Wirusy znajduj\u0105 si\u0119 na pograniczu \u015bwiata o\u017cywionego i nieo\u017cywionego. Nie s\u0105 istotami \u017cywymi, nie s\u0105 organizmami, nie maj\u0105 w\u0142asnej przemiany materii \u2013 nie od\u017cywiaj\u0105 si\u0119, nie oddychaj\u0105, nie s\u0105 zdolne do zdobywania energii. Rozmna\u017ca\u0107 mog\u0105 si\u0119 jedynie we wn\u0119trzach \u017cywych kom\u00f3rek, poza nimi b\u0119d\u0105c jedynie martwymi cz\u0105stkami nukleinowo-bia\u0142kowymi<\/b>, nie wykazuj\u0105cymi \u017cadnych cech materii o\u017cywionej. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych okre\u015ble\u0144 s\u0105 to \u201e\u017cywe zwi\u0105zki chemiczne\u201d, wykazuj\u0105ce zdolno\u015b\u0107 do powielania si\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Budowa wirus\u00f3w<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Wirusy s\u0105 bardzo drobne, nie da si\u0119 ich obserwowa\u0107 pod mikroskopem \u015bwietlnym, lecz jedynie pod elektronowym. Maj\u0105 10-400 nm. \u015brednicy i przyjmuj\u0105 r\u00f3\u017cne formy i struktury, b\u0119d\u0105ce jednymi z kryteri\u00f3w ich klasyfikacji. Pojedyncze okazy (wiriony) wirus\u00f3w atakuj\u0105cych cz\u0142owieka maj\u0105 zazwyczaj form\u0119 bry\u0142ow\u0105, cz\u0119sto niemal kulist\u0105, w formie dwunasto\u015bcianu lub dwudziesto\u015bcianu. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z \u0142a\u0144cucha kwasu nukleinowego \u2013 DNA lub rzadziej RNA, otoczki bia\u0142kowej (kapsydu) z\u0142o\u017conej z okre\u015blonej dla ka\u017cdego gatunku wirusa ilo\u015bci podjednostek bia\u0142kowych (kapsomer\u00f3w), niekiedy za\u015b r\u00f3wnie\u017c z otoczki lipidowej.<\/p>\n
<\/p>\n
Namna\u017canie si\u0119 wirus\u00f3w<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Wiriony wnikaj\u0105 do kom\u00f3rki ofiary w ca\u0142o\u015bci, nast\u0119pnie enzymy kom\u00f3rki gospodarza rozpuszczaj\u0105 os\u0142onk\u0119 bia\u0142kow\u0105 i uwalniaj\u0105 kwas nukleinowy (faza eklipsy, gdy wirus nie jest zdolny do infekowania innych kom\u00f3rek). W kolejnym etapie kwas nukleinowy wirusa wywo\u0142uje zmiany w metabolizmie kom\u00f3rki gospodarza, sprawiaj\u0105c \u017ce zaczyna ona syntetyzowa\u0107 kwas nukleinowi i bia\u0142ko wirusa, w miejsce kwasu nukleinowego i bia\u0142ka gospodarza. W trzecim etapie cz\u0105steczki kwasu nukleinowego wirusa obudowywane s\u0105 os\u0142onkami bia\u0142kowymi, bez kt\u00f3rych w\u00a0 \u015brodowisku naturalnym uleg\u0142yby szybkiej inaktywacji i rozpadowi, po czym 50-100 nowych wirion\u00f3w opuszcza kom\u00f3rk\u0119 – w wielu przypadkach powoduj\u0105c jej \u015bmier\u0107 (cykl lityczny<\/b>)- i wnika do kolejnych kom\u00f3rek, infekuj\u0105c je w ten spos\u00f3b.<\/p>\n
W przypadku wirus\u00f3w nie wyst\u0119puje wi\u0119c materialna \u0142\u0105czno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy wirionem infekuj\u0105cym kom\u00f3rk\u0119 a wirionami potomnymi, podczas gdy w przypadku organizm\u00f3w kom\u00f3rkowych zawsze cz\u0119\u015b\u0107 organizmu rodzicielskiego uczestniczy w budowaniu organizmu potomnego. Autorzy popularnego podr\u0119cznika do biologii znanego jako \u201eBiologia Campbella\u201d okre\u015blaj\u0105 t\u0119 cech\u0119 wirus\u00f3w mianem \u201e\u017cycia po\u017cyczonego<\/b>\u201d.<\/p>\n
<\/p>\n
Pochodzenie wirus\u00f3w<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W kom\u00f3rce wirus zachowuje si\u0119 jak jej integralna cz\u0119\u015b\u0107, jej funkcjonalny element, zmieniaj\u0105cy jednak program dzia\u0142ania kom\u00f3rki ze szkod\u0105 dla niej, stosownie za\u015b do swoich potrzeb. Ze \u015bwiatem o\u017cywionym wirusy wi\u0105\u017ce fakt, \u017ce w kom\u00f3rce gospodarza przekazuj\u0105 cechy dziedziczne, mutuj\u0105, oraz adaptuj\u0105 si\u0119 do warunk\u00f3w otoczenia. Nauka upatruje w nich najcz\u0119\u015bciej skrajnie uproszczone i ewolucyjnie zredukowane paso\u017cyty, lub dawne sk\u0142adowe kom\u00f3rek, kt\u00f3re, uniezale\u017cniwszy si\u0119 od mechanizm\u00f3w kontroli wewn\u0105trzkom\u00f3rkowej, zyska\u0142y znaczn\u0105 autonomi\u0119. Kompromisowo przyjmuje si\u0119 tez\u0119 o polifiletycznym (wielorakim) pochodzeniu wirus\u00f3w od r\u00f3\u017cnego typu kom\u00f3rek, argumentuj\u0105c j\u0105 wielo\u015bci\u0105 typ\u00f3w i zr\u00f3\u017cnicowanym sk\u0142adem chemicznym wirus\u00f3w oraz ich wysok\u0105 specjalizacj\u0105, przejawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 w infekowaniu jedynie okre\u015blonego typu kom\u00f3rek.<\/p>\n
<\/p>\n
Koronawirusy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Powoduj\u0105cy chorob\u0119 COVID-19 wirus SARS CoV-2, zaobserwowany po raz pierwszy przez chi\u0144skich badaczy w mie\u015bcie Wuhan pod koniec 2019 roku, nale\u017cy do podrodziny atakuj\u0105cych ptaki i ssaki koronawirus\u00f3w i jest wirusem przeniesionym na cz\u0142owieka od nietoperzy. Wszystkich gatunk\u00f3w koronawirus\u00f3w wyst\u0119puje na \u015bwiecie najpewniej tysi\u0105ce, infekuj\u0105cych za\u015b cz\u0142owieka zidentyfikowano dotychczas siedem, przy czym odpowiadaj\u0105 one za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w przezi\u0119bie\u0144. Najwi\u0119kszy rozg\u0142os zdoby\u0142y w\u015br\u00f3d nich przeniesiony od cywet SARS CoV<\/b>, kt\u00f3ry w 2002 r. spowodowa\u0142 zachorowania 8098 os\u00f3b i 774 zgony, oraz przeniesiony od wielb\u0142\u0105d\u00f3w MERS CoV<\/b>, kt\u00f3ry od 2012 r. spowodowa\u0142 2159 zachorowa\u0144 i 866 zgon\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Budowa SARS CoV-2<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Wirus SARS CoV-2 jest, co do\u015b\u0107 nietypowe w przypadku wirus\u00f3w ludzkich, wirusem RNA<\/b>. Jego cz\u0105stka liczy oko\u0142o 100 nm \u015brednicy i jest widoczna dopiero pod mikroskopem elektronowym. Ni\u0107 RNA wpleciona jest w bia\u0142kow\u0105 kulk\u0119 zbudowan\u0105 z bia\u0142ek strukturalnych N i otoczon\u0105 otoczk\u0105 lipidow\u0105 z wbudowanymi we\u0144 bia\u0142kami strukturalnymi M i E oraz tworz\u0105cymi wystaj\u0105ce na zewn\u0105trz wypustki bia\u0142kami S (od ang. spike <\/i>-kolec). Wypustki bia\u0142kowe zbudowane z glikoproteiny powierzchniowej S tworz\u0105 wok\u00f3\u0142 powierzchni wirusa kompozycj\u0119 przypominaj\u0105c\u0105 koron\u0119 promieni s\u0142onecznych, od czego wywodzi si\u0119 nazwa \u201ekoronawirus\u201d.<\/p>\n
Niezwyk\u0142y jest genom<\/b> SARS CoV-2, zbudowany z ok. 29 900 nukleotyd\u00f3w, co zbli\u017ca go do g\u00f3rnej granicy dla wirus\u00f3w RNA. Dla por\u00f3wnania warto przypomnie\u0107, \u017ce wirus grypy liczy sobie zaledwie ok. 13,5 tys. nukleotyd\u00f3w, za\u015b wywo\u0142uj\u0105ce zwyk\u0142e przezi\u0119bienia rinowirusy jedynie ok. 8 tys. nukleotyd\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 gen\u00f3w koduje instrukcje RNA dla bia\u0142ek niestrukturalnych, w tym polimerazy i egzonukleazy (ExoN<\/b>), w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych s\u0105 za\u015b geny koduj\u0105ce instrukcje dla bia\u0142ek strukturalnych S, N, M i E, oraz zgrupowane wraz z nimi tzw. geny pomocnicze<\/b> (accesory genes<\/i>), kt\u00f3rych funkcja nie jest do dzi\u015b rozpoznana.<\/p>\n
<\/p>\n
Cykl lityczny SARS CoV-2<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Wirion SARS CoV-2 trafia wraz z powietrzem do jamy nosowej lub ustnej cz\u0142owieka i w\u0119druje przez uk\u0142ad oddechowy tak d\u0142ugo, a\u017c napotka na swej drodze kom\u00f3rk\u0119 p\u0142ucn\u0105 maj\u0105c\u0105 na swej powierzchni receptor ACE2 (enzym konwertuj\u0105cy angiotensyn\u0119 typu 2), w normalnej sytuacji s\u0142u\u017c\u0105cy do regulowania ci\u015bnienia krwi. Bia\u0142ko S przyczepia si\u0119 w\u00f3wczas do receptora ACE2 kom\u00f3rki p\u0142ucnej, za\u015b enzym proteaza odcina wierzcho\u0142ek bia\u0142ka S, co uruchamia maszyneri\u0119 fuzji. W ci\u0105gu oko\u0142o 10 minut<\/b> nast\u0119puje fuzja os\u0142onki wirusa z b\u0142on\u0105 kom\u00f3rki p\u0142uc i formuje si\u0119 kana\u0142, przez kt\u00f3ry wirusowe bia\u0142ka i cz\u0105steczki RNA wnikaj\u0105 do wn\u0119trza kom\u00f3rki.<\/p>\n
Przez nast\u0119pne ok. 10 godzin<\/b> ma miejsce namno\u017cenie si\u0119 i ucieczka wirusa skutkuj\u0105ce zniszczeniem kom\u00f3rki (cykl lityczny). Uruchamia si\u0119 proces translacji wirusowego RNA przez rybosomy kom\u00f3rki na wirusowe bia\u0142ka N i polimeraz\u0119. Niekt\u00f3re z tych bia\u0142ek rozci\u0105gaj\u0105 retikulum endoplazmatyczne, tworz\u0105c chroni\u0105ce je p\u0119cherzyki. Wewn\u0105trz p\u0119cherzyk\u00f3w, polimeraza wytwarza duplikaty wirusowego RNA. Podobne p\u0119cherzyki, \u0142\u0105cz\u0105ce bia\u0142ka S, M i E wytwarzane s\u0105 pod wp\u0142ywem wirusowego RNA przez kom\u00f3rkowy aparat Golgiego. Nast\u0119pnie bia\u0142ka N \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z RNA, pomagaj\u0105c utrzyma\u0107 mu stabilno\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d duplikat\u00f3w wirusowego RNA wykorzystywana jest do wytworzenia wi\u0119kszych ilo\u015bci wirusowych bia\u0142ek, cz\u0119\u015b\u0107 za\u015b do tworzenia nowych wirion\u00f3w. Na koniec p\u0119cherzyki z nowo powsta\u0142ymi wirionami \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z powierzchni\u0105 kom\u00f3rki, tworz\u0105c kana\u0142 przez kt\u00f3ry wiriony wydostaj\u0105 si\u0119 na zewn\u0105trz. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 wydychane z powietrzem, inne za\u015b infekuj\u0105 s\u0105siednie kom\u00f3rki. Zaatakowana kom\u00f3rka p\u0142uc zwykle, po wyczerpaniu swoich zasob\u00f3w, umiera rozerwana przez wydostaj\u0105ce si\u0119 na zewn\u0105trz wiriony, lub jest zabijana przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n
Rozbudowany genom SARS CoV-2 zagra\u017ca mutacjami, kt\u00f3re os\u0142abia\u0142yby wirusa. Zapobiega temu bardzo rzadki w\u015br\u00f3d wirus\u00f3w RNA mechanizm autokorekty<\/b>. Gdy polimeraza zaczyna wytwarza\u0107 duplikaty wirusowego RNA po zainfekowaniu kom\u00f3rki p\u0142uc, enzym ExoN odnajduje mutacje i usuwa genetyczne pomy\u0142ki z kopii RNA<\/b>. Egzonukleaz\u0119 wytwarzaj\u0105 jedynie wirusy o genomie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 20 tys. nukleotyd\u00f3w. Dzi\u0119ki tej cesze, SARS CoV-2 zyska\u0142 zdolno\u015b\u0107 sprawdzania i korygowania swoich kopii, do czego zazwyczaj zdolne s\u0105 jedynie wirusy DNA i kom\u00f3rki. D\u0142ugo\u015b\u0107 genomu SARS CoV-2 umo\u017cliwia mu zatem kodowanie wi\u0119kszej liczby r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w bia\u0142ek i stosowanie wyrafinowanych technik replikacji, a wspomniane wy\u017cej \u201egeny pomocnicze\u201d by\u0107 mo\u017ce pomagaj\u0105 mu neutralizowa\u0107 ludzki uk\u0142ad odporno\u015bciowy.<\/p>\n
<\/p>\n
Wrodzony uk\u0142ad odporno\u015bciowy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Antygeny wnikaj\u0105ce do kom\u00f3rki s\u0105 w niej standardowo rozpoznawane jako takie przez bia\u0142ka sensorowe<\/b>, kt\u00f3re pod ich wp\u0142ywem zaczynaj\u0105 produkowa\u0107 cz\u0105steczki matrycowego RNA, kt\u00f3re z kolei dostarczaj\u0105 instrukcje rybosomom aby te wytwarza\u0142y cz\u0105steczki interferonu<\/b> \u2013 bia\u0142ka opuszczaj\u0105cego zainfekowan\u0105 kom\u00f3rk\u0119, by poinformowa\u0107 s\u0105siednie, by te wytworzy\u0142y cz\u0105steczki uniemo\u017cliwiaj\u0105ce wirionom wnikni\u0119cie do niej i replikacj\u0119, a tak\u017ce informuj\u0105ce kom\u00f3rki kr\u0105\u017c\u0105ce w uk\u0142adzie krwiono\u015bnym takie jak makrofagi, \u017ce mog\u0105 poch\u0142ania\u0107 cz\u0105stki wirusa \u2013 jest to reakcja wrodzonego uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/b> nast\u0119puj\u0105ca w ci\u0105gu 0-3 dni od infekcji.<\/p>\n
<\/p>\n
Adaptacyjny uk\u0142ad odporno\u015bciowy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Interferon informuje tak\u017ce limfocyty T pomocnicze<\/b>, kt\u00f3re pobudzaj\u0105 limfocyty B<\/b> do produkcji immunoglobulin <\/b>(przeciwcia\u0142) rozpoznaj\u0105cych fragmenty glikoprotein powierzchniowych S i wi\u0105\u017c\u0105ce je, uniemo\u017cliwiaj\u0105c w ten spos\u00f3b przyczepienie si\u0119 wirion\u00f3w do receptor\u00f3w kom\u00f3rkowych ACE2 i fuzj\u0119 cz\u0105stki wirusa z kom\u00f3rk\u0105 p\u0142uc. Limfocyty B pobudzaj\u0105 tak\u017ce limfocyty T cytoksyczne<\/b> do niszczenia wirion\u00f3w i ju\u017c zainfekowanych nimi kom\u00f3rek p\u0142uc, zanim te uwolni\u0105 namno\u017cone w nich cz\u0105stki wirusa. Niekt\u00f3re z limfocyt\u00f3w B i limfocyt\u00f3w T pomocniczych staj\u0105 si\u0119 te\u017c tzw. kom\u00f3rkami pami\u0119ci<\/b>, zdolnymi w przysz\u0142o\u015bci rozpozna\u0107 wirusa i uruchomi\u0107 opisan\u0105 tu reakcj\u0119 adaptacyjnego uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/b>.<\/p>\n
<\/p>\n
Mechanizmy adaptacyjne SARS CoV-2<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
SARS CoV-2 neutralizuje te kom\u00f3rkowe mechanizmy obronne, obudowuj\u0105c wypustki bia\u0142kowe S wielocukrami<\/b>, przez co przeciwcia\u0142a nie mog\u0105 si\u0119 do nich przyczepi\u0107 i uniemo\u017cliwi\u0107 im wi\u0105zania si\u0119 z receptorami kom\u00f3rkowymi ACE2. Podejrzewa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kilka bia\u0142ek SARS CoV-2 (by\u0107 mo\u017ce kodowanych przez \u201egeny pomocnicze\u201d) mo\u017ce blokowa\u0107 bia\u0142ka sensorowe kom\u00f3rki <\/b>lub degradowa\u0107 matrycowe RNA<\/b>, uniemo\u017cliwiaj\u0105c w ten spos\u00f3b wytwarzanie interferon\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Szczepionki genetyczna i konwencjonalna<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Rozpatrywane strategie walki z SARS CoV-2 podzieli\u0107 mo\u017cna na opieraj\u0105ce si\u0119 na zastosowaniu szczepionki<\/b> i opieraj\u0105ce si\u0119 na zastosowaniu lek\u00f3w<\/b>. Szczepionka eksponuje uk\u0142ad odporno\u015bciowy na bezpieczn\u0105 wersj\u0119 wirusa, pobudzaj\u0105c go do wytwarzania odpowiednich dla jego neutralizacji przeciwcia\u0142 i zapisania instrukcji ich wytwarzania na wypadek ewentualnej przysz\u0142ej infekcji. Cz\u0119\u015b\u0107 z opracowywanych strategi szczepionkowych opiera si\u0119 na wbudowaniu fragmentu RNA wirusa w cz\u0105steczk\u0119 DNA, RNA lub cz\u0105stk\u0119 niegro\u017anego wirusa, nast\u0119pnie za\u015b podania ich w iniekcji (szczepionka genetyczna<\/b>). Pobudza to rybosomy w kom\u00f3rkach do wytwarzania antygen\u00f3w (np. wirusowych bia\u0142ek S kodowanych przez dostarczony fragment wirusowego RNA), te za\u015b prezentowane s\u0105 limfocytom pomocniczym T, uruchamiaj\u0105c odpowied\u017a adaptacyjnego uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n
Inna grupa opracowywanych strategii opiera si\u0119 na wstrzykni\u0119ciu tzw. wektora<\/b>, czyli kom\u00f3rki zawieraj\u0105cej cz\u0105stki os\u0142abionego wirusa, inaktywowanego wirusa, lub fragment\u00f3w wirusa (szczepionka podjednostkowa) i prezentuj\u0105cej je limfocytom T pomocniczym i limfocytom B, by uruchomi\u0107 reakcj\u0119 limfocyt\u00f3w T cytoksycznych i produkcj\u0119 przeciwcia\u0142 przez limfocyty B (szczepionka konwencjonalna<\/b>).<\/p>\n
<\/p>\n
Szczepionka genetyczna z wykorzystaniem plazmid\u00f3w<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W badaniach nad szczepionk\u0105 genetyczn\u0105, do dostarczenia ludzkiej kom\u00f3rce fragmentu RNA wirusa koduj\u0105cego wytwarzanie bia\u0142ek S wykorzystuje si\u0119 m.in. plazmidy<\/b>, czyli ma\u0142e, koliste cz\u0105steczki DNA. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce dotychczas notowano problemy z przenikaniem przez nie b\u0142ony kom\u00f3rkowej, do jej chwilowego rozszczelnienia stosuje si\u0119 elektroporatory, miejscowo elektryzuj\u0105ce b\u0142on\u0119 kom\u00f3rkow\u0105.<\/b> Technik\u0119 t\u0119 opracowuje firma Inovio Pharmaceuticals <\/b>z siedzib\u0105 w Plymouth Meeting w Pensylwanii, kt\u00f3rej prezesem jest Joseph Kim. Zaadaptowa\u0142a ona w tym celu swoj\u0105 platform\u0119, przed kilku laty wykorzystan\u0105 z powodzeniem do prac nad szczepionk\u0105 przeciw MERS CoV.<\/p>\n
<\/p>\n
Szczepionka genetyczna RNA<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Firma Moderna <\/b>z Cambridge w Massachusetts opracowuje tzw. szczepionki RNA, wbudowuj\u0105c kod bezpo\u015brednio w ni\u0107 RNA. Zostaje ona nast\u0119pnie dostarczona do wn\u0119trza kom\u00f3rki w cz\u0105stkach lipid\u00f3w,<\/b> swobodnie przenikaj\u0105cych b\u0142on\u0119 kom\u00f3rkow\u0105. Skuteczniej ni\u017c szczepionki dostarczane w plazmidach mobilizuj\u0105 one uk\u0142ad odporno\u015bciowy do wytwarzania przeciwcia\u0142 a okres ich dzia\u0142ania jest d\u0142u\u017cszy. S\u0105 to jednak szczepionki mniej stabilne od szczepionek z plazmidem DNA \u2013 ulegaj\u0105 degradacji zar\u00f3wno pod wp\u0142ywem ciep\u0142a, jak i enzym\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w organizmie. Konieczno\u015b\u0107 przechowywania szczepionek RNA w niskiej temperaturze mo\u017ce stwarza\u0107 problemy logistyczne i ze stosowaniem ich w ubo\u017cszych krajach.<\/p>\n
<\/p>\n
Szczepionka genetyczna z wykorzystaniem adenowirusa<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Trzecia metoda badana jest przez firm\u0119 Johnson&Johnson<\/b>, Beth Israel Deaconess Medical Center <\/b>w Bostonie oraz Univeristy of Oxford<\/b>. Polega na wbudowaniu fragment\u00f3w genomu SARS CoV-2 w adenowirusa<\/b>, czyli wirusa niegro\u017anego przezi\u0119bienia. Wektor adenowirusowy infekuje ludzkie kom\u00f3rki, dostarczaj\u0105c do nich w ten spos\u00f3b antygen. Planuje si\u0119 przy tym u\u017cywa\u0107 adenowirusa nierozpoznawanego przez ludzki uk\u0142ad odporno\u015bciowy i potrzebuj\u0105cego do replikacji bia\u0142ka niewytwarzanego przez organizm cz\u0142owieka, by zapobiec replikacji samego adenowirusa i wywo\u0142aniu przez niego choroby.<\/p>\n
<\/p>\n
Post\u0119py prac nad szczepionk\u0105 genetyczn\u0105\u00a0<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W kwietniu w prace na szczepionk\u0105 genetyczn\u0105 zaanga\u017cowanych by\u0142o 80 firm i instytucji z 19 pa\u0144stw. W razie pilnej konieczno\u015bci lub w formule compassionate use <\/i>dost\u0119pno\u015b\u0107 szczepionki komercyjnej prognozuje si\u0119 na pocz\u0105tek 2021 r. Nie ma jednak gwarancji, \u017ce rozszerzone badania nie b\u0119d\u0105 trwa\u0142y latami. Istnieje te\u017c ryzyko nasilenia choroby przez szczepionk\u0119<\/b>, jak sta\u0142o si\u0119 w 2004 r. w przypadku fretek, kt\u00f3rym podano genetyczn\u0105 szczepionk\u0119 przeciwko SARS CoV. Obecnie opracowywana szczepionka nie by\u0142a testowana na du\u017cych grupach ludzi, a tempo prac zwi\u0119ksza ryzyko pogorszenia sytuacji epidemiologicznej przez przedwczesne wprowadzenie szczepionki. Firmy prowadz\u0105ce badania nad szczepionk\u0105 przeciw SARS CoV-2 prowadz\u0105 obecnie r\u00f3wnoczesne badania na r\u00f3\u017cnych gatunkach zwierz\u0105t i na niewielkich grupach ludzi, pomijaj\u0105c tradycyjn\u0105 procedur\u0119 w kt\u00f3rej badania in vitro <\/i>poprzedza\u0142y badania na zwierz\u0119tach, te za\u015b poprzedza\u0142y badania na pr\u00f3bach 10-100 os\u00f3b, po kt\u00f3rej nast\u0119powa\u0142y pr\u00f3by na grupie ponad 100 os\u00f3b, wreszcie za\u015b na grupie ponad 10 tys. os\u00f3b.<\/p>\n
W ci\u0105gu czterech tygodni po opublikowaniu 10. stycznia przez chi\u0144skich badaczy genomu SARS CoV-2 oddzia\u0142 wirusologii i bada\u0144 nad szczepionkami Beth Israel pod kierownictwem Dana Baroucha opracowa\u0142 prototypow\u0105 szczepionk\u0119 na bazie adenowirusa. We wsp\u00f3\u0142pracy z Johnson&Johnson testuje j\u0105 obecnie na zwierz\u0119tach. W razie zako\u0144czenia test\u00f3w sukcesem, pr\u00f3by kliniczne maj\u0105 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 we wrze\u015bniu. Testy na ludziach szczepionki z wykorzystaniem innego adenowirusa pod koniec kwietnia rozpocz\u0105\u0142 University of Oxford. Moderna rozpocz\u0119\u0142a testy szczepionki RNA 16. marca. Testy na ludziach szczepionki z wykorzystaniem plazmid\u00f3w 6. kwietnia rozpocz\u0119\u0142a firma Inovio Pharmaceuticals.<\/p>\n
<\/p>\n
Szczepionka konwencjonalna<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Bardziej czasoch\u0142onna jest metoda konwencjonalna, polegaj\u0105ca na wprowadzeniu do organizmu wybranych fragment\u00f3w wirusa lub jego inaktywowanego lub os\u0142abionego egzemplarza. Os\u0142abione wirusy hoduje si\u0119 jajkach kurzych<\/b> lub w kom\u00f3rkach ssak\u00f3w i owad\u00f3w<\/b>, po czym poddaje ekstrakcji ich wybrane fragmenty. W przypadku nowych wirus\u00f3w, takich jak SARS CoV-2, podej\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 kilka, a ca\u0142y proces mo\u017ce trwa\u0107 przez lata<\/b>. W przypadku szczepionki przeciw wirusowi ebola od momentu rozpocz\u0119cia bada\u0144 do wej\u015bcia w etap bada\u0144 na du\u017cych grupach ludzi min\u0119\u0142o 5 lat.<\/p>\n
<\/p>\n
Warianty leku<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Celem opracowywanych lek\u00f3w nie jest eradykacja wirusa, lecz zak\u0142\u00f3cenie jego funkcjonowania, by uniemo\u017cliwi\u0107 mu namna\u017canie<\/b> i umo\u017cliwi\u0107 uk\u0142adowi odporno\u015bciowemu chorego samodzielne pokonanie infekcji. Prace koncentruj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi na zak\u0142\u00f3ceniu dzia\u0142ania egzonukleazy lub polimerazy<\/b>, by uniemo\u017cliwi\u0107 wirusowi eliminowanie b\u0142\u0119d\u00f3w w wytwarzanych kopiach wirusowego RNA, co mog\u0142oby zmniejszy\u0107 liczb\u0119 aktywnych wirion\u00f3w i ograniczy\u0107 zasi\u0119g infekcji. Inne pr\u00f3by dotycz\u0105 zablokowania proces\u00f3w wytwarzania przez organy zaatakowanej kom\u00f3rki bia\u0142ek wirusa i p\u0119cherzyk\u00f3w w kt\u00f3rych powielane jest wirusowe RNA<\/b> przez uniemo\u017cliwienie oddzia\u0142ywania wirusa z bia\u0142kami kom\u00f3rkowymi. Kolejn\u0105 koncepcj\u0105 jest opracowanie leku \u0142\u0105cz\u0105cego si\u0119 z bia\u0142kiem S i uniemo\u017cliwiaj\u0105cego mu w ten spos\u00f3b wi\u0105zanie si\u0119 z receptorem ACE2<\/b> lub \u0142\u0105cz\u0105cego si\u0119 z enzymem proteazy, uniemo\u017cliwiaj\u0105c mu \u015bci\u0119cie wierzcho\u0142ka glikoproteiny S<\/b> i rozwini\u0119cie wirusowi maszynerii fuzji. Rozpatruje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c powstrzymanie nadmiernej reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/b> (tzw. burzy cytokinowej), polegaj\u0105cej na niszczeniu du\u017cej ilo\u015bci kom\u00f3rek, co przejawia si\u0119 produkcj\u0105 \u015bluzowatej wydzieliny wraz z kom\u00f3rkami uk\u0142adu odporno\u015bciowego takimi jak makrofagi zalewaj\u0105cej p\u0142uca i ca\u0142kowicie blokuj\u0105cej drogi oddechowe. W tym przypadku lek mia\u0142by wi\u0105za\u0107 bia\u0142ka alarmowe (cytokiny), takie jak interkulina-6 (IL-6)<\/b>, wywo\u0142uj\u0105ce tak\u0105 reakcj\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Zak\u0142\u00f3cenie dzia\u0142ania egzonukleazy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Dzia\u0142anie ExoN zak\u0142\u00f3ca aplikowany do\u017cylnie lek o nazwie Remdesivir<\/b> nad kt\u00f3rym badania kliniczne prowadzone s\u0105 obecnie na University of North Carolina<\/b>, w Gilead Biosciences<\/b>, oraz na Vanderbilt University<\/b>. Tak samo dzia\u0142a mo\u017cliwy do podawania doustnie lek EIDD-2801<\/b>, kt\u00f3ry ponadto dzia\u0142a na warianty SARS CoV-2 z mutacjami i na wiele innych wirus\u00f3w RNA. Badania kliniczne EIDD-2801 prowadz\u0105 Emory University<\/b>, University of North Carolina <\/b>i posiadaj\u0105cy licencj\u0119 na ten lek Ridgeback Biotherapeutics <\/b>z Miami. Badania kliniczne nad inhibitorem enzymu proteazy wirusa o nazwie Danoprevir-Ritonavir <\/b>prowadzi firma Ascletis Pharma<\/b>. Na wst\u0119pnym etapie znajduj\u0105 si\u0119 prowadzone przez Alnylam Pharmaceuticals <\/b>i Vir Biotechnology <\/b>badania nad cz\u0105steczkami interferencyjnymi iRNA. \u00a0<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Blokowanie fuzji wirusa z kom\u00f3rk\u0105<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Badania nad lekiem uniemo\u017cliwiaj\u0105cym wirusowi penetracj\u0119 kom\u00f3rki z wykorzystaniem przeciwcia\u0142 zgromadzonych w osoczu krwi <\/b>os\u00f3b kt\u00f3re przeby\u0142y zaka\u017cenie SARS CoV-2 prowadzone s\u0105 m.in. w firmie Takeda Pharmaceuticals w<\/b> Japonii (lek TAK<\/b>–888<\/b>), Vir Biotechnology<\/b>, Biogen <\/b>i WuXi Biologics<\/b>. Badania kliniczne koktajlu przeciwcia\u0142 maj\u0105cych neutralizowa\u0107 wirusa zapowiada na lato Regeneron. <\/b>Badania kliniczne nad receptorem-przyn\u0119t\u0105 APN01 <\/b>b\u0119d\u0105cym syntetyczn\u0105 kopi\u0105 ACE2 prowadzi kierowana przez Josefa Penningera firma Aiperon Biologics <\/b>z Vancouver w Kanadzie.<\/p>\n
<\/p>\n
Wyciszanie reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Leki wyciszaj\u0105ce burz\u0119 cytokinow\u0105<\/b> wywo\u0142uj\u0105c\u0105 zalewanie p\u0142uc pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na COVID-19 \u015bluzowatym p\u0142ynem z kom\u00f3rkami uk\u0142adu odporno\u015bciowego i uniemo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 oddychanie (tacy pacjenci pod\u0142\u0105czani s\u0105 do respirator\u00f3w<\/b>) znajduj\u0105 si\u0119 obecnie w stadium bada\u0144 klinicznych. S\u0105 to mi\u0119dzy innymi przeciwcia\u0142a monoklonalne blokuj\u0105ce szlak sygnalizacyjny IL-6: Kevzara (sarilumab) <\/b>opracowywana przez firmy Regeneron <\/b>i Sanofi<\/b>, oraz Actemra (tocilizumab) <\/b>nad kt\u00f3r\u0105 prace prowadz\u0105 Genentech <\/b>i US<\/b> Biomedical Advanced Research and Development Authotity<\/b>. Na kom\u00f3rkach macierzystych moduluj\u0105cych uk\u0142ad odporno\u015bciowy opiera si\u0119 lek Remestemcel-L <\/b>nad kt\u00f3rym badania prowadz\u0105 Mesoblast <\/b>i National Institutes of Health<\/b>. Opracowywany przez Pfizer <\/b>lek o nazwie Xeljanz (tofacitinib) <\/b>dzia\u0142a z kolei poprzez hamowanie kinaz JAK.<\/p>\n
<\/p>\n
Poza USA<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Badania nad lekami i szczepionkami przeciwko SARS CoV-2 prowadzone s\u0105 te\u017c oczywi\u015bcie w wielu innych o\u015brodkach m.in. w Chinach, Rosji, Iranie (m.in. Uniwersytet Medyczny Baqiatollah), UK, Niemczech, Republice Korei i innych pa\u0144stwach. Szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat stanu tych bada\u0144 s\u0105 jednak trudniejsze do osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n
<\/p>\n
Bioelektronika<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Status mo\u017cliwych strategi technicznych<\/b> jest zupe\u0142nie odmienny i nale\u017c\u0105 one p\u00f3ki co do sfery czysto spekulatywnej, b\u0119d\u0105c zdecydowanie poza zasi\u0119giem poddaj\u0105cej si\u0119 prognozowaniu przysz\u0142o\u015bci. W odr\u00f3\u017cnieniu od scharakteryzowanych wy\u017cej strategii biologicznych, kt\u00f3re s\u0105 obecnie przedmiotem intensywnych prac w licznych o\u015brodkach uniwersyteckich, laboratoryjnych, wojskowych i komercyjnych, te przedstawione ni\u017cej istniej\u0105 co najwy\u017cej jako hipotetyczna mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju bada\u0144 w kolejnych latach. Perspektywa strategii biologicznych dotyczy zatem miesi\u0119cy, perspektywa strategii technicznych za\u015b, by\u0107 mo\u017ce nawet nastu lat<\/b>. Wspominamy tu o nich jedynie w ramach swoistej ciekawostki, by zasygnalizowa\u0107, w jakim (do\u015b\u0107 niepokoj\u0105cym) kierunku zmierzaj\u0105 dzisiejsze spekulacje naukowe.<\/p>\n
Pierwsza z dziedzin na gruncie kt\u00f3rych snuje si\u0119 takie rozwa\u017cania to bioelektronika<\/b>. Nawi\u0105zuje ona do prowadzonych na szczurach bada\u0144 Kevina Tracey’a<\/b>, kt\u00f3ry w 1998 r. udowodni\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobudzania reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego poprzez aplikowanie impuls\u00f3w elektrycznych nerwowi b\u0142\u0119dnemu badanych obiekt\u00f3w. Koncepcja zasadza si\u0119 zatem na stwierdzonym przez K. Tracey’a zwi\u0105zku pomi\u0119dzy uk\u0142adem nerwowym a immunologicznym organizmu<\/b> i mo\u017cliwo\u015bci wywo\u0142ywania po\u017c\u0105danych reakcji w tym drugim, poprzez odpowiednie pobudzanie tego pierwszego. Uk\u0142adowi nerwowemu miano by przekazywa\u0107 przy pomocy odpowiednio dobranych impuls\u00f3w elektrycznych sygna\u0142y nakazuj\u0105ce organizmowi napraw\u0119. Techniki bioelektryczne mia\u0142yby zast\u0105pi\u0107 przemys\u0142 farmaceutyczny, a odpowiednio zaprogramowane impulsy elektryczne mia\u0142yby by\u0107 stosowane w miejsce drogich i nie zawsze bezpiecznych dla zdrowia pacjenta lek\u00f3w. Za\u0142o\u017cona przez K. Tracey’a w 2011 r. firma SetPoint Medical<\/b>, w kt\u00f3r\u0105 zainwestowa\u0142 koncern farmaceutyczny GlaxoSmithKline, pracuje nad wszczepianymi ludziom implantami<\/b>, maj\u0105cymi wywo\u0142ywa\u0107 \u015bci\u015ble zaplanowane reakcje organizmu i stymulowa\u0107 uk\u0142ad odporno\u015bciowy do walki ze schorzeniami.<\/p>\n
Dotychczasowe badania da\u0142y obiecuj\u0105ce efekty u dw\u00f3ch trzecich poddanych pr\u00f3bom pacjent\u00f3w, przynosz\u0105c redukcj\u0119 b\u00f3lu, opuchlizny i og\u00f3ln\u0105 popraw\u0119. Z bioelektronik\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 jednak liczne w\u0105tpliwo\u015bci, a dotycz\u0105ce jej szczeg\u00f3\u0142y sprawiaj\u0105 wra\u017cenie wyj\u0119tych z dystopijnej powie\u015bci S-F. Na obecnym etapie, poddawanym pr\u00f3bom pacjentom wszczepiane s\u0105 blisko dwucentymetrowe implanty, po\u0142\u0105czone z nerwem b\u0142\u0119dnym<\/b>. Pojawia si\u0119 w tym kontek\u015bcie kwestia zar\u00f3wno wykorzystania ich w za\u0142o\u017conych jedynie celach<\/b>, jak i ochrony przed atakami hakerskimi<\/b> (implanty to pod\u0142\u0105czone bezprzewodowo do sieci urz\u0105dzenia elektroniczne). Jak przestrzega zajmuj\u0105cy si\u0119 in\u017cynieri\u0105 elektryczn\u0105 i komputerow\u0105 prof. Anand Raghunathan, bioelektronika daje nam \u201epilota do czyjego\u015b cia\u0142a<\/b>\u201d. Wt\u00f3rnego znaczenia s\u0105 natomiast kwestie czysto techniczne: miniaturyzacja <\/b>i technika skutecznego \u0142\u0105czenia z sieciami neuron\u00f3w pozwalaj\u0105ca na uzyskanie odpowiedniej ilo\u015bci danych, oraz w\u0142a\u015bciwa interpretacja i t\u0142umaczenie <\/b>elektrycznego j\u0119zyka uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n
Wizja rodz\u0105ca si\u0119 na gruncie bioelektroniki, to ludzko\u015b\u0107 \u017cyj\u0105ca z pod\u0142\u0105czonymi do swoich system\u00f3w nerwowych i zorganizowanymi w scentralizowanym systemie komputerami, kt\u00f3re przy pomocy impuls\u00f3w elektrycznych rozpoznaj\u0105 infekcje wirusowe i pobudzaj\u0105 do reakcji uk\u0142ad odporno\u015bciowy lub anga\u017cuj\u0105 dysponowane przez aparaty rz\u0105dowe lub korporacyjne \u015brodki farmakologiczne lub nanoelektroniczne. By\u0142aby to rzeczywisto\u015b\u0107 pe\u0142nej kontroli i wszechprzenikaj\u0105cej technologii, opisywana przez \u017cydowskiego futurologa Yuwala Noaha Harariego jako \u201erewolucja kontroli danych<\/b>\u201d (trzecia wielka rewolucja cywilizacyjna \u2013 po neolotycznej i przemys\u0142owej) i odpowiadaj\u0105ca rzeczywisto\u015bci \u201etechnologicznej osobliwo\u015bci<\/b>\u201d z prognoz Raymonda Kurzweila.<\/p>\n
<\/p>\n
Optogenetyka<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Wariantem bioelektroniki jest optogenetyka<\/b>, kt\u00f3rej pionierem jest Adam E. Cohen<\/b>. D\u0105\u017cy si\u0119 na jej gruncie do zast\u0105pienia zminiaturyzowanych uk\u0142ad\u00f3w elektronicznych rozpatrywanych przez bioelektronik\u00f3w uk\u0142adami biologicznymi wykorzystuj\u0105cymi opsyn\u0119 \u2013<\/b> bia\u0142ko, wytwarzaj\u0105ce energi\u0119 elektryczn\u0105 pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a. Opsyna ma by\u0107 dostarczana do odpowiednich neuron\u00f3w poprzez w\u0142\u0105czenie jej do DNA nieszkodliwego wirusa wstrzykiwanego nast\u0119pnie do m\u00f3zgu lub nerwu obwodowego pacjenta. Mo\u017cliwe by\u0142oby wykorzystanie jej zar\u00f3wno do aktywacji neuron\u00f3w przy pomocy \u015bwiat\u0142a, jak i do zapisu ich aktywno\u015bci i rozpoznawania w ten spos\u00f3b chor\u00f3b.<\/p>\n
W\u0105tpliwo\u015bci wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze szkodliwo\u015bci\u0105 terapii genowej<\/b> oraz trudnym do zaakceptowania zabiegiem wstrzykiwania do ludzkiego m\u00f3zgu wirus\u00f3w<\/b>. Pobudzanie wirus\u00f3w \u015bwiat\u0142em wymaga\u0142oby z kolei umieszczenia w m\u00f3zgu implant\u00f3w z wbudowanym laserem<\/b>. Jako alternatywa dla wykorzystuj\u0105cych techniki terapii genowej opsyn, proponuje si\u0119 wykorzystanie cz\u0105steczek zachowuj\u0105cych si\u0119 podobnie do opsyn<\/b>, lub RNA przekszta\u0142caj\u0105cego si\u0119 w bia\u0142ko podobne do opsyn<\/b> \u2013 w tym przypadku nie zachodzi\u0142aby modyfikacja DNA pacjenta. Podobnie jednak jak w przypadku bioelektroniki, perspektywy optogenetyki s\u0105 dzi\u015b bardzo odleg\u0142e i \u017cadna z tych dziedzin nie ma szans odegra\u0107 istotnej roli w przeciwdzia\u0142aniu pandemii SARS CoV-2.<\/p>\n
Ronald Lasecki\u00a0\u00a0\u00a0<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wirusy znajduj\u0105 si\u0119 na pograniczu \u015bwiata o\u017cywionego i nieo\u017cywionego. Nie s\u0105 istotami \u017cywymi, nie s\u0105 organizmami, nie maj\u0105 w\u0142asnej przemiany materii \u2013 nie od\u017cywiaj\u0105 si\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":37182,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[6],"tags":[6215,3295,6198,6216,815],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/4464807-koronawirus-657-323-1583921915.jpg?fit=657%2C323&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5dyvz-9FH","jetpack-related-posts":[{"id":32401,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=32401","url_meta":{"origin":37181,"position":0},"title":"UE: Dwa oblicza Europy","date":"31 grudnia 2017","format":false,"excerpt":"M\u0142odzie\u017c LGBT i muzu\u0142manki w tle. Takie zdj\u0119cie jednej z europejskich ulic pokazuje trendy kontestacji rdzennych Europejczyk\u00f3w i zachowawczo\u015b\u0107 islamsk\u0105 imigrant\u00f3w. To dwa zupe\u0142nie odmienne \u015bwiaty. Kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017cy? Pierwszy nie broni si\u0119, zaprasza, a je\u015bli zmuszony jest do postawienia granic, robi to w kolorach t\u0119czy. Przyk\u0142ad? Bia\u0142a Europa w strachu\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Europa-trans.jpg?fit=900%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3236,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=3236","url_meta":{"origin":37181,"position":1},"title":"Carl Schmitt: Demokracja i parlamentaryzm","date":"26 marca 2012","format":false,"excerpt":"\u201eKryzys demokracji parlamentarnej\u201d - I - Demokracja i parlamentaryzm Historia teorii politycznej i pa\u0144stwowej w dziewi\u0119tnastym wieku mo\u017ce by\u0107 podsumowana jednym zdaniem: triumfalny marsz demokracji. \u017badne pa\u0144stwo \u015bwiata zachodnioeuropejskiej kultury nie stawi\u0142o skutecznie oporu rozprzestrzenianiu si\u0119 demokratycznych idei i instytucji. Nawet tam gdzie spo\u0142eczne si\u0142y broni\u0142y si\u0119, jak cho\u0107by w\u2026","rel":"","context":"In "Bez kategorii"","img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":21868,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=21868","url_meta":{"origin":37181,"position":2},"title":"Manuel Ochsenreiter: Kim jest Niemiec?","date":"29 lipca 2015","format":false,"excerpt":"\"Deusche Welle\" rozpocz\u0119\u0142o now\u0105 kampani\u0119, oznaczon\u0105 hashtagiem \"#WeAreGermany\", i skupi\u0142o si\u0119 w niej, jak mo\u017cecie si\u0119 domy\u015bli\u0107, na \"tolerancji i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\" jako \"integralnych warto\u015bciach niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa.\" Je\u015bli ludzie z tej reklamy s\u0105 naprawd\u0119 \"Niemcami\" to ja - bez w\u0105tpienia - ju\u017c nim nie jestem. To s\u0105 Niemcy, kt\u00f3rzy zastali stworzeni\u2026","rel":"","context":"In "Idea"","img":{"alt_text":"Manuel+Ochsenreiter","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/Manuel-Ochsenreiter.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":30790,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=30790","url_meta":{"origin":37181,"position":3},"title":"Polska: Libera\u0142owie zaniepokojeni s\u0142usznymi postawami m\u0142odzie\u017cy","date":"12 wrze\u015bnia 2017","format":false,"excerpt":"Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zleci\u0142o badanie na temat postaw politycznych i spo\u0142ecznych w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3rego wyniki s\u0105 obecnie obiektem przera\u017cenia polskich \u015brodowisk lewicowo-liberalnych. Jego wyniki wskazuj\u0105 bowiem, \u017ce m\u0142odzi Polacy maj\u0105 \u201eprzyziemne marzenia\u201d, poniewa\u017c interesuje ich \u017cyciowa stabilizacja, bezpiecze\u0144stwo oraz za\u0142o\u017cenie rodziny, a jednocze\u015bnie nie akceptuj\u0105 oni roszcze\u0144 homoseksualist\u00f3w i\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/19904992_1937757066501339_6508818544851291240_n.jpg?fit=552%2C636&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22519,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=22519","url_meta":{"origin":37181,"position":4},"title":"Henryk Wro\u0144ski: Niech przyjd\u0105","date":"9 wrze\u015bnia 2015","format":false,"excerpt":"\"W\u0142ochy pod rz\u0105dami Borgi\u00f3w \u2013 wojna, przelew krwi i k\u0142\u0119bowisko intryg, a wyprodukowali renesans, Leonarda i Micha\u0142a Anio\u0142a. A Szwajcaria? 500 lat pokoju i demokracji i co maj\u0105? Zegar z kuku\u0142k\u0105.\" Orson Welles w filmie \u201eTrzeci cz\u0142owiek\u201d Nadchodz\u0105 barbarzy\u0144cy! Wr\u00f3g w granicach! Nowa w\u0119dr\u00f3wka lud\u00f3w! Europa jest zagro\u017cona! Od jakiego\u015b\u2026","rel":"","context":"In "Polityka"","img":{"alt_text":"12001096_870477826320761_6788804003053939277_o","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/12001096_870477826320761_6788804003053939277_o-1024x554.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":19062,"url":"https:\/\/xportal.press\/?p=19062","url_meta":{"origin":37181,"position":5},"title":"Polska: Prawo dobre, wykonanie fatalne","date":"2 lutego 2015","format":false,"excerpt":"Po\u015br\u00f3d powszechnego narzekania na polskie prawo, ciekaw\u0105 opini\u0119 wyg\u0142osili eksperci bior\u0105cy udzia\u0142 w sobotniej konferencji PPS i OPZZ, kt\u00f3rzy stwierdzili, \u017ce polski Kodeks Pracy nie jest z\u0142y, za\u015b do poprawy sytuacji na rynku pracy przyczyni\u0142oby si\u0119 po prostu stosowanie si\u0119 do niego przez pracodawc\u00f3w. Andrzej Radzikowski, wiceprzewodnicz\u0105cy Og\u00f3lnopolskiego Zrzeszenia Zwi\u0105zk\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Informacje"","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/xportal.press\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/kodeks.png?fit=350%2C200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37181"}],"collection":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37183,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37181\/revisions\/37183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xportal.press\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}