{"id":37212,"date":"2020-08-05T19:02:37","date_gmt":"2020-08-05T17:02:37","guid":{"rendered":"http:\/\/xportal.pl\/?p=37212"},"modified":"2020-08-05T20:34:31","modified_gmt":"2020-08-05T18:34:31","slug":"ronald-lasecki-sens-miedzymorza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xportal.press\/?p=37212","title":{"rendered":"Ronald Lasecki: Sens Mi\u0119dzymorza"},"content":{"rendered":"

Idea Mi\u0119dzymorza trwale wpisana jest w polski kod geopolityczny jako zwr\u00f3cona r\u00f3wnocze\u015bnie przeciw Niemcom i Rosji<\/strong>, przez co kolejne pr\u00f3by jej implementacji sprowadza\u0142y na nasz kraj kolejne dziejowe kl\u0119ski – nierzadko o rozmiarach prawdziwych narodowych katastrof, jak w okresie II wojny \u015bwiatowej. Obecnie idea ta \u017cywa jest w jankeskim projekcie Tr\u00f3jmorza<\/strong>, powo\u0142anego w 2015 r. na polecenie USA przez Polsk\u0119 i Chorwacj\u0119. Zmiana w lutym 2020 r. na fotelu prezydenckim w Zagrzebiu zmniejszy\u0142a jednak dynamik\u0119 udzia\u0142u Chorwacji w tym projekcie.<\/p>\n

Historyczne antecedencje Mi\u0119dzymorza<\/strong><\/p>\n

Warto w tym miejscu dokona\u0107 pobie\u017cnej rekapitulacji dziej\u00f3w idei Mi\u0119dzymorza, na pocz\u0105tek zaznaczaj\u0105c, \u017ce odwo\u0142uje si\u0119 ona do historii <\/strong>prowadzonej w latach 1366-1497 ekspansji polskiego o\u015brodka si\u0142y na pasa\u017cu ba\u0142tycko-czarnomoskim, oraz do prowadzonej w latach 1385-1667 ekspansji polskiego o\u015brodka si\u0142y na Nizinie Wschodnioeuropejskiej. Pr\u00f3by rozci\u0105gni\u0119cia polskiego pola geopolitycznego na ka\u017cdy z tych dw\u00f3ch region\u00f3w zako\u0144czy\u0142y si\u0119 pora\u017ck\u0105: granice na wybrze\u017cach r\u00f3wnocze\u015bnie Morza Czarnego i Morza Ba\u0142tyckiego polski o\u015brodek si\u0142y utrzyma\u0142 jedynie w latach 1466-1475; trzecia wojna p\u00f3\u0142nocna lat 1700-1721 doprowadzi\u0142a do wykszta\u0142cenia si\u0119 na Ni\u017cu Europejskim wsp\u00f3\u0142czesnego uk\u0142adu geopolitycznego z Niemcami i Rosj\u0105 (N+R), a wojna siedmioletnia 1756-1763 pozbawi\u0142a polski o\u015brodek si\u0142y samodzielno\u015bci geopolitycznej.<\/p>\n

Idea Mi\u0119dzymorza w II RP<\/strong><\/p>\n

Ide\u0105 Mi\u0119dzymorza podniesiona zosta\u0142a jako program geopolityczny w drugiej dekadzie XX w. przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/strong> (1867-1935), a szczeg\u00f3lnie intensywne pr\u00f3by jej realizacji przypadaj\u0105 na lata 1918-1926. Zak\u0142ada\u0142a ona w tym wariancie zdominowany przez Polsk\u0119 sojusz z Ukrain\u0105, Litw\u0105 i Bia\u0142orusi\u0105 (idea federacyjna<\/strong>) oraz rozprucie Rosji po szwach narodowo\u015bciowych (idea prometejska<\/strong>). Zak\u0142adano te\u017c zgrupowanie si\u0119 wok\u00f3\u0142 Polski pa\u0144stw powsta\u0142ych po I wojnie \u015bwiatowej na pasa\u017cach ba\u0142tycko-czarnomorskim i ba\u0142tycko-adriatyckim (idea jagiello\u0144ska<\/strong>).<\/p>\n

Do realizacji tego projektu nie dosz\u0142o<\/strong> z powodu: 1) zbyt ma\u0142ego potencja\u0142u w\u0142asnego polskiego o\u015brodka si\u0142y i parali\u017cu jego dzia\u0142a\u0144 na tym kierunku przez wewn\u0119trzn\u0105 opozycj\u0119 (np. postawa endecji podczas ryskich rokowa\u0144 pokojowych w 1921 r.); 2) zbyt ma\u0142ego potencja\u0142u o\u015brodk\u00f3w si\u0142y na pasa\u017cu ba\u0142tycko-czarnomorskim (s\u0142abo\u015b\u0107 Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, a tak\u017ce pa\u0144stw ba\u0142tyjskich); 3) konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy uczestnikami proponowanego bloku (np. w\u0119giersko-rumu\u0144ski sp\u00f3r o Siedmiogr\u00f3d, serbsko-chorwacki sp\u00f3r w Jugos\u0142awii); 4) zr\u00f3\u017cnicowanego stosunku pa\u0144stw regionu wobec o\u015brodk\u00f3w si\u0142y niemieckiego i rosyjskiego (Polska by\u0142a jedynym pa\u0144stwem regionu granicz\u0105cym r\u00f3wnocze\u015bnie z Niemcami i ZSRR); 5) kwestionowania polskiego przyw\u00f3dztwa w regionie (aspiracje przyw\u00f3dcze mia\u0142a te\u017c Czechos\u0142owacja, niech\u0119tna Polsce by\u0142a m.in. Litwa).<\/p>\n

Idea Mi\u0119dzymorza zredukowana zosta\u0142a szybko do koncepcji \u201epolityki r\u00f3wnych odleg\u0142o\u015bci\u201d<\/strong>w stosunku do o\u015brodk\u00f3w si\u0142y niemieckiego i rosyjskiego. W latach 1938-1939 o\u017cywi\u0107 j\u0105 pr\u00f3bowa\u0142 J\u00f3zef Beck<\/strong> (1894-1944) nadaj\u0105c jej miano idei Trzeciej Europy<\/strong>. Rozbi\u00f3r Czechos\u0142owacji we wrze\u015bniu 1938 r. wyeliminowa\u0142 g\u0142\u00f3wnego konkurenta Polski o przyw\u00f3dztwo w Mi\u0119dzymorzu. Koncepcja zak\u0142ada\u0142a w zwi\u0105zku z tym oparcie bloku mi\u0119dzymorskiego na \u201etwardym j\u0105drze\u201d Polski, W\u0119gier i Rumunii<\/strong>, przy czym Polska mia\u0142a wyst\u0105pi\u0107 jako mediator sporu o Siedmiogr\u00f3d pomi\u0119dzy dwoma ostatnimi pa\u0144stwami. Powsta\u0142y blok m\u00f3g\u0142by by\u0107 w kolejnych latach rozszerzany o pa\u0144stwa takie jak Litwa, \u0141otwa, Estonia i Finlandia, i mia\u0142by pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 \u201etrzeciej si\u0142y\u201dw Europie \u2013 obok pa\u0144stw faszystowskich (Niemcy, W\u0142ochy) oraz komunistycznych (wchodz\u0105cych w sk\u0142ad ZSRR). Projekt poni\u00f3s\u0142 kl\u0119sk\u0119 ze wzgl\u0119du na podobne czynniki, jakie udaremni\u0142y zamierzenia J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

Pozostaj\u0105ce w duchu Mi\u0119dzymorza koncepcje mi\u0119dzynarodowe rozwijane by\u0142y tak\u017ce przez autor\u00f3w spoza \u00f3wczesnego obozu w\u0142adzy: w 1931 r. Stefan Gu\u017ckowski<\/strong> opublikowa\u0142 nak\u0142adem Ksi\u0119garni Uniwersyteckiej w Poznaniu 37-stronnicowy esej \u201eImperium Jagiellonicum: rzecz o unji wschodnio-europejskiej\u201d; w 1936 r. Karol Ludwik Koni\u0144ski <\/strong>(1891-1943) og\u0142osi\u0142 koncepcj\u0119 \u201eCesarstwa Polskiego<\/strong>\u201d, ekspansjonistyczno-aneksjonistyczne idee rozci\u0105gni\u0119cia polskiego pola geopolitycznego a\u017c po Kaukaz rodzi\u0142y si\u0119 w \u015brodowisku Ruchu Narodowo-Radykalnego<\/strong>, a nast\u0119pnie, pod okupacj\u0105 niemieck\u0105, w b\u0119d\u0105cej jego konspiracyjn\u0105 formu\u0142\u0105 Konfederacji Narodu <\/strong>(idea \u201eImperium S\u0142owia\u0144skiego<\/strong>\u201d).<\/p>\n

Idea Mi\u0119dzymorza w\u015br\u00f3d emigracji<\/strong><\/p>\n

Idea mi\u0119dzymorska odbi\u0142a si\u0119 echem r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d polskiej emigracji na Zachodzie<\/strong>. Prekursorem by\u0142 jeszcze ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Jerzy Czartoryski<\/strong> (1770-1861), proponuj\u0105cy odbudow\u0119 Rzeczypospolitej polsko-litewskiej i skonfederowanie jej lub zwi\u0105zanie sojuszem z innymi ludami wschodnioeuropejskimi, jak Czesi, S\u0142owacy, Serbowie, W\u0119grzy i inni. Do idei Unii \u015arodkowoeuropejskiej<\/strong> i maj\u0105cej stanowi\u0107 jej rdze\u0144 federacji polsko-czechos\u0142owackiej<\/strong> wr\u00f3ci\u0142 premier polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie W\u0142adys\u0142aw Sikorski<\/strong> (1881-1943).\u00a0 Projekty te, jak zawsze w podobnych przypadkach, rozbi\u0142y si\u0119 o niewielki potencja\u0142 i przez to nisk\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 polskiego o\u015brodka si\u0142y, oraz wzajemne konflikty proponowanych uczestnik\u00f3w. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej, idea Mi\u0119dzymorza podj\u0119ta zosta\u0142a przez redakcj\u0119 ukazuj\u0105cego si\u0119 w Pary\u017cu w latach 1947-2000 miesi\u0119cznika<\/strong> \u201eKultura\u201d<\/strong>. Jej najwa\u017cniejszymi propagatorami stali si\u0119 Jerzy Giedroyc<\/strong> (1906-2000) i Juliusz Mieroszewski<\/strong> (1906-1976), od nazwiska pierwszego z kt\u00f3rych zyska\u0142a miano \u201edoktryny Giedroycia\u201d<\/strong> (lub doktryny ULB<\/strong> \u2013 od pierwszych liter nazw Ukrainy, Litwy i Bia\u0142orusi, kt\u00f3rych niepodleg\u0142e pa\u0144stwowo\u015bci mia\u0142a popiera\u0107 Polska).<\/p>\n

Porzucenie idei Mi\u0119dzymorza w III RP<\/strong><\/p>\n

Po transformacji ustroju pa\u0144stwa w demoliberalny od roku 1989, idea Mi\u0119dzymorza podejmowana by\u0142a z r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniem przez ca\u0142\u0105 polsk\u0105 klas\u0119 polityczn\u0105, jedynie jednak deklaratywnie. W 1993 r. polskie elity de<\/em> facto<\/em> odrzuci\u0142y tzw. plan Krawczuka<\/strong> zmierzaj\u0105cy do zblokowania pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej. R\u00f3wnocze\u015bnie Polska doprowadzi\u0142a do degradacji swoich stosunk\u00f3w z Bia\u0142orusi\u0105<\/strong> i obna\u017cy\u0142a sw\u00f3j przedmiotowy stosunek do tego pa\u0144stwa w nies\u0142awnych, podwa\u017caj\u0105cych niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Bia\u0142orusi i prawo tego pa\u0144stwa do swobodnego kszta\u0142towania swoich sojuszy, s\u0142owach premier Hanny Suchockiej wypowiedzianych podczas wizyty w Mi\u0144sku w listopadzie 1992 r. Polska wybra\u0142a orientacj\u0119 atlantyck\u0105, a ide\u0105 Mi\u0119dzymorza pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 jedynie instrumentalnie<\/strong> \u2013 by skonfliktowa\u0107 pozosta\u0142e pa\u0144stwa regionu z Rosj\u0105 i przeci\u0105gn\u0105\u0107 je do strefy wp\u0142yw\u00f3w USA. Dowodem na to jest te\u017c szybkie faktyczne obumarcie Inicjatywy \u015arodkowoeuropejskiej<\/strong> (1989), do kt\u00f3rej Polska zg\u0142osi\u0142a akces w 1991 roku, oraz wt\u00f3rny (szczeg\u00f3lnie po 2004 r.) charakter Grupy Wyszehradzkiej<\/strong> (1991).<\/p>\n

Polska wybra\u0142a orientacj\u0119 euroatlantyck\u0105, przyst\u0119puj\u0105c do NATO<\/strong> (1999) i UE<\/strong> (2004), a tym samym degraduj\u0105c si\u0119 do pozycji protektoratu strategicznego USA i elementu niemieckich \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw gospodarczych. Dzia\u0142ania Warszawy w Europie Wschodniej sta\u0142y si\u0119 wi\u0119c polityk\u0105 Waszyngtonu i Brukseli, a nie polityk\u0105 polsk\u0105, Polska przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 za\u015b w pa\u0144stwo klienckie USA<\/strong>. Od obj\u0119cia w\u0142adzy przez PiS w 2015 r. datuj\u0105 si\u0119 ponadto intensywne d\u0105\u017cenia Polski do zmniejszenia wp\u0142yw\u00f3w gospodarczych Niemiec i przekszta\u0142cenia si\u0119 w r\u00f3wnie\u017c gospodarczy protektorat USA, co wyra\u017ca si\u0119 mi\u0119dzy innymi w importowaniu gazu skroplonego<\/strong> z tego pa\u0144stwa. W polityce wschodniej zarzucono niefunkcjonaln\u0105 podstaw\u0119 brukselsk\u0105 (nieudany program Partnerstwa Wschodniego<\/strong> z 2009 r.) na rzecz r\u00f3wnie\u017c niefunkcjonalnej podstawy jankeskiej (niew\u0142\u0105czenie Polski do formatu normandzkiego<\/strong>, do protoko\u0142u Mi\u0144sk I<\/strong> z 2014 r. i Mi\u0144sk II<\/strong> z 2015 r.).<\/p>\n

W swoim klasycznym kszta\u0142cie koncepcja Mi\u0119dzymorza jest wi\u0119c dzi\u015b martwa i polemika z ni\u0105 nie ma sensu<\/strong>. Nie zosta\u0142a przyj\u0119ta przez \u017cadne, poza Polsk\u0105, pa\u0144stwo regionu, gdy\u017c potencja\u0142 polskiego o\u015brodka si\u0142y by\u0142 na tyle nik\u0142y, w por\u00f3wnaniu do potencja\u0142u o\u015brodk\u00f3w si\u0142y spoza Europy \u015arodkowo-Wschodniej, \u017ce \u017cadne z pa\u0144stw tego regionu nie zdecydowa\u0142o si\u0119 szuka\u0107 oparcia w Warszawie, lecz w r\u00f3\u017cnych okresach orientowa\u0142y si\u0119 one na Pary\u017c, Berlin, Moskw\u0119, Londyn i Waszyngton (a przelotnie tak\u017ce na Rzym, w przysz\u0142o\u015bci by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c na Stambu\u0142). Jak wskazali\u015bmy wy\u017cej, idea Mi\u0119dzymorza, jako pozbawiona podstaw, zarzucona zosta\u0142a ok. 1992 r. tak\u017ce w Warszawie. Polska klasa polityczna pos\u0142uguje si\u0119 ni\u0105 nieszczerze i instrumentalnie, w rzeczywisto\u015bci realizuj\u0105c doktryn\u0119, kt\u00f3r\u0105 ahistorycznie mo\u017cna nazwa\u0107 \u201edoktryn\u0105 Kwa\u015bniewskiego\u201d<\/strong>: bezwarunkowego poparcia dla Ukrainy, pa\u0144stw zakaukaskich, republik ba\u0142tyjskich i d\u0105\u017cenia do rozbicia Federacji Rosyjskiej (powszechne w Polsce poparcie dla separatyst\u00f3w czecze\u0144skich w latach 1993-1994).<\/p>\n

Brak podstaw zewn\u0119trznych<\/strong><\/p>\n

Polska nie posiada zdolno\u015bci projekcji si\u0142y militarnej<\/strong> w regionie; skoordynowanego w\u0142asnego systemu planowania strategicznego<\/strong>; nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci PKB na mieszka\u0144ca<\/strong>; ani pod wzgl\u0119dem atrakcyjno\u015bci polskiej waluty<\/strong>; nie przoduje w regionie pod wzgl\u0119dem technologicznym<\/strong>; polskie uczelnie wy\u017csze<\/strong> nie wyprzedzaj\u0105 uczelni z regionu, a nawet im ust\u0119puj\u0105 (np. Uniwersytetowi Karola w Pradze); j\u0119zyk polski<\/strong> nie cieszy si\u0119 nadzwyczajn\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w innych kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej; podobnie polska my\u015bl polityczna, kultura, literatura, religia, symbolika<\/strong>; nie wyst\u0119puje zjawisko masowego odwiedzania przez mieszka\u0144c\u00f3w innych kraj\u00f3w regionu polskich stron internetowych<\/strong>, s\u0142uchania polskiej muzyki<\/strong>, ogl\u0105dania polskiej telewizji<\/strong>, czytania polskiej prasy<\/strong> lub ksi\u0105\u017cek<\/strong>. Polskie organizacje nacjonalistyczne<\/strong> s\u0105 w relatywnie niewielkim stopniu w\u0142\u0105czone w regionaln\u0105 sie\u0107 kontakt\u00f3w.<\/p>\n

Por\u00f3wnajmy te niedostatki polskiego o\u015brodka si\u0142y z oddzia\u0142ywaniem i wp\u0142ywami USA, Niemiec,\u00a0 Rosji, Francji,<\/strong> a nawet UK, Szwecji, W\u0142och<\/strong> czy Belgii<\/strong>. Pa\u0144stwa te s\u0105 obecne militarnie i gospodarczo w regionie Europy \u015arodkowo-Wschodniej. S\u0105 rynkami pracy i celem emigracji zarobkowej dla mieszka\u0144c\u00f3w regionu. Ich waluty s\u0105 \u015brodkiem tezauryzacji i wymiany. Ich uczelnie przyci\u0105gaj\u0105 student\u00f3w z Europy \u015arodkowej i Wschodniej. J\u0119zyki rosyjski, niemiecki, francuski i w\u0142oski, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o angielskim, s\u0105 popularne jako nauczane w regionie j\u0119zyki obce. Wydawnictwa, prasa, popkultura, telewizja, kino, muzyka, komiksy ale te\u017c kultura wysoka, historia i tradycja Niemiec, W\u0142och, Francji, USA, a tak\u017ce Rosji s\u0105 przedmiotem zainteresowania mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej i ciesz\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Brak podstaw wewn\u0119trznych<\/strong><\/p>\n

Mo\u017cna te\u017c rozwa\u017ca\u0107 realno\u015b\u0107 idei Mi\u0119dzymorza z drugiej strony: jak bardzo inne kraje przestrzeni pomi\u0119dzy Adriatykiem, Ba\u0142tykiem a Morzem Czarnym popularne s\u0105 w Polsce?<\/strong> Czy Polacy ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w<\/strong> innych lud\u00f3w tego regionu? Czy istotnym punktem odniesienia s\u0105 dla nas idee polityczne, filozoficzne i religijne Europy \u015arodkowej<\/strong>? Czy popularna jest w\u015br\u00f3d nas literatura, prasa, strony internetowe<\/strong> bia\u0142oruskie, w\u0119gierskie lub chorwackie? Czy \u015bledzimy z uwag\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i ws\u0142uchujemy si\u0119 w g\u0142os intelektualist\u00f3w, artyst\u00f3w, komentator\u00f3w<\/strong> z Estonii, Bu\u0142garii lub Macedonii? Czy Polacy masowo kupuj\u0105 ziemi\u0119 lub inwestuj\u0105<\/strong> w Ukrainie lub S\u0142owenii?<\/p>\n

Wystarczy zada\u0107 analogiczne pytania o znajomo\u015b\u0107 i zainteresowanie dorobkiem Francji, Rosji lub Niemiec<\/strong>, by przekona\u0107 si\u0119, jak naprawd\u0119 przebiegaj\u0105 kierunki cywilizacyjnego oddzia\u0142ywania zar\u00f3wno w Polsce, jak i w pozosta\u0142ych krajach Europy \u015arodkowej i Wschodniej. We\u017amy bliskie nam pole prawicowej my\u015bli politycznej<\/strong>: niemal ka\u017cdy s\u0142ysza\u0142 o rosyjskim eurazjanizmie<\/strong>, ma\u0142o kto jednak jest w stanie powiedzie\u0107 co\u015b konkretnego o w\u0119gierskim turanizmie<\/strong>. Powszechny jest entuzjazm dla frankistowskiej Hiszpanii<\/strong> i r\u00f3wnie powszechnie ignorowana jest tisoistowska S\u0142owacja<\/strong>. Znamy najwa\u017cniejszych teoretyk\u00f3w geopolityki niemieckiej<\/strong>, ale nieliczni wiedz\u0105 jakie by\u0142y koncepcje Jurija \u0141ypy<\/strong> i Stepana Rudny\u0107kiego<\/strong>. Te trzy przyk\u0142ady wskazuj\u0105, co jest dla Polski prawdziwym punktem odniesienia.<\/p>\n

I filar Mi\u0119dzymorza – etniczno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

Idea Mi\u0119dzymorza nie jest jednak ca\u0142kowicie pozbawiona sensu. Sens ten jednak le\u017cy w czym innym, ni\u017c czynniki dotychczas wskazywane przez polskie kr\u0119gi ideotw\u00f3rcze. Wsp\u00f3ln\u0105, jak dotychczas, i wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 kraje regionu cech\u0105, jest brak licz\u0105cych si\u0119 grup ludno\u015bci pozaeuropejskiej<\/strong>. Grupy takie \u2013 ludy a\u0142tajskie, tatarskie, ugrofi\u0144skie, kaukaskie \u2013 stanowi\u0105 endemiczne populacje w Rosji<\/strong> i nie daj\u0105ce si\u0119 lekcewa\u017cy\u0107 elementy eurazjatyckiej wsp\u00f3lnoty historyczno-cywilizacyjno-politycznej. Na Zachodzie<\/strong> gwa\u0142townie rozrastaj\u0105 si\u0119 grupy nap\u0142ywowej ludno\u015bci z Afryki, Bliskiego Wschodu i Azji. Kraje od Finlandii po Grecj\u0119 s\u0105 tymczasem zamieszkane przez ludno\u015b\u0107 autochtoniczn\u0105 i nie s\u0105, jak dotychczas, przedmiotem presji kolonizacyjnej ze strony pozaeuropejskich przybysz\u00f3w.<\/p>\n

To wskazuje jedno z rzeczywistych spoiw Mi\u0119dzymorza i realnych wsp\u00f3lnych interes\u00f3w jego pa\u0144stw: obrona przed zalewem imigrant\u00f3w i zachowanie dotychczasowej struktury etnicznej<\/strong>. Mi\u0119dzymorze to ten region Europy, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c ma szans\u0119 pozosta\u0107 \u201ekrain\u0105 bia\u0142ego cz\u0142owieka\u201d<\/strong>. Nasuwa to wniosek, co do mo\u017cliwego obszaru wsp\u00f3\u0142pracy pa\u0144stw tego regionu: blokowanie pr\u00f3b wmuszenia imigrant\u00f3w przez Zach\u00f3d i wzajemna pomoc w obliczu zachodnich pr\u00f3b wymuszenia otwarcia przez pa\u0144stwa regionu swoich granic na imigrant\u00f3w<\/strong>. W naturalny spos\u00f3b towarzyszy\u0107 musia\u0142aby temu pewna doza konserwatyzmu kulturowego<\/strong>, koniecznego zw\u0142aszcza wobec drastycznej zapa\u015bci demograficznej rdzennych populacji<\/strong> (najwyra\u017aniejsza w republikach ba\u0142tyjskich, ale te\u017c np. prognozuje si\u0119 spadek ludno\u015bci Polski do 32 mln. w 2050 r. i 22 mln. w 2100 r.).<\/p>\n

II filar Mi\u0119dzymorza – cywilizacja<\/strong><\/p>\n

Mi\u0119dzymorze nie ukonstytuuje si\u0119 jednak na pewno jako zwi\u0105zek pa\u0144stw i wsp\u00f3lnot politycznych o charakterze czysto pragmatycznym, agregacyjnym, mechanicznym. Nie b\u0119dzie mia\u0142o szansy okrzepn\u0105\u0107, opieraj\u0105c si\u0119 jedynie na przej\u015bciowej z natury zbie\u017cno\u015bci dora\u017anych interes\u00f3w oraz kupieckiej kalkulacji zysk\u00f3w i strat. Zyska tak\u0105 szans\u0119, jedynie je\u015bli stanie si\u0119 zwi\u0105zkiem organicznym, opartym na mi\u0142o\u015bci wzrastaj\u0105cej na gruncie \u017cycia razem i ze sob\u0105, wzajemnej pomocy i zainteresowaniu<\/strong>. Mi\u0119dzymorze musia\u0142oby sta\u0107 si\u0119 tym, czym, przynajmniej w warstwie postulatywnej, jest Eurazja, jak i rodzina roma\u0144skich narod\u00f3w Zachodu. Do tego potrzebny b\u0119dzie wsp\u00f3lny fundament cywilizacyjny<\/strong>. Wytworzenie takiej \u015brodkowoeuropejskiej rodziny lud\u00f3w by\u0142o celem dynastii austriackich Habsburg\u00f3w<\/strong>, projekt ten zosta\u0142 jednak ostatecznie zniszczony przez nacjonalist\u00f3w i masoneri\u0119.<\/p>\n

Dzi\u015b, tak\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 jedno\u015bci nie mog\u0142aby ju\u017c by\u0107 religia<\/strong>. To przyniesiona z zewn\u0105trz religia bowiem rozerwa\u0142a w istocie dobros\u0105siedzkie i przyjazne relacje lud\u00f3w regionu \u2013 wystarczy wspomnie\u0107 tak fundamentalne konflikty jak polsko-rosyjski (katolicy-prawos\u0142awni), chorwacko-serbski (katolicy-prawos\u0142awni), alba\u0144sko-serbski (muzu\u0142manie-prawos\u0142awni), wewn\u0105trzukrai\u0144ski (grekokatolicy-prawos\u0142awni) i bo\u015bniacki (katolicy+muzu\u0142manie-prawos\u0142awni). Konflikty<\/strong> wyznaniowe<\/strong> w przesz\u0142o\u015bci rozerwa\u0142y na cz\u0119\u015bci Rzeczypospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w<\/strong>, a w bli\u017cszych nam czasach by\u0142y jednym z powa\u017cniejszych czynnik\u00f3w rozbicia Jugos\u0142awii<\/strong>. Szukaj\u0105c wsp\u00f3lnego fundamentu dla lud\u00f3w Mi\u0119dzymorza, trzeba wi\u0119c si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119biej ni\u017c religie abrahamiczne.<\/p>\n

Mieszka\u0144cy przestrzeni pomi\u0119dzy Adriatykiem, Ba\u0142tykiem a Morzem Czarnym wydaj\u0105 si\u0119 dobrze rozumie\u0107 na najbardziej elementarnej, archaicznej, rudymentarnej p\u0142aszczy\u017anie \u2013 kultury ludowej, etnicznej,<\/strong> niezbyt s\u0142usznie degradowanej wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie do miana \u201efolkloru\u201d. Zaczyna si\u0119 ju\u017c od j\u0119zyka<\/strong> pras\u0142owia\u0144skiego<\/strong>, kt\u00f3rego literacka forma by\u0142a j\u0119zykiem pi\u015bmiennictwa wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich (z wyj\u0105tkiem Polski) do ko\u0144ca XVII wieku. Dla S\u0142owian j\u0119zyk ten to odpowiednik znanego z zachodnich nauk tajemnych \u201ej\u0119zyka ptak\u00f3w\u201d – mowy prostej i zwyczajnej, znanej na ca\u0142ym \u015bwiecie, mowy Natury i rzeczy w Naturze, mowy zwierz\u0105t, bog\u00f3w i anio\u0142\u00f3w. W literackiej i abstrakcyjnej formie, najbli\u017cszy j\u0119zykowi pras\u0142owia\u0144skiemu jest j\u0119zyk rosyjski<\/strong> \u2013 kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 z j\u0119zyka cerkiewnego patos i wznios\u0142o\u015b\u0107, oraz tradycyjne teologiczne i filozoficzne znaczenia s\u0142\u00f3w. W p\u0142aszczy\u017anie bardziej archaicznej, najmniej od j\u0119zyka pras\u0142owia\u0144skiego oddali\u0142 si\u0119 j\u0119zyk s\u0142owacki<\/strong>.<\/p>\n

W bardziej og\u00f3lnym uj\u0119ciu mamy tu etniczno\u015b\u0107 jako prerefleksyjn\u0105 warstw\u0119 kultury,<\/strong> poprzedzaj\u0105ca warstw\u0119 refleksyjn\u0105 wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 to\u017csamo\u015bciach politycznych, w tym te\u017c narodowych. Ujmuj\u0105c rzecz w kategoriach Ferdinanda T\u00f6nniesa etniczno\u015b\u0107 <\/em>by\u0142aby \u201ewol\u0105 naturaln\u0105\u201d przeciwstawion\u0105 \u201ewoli arbitralnej\u201d samo\u015bwiadomej wsp\u00f3lnoty politycznej. W kategoriach Oswalda Spenglera mieliby\u015bmy tu \u201eistnienie bezwiedne\u201d etnosu przeciwstawione \u201eistnieniu czuwaj\u0105cemu\u201d narodu. W kategoriach Karola Marksa by\u0142aby to ludzka \u201epraxis\u201d przeciwstawiona \u201eideologii\u201d. Etniczno\u015b\u0107 by\u0142aby wi\u0119c \u201esubstancj\u0105 \u017cycia<\/strong>\u201d wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w wierze a nie w wiedzy, w czynie a nie w s\u0142owie, w praxis a nie w filozofii. Chodzi nam tu zatem o porozumienie na poziomie tego, co w kategoriach Martina Heideggera mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 mianem \u201eDasein<\/strong>\u201d.<\/p>\n

Mi\u0119dzymorze w Eurazji<\/strong><\/p>\n

To struktura rodzinna i spo\u0142eczna, ta\u0144ce, barwy, stroje, muzyka, zdobnictwo, mentalno\u015b\u0107, pie\u015bni, typ religijno\u015bci i wra\u017cliwo\u015b\u0107 metafizyczna, oraz wiele innych cech, w kt\u00f3rych ludy Mi\u0119dzymorza wykazuj\u0105 wiele podobie\u0144stw, a na kt\u00f3re zwr\u00f3cili uwag\u0119 romantycy i etnografowie doby Odrodzenia S\u0142owia\u0144skiego w pierwszej po\u0142owie XIX w. Widocznych w nale\u017c\u0105cej dzi\u015b ju\u017c raczej do przesz\u0142o\u015bci kulturze tradycyjnej z zachowanymi w niej rezyduami rodzimej religii, ale te\u017c cho\u0107by w malarstwie Marca Chagalla, Kazimierza Malewicza, w aran\u017cacjach baletowych\u00a0 Igora Strawi\u0144skiego i Wac\u0142awa Ni\u017cy\u0144skiego, czy w dzie\u0142ach filmowych Aleksieja Fiedorczenki.<\/p>\n

Nieprzypadkowo w poprzednich akapitach ilustrowali\u015bmy nasz wyw\u00f3d przyk\u0142adami rosyjskimi. O ile bowiem kwestia indoeuropejskiej to\u017csamo\u015bci niemal wszystkich lud\u00f3w Mi\u0119dzymorza jest czynnikiem odr\u00f3\u017cniaj\u0105cym ten region od Rosji, o tyle kwestia \u201efolkloru\u201d takim r\u00f3\u017cnicuj\u0105cym czynnikiem ju\u017c nie jest, nadal jednak odr\u00f3\u017cniaj\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w Mi\u0119dzymorza od \u015br\u00f3dziemnomorskich lud\u00f3w roma\u0144skich, a tak\u017ce od lud\u00f3w germa\u0144skich. Bior\u0105c pod uwag\u0119 takie g\u0142\u0119bokie, archaiczne i najbardziej rudymentarne pok\u0142ady kultury, Mi\u0119dzymorze mo\u017cna by uzna\u0107 za \u201ezachodnie p\u0142uco\u201d Eurazji<\/strong>.<\/p>\n

W tych kategoriach w\u0142a\u015bnie rozumuj\u0105 W\u0119grzy<\/strong>, uwa\u017caj\u0105cy si\u0119 za \u201enajdalej na zach\u00f3d wysuni\u0119ty lud Wschodu\u201d- ich premier, Viktor Orb\u00e1n<\/strong> nieprzypadkowo w 2018 r. pojawi\u0142 si\u0119, wraz z Recepem Tayyipem Erdo\u011fanem, na III \u015awiatowych Igrzyskach Koczownik\u00f3w w Kirgistanie. Tak poj\u0119te Mi\u0119dzymorze wpisywa\u0142oby zatem Polsk\u0119 w kontynentaln\u0105, eurazjatyck\u0105 perspektyw\u0119 geopolityczn\u0105. Odpowiedni\u0105 dla niego formu\u0142\u0105 polityczn\u0105 by\u0142by proponowany przez Chiny format 17+1 w ramach projektu Inicjatywy Pasa i Szlaku.\u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n

Ronald Lasecki\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

A. Dugin: Podstawy geopolityki<\/a><\/p><\/blockquote>\n