Prezydent Rosji oczywi\u015bcie zdecydowanie wygra\u0142 g\u0142osowanie ludowe (bo tak\u0105 rang\u0119 mia\u0142a decyzja podj\u0119ta przez obywateli Federacji mi\u0119dzy 25 czerwca a 1 lipca). Dokona\u0142 tego bez wi\u0119kszych cud\u00f3w nad urn\u0105, cho\u0107 zapewne nie bez nadgorliwo\u015bci lokalnych biurokrat\u00f3w. Uzyska\u0142 nie tylko bardzo wyra\u017any mandat zaufania, ale i szereg cennych informacji na temat nastawienia mieszka\u0144c\u00f3w poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w kraju. A mimo to sam W\u0142odzimierz Putin nie mo\u017ce chyba m\u00f3wi\u0107 o pe\u0142nym sukcesie \u2013 zmuszony by\u0142 bowiem odst\u0105pi\u0107 od pierwotnego planu uczynienia z putinizmu systemu politycznego, zadowalaj\u0105c si\u0119 osobistym zwyci\u0119stwem i petryfikacj\u0105 r\u00f3wnie personalnego liberalnego autorytaryzmu do\u2026 nie wiadomo kiedy.<\/p>\n
W zaszczanych butach Jelcyna<\/strong><\/p>\n Oczywi\u015bcie, faktem jest plebiscytarny charakter samego g\u0142osowania (o czym ni\u017cej), jednak przegl\u0105daj\u0105c polskie czy szerzej zachodnie relacje na jego temat mo\u017cna by odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce rzeczywi\u015bcie zadano Rosjanom tylko jedno pytanie, o brzmieniu \u201eczy popierasz, by W. Putin rz\u0105dzi\u0142 nami dop\u00f3ki mu si\u0119 nie znudzi?<\/em>\u201d. Przedmiot, zakres, jak r\u00f3wnie\u017c i prawdziwe motywy wdro\u017cenia tego planu by\u0142y jednak nieco bardziej z\u0142o\u017cone. A dok\u0142adniej na tyle skomplikowane, \u017ce \u2013 jak wynika z bada\u0144 przeprowadzonych tu\u017c przed samym rozpocz\u0119ciem procedury \u2013 sami Rosjanie za szczeg\u00f3lnie wa\u017cne kwestie, o kt\u00f3rych mieli si\u0119 wypowiada\u0107 uznali te, kt\u00f3rych ostatecznie w\u015br\u00f3d pyta\u0144\u2026 zabrak\u0142o. Co wi\u0119cej, nawet i te braki w zaproponowanych tre\u015bciach i tak przecie\u017c g\u0142osuj\u0105cych nie zniech\u0119ci\u0142y. O co wi\u0119c naprawd\u0119 chodzi\u0142o w rosyjskim referendum?<\/p>\n Po pierwsze nale\u017cy dobrze zrozumie\u0107 co takiego chcia\u0142 prezydent zmieni\u0107 \u2013 i w jakim dokumencie. Konsytuacja Federacji Rosyjskiej z grudnia 1993 r. zosta\u0142a przyj\u0119ta w bardzo szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach \u2013 po rozstrzelaniu przez si\u0142y Borysa Jelcyna<\/strong> Bia\u0142ego Domu (niestety, nie tego, co trzeba\u2026). Nowe zapisy mia\u0142y wi\u0119c przede wszystkim zagwarantowa\u0107 zakres w\u0142adzy \u00f3wczesnej sitwy prezydenckiej (tak mafijno-cwaniackiej, ale niepozbawionej rysu patriotyzmu familii jelcynowskiej, jak i znajduj\u0105cych si\u0119 pod parasolem Kremla liberalnych zapadnik\u00f3w). R\u00f3wnolegle za\u015b chodzi\u0142o o uspokojenie tzw. zachodniej opinii publicznej, kt\u00f3ra by\u0142a nieco skonsternowana faktem, \u017ce demokracji w Rosji broni si\u0119 poprzez podpalanie gmachu parlamentu. Konstytucja ustanowi\u0142a wi\u0119c w Rosji system liberalnego autorytaryzmu, utrzymywany z niewielkimi zmianami do dzi\u015b dzi\u0119ki osobowo\u015bci obecnego prezydenta<\/strong>. I w\u0142a\u015bnie to on sam postanowi\u0142 by\u0142 zmieni\u0107.<\/p>\n Pu\u0142apka de Gaulle\u2019a<\/strong><\/p>\n Inicjatywa podj\u0119ta przez W\u0142adymira Putina w grudniu 2019 i styczniu 2020 mia\u0142a dwa wyra\u017ane cele. Po pierwsze \u2013 zaproponowanie nowego rozwi\u0105zania ustrojowego<\/strong> pozwalaj\u0105cego dotychczasowemu prezydentowi odej\u015b\u0107 ze stanowiska przy jednoczesnym zachowaniu ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy (a przy okazji lepsze skoordynowanie s\u0142abo obecnie zbalansowanych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy, kt\u00f3rych realne kompetencje nie s\u0105 wprost zwi\u0105zane z zapisami konstytucyjnymi). S\u0142u\u017cy\u0107 temu mia\u0142o ustrojowe umocowanie Rady Pa\u0144stwa \u2013 jak si\u0119 domy\u015blano, na czele z samym Putinem. Drugim pakietem by\u0142y zagadnienia ideowe \u2013 czyli wpisanie do ustawy zasadniczej odwo\u0142ania do Boga, zdefiniowanie rodziny opartej o zwi\u0105zek heteroseksualny, podkre\u015blenie roli narodu i j\u0119zyka rosyjskiego w ramach Federacji<\/strong>. Je\u015bli dodamy do tego wprowadzenie element\u00f3w gwarancji socjalnych<\/strong> (w najbardziej kontrowersyjnej kwestii wieku emerytalnego, a tak\u017ce waloryzacji \u015bwiadcze\u0144) \u2013 otrzymaliby\u015bmy wizj\u0119 reformy Rosji w kierunku narodowo-konserwatywno-wsp\u00f3lnotowym, z zapewnieniem elementem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy, a zatem koniec z liberalnym autorytaryzmem jednostki, zast\u0105pionym przez ukonserwatywnione pa\u0144stwo. I ten w\u0142a\u015bnie, pierwotny sens ca\u0142ego procesu \u2013 zosta\u0142 (znowu \u2013 \u015bwiadomie) przez W. Putina porzucony.<\/p>\n Tym razem nie zadzia\u0142a\u0142o jednak chyba legendarne ju\u017c kunktatorstwo prezydenta, jego kutuzizm, czyli sk\u0142onno\u015b\u0107 do \u0142atwej defensywy, maskuj\u0105cej ch\u0119\u0107 przeczekiwania decyzji. W\u0142adymir Putin poj\u0105\u0142 chyba ju\u017c po kilku tygodniach kampanii referendalnej, \u017ce zmierza \u017cwawo w kierunku pu\u0142apki de Gaulle\u2019a.<\/strong> Jak wiemy \u2013 przyw\u00f3dca Francji w 1969 r., swym neo-bonapartystowskim zwyczajem zdecydowa\u0142 si\u0119 podda\u0107 pod os\u0105d narodu propozycje pozornie kosmetycznej, a w istocie systemowej reformy ustrojowej kraju w duchu \u015bci\u015ble gaullistowskiego partycypacjonizmu. Jak wszystkie referenda tego typu \u2013 i to mia\u0142o charakter plebiscytarny, votum zaufania b\u0105d\u017a jego odmowy dla szefa pa\u0144stwa, a jednocze\u015bnie i sama materia zmian prawnych by\u0142a zbyt skomplikowana dla mas, i moment na wyra\u017canie przez nie zdania dobrano kontrowersyjnie, i wreszcie sam aparat prezydencko-rz\u0105dowy i partyjny Francji nie tylko nie widzia\u0142 w\u0142asnego interesu w popieraniu zaproponowanych przez Genera\u0142a zmian, ale wr\u0119cz postanowi\u0142 je sabotowa\u0107. Efekt znamy \u2013 referendum zosta\u0142o przegrane, de Gaulle po chwili wahania nad rozwi\u0105zaniem si\u0142owym odda\u0142 w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra dosta\u0142a si\u0119 w r\u0119ce technokrat\u00f3w, w kt\u00f3rych r\u0119kach znajduje si\u0119 ona do dzisiaj, niwecz\u0105c wszystkie osi\u0105gni\u0119cia Francji neo-mocarstwowej, b\u0119d\u0105cej dzieckiem gaullizmu. I to dok\u0142adnie to samo dzia\u0142o si\u0119 z pomys\u0142em Putina.<\/p>\n Absurdalno\u015b\u0107 referendum ustrojowego<\/strong><\/p>\n Ca\u0142a instytucja referendum akurat pod pretekstem\/dla stanowienia prawa – ma jeszcze mniej sensu ni\u017c jakiekolwiek inne g\u0142osowanie ludowe,<\/strong> mimo ca\u0142ego nabo\u017ce\u0144stwa, jakim instytucja ta (niezas\u0142u\u017cenie) cieszy si\u0119 w Polsce. Po prostu \u2013 zdolno\u015bci, a zw\u0142aszcza zainteresowania przeci\u0119tnego obywatela nie si\u0119gaj\u0105 nawet instrukcji obs\u0142ugi toalety, pytanie go wi\u0119c o ustr\u00f3j pa\u0144stwa ma taki sam sens, jak losowanie przez ma\u0142p\u0119 artyku\u0142\u00f3w konstytucji schowanych w orzechach. W istocie wi\u0119c, mimo istotno\u015bci zaproponowanych zagadnie\u0144 \u2013 rosyjskie g\u0142osowanie ludowe tak czy siak by\u0142oby plebiscytem za i przeciw Putinowi, ale bez w\u0142a\u015bciwej mobilizacji zwolennik\u00f3w prezydenta, za to przy wyra\u017anym sabota\u017cu tej cz\u0119\u015bci aparatu w\u0142adzy, kt\u00f3ry znakomicie odnajduje si\u0119 w dotychczasowym liberalnym autorytaryzmie i \u017cadnych zmian w nim nie chce.<\/p>\n W tej sytuacji prezydent uzna\u0142, \u017ce nie ma innego wyj\u015bcia jak\u2026 samemu dopisa\u0107 si\u0119 do pyta\u0144, by zwi\u0119kszy\u0107 tak frekwencj\u0119, jak i moc g\u0142osu \u201eza<\/em>\u201d.<\/strong> Dopiero po 10 marca 2020 r., po jasnym wskazaniu przez prezydenta, \u017ce zmiana w konstytucji b\u0119dzie dotyczy\u0107 tak\u017ce owego nieszcz\u0119snego zapisu o sprawowaniu urz\u0119du tylko \u201eprzez dwie kadencje pod rz\u0105d\u201d \u2013 s\u0142upki deklarowanego udzia\u0142u w g\u0142osowaniu, jak i wska\u017aniki zdecydowanego poparcia drgn\u0119\u0142y, za\u015b ekipy urz\u0119dnik\u00f3w i jednorusc\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 prze\u015bciga\u0107 w og\u0142aszaniu kto lepiej i skutecznie zaagituje jeszcze wi\u0119ksze masy. Nieprawd\u0105 jest zatem powtarzany uparcie w Polsce pogl\u0105d \u2013 \u017ce \u201ePutinowi chodzi\u0142o od pocz\u0105tku i wy\u0142\u0105cznie o wyd\u0142u\u017cenie swojej w\u0142adzy<\/em>\u201d. Dok\u0142adnie przeciwnie \u2013 to sam Putin \u015bwiadomie i celowo obali\u0142 sw\u00f3j pierwotny projekt instytucjonalnej (i kadrowej) zmiany w pa\u0144stwie, zamiast tego zapowiadaj\u0105c i sankcjonuj\u0105c przed\u0142u\u017cenie status quo do… nie wiadomo kiedy.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Trzy fale putinizmu<\/strong><\/p>\n Czy jednak co\u015b zyska\u0142 w zamian za porzucenie pierwotnych plan\u00f3w? Tak, bez w\u0105tpienia i to na poziomach nie do przecenienia dla polityka. Po pierwsze \u2013 putinizm nie zalegalizowa\u0142 si\u0119 jako system, ale za odrodzi\u0142 si\u0119 jako ruch spo\u0142eczny<\/strong>. By zrozumie\u0107 poparcie, jakim cieszy si\u0119 prezydent Rosji \u2013 nale\u017cy widzie\u0107 trzy fale tej sympatii. Pierwsza nadesz\u0142a wkr\u00f3tce po pierwszym obj\u0119ciu samodzielnych rz\u0105d\u00f3w na pocz\u0105tku lat dwutysi\u0119cznych \u2013 i mia\u0142a charakter nieco\u2026 PiSistowski. Putin by\u0142 w\u00f3wczas popierany jako ten, kt\u00f3ry wreszcie co\u015b da\u0142 \u2013 po tych wszystkich, kt\u00f3rzy tylko kradli<\/strong>. Si\u0142\u0105 rzeczy (i powinno by\u0107 to pouczaj\u0105ce tak\u017ce dla polskich na\u015bladowc\u00f3w Putina, nawet tych nie\u015bwiadomych) \u2013 taki entuzjazm nie mo\u017ce jednak trwa\u0107 d\u0142ugo, bo i zaciera si\u0119 pami\u0119\u0107 jak by\u0142o \u017ale, a rosn\u0105 aspiracje, by by\u0142o jeszcze lepiej, i dorastaj\u0105 kolejne roczniki, \u017cadn\u0105 miar\u0105 smuty pami\u0119ta\u0107 nie mog\u0105ce. Ta pierwsza fala zacz\u0119\u0142a wi\u0119c opada\u0107 wraz doj\u015bciem do Rosji \u015bwiatowego kryzysu finansowego 2007-2010 i w\u0142a\u015bciwie trend spadkowy pozosta\u0142 niegro\u017any wy\u0142\u0105cznie przez brak jakiejkolwiek zauwa\u017calnej konkurencji (przede wszystkim w zwi\u0105zku z ca\u0142kowit\u0105 kastracj\u0105 i instytucjonalizacj\u0105 partii komunistycznej, gro\u017anej jeszcze wszak dla Jelcyna). W\u00f3wczas jednak na ratunek Putinowi przysz\u0142a sytuacja mi\u0119dzynarodowa, a dok\u0142adniej wola ludowa i determinacja tej cz\u0119\u015bci aparatu, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ocalony zosta\u0142 dla Rosji Krym.<\/p>\n Druga fala to poparcie dla Putina ju\u017c nie tylko za to, \u017ce nie by\u0142 tak z\u0142y jak inni, ale za co\u015b \u2013 za Krym, za Donbas, za Syri\u0119 i powr\u00f3t Rosji na aren\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, nawet za Skripala<\/strong> i za to, \u017ce znowu zacz\u0119li si\u0119 Rosji ba\u0107, a przestali drwi\u0107. Ten moment dopiero stworzy\u0142 Putina \u2013 katechona, lidera na miar\u0119 ambicji mieszka\u0144c\u00f3w najwi\u0119kszego pa\u0144stwa \u015bwiata<\/strong>. I ta fala jednak dialektycznie skazana by\u0142a na zej\u015bcie \u2013 bo czy\u017c wskrzeszone globalne supermocarstwo nie powinno w\u0142asnym obywatelom zapewnia\u0107 lepszych warunk\u00f3w \u017cycia? To pytanie zadanie sobie mieszka\u0144cy Rosji i zacz\u0119li coraz mocniej wierci\u0107 si\u0119 w realiach kraju wci\u0105\u017c li\u017c\u0105cego rany po smucie i dominacji oligarch\u00f3w. Co najwa\u017cniejsze za\u015b \u2013 w odpowiedzi Putin postanowi\u0142 wyra\u017anie nie walczy\u0107 ju\u017c o kolejn\u0105 fal\u0119 wsparcia, a przeciwnie, p\u00f3j\u015b\u0107 przeciw niej, by zostawi\u0107 na odchodnym Rosji co\u015b mniej efekciarskiego, za to potrzebniejszego od rosyjskich lotniskowc\u00f3w na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym.<\/p>\n O tym, \u017ce Putin naprawd\u0119 chcia\u0142 odej\u015b\u0107 \u2013 \u015bwiadczy podj\u0119ta przez niego w 2018 r. reforma emerytalna, absolutnie konieczna dla rosyjskiej gospodarki<\/strong>, w oczywisty spos\u00f3b wykorzystana przez liberaln\u0105 opozycj\u0119 (jak dla kt\u00f3rej Rosjanie mogliby zap\u2026\u0107 za misj\u0119 ry\u017cu do okr\u0105g\u0142ej setki) i szalenie niepopularna, do tego stopnia, \u017ce znowu obudzi\u0142a w III RP nadzieje \u201edemokratyzacji Rosji<\/em>\u201d). Sam prezydent obroni\u0142 wprawdzie indywidualn\u0105 popularno\u015b\u0107, nie ponios\u0142a ona znacz\u0105cego uszczerbku tak\u017ce w wyniku uznawanych za chaotyczne i ma\u0142o sprawne dzia\u0142a\u0144 rz\u0105dowych w okresie tzw. pandemii \u2013 jednak entuzjazm Rosjan wobec w\u0142asnego prezydenta wyra\u017anie opad\u0142, zamieniaj\u0105c si\u0119 w biern\u0105 aprobat\u0119. I nagle co\u015b tak hermetycznego, jak reforma konstytucji \u2013 pobudzi\u0142o zn\u00f3w putinizm ludowy!<\/p>\n Ludowo\u015b\u0107 putinizmu z lornetk\u0105<\/strong><\/p>\n Jakim\u015b cwaniackim instynktem Rosjanie wyczuli \u2013 \u017ce oto dzi\u0119ki g\u0142osowaniu ludowemu odzyskuj\u0105 w\u0142asnego prezydenta, kosztem biur-polit-elity. Putin wygrywaj\u0105cy, Putin zostaj\u0105cy \u2013 to zagranie na nosie tej cz\u0119\u015bci administracji Kremla, rz\u0105du i Jednej Rosji, kt\u00f3ra ju\u017c od dobrych kilkunastu miesi\u0119cy skupia\u0142a si\u0119 na kwestii nast\u0119pstwa po prezydencie. Dla g\u0142osuj\u0105cych \u2013 g\u0142os za by\u0142 nie tylko g\u0142osem za carem, ale przede wszystkim przeciw z\u0142ym bojarom.<\/strong><\/p>\n I to jest zreszt\u0105 urobek drugi \u2013 Putin uzyska\u0142 bowiem w g\u0142osowaniu mechanizm dojrzenia prawdziwych nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych nie do zakrycia kreatywn\u0105 sprawozdawczo\u015bci\u0105 putinizmu zawodowego. To lornetka wsadzona w trzewia Rosji, na znacznie wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 ni\u017c s\u0142ynne Wielkie Konferencje prezydenta, tak wyszydzane na Zachodzie i w Polsce, a tak skuteczne jako instrument sprawowanie w\u0142adzy i archetypiczne wr\u0119cz odwo\u0142anie do s\u0142owia\u0144skiego wiecu. Oto bowiem z wynik\u00f3w g\u0142osowania wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce Samojedzi nie chc\u0105 bynajmniej, by ich ma\u0142y (wielko\u015bci zaledwie po\u0142owy Polski\u2026) kraj autonomiczny by\u0142 podporz\u0105dkowany obwodowi archangielskiemu. Albo \u017ce Jakuci wzywaj\u0105 Mosk\u0119, \u017ceby co\u015b do ci\u0119\u017ckiej cholery zrobi\u0142a w ko\u0144cu z ba\u0142aganem pozostawionym po rozkradzeniu miejscowych kombinat\u00f3w przez oligarch\u00f3w. Wyniki g\u0142osowania s\u0105 bezcenne dla administracji prezydenckiej i najlepiej do Rosji pasuj\u0105cego schematu sprawowania w\u0142adzy.<\/p>\n Prezydent Putin poprawi\u0142 w wyniku g\u0142osowania ludowego sw\u00f3j w\u0142asny wynik wyborczy z 2018 r. z 56,4 i 57,7 mln g\u0142os\u00f3w.<\/strong> Trzecia fala putinizmu ludowego okaza\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie wysoka i to pomimo faktu, \u017ce Rosjanie te\u017c nie do ko\u0144ca wiedzieli za czym g\u0142osuj\u0105. Wa\u017cne jednak o co im chodzi\u0142o i dlaczego ich zdaniem Putin ma zosta\u0107. Pytani kt\u00f3re punkty zmiany konstytucji uznaj\u0105 za najwa\u017cniejsze \u2013 g\u0142osuj\u0105cy na pierwszym miejscu (28%) postawili zapisy uniemo\u017cliwiaj\u0105ce sprawowanie funkcji publicznych przez osoby posiadaj\u0105ce (teraz i w przesz\u0142o\u015bci) obce obywatelstwo. To zapis nie tylko oligarchiczny, ale tak\u017ce wyra\u017caj\u0105cy nieufno\u015b\u0107 zwyk\u0142ych obywateli wobec elit i obecnego uk\u0142adu w\u0142adzy \u2013 przy czym ma\u0142o kto nawet w Rosji wie, \u017ce takie zakazy ju\u017c istniej\u0105 i obowi\u0105zuj\u0105 na podstawie akt\u00f3w ni\u017cszego rz\u0119du, natomiast nie sprawiaj\u0105 wida\u0107 wra\u017cenie\u2026 realnie wywieraj\u0105cych wp\u0142yw. 21% respondent\u00f3w wskaza\u0142o z kolei ochron\u0119 narod\u00f3w z\u0142\u00f3\u017c i zasob\u00f3w naturalnych przed sprzeda\u017c\u0105 w obce r\u0119ce (kt\u00f3ry to punkt by\u0142 tylko w pierwotnej wersji zmian) oraz zr\u00f3wnanie uposa\u017ce\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w z pensj\u0105 minimaln\u0105, co w og\u00f3le nie by\u0142o przedmiotem g\u0142osowania. Na czwartym dopiero miejscu by\u0142a kwestia gwarancji utrzymania wieku emerytalnego na poziomie sprzed zapowiedzi z 2018 r. (czego nie obiecywano) i priorytet rosyjskiej konstytucji nad rosyjskim prawem. Sam formalny zapis daj\u0105cy W. Putinowi prawo ubiegania si\u0119 o kolejne kadencje prezydenckie znalaz\u0142 si\u0119 daleko w tyle z tym wyrazem wrogo\u015bci wobec elit i zagranicznych wp\u0142yw\u00f3w w Rosji. Socjalno-narodowa cz\u0119\u015b\u0107 programu prezydenta zyska\u0142a wi\u0119c wyra\u017an\u0105 legitymacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105<\/strong> \u2013 i pozostaje pytanie czy i jak Putin zamieni t\u0119 trzeci\u0105 fal\u0119 poparcia w program obejmuj\u0105cy tak\u017ce pozosta\u0142e jego postulaty ustrojowe i \u015bwiatopogl\u0105dowe.<\/p>\n Pytanie, przed kt\u00f3rym nie da si\u0119 uciec<\/strong><\/p>\n Rosja nie ucieknie przed pytaniem co po Putinie, cho\u0107 prezydent zyska\u0142 kolejne, doskona\u0142e usprawiedliwienie dla swojego ulubionego niepodejmowania decyzji. Znowu jednak wbrew sobie, wbrew swym pozosta\u0142ym naturalnym tendencjom \u2013 zosta\u0142 g\u0142osem ludu osamotniony jako dobry car na wieczno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d wy\u0142\u0105cznie z\u0142ych, niegodnych zaufania i podejrzanych o zapadnictwo bojar\u00f3w. W\u0142a\u015bnie t\u0119 samotno\u015b\u0107 Putina mia\u0142 chyba na my\u015bli najwybitniejszy z jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, katechon Kaukazu Ramzan Kadyrow<\/strong> gdy wzruszaj\u0105c ramionami i z perspektywy 97,92% czecze\u0144skich g\u0142os\u00f3w na TAK \u2013 zapyta\u0142 po co w og\u00f3le zawraca\u0107 ludziom g\u0142owy, skoro nale\u017ca\u0142oby zaoferowa\u0107 Putinowi prezydentur\u0119 do\u017cywotni\u0105. To pozwoli\u0142oby mu oddali\u0107 wszelkie zgryzoty systemu i nast\u0119pstwa ju\u017c na czas poza swoim zgonem. Nadal jednak nie by\u0142aby to odpowied\u017a na pytanie: co PO Putinie? Co dalej z Rosj\u0105?<\/p>\n Inny zdolny Rosjanin, Konstanty Ma\u0142ofiejew<\/strong> odpowiada jeszcze bezczelniej i zupe\u0142nie na powa\u017cniej \u2013 niech kolejny Sob\u00f3r Ziemski zgodnie z tradycj\u0105 ofiaruje Putinowi Czapk\u0119 Monomacha. S\u0119k w tym, \u017ce w\u0142a\u015bnie co\u015b takiego, tylko bez dekoru \u2013 prezydent Rosji w\u0142a\u015bnie usi\u0142owa\u0142 przeprowadzi\u0107. Bez skutku.<\/p>\n O skali dylematu Putina niech \u015bwiadczy to, \u017ce kiedy poprzednim razem car usi\u0142owa\u0142 Rosji nada\u0107 konstytucj\u0119 \u2013 to go z wdzi\u0119czno\u015bci zastrzelono. Pomny tej lekcji jego nast\u0119pca, wielki Aleksander III<\/strong> zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze na \u0142o\u017cu \u015bmierci pokaza\u0107 synowi swoj\u0105 wielk\u0105, zaci\u015bni\u0119t\u0105 pi\u0105ch\u0119 i nakaza\u0107 \u201eDzier\u017cy wsio!\u201d. <\/em>Putin nie tylko wie, \u017ce nie ma do kogo tego powiedzie\u0107, ale i sam nie ma aleksandryjskich\u2026 ku\u0142ak\u00f3w. Putin b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142, dop\u00f3ki b\u0119dzie chcia\u0142. Samotnie. Putinizm ludowy trzyma si\u0119 mocno, systemowy nie istnieje. Rosja jest wieczna. Polska konieczno\u015b\u0107 u\u0142o\u017cenia relacji z tak\u0105 Rosj\u0105, jaka akurat istnieje \u2013 r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Konrad R\u0119kas<\/strong><\/p>\n <\/p>\n A. Dugin: Putin kontra Putin. Dwa oblicza jednego systemu<\/a><\/p><\/blockquote>\n