Nie bez echa przesz\u0142a publikacja wydanej w serii Biblioteczka My\u015bli Polskiej ksi\u0105\u017cki Agnieszki Piwar \u201eWidziane z Moskwy i nie tylko\u201d. Przychyln\u0105 notk\u0119 na jej temat zamie\u015bci\u0142 na swoim profilu na Facebooku publicysta Pawe\u0142 Kapu\u015bci\u0144ski, a bardziej rozbudowana recenzja pi\u00f3ra Arkadiusza Miksy ukaza\u0142a si\u0119 na jednym z portali prawicowych.<\/p>\n
Publicystyka Agnieszki Piwar zwr\u00f3ci\u0142a te\u017c jednak uwag\u0119 mniej sympatycznych komentator\u00f3w, takich jak Jan Bodakowski \u2013 kojarzonego sk\u0105din\u0105d powszechnie jako nie\u015bwiadom\u0105 swej roli parodi\u0119 publicysty i dzia\u0142acza narodowego (wystarczy wspomnie\u0107 jego wyst\u0119p na tzw. \u201eIV Hajnowskim Marszu \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d, gdzie paradowa\u0142 z tekturow\u0105 tabliczk\u0105 z napisem \u201e\u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci walczyli o Polsk\u0119 demokratyczn\u0105 i wolnorynkow\u0105!\u201d). Tekst podpisany nazwiskiem tego autora, de facto b\u0119d\u0105cy kompilacj\u0105 posklejanych na zasadzie kopiuj-wklej fragment\u00f3w reporta\u017cu Agnieszki z Czeczenii, z dodanymi dla pozoru kilkoma zdaniami (a tak naprawd\u0119 r\u00f3wnowa\u017cnikami zda\u0144) komentarza w\u0142asnego Bodakowskiego, ukaza\u0142 si\u0119 pod tyle\u017c krzykliwym, co \u201ebarokowo\u201d rozbudowanym tytu\u0142em \u2013 kt\u00f3ry zbyt d\u0142ugi jest, by go tu cytowa\u0107 – na jednym z brukowych portali zwi\u0105zanych ze \u015brodowiskiem korwinowskim.<\/p>\n
Nie wspomnia\u0142bym w og\u00f3le o tym incydencie, gdyby nie pewna zaskakuj\u0105ca koincydencja jaka w zwi\u0105zku z nim si\u0119 pojawi\u0142a. Autor tekstu, b\u0119d\u0105cego w istocie pr\u00f3b\u0105 \u201edonosu\u201d zar\u00f3wno na Agnieszk\u0119 jak i na samo \u015brodowisko My\u015bli Polskiej jako \u201epostrzegane jako prorosyjskie\u201d, ju\u017c w jego tytule pi\u0119tnuje j\u0105 za pochwalenie Czeczen\u00f3w jako m\u0119skich, wysportowanych i ubranych jak na m\u0119\u017cczyzn przysta\u0142o. Zauwa\u017cmy na pocz\u0105tek, \u017ce gdy m\u0119\u017cczyzna robi zarzut z pochwa\u0142y m\u0119skich cech i m\u0119skiego wygl\u0105du, to brzmi to cokolwiek dwuznacznie, sprawiaj\u0105c wra\u017cenie jakby chcia\u0142 on warto\u015b\u0107 tych przymiot\u00f3w podda\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, zamiast samemu stara\u0107 si\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107 wyznaczanego przez nie idea\u0142u.<\/p>\n
Zostawmy jednak kwesti\u0119 standardu m\u0119skiej powierzchowno\u015bci i tego, na ile powierzchowno\u015b\u0107 samego Jana Bodakowskiego odpowiada jej wymogom – wszak m\u0119sko\u015b\u0107 to nie przede wszystkim kwestia fizyczno\u015bci, lecz ducha. W jej rozumieniu nie mie\u015bci si\u0119 mi\u0119dzy innymi donosicielstwo ani pr\u00f3by szczucia na innych, a tym w istocie jest przecie\u017c pisanina Bodakowskiego zamieszczana na ro\u017cnego rodzaju brukowych portalach; w tekstach podpisywanych jego nazwiskiem zawsze jest krzykliwy tytu\u0142 i podawane w sensacyjnym tonie doniesienie, jakoby dosz\u0142o do nies\u0142ychanego \u201eskandalu\u201d, kto\u015b bowiem wypowiedzia\u0142 si\u0119 na rzecz poprawy stosunku Polak\u00f3w wobec Rosji, lub polemicznie ustosunkowa\u0142 wobec popychania nas do szkodliwego w danych okoliczno\u015bciach konfliktu z Rosj\u0105.<\/p>\n
Bodakowskiemu niew\u0105tpliwie zale\u017cy na liczbie ods\u0142on podpisywanych jego nazwiskiem tekst\u00f3w (na czym prawdopodobnie zarabia), st\u0105d te\u017c na wspomnianych brukowych portalach prawicowych ukazuje si\u0119 multum podpisanych przez niego bezwarto\u015bciowych kompilacji, w rzeczywisto\u015bci b\u0119d\u0105cych przeklejkami z autor\u00f3w do kt\u00f3rych si\u0119 odnosz\u0105 lub te\u017c kt\u00f3rych wypowiedzi formalnie rzecz bior\u0105c s\u0105 w nich \u201erecenzowane\u201d \u2013 cho\u0107 z tre\u015bci podpisanych przez Bodakowskiego tekst\u00f3w wynika, \u017ce omawianych przez siebie publikacji nie czyta\u0142, opieraj\u0105c si\u0119 na spisach tre\u015bci i notkach redakcyjnych na tylnych stronach ok\u0142adek. Bodakowskiego nap\u0119dza te\u017c jednak niew\u0105tpliwie g\u0142\u0119boki strach przed Rosj\u0105 i r\u00f3wnie g\u0142\u0119boka nienawi\u015b\u0107 do zwolennik\u00f3w naprawy stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Daj\u0105c upust tej nienawi\u015bci, nie cofa si\u0119 przed post\u0119powaniem ha\u0144bi\u0105cym go jako m\u0119\u017cczyzn\u0119 – tym bowiem jest uciekanie si\u0119 do stosowania donos\u00f3w w stylu \u201ego\u0144cie ruskiego agenta!\u201d, st\u0105d te\u017c tak bardzo jego uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142o skomplementowanie m\u0119sko\u015bci Czeczen\u00f3w; \u201euderz w st\u00f3\u0142 \u2013 no\u017cyce si\u0119 odezw\u0105\u201d, chcia\u0142oby si\u0119 podsumowa\u0107.<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my jednak do ksi\u0105\u017cki Agnieszki Piwar; liczy sobie ona 131 stron tekstu i kilkana\u015bcie dodatkowych stron z zamieszczonymi na ko\u0144cu zdj\u0119ciami. Na tre\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 dziewi\u0119\u0107 reporta\u017cy i jedena\u015bcie wywiad\u00f3w spojonych dodatkowo kr\u00f3tkimi notkami i wst\u0119pem Autorki i Wydawcy. Teksty i wywiady sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na ksi\u0105\u017ck\u0119 ukazywa\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej na \u0142amach tygodnika \u201eMy\u015bl Polska\u201d i kwartalnika \u201eOpcja na Prawo\u201d. Powstawa\u0142y za\u015b jako plon dw\u00f3ch wyjazd\u00f3w Autorki do Moskwy, jednego do Czeczenii, jednego do Soczi, jednego na Krym, jednego do Ni\u017cnego Nowogrodu i Jaros\u0142awia, oraz jednego do Obwodu Kaliningradzkiego. Autorka wykorzysta\u0142a te\u017c w narracji spostrze\u017cenia ze swoich facebookowych zderze\u0144 z eksponentami polskiej rusofobii i islamofobii, potyczki (swoje w\u0142asne, jak i – du\u017co bardziej dramatyczne – rosyjskiego dziennikarza Leonida Swiridowa) z polskimi i ukrai\u0144skimi s\u0142u\u017cbami bezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce wiedz\u0119 na temat inicjatyw animowanych przez rozmaite organa rosyjskiej administracji i przedstawicielstwa Rosji w naszym kraju.<\/p>\n
Osobi\u015bcie, najbardziej zainteresowa\u0142 mnie reporta\u017c Agnieszki z Czeczenii zatytu\u0142owany \u201eZ Czeczenii lepiej wida\u0107 Europ\u0119\u201d, oraz przeprowadzony w trakcie wyjazdu Autorki do tego kraju wywiad z czecze\u0144skim filmowcem Bies\u0142anem Terekbajewem (kto z nas wie, \u017ce w og\u00f3le istnieje co\u015b takiego jak kinematografia czecze\u0144ska?). Czytelnik znajdzie tam sporo ciekawych spostrze\u017ce\u0144 w\u0142asnych Autorki na temat tej kaukaskiej prowincji Rosji, jak i informacji pozyskanych przez Agnieszk\u0119 od napotkanych w czasie wyprawy os\u00f3b. Nie jest tu moim celem streszczanie lub cho\u0107by referowanie ksi\u0105\u017cki Agnieszki, lecz zach\u0119cenie Czytelnika do samodzielnego si\u0119gni\u0119cia po ni\u0105, st\u0105d te\u017c nie b\u0119d\u0119 wymienia\u0142 ciekawostek jakie znale\u017a\u0107 mo\u017cna w tek\u015bcie. Na zach\u0119t\u0119 wspomn\u0119 tylko o jednej: kto z nas zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce w Republice Czeczenii nie ma dom\u00f3w dziecka ani dom\u00f3w starc\u00f3w? Bynajmniej nie z powodu materialnego i cywilizacyjnego niedorozwoju tego podmiotu Federacji Rosyjskiej, bo Czeczenia nale\u017cy akurat do najlepiej dofinansowanych prowincji Rosji. Chcesz zatem, Drogi Czytelniku, pozna\u0107 wyja\u015bnienie tego niecodziennego fenomenu? – znajdziesz go w ksi\u0105\u017cce Agnieszki Piwar, do si\u0119gni\u0119cia po kt\u00f3r\u0105 Ci\u0119 zach\u0119cam!<\/p>\n
Tego rodzaju pere\u0142ki znale\u017a\u0107 mo\u017cna praktycznie w ka\u017cdym z zamieszczonych w ksi\u0105\u017cce reporta\u017cy; Agnieszka nie wype\u0142nia swoich tekst\u00f3w informacjami z zakresu etnologii, historii, politologii, czy kulturoznawstwa \u2013 do takich, przy odrobinie stara\u0144, dotrze\u0107 mo\u017cemy samodzielnie, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z Polski, a jedynie wnikliwie studiuj\u0105c literatur\u0119 przedmiotu. Jej relacje podr\u00f3\u017cnicze to notatki z tego, co sama zobaczy\u0142a i tego, co us\u0142ysza\u0142a rozmawiaj\u0105c na miejscu z lud\u017ami. Tej wiedzy nie da si\u0119 suplementowa\u0107 encyklopediami, podr\u0119cznikami ani literatur\u0105 fachow\u0105.<\/p>\n
Agnieszka prowadzi nas nowoczesnymi korytarzami moskiewskiego lotniska Szeremietiewo, podr\u00f3\u017cujemy z ni\u0105 kolejk\u0105 linow\u0105 rozpi\u0119t\u0105 nad Wo\u0142g\u0105, odwiedzamy fabryki i muzea, prowadzi nas przez posowieckie blokowiska Ni\u017cnego Nowogrodu i Kaliningradu spogl\u0105daj\u0105c w smutne twarze ich mieszka\u0144c\u00f3w, wraz z ni\u0105 ogl\u0105damy z okien autobusu zaniedbane i wyludniaj\u0105ce si\u0119 rosyjskie wsie, p\u0142ywamy \u0142\u00f3dk\u0105 po kaukaskim jeziorze s\u0142uchaj\u0105c miejscowych legend, staramy si\u0119 odnale\u017a\u0107 w organizacyjnym chaosie i poradzi\u0107 sobie z biurokratycznymi absurdami organizowanych przez rosyjskie w\u0142adze imprez masowych, zachwycamy si\u0119 urod\u0105 stacji moskiewskiego metro i staramy w nim nie zgubi\u0107, widzimy rosyjski kunszt i rosyjsk\u0105 tandet\u0119.<\/p>\n
Wyprawy Agnieszki na Wsch\u00f3d to tak\u017ce kontakty z tamtejszymi czynnikami oficjalnymi, co r\u00f3wnie\u017c dla przeci\u0119tnego Polaka raczej nie jest osi\u0105galne \u2013 jej relacje z tych wizyt s\u0105 zatem kolejnym argumentem by si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eWidziane z Moskwy i nie tylko\u201d. Agnieszka rozmawia z by\u0142ym ambasadorem Federacji Rosyjskiej w Polsce, Leonidem Draczewskim oraz z obecnym przedstawicielem dyplomatycznym Moskwy w naszym kraju, Siergiejem Andrejewem. Przyjmuje j\u0105 A\u0142\u0142a Iwanowa \u2013 kaliningradzka minister ds. kontakt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i mi\u0119dzyregionalnych, i zaprasza na swoj\u0105 konferencj\u0119 Andriej Jermak \u2013 kaliningradzki minister ds. kultury i turystyki. Agnieszka odwiedza te\u017c magistraty rosyjskich miast, go\u015bci na spotkaniach organizacji zrzeszaj\u0105cych Polak\u00f3w i osoby polskiego pochodzenia w Rosji, rozmawia ze zbli\u017conymi do Kremla dziennikarzami, ekspertami i kierownikami semi-rz\u0105dowych podmiot\u00f3w takich jak Fundacja Wspierania Dyplomacji Publicznej im. Aleksandra Gorczakowa, czy Rosyjsko-Polskie Centrum Dialogu i Porozumienia.<\/p>\n
Dobre kontakty Autorki z rosyjsk\u0105 elit\u0105 pozwalaj\u0105 jej popularyzowa\u0107 wiedz\u0119 na temat cennych a s\u0142abo w Polsce znanych rosyjskich inicjatyw, takich jak cho\u0107by projekt Rusofil (od \u201e\u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0430\u044f \u0424\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0438\u044f<\/i>\u201d – ros. \u201erosyjska filozofia\u201d), czy te\u017c przedstawi\u0107 zasady i spos\u00f3b nabycia i korzystania z bezp\u0142atnej wizy elektronicznej przy wje\u017adzie do Obwodu Kaliningradzkiego. Zainteresowa\u0107 nas te\u017c powinno poznanie rosyjskiej perspektywy w spojrzeniu na miejsce samej Rosji w Europie i w uk\u0142adzie stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Ci najwy\u017cej postawieni rozm\u00f3wcy Agnieszki pozornie nie m\u00f3wi\u0105 nic odkrywczego; staraj\u0105 si\u0119 obali\u0107 zachodnie stereotypy na temat Rosji i powtarzaj\u0105 oficjalne stanowisko Kremla. Stanowisko to, najcz\u0119\u015bciej w Polsce zbywane jako propaganda, pozwala jednak spojrze\u0107 na wiele kwestii, b\u0119d\u0105cych przedmiotem polsko-rosyjskich spor\u00f3w, z odmiennej ni\u017c ta do kt\u00f3rej przywykli\u015bmy perspektywy, co ma niew\u0105tpliwy walor poznawczy, poszerzaj\u0105c nasze pole widzenia o nowe wymiary.<\/p>\n
Oto bowiem widzimy z jakim zaanga\u017cowaniem emocjonalnym ambasador Andrejew wyra\u017ca pretensje wobec Polski w zwi\u0105zku z demonta\u017cem na terenie naszego kraju sowieckich pomnik\u00f3w i mauzole\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych radzieckich bohater\u00f3w wojny z Niemcami \u2013 mamy tu do czynienia nie tylko z poz\u0105 dyplomatyczn\u0105, ale z wyrazem ca\u0142kiem szczerego i g\u0142\u0119bokiego oburzenia moralnego cz\u0142owieka g\u0142\u0119boko dotkni\u0119tego w swych patriotycznych uczuciach. Niezale\u017cnie od stanowiska zajmowanego wobec problemu radzieckich pomnik\u00f3w i mauzole\u00f3w w naszym kraju (ni\u017cej podpisany jest zwolennikiem ich demonta\u017cu i usuni\u0119cia), dobrze jest rozumie\u0107 jak dra\u017cliwa i bolesna jest ta kwestia dla strony rosyjskiej.<\/p>\n
Zwr\u00f3ci\u0142em r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na wywiady Autorki z Olegiem Nemenskim z Rosyjskiego Instytutu Bada\u0144 Strategicznych w Moskwie i z ojcem Gieorgijem Maksimowem z Rosyjskiej Cerkwi Prawos\u0142awnej. Pierwszy z rozm\u00f3wc\u00f3w prowadzi nas przez manowce i grz\u0119zawiska \u201epolityki historycznej\u201d, przede wszystkim jednak obrazuje r\u00f3\u017cnice w rozumieniu pa\u0144stwowej wsp\u00f3lnoty politycznej po stronie polskiej i rosyjskiej \u2013 o ten element, dla zapoznania si\u0119 z kt\u00f3rym odsy\u0142am Szanownych Czytelnik\u00f3w do stosownego fragmentu ksi\u0105\u017cki Agnieszki, wywraca si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich pr\u00f3b zrozumienia fenomenu rosyjskiego. Podobne zagadnienia poruszaj\u0105 te\u017c w swoich, zamieszczonych w ksi\u0105\u017cce wypowiedziach, Jurij Bondarenko i Dmitrij Babicz, z kt\u00f3rych cennymi przemy\u015bleniami r\u00f3wnie\u017c warto si\u0119 zapozna\u0107. Ojciec Gieorgij przedstawia nam natomiast prawos\u0142awn\u0105 perspektyw\u0119 stosunk\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim i muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 umm\u0105 \u2013 r\u00f3wnie\u017c warto co\u015b o niej wiedzie\u0107, by uwzgl\u0119dnia\u0107 j\u0105 w ewentualnych dalszych kontaktach z Rosyjsk\u0105 Cerkwi\u0105 Prawos\u0142awn\u0105.<\/p>\n
Wspomniany ju\u017c ambasador Andrejew, jak r\u00f3wnie\u017c Jurij Bondarenko z Rosyjsko-Polskiego Centrum Dialogu i Porozumienia, obrazuj\u0105 nam te\u017c zupe\u0142nie inn\u0105 perspektyw\u0119 strategiczn\u0105 w stosunkach Zach\u00f3d-Rosja, ni\u017c ta do kt\u00f3rej przywykli\u015bmy w zachodnich \u015brodkach masowego przekazu. Gdy czyta\u0142em wypowiedzi obydwu Rosjan, przypomnia\u0142 mi si\u0119 opowiadaj\u0105cy o pocz\u0105tku \u017cydowsko-arabskiej wojny 1967 r. francuski film fabularny\u201ePour Sacha<\/i>\u201d (1991) w re\u017cyserii Alexandre’a Arcady’ego; jeden z \u017cydowskich protagonist\u00f3w pr\u00f3buje tam zobrazowa\u0107 swojemu arabskiemu rozm\u00f3wcy perspektyw\u0119 strategiczn\u0105 Tel Awiwu, ustawiaj\u0105c na mapie regionu plastikowe modele samolot\u00f3w bojowych dziobami skierowane od pa\u0144stw arabskich ku pa\u0144stwu \u017cydowskiemu; na to Arab odpowiada mu \u201emy widzimy to tak\u201d i odwraca modele o 180\u00ba, tak \u017ce tym razem ich baz\u0105 wyj\u015bciow\u0105 jest terytorium kontrolowane przez \u017byd\u00f3w, kierunkiem ataku s\u0105 za\u015b otaczaj\u0105ce kraje arabskie.<\/p>\n
Rosyjscy rozm\u00f3wcy u\u015bwiadamiaj\u0105 nam zatem, \u017ce wielko\u015b\u0107 wydatk\u00f3w wojskowych samych tylko europejskich cz\u0142onk\u00f3w NATO sze\u015bciokrotnie przewy\u017csza bud\u017cet wojskowy Rosji, za\u015b uwzgl\u0119dniaj\u0105c USA \u2013 globalne wydatki wojskowe NATO stanowi\u0105 dwudziestokrotno\u015b\u0107 rosyjskich. Podobnie rzecz ma si\u0119 z wielko\u015bci\u0105 utrzymywanych w Europie konwencjonalnych si\u0142 zbrojnych i broni masowego ra\u017cenia. Uzale\u017cnienie zachodniej Europy od rosyjskiego gazu ma za\u015b swoj\u0105 drug\u0105 stron\u0119 w postaci uzale\u017cnienia Rosji od sprzeda\u017cy swojego gazu na rynki zachodnioeuropejskie. Nawet przedstawiciele NATO-wskich kr\u0119g\u00f3w wojskowych jak brytyjski gen. Richard Shirreff, czy polscy genera\u0142owie Mieczys\u0142aw R\u00f3\u017ca\u0144ski i Czes\u0142aw Skrzypczak, a tak\u017ce zbli\u017ceni do polskiej elity w\u0142adzy analitycy jak Witold Jurasz, zgodnie przyznaj\u0105, \u017ce w przypadku konwencjonalnej wojny NATO z Rosj\u0105, ta ostatnia ostatecznie musia\u0142aby j\u0105 przegra\u0107, przej\u015bciowo maj\u0105c szans\u0119 zaj\u0105\u0107 co najwy\u017cej republiki ba\u0142tyckie i by\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ziem polskich. Warto zatem na wzrost napi\u0119cia mi\u0119dzy Zachodem a Rosj\u0105 spojrze\u0107 r\u00f3wnie\u017c oczami Rosjan, co umo\u017cliwiaj\u0105 nam wywiady przeprowadzone przez Agnieszk\u0119 Piwar.<\/p>\n
Autorka nie jest jednak dla swoich rosyjskich rozm\u00f3wc\u00f3w klakierem ani bezkrytycznym potakiwaczem; pyta o pojawiaj\u0105ce si\u0119 po stronie rosyjskiej k\u0142amstwa na temat rzekomego polskiego sprawstwa zbrodni na europejskich \u017bydach, spiera si\u0119 z rosyjskim ambasadorem na temat polskiej polityki wobec je\u0144c\u00f3w radzieckich z lat wojny 1919-1921, interesuj\u0105 j\u0105 swobody dziennikarskie i polityczne w Rosji. Agnieszka nie szcz\u0119dzi r\u00f3wnie\u017c stronie rosyjskiej krytyki w swoich reporta\u017cach; pisze otwarcie o fatalnym programie Krajowego Forum Edukacyjnego Tavrida 2018, wymienia pozytywy ale te\u017c nie cofa si\u0119 przed napi\u0119tnowaniem fuszerki po stronie organizator\u00f3w XIX Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu M\u0142odzie\u017cy i Student\u00f3w w Soczi, dostrzega pokazowy charakter wielu aran\u017cowanych przez rosyjskich gospodarzy atrakcji.<\/p>\n
Czynnikiem wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym Agnieszk\u0119 spo\u015br\u00f3d innych polskich (i nie tylko polskich) dziennikarzy (i nie tylko dziennikarzy) jest gotowo\u015b\u0107 do s\u0142uchania rozm\u00f3wcy i… zainteresowanie tym co ma on do powiedzenia, nie za\u015b przede wszystkim tym, co samemu ma si\u0119 do powiedzenia. Cz\u0142owiek Zachodu udaj\u0105cy si\u0119 na Wsch\u00f3d musi najpierw mentorskim tonem poinformowa\u0107 swoich rozm\u00f3wc\u00f3w kim tak naprawd\u0119 s\u0105, i \u017ce s\u0105 kim\u015b w istocie zupe\u0142nie innym ni\u017c my\u015bl\u0105 \u017ce s\u0105, nast\u0119pnie za\u015b poinstruowa\u0107 ich kim by\u0107 powinni i co musz\u0105 w zwi\u0105zku z tym zrobi\u0107. Ewentualny wywiad zachodniego dziennikarza z rozm\u00f3wc\u0105 ze Wschodu polega zatem na wytykaniu rozm\u00f3wcy w \u201epytaniach\u201d \u017ce nie jest tym, kim wedle standard\u00f3w zachodnich by\u0107 powinien, oraz na demonstrowaniu antypatii, gdy rozm\u00f3wca nie wyrazi jednoznacznej woli dostosowania swojej aksjologii i sposobu post\u0119powania stosownie do oczekiwa\u0144 zachodniego przybysza.<\/p>\n
U Agnieszki tego poczucia wy\u017cszo\u015bci i mentorskiego tonu nie ma, cho\u0107 \u2013 jak wspomnieli\u015bmy wcze\u015bniej \u2013 nie cofa si\u0119 ona przed bronieniem polskiego punktu widzenia i krytyczn\u0105 ocen\u0105 rosyjskich partner\u00f3w. U Autorki ksi\u0105\u017cki wida\u0107 natomiast ch\u0119\u0107 poznania odwiedzanego kraju i dowiedzenia si\u0119 czego\u015b o nim, a tak\u017ce \u017cyczliwo\u015b\u0107 i dobr\u0105 wol\u0119 wobec gospodarzy. Agnieszka nie je\u017adzi do Rosji, by poucza\u0107 Rosjan jacy powinni by\u0107, by zas\u0142u\u017cy\u0107 na szacunek po polskiej stronie. Je\u017adzi tam, by dowiedzie\u0107 si\u0119 jaka naprawd\u0119 jest Rosja i jacy naprawd\u0119 s\u0105 Rosjanie, szanuj\u0105c ich takimi jacy s\u0105 \u2013 pod warunkiem, \u017ce z drugiej strony mo\u017ce liczy\u0107 na wzajemno\u015b\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce taka dziennikarska dojrza\u0142o\u015b\u0107 i rzetelno\u015b\u0107 zosta\u0142a ju\u017c doceniona po stronie rosyjskiej. Jestem te\u017c przekonany, \u017ce powinna zosta\u0107 doceniona r\u00f3wnie\u017c po stronie polskiej \u2013 \u017ce powinni\u015bmy \u017cyczy\u0107 sobie dalszego rozwoju dziennikarskiej kariery Agnieszki, oraz pojawienia si\u0119 kolejnych, id\u0105cych w jej \u015blady autor\u00f3w. Zapoznanie si\u0119 z ksi\u0105\u017ck\u0105 \u201eWidziane z Moskwy i nie tylko\u201d b\u0119dzie na pewno drogowskazem, jakiego rodzaju dziennikarstwa powinni\u015bmy sobie \u017cyczy\u0107, i do osi\u0105gni\u0119cia jakich standard\u00f3w d\u0105\u017cy\u0107.<\/p>\n
Ksi\u0105\u017cka \u201eWidziane z Moskwy i nie tylko\u201d nie jest oczywi\u015bcie wolna od kilku mankament\u00f3w \u2013 dla przyk\u0142adu, Autorce nale\u017cy zarzuci\u0107 powo\u0142anie si\u0119 (str. 78) na sw\u00f3j w\u0142asny wywiad z Dmitrijem Karnauchowem, kt\u00f3rego jednak w ksi\u0105\u017cce nie znajdziemy \u2013 nawet je\u015bli powodem tego jest za\u0142o\u017cona kompozycja pracy do kt\u00f3rej rzeczony wywiad nie pasowa\u0142, nale\u017ca\u0142oby w przypisie zamie\u015bci\u0107 odsy\u0142acz bibliograficzny, by zainteresowane osoby mog\u0142y do niego dotrze\u0107; z kolei Wydawca zaniedba\u0142 w znacznym stopniu korekt\u0119, czego efektem jest kilka liter\u00f3wek. Te drobne niedostatki warsztatowe nie powinny nas jednak odwie\u015b\u0107 od zakupu i lektury zdecydowanie warto\u015bciowej pozycji, jak\u0105 jest ksi\u0105\u017cka Agnieszki Piwar.<\/p>\n
Ronald Lasecki<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie bez echa przesz\u0142a publikacja wydanej w serii Biblioteczka My\u015bli Polskiej ksi\u0105\u017cki Agnieszki Piwar \u201eWidziane z Moskwy i nie tylko\u201d. Przychyln\u0105 notk\u0119 na jej temat […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":36725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[29,26],"tags":[5185,210,590,815,818],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/IMG_5563.jpg?fit=2592%2C1936&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9yk","jetpack-related-posts":[{"id":36505,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=36505","url_meta":{"origin":36724,"position":0},"title":"Iran: petycja o zniesienie sankcji","date":"19 marca 2020","format":false,"excerpt":"Ambasada Iranu w RP rozes\u0142a\u0142a wczoraj do dziennikarzy list, z pro\u015bb\u0105 o rozpropagowanie petycji o zniesienie sankcji USA w zwi\u0105zku z kryzysem epidemicznym. Warto udzieli\u0107 poparcia Ira\u0144czykom, stoj\u0105cym na pierwszym froncie walki z jankeskim i \u017cydowskim imperializmem, obecnie za\u015b dodatkowo zmagaj\u0105cym si\u0119 z epidemi\u0105 koronawirusa. Zach\u0119camy naszych Czytelnik\u00f3w do podpisania\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/90128467_2456870691290754_3071643031074504704_n.jpg?fit=691%2C960&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29587,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29587","url_meta":{"origin":36724,"position":1},"title":"Leszek Miller: Kult Kukli\u0144skiego narzucili nam Amerykanie","date":"14 czerwca 2017","format":false,"excerpt":"W wywiadzie przeprowadzonym przez Agnieszk\u0119 Piwar dla tygodnika \u201eMy\u015bl Polska\u201d by\u0142y premier Leszek Miller zasugerowa\u0142, \u017ce okrzykni\u0119cie p\u0142k Ryszarda Kukli\u0144skiego bohaterem by\u0142o jednym z warunk\u00f3w przyst\u0105pienia Polski do NATO narzuconym przez Amerykan\u00f3w. Na pytanie redaktorki Piwar, czy Miller \u017ca\u0142uje swoich decyzji, takich jak udzia\u0142 Polski w agresji na Irak, czy\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/kukli.jpg?fit=610%2C406&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18774,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=18774","url_meta":{"origin":36724,"position":2},"title":"Polska: Prywatyzacja polskiej \u017ceglugi?","date":"21 stycznia 2015","format":false,"excerpt":"Ministerstwo Skarbu nosi si\u0119 z zamiarem prywatyzacji Polskiej \u017beglugi Ba\u0142tyckiej, przedsi\u0119biorstwa obs\u0142uguj\u0105cego transport pasa\u017cerski mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Skandynawi\u0105. Firma zatrudnia 600 os\u00f3b i notuje zyski w granicach 20-30 milion\u00f3w z\u0142otych, i to pomimo zakupu wartego 140 milion\u00f3w z\u0142otych promu. W li\u015bcie do ministra Karpi\u0144skiego zwi\u0105zkowcy argumentuj\u0105, \u017ce sprzeda\u017c doskonale radz\u0105cej\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/2014-11-27_1417069521.jpg?fit=646%2C430&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":29658,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=29658","url_meta":{"origin":36724,"position":3},"title":"Afganistan: Taliban szykuje si\u0119 do ponownego obj\u0119cia w\u0142adzy","date":"24 czerwca 2017","format":false,"excerpt":"Przyw\u00f3dca Talibanu Hibatullah Akhundzada w swoim przem\u00f3wieniu z okazji Eid Al Fitr (ko\u0144ca Ramadanu) zaostrzy\u0142 stanowisko afga\u0144skiego ugrupowania przeciwko wspieranym przez Stany Zjednoczone rz\u0105dom w Kabulu. W swoim przes\u0142aniu pot\u0119pi\u0142 wszelkie ataki na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 w kraju, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce Taliban atakuje tylko strony bezpo\u015brednio zaanga\u017cowane w konflikt (g\u0142\u00f3wnie si\u0142y prorz\u0105dowe).\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/dissolution-of-taliban-fe0331-embed2-wide.jpg?fit=961%2C641&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20172,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=20172","url_meta":{"origin":36724,"position":4},"title":"Niemcy: Grecja nie mo\u017ce patrze\u0107 na wsch\u00f3d","date":"5 kwietnia 2015","format":false,"excerpt":"Sigmar Gabriel,\u00a0wicekanclerz oraz minister gospodarki Niemiec, w wywiadzie udzielonym dziennikowi\u00a0\"Rheinische Post\" stwierdzi\u0142, \u017ce Grecja powinna\u00a0zablokowa\u0107 konta najzamo\u017cniejszych Grek\u00f3w, je\u015bli nie p\u0142ac\u0105 oni podatk\u00f3w. Jak powiedzia\u0142 -\u00a0\"Zaproponowali\u015bmy panu Aleksisowi Ciprasowi, aby zamrozi\u0142 konta bogatych obywateli greckich, kt\u00f3rzy winni s\u0105 swemu krajowi sp\u0142at\u0119 podatk\u00f3w\". Doda\u0142 on tak\u017ce, \u017ce Unia Europejska mo\u017ce wspom\u00f3c\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/12.jpg?fit=648%2C404&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":34214,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=34214","url_meta":{"origin":36724,"position":5},"title":"Bartosz Bekier dla „My\u015bli Polskiej”: Chcemy niepodleg\u0142o\u015bci, ale prawdziwej","date":"19 listopada 2018","format":false,"excerpt":"Rozmowa z red. nacz. Xportal.pl Bartoszem Bekierem przeprowadzona przez Agnieszk\u0119 Piwar dla \"My\u015bli Polskiej\" nr 47-48 (18-25.11.2018) Kiedy wpisa\u0142am Twoje nazwisko do internetowej wyszukiwarki dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce jeste\u015b \u201efaszyst\u0105 na smyczy Putina\u201d i innych szokuj\u0105cych rewelacji. Pozna\u0142am Ci\u0119 osobi\u015bcie i ci\u0119\u017cko mi uwierzy\u0107 w medialne doniesienia, ale... Przemys\u0142aw Witkowski z\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/BB.jpg?fit=766%2C763&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36726,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36724\/revisions\/36726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}