niego na trawiastym pag\u00f3rku.<\/p>\n

Gdy by\u0142 niezdarnie przywi\u0105zywany do s\u0142upa i podni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j piskliwy g\u0142os w ostatnim akcie brawury, krzycz\u0105c: \u201eVive la France quand m\u00eame!<\/em>\u201d \u2013 \u201eNiech \u017cyje Francja, mimo wszystko!\u201d, salwa pocisk\u00f3w wbi\u0142a si\u0119 w niego, jego bezw\u0142adne cia\u0142o skuli\u0142o si\u0119 swobodnie do przodu, a rozczochrany sier\u017cant major podbieg\u0142 szybko, celuj\u0105c swoim rewolwerem Lebela, by dokona\u0107 czynu mi\u0142osierdzia.<\/p>\n

Tak zacz\u0119\u0142o si\u0119 legendarne m\u0119cze\u0144stwo Roberta Brasillacha, cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nigdy nie odgrywa\u0142 roli \u201eaktora politycznego\u201d ani nawet nie stara\u0142 si\u0119 o \u017caden urz\u0105d publiczny. Pami\u0119\u0107 o nim podtrzymywana by\u0142a niestrudzon\u0105 prac\u0105 jego szwagra, Maurice’a Bardeche\u2019a, kt\u00f3ry dzi\u0119ki swoim ogromnym zas\u0142ugom zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Comite National Francais<\/em>, Comite de Coordination des Forces Nationales Fran\u00e7aises<\/em> i Rassemblement National Francais<\/em>, a tak\u017ce by\u0142 kluczowym inicjatorem spotkania w Rzymie w 1950 roku, kt\u00f3re ostatecznie doprowadzi\u0142o do powstania Europejskiego Ruchu Spo\u0142ecznego. Bardeche we wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142awnym prawnikiem p\u00f3\u017aniejszego OAS, Jeanem-Louisem Tixier-Vignancourem, wydawa\u0142 r\u00f3wnie\u017c od 1952 roku radykalny magazyn Obrona okcydentu<\/em>, kt\u00f3rego nazw\u0119 wielu uwa\u017ca\u0142o za powt\u00f3rzenie wojnnego sloganu samego Brasillacha z \u0142am\u00f3w jego Je suis partout<\/em>, a p\u00f3\u017aniej tygodnika Luciena Combelle’a Revolution nationale<\/em>.<\/p>\n

Kim wi\u0119c by\u0142 ten fizycznie nieszkodliwy i wewn\u0119trznie sprzeczny cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wzbudza\u0142 tak wielki podziw w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych sobie ludzi, takich jak Henri Massis, kt\u00f3ry napisa\u0142: \u201eIle razy od \u015bmierci Brasillach zadali\u015bmy sobie pytanie, my, jego nestorzy, kt\u00f3rzy powinni byli go chroni\u0107 przed jego w\u0142asn\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105, czy mo\u017ce nie kochali\u015bmy go gorzej ni\u017c powinni\u015bmy?\u201d. Takie troskliwe uczucie r\u00f3wnowa\u017cy\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142a obel\u017cywa nienawi\u015b\u0107, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce jeszcze w 1957 roku \u2013 oko\u0142o dwunastu lat po jego morderstwie s\u0105dowym \u2013 Komunistyczne Komando Oporu by\u0142o tak zdeterminowane, aby powstrzyma\u0107 wystawienie jego sztuki La Reine de Cesaree<\/em>, \u017ce czu\u0142o si\u0119 zmuszone zagrozi\u0107 atakiem na teatr, w kt\u00f3rym mia\u0142a by\u0107 wystawiona.<\/p>\n

Brasillach by\u0142 parafialnym, ale przedwcze\u015bnie rozwini\u0119tym, m\u0142odym talentem, urodzonym w sk\u0105panym w s\u0142o\u0144cu Perpignan, kt\u00f3rego ojciec zgin\u0105\u0142 podczas starcia z rebeliantami z Zaian na r\u00f3wninie El Herri w Maroku w roku 1914. Jego matka, niefrasobliwa nonkonformistka, kt\u00f3ra wraz z pisarzami, takimi jak Aleksander Dumas i Juliusz Verne, wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na wczesny rozw\u00f3j Roberta, wysz\u0142a ponownie za lekarza, przenosz\u0105c si\u0119 wraz z rodzin\u0105 do Sens. Brasillach mia\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 do s\u0142ynnej paryskiej szko\u0142y Louis-le-Grand i uczy\u0107 si\u0119 greki, \u0142aciny, literatury francuskiej, filozofii i historii.<\/p>\n

W Grand<\/em> znalaz\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem pisarzy takich jak Alain Fournier, autor Le Grand Meaulnes<\/em> (1913), Marcel Ayme, Raymond Queneau i Rabelais, kt\u00f3rego uwa\u017ca\u0142 za patrona szyderc\u00f3w, a zarazem arcyobro\u0144c\u0119 wolno\u015bci i wolno\u015bci s\u0142owa. Brasillach: \u201eJoanna d\u2019Arc to symbol m\u0142odo\u015bci bez szacunku. Wy\u015bmiewa konwenanse i fa\u0142szywe moce. Joanna swoim u\u015bmiechem ofiaruje nam wspania\u0142\u0105 cnot\u0119 zuchwa\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\n

Taka postawa doprowadzi\u0142a Brasillacha do coraz wi\u0119kszego uwiedzenia przez przeciwne Trzeciej Republice pogl\u0105dy reakcyjnych profesor\u00f3w, takich Andre Bellessort, a p\u00f3\u017aniej, jako student Ecole normale<\/em>, przez wspomnianego wcze\u015bniej Henri\u2019ego Massisa, Maurice’a Barresa, Charlesa Peguya i Charlesa Maurrasa. W tym czasie przyja\u017ani\u0142 si\u0119 tak\u017ce z innymi podobnie my\u015bl\u0105cymi osobami, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z Je suis partout<\/em>, takimi jak Georges Blond, Jean Martin i Paul Gadenne, i odwiedza\u0142 salony, jak na przyk\u0142\u0105d prawicowe Rive gauche<\/em>, sponsorowane przez patron\u00f3w takich jak Annie Jamet. Formu\u0142a ta zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej powt\u00f3rzona w postaci Nouvelle Droite<\/em>, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a najbardziej znanego francuskiego filozofa Nowej Prawicy, Alaina de Benoista, kt\u00f3ry sam pisa\u0142 artyku\u0142y do \u200b\u200bczasopism Bardeche\u2019a oraz do magazynu za\u0142o\u017conego we wsp\u00f3\u0142pracy z Dominikiem Vennerem.<\/p>\n

Brassilach by\u0142 wtedy, na sw\u00f3j unikalny i czasem frywolny spos\u00f3b \u2013 b\u0119d\u0105c dyletanckim uczniem anarchistycznego indywidualizmu wyra\u017canego przez Maxa Stirnera i samozwa\u0144czym anarchofaszyst\u0105 \u2013 uwa\u017cany przez swoich wrog\u00f3w za towarzysza podr\u00f3\u017cy<\/em> prawicy. Takiego jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mu pisarze Alphonse de Chateaubriant, kt\u00f3ry zosta\u0142 zmuszony do ucieczki do Austrii w 1945 roku i ukrywa\u0142 si\u0119 pod pseudonimem w klasztorze w Kitzbuhel; Louis Ferdinand Celine, kt\u00f3ry wraz z Philippem Petainem zosta\u0142 ewakuowany do zamku Sigmaringen po inwazji aliant\u00f3w na Francj\u0119 w 1944 roku, a nast\u0119pnie uwi\u0119ziony i obwo\u0142any \u201eha\u0144b\u0105 narodow\u0105\u201d; Pierre Drieu La Rochelle, kt\u00f3ry redagowa\u0142 przegl\u0105d Francuskiej Partii Ludowej L’Emancipation Nationale<\/em> i pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, gdy komuni\u015bci zacz\u0119li pod koniec wojny szale\u0107 w Pary\u017cu; i Henry de Motherlant, kt\u00f3ry, podobnie jak Brasillach, wyrazi\u0142 zadowolenie z faktu, \u017ce Trzecia Republika Francuska zosta\u0142a opanowana przez Wehrmacht.<\/p>\n

Byli to literaccy figuranci, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w morderstwach i zdradzie, znajduj\u0105c si\u0119 tylko o jeden krok za takimi osobami jak Pierre Laval, Joseph Darnard, Marcel Deat i Philippe Henriot. W oczach przeciwnik\u00f3w politycznych Brasillach by\u0142 nie tylko kim\u015b, kto ch\u0119tnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z narodowo-socjalistycznymi Niemcami i m\u00f3wi\u0142 podczas okupacji o \u201espaniu z wrogiem\u201d w quasi-homoerotyczny spos\u00f3b, ale tak\u017ce sta\u0142 rami\u0119 w rami\u0119 z re\u017cimem Vichy Petaina i sympatyzowa\u0142 z Jacques’em Doriotem, szefem Francuskiej Partii Ludowej (PPF), Marcelem Bucardem, liderem prawicowych francyst\u00f3w, Eugenem Delonclem, za\u0142o\u017cycielem Comite Secret d\u2019Action Revolutionnaire<\/em> i innymi grupami, takimi jak Revolution Nationale<\/em>, Legion des Volontaires Francais<\/em> (LVF), Croix-de-Feu<\/em>, Akcja Francuska, Jeunesses Patriotes<\/em> i Solidarite Francaise<\/em>.<\/p>\n

Zwi\u0105zki Brasillacha uczyni\u0142y go g\u0142\u00f3wnym celem symbolicznej i m\u015bciwej zemsty, niezale\u017cnie od tego, \u017ce tak naprawd\u0119 nigdy nie pasowa\u0142 do \u017cadnego z faszystowskich ruch\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych w ci\u0105gu jego \u017cycia do w\u0142adzy w Europie. Brasillach by\u0142 w sercu antynowoczesny. Prawd\u0105 jest, \u017ce coraz bardziej przyci\u0105ga\u0142a go majestatyczno\u015b\u0107 czarnych koszul Mussoliniego w Rzymie, nacjonalist\u00f3w Franco po ich triumfie w hiszpa\u0144skiej wojnie domowej, reksist\u00f3w Degrelle’a w Belgii i oczywi\u015bcie hitlerowski spektakl Katedry \u015awiat\u0142a na wiecach w Norymberdze \u2013 ale tak naprawd\u0119 lgn\u0105\u0142 do idealistycznego poj\u0119cia Bia\u0142ej Mi\u0119dzynarod\u00f3wki m\u0142odych, kt\u00f3ra oczyszcza \u201estar\u0105 dziwk\u0119\u201d \u2013 jego znienawidzon\u0105 Trzeci\u0105 Republik\u0119.<\/p>\n

Jak pisze William R. Tucker w swojej pracy Faszystowskie ego: biografia polityczna Roberta Brasillacha<\/em> (1975): \u201eBrasillach postrzega\u0142 siebie jako intelektualnego buntownika, kt\u00f3ry mo\u017ce poprzez rewolucj\u0119 przynie\u015b\u0107 zwyci\u0119stwo jednostki \u2013 pomy\u015blanej jako niepowtarzalne, tw\u00f3rcze, czuj\u0105ce stworzenie \u2013 nad niewra\u017cliwym, podatnym na manipulacj\u0119 plebsem pozbawionym wra\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3ry grozi\u0142 poch\u0142oni\u0119ciem Europy swoj\u0105 mierno\u015bci\u0105 i materialnymi aspiracjami w imi\u0119 post\u0119pu i modernizacji\u201d.<\/p>\n

Brasillach pok\u0142ada\u0142 nadziej\u0119 w buncie os\u00f3b poni\u017cej trzydziestego roku \u017cycia; d\u0142ugo zastanawia\u0142 si\u0119 nad cnotami rado\u015bci i ironii, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do \u200b\u200bnarodzin ery postliberalnej. Podkre\u015bla\u0142 znaczenie pogl\u0105du estetycznego, odrzuca\u0142 zar\u00f3wno zachodni kapitalizm korporacyjny, jak i sowieck\u0105 biurokratyzacj\u0119 i ubolewa\u0142 nad panowaniem towaru nad cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce charyzmatyczni prawicowcy, tacy jak Jean-Marie Le Pen, by\u0142y przyw\u00f3dca Frontu Narodowego, i Pierre Sidos, za\u0142o\u017cyciel Jeune Nation<\/em>, przez wiele lat stali obok Bardeche\u2019a na grobie Brasillacha w Pary\u017cu.<\/p>\n

Brasillach, kt\u00f3ry na wiele sposob\u00f3w zosta\u0142 przemieniony przez swoje prze\u015bladowania, pozostawi\u0142 niemal\u017ce niezr\u00f3wnan\u0105 spu\u015bcizn\u0119 symboliczn\u0105 przysz\u0142ym pokoleniom narodowych rewolucjonist\u00f3w, zawart\u0105 w niekt\u00f3rych jego ko\u0144cowych notatkach: \u201ePrzyja\u017a\u0144 zwyci\u0119\u017cy: niech \u017cyje czarna flaga\u201d \u2013 pean na cze\u015b\u0107 niezale\u017cnego i opozycyjnego ducha rewolucyjnego, kt\u00f3rym przesi\u0105kni\u0119ci byli prawicowcy w b\u0142\u0119kitnych p\u0142aszczach, z kt\u00f3rymi styka\u0142 si\u0119 w swojej ukochanej Dzielnicy \u0141aci\u0144skiej \u2013 i dono\u015bne echo jego najg\u0142\u0119bszego pragnienia, do kt\u00f3rego poczyni\u0142 aluzj\u0119 w artykule, kt\u00f3ry napisa\u0142 ju\u017c w 1931 roku: \u017cy\u0107 wiecznie w utraconej domenie<\/em> Alaina Fourniera, \u201enienazwanym kraju z\u0142o\u017conym z przyja\u017ani i rytua\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\n

T\u0142umaczenie: Piotr P\u0119tlicki<\/strong><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: counter-currents.org<\/strong><\/p>\n

\u015awiat w ogniu wojny. Doktryny, idee i konflikty zbrojne w publicystyce Xportalu<\/a><\/p><\/blockquote>\n